PDA

View Full Version : Vào Hè Nói Dóc Chuyện LA VE



Ô QUY
07-07-2009, 10:25 AM
Vào Hè Nói Dóc Chuyện LA VE (LA DE)


Phan Văn Song

http://www.take2tango.com/MyFiles/image/News/07-2009/Tuan%205/Bia-01.jpgĐă từ lâu rồi anh chị em bạn bè khi gặp tôi, sau khi biết tôi đă từng làm việc tại Hảng BGI, Sàig̣n, tức là Hảng Brasseries, Glacières d'Indochine, công ty chủ nhà máy nấu La De ở Chợlớn, cạnh sân vận động Cộng Ḥa, đều yêu cầu tôi phải viết về La De, kể những giai thoại về La De.

Câu chuyện thường được mọi người nhớ về La De, thường hỏi tôi, là chuyện Chai La De lớn đặc biệt gọi là La De Trái Thơm. Theo lời đồn, trong mỗi thùng 6 chai chỉ có một chai Trái Thơm, giá đặc biệt và cũng là quà tặng đặc biệt mỗi khi có khách quư. Ai đă được uống La De Trái Thơm đều khen là ngon đặc biệt, và khen ngon hơn chai La De thường. Thiệt t́nh mà nói là La De Trái Thơm, La De thường, La De Quân tiếp Vụ cũng là một thứ, Vô chai có h́nh trái thơm th́ nó Trái Thơm, vô chai thường th́ nó là La De thường, gặp chai Quân tiếp Vụ th́ nó biến thành La De Quân tiếp Vụ. Hảng BGI lúc ấy chỉ có nấu hai loại La De thôi: 1) La De thường, vào chai lớn (dung tích 66) thường gọi La De Con Cọp v́ chai có cái đầu con cọp màu vàng và để nhăn hiệu Bière Larue, và 2) La De 33, nấu thơm hơn, độ rượu nhiều hơn, vị uống đậm đà hơn, vô chai nhỏ (dung tích 33, tên thường gọi là Bia Băm Ba , nhăn hiệu là Bière 33 Export.

Vậy mà có người khen chê cho La De Trái thơm là ngon nhứt, xong đến La De Con Cọp và hạng chót là La De Quân tiếp Vụ. QTV dỡ nhứt v́ là cho Quân đội uống. Chẳng qua là cái mă ở ngoài cả. Thế mới biết ở đời chỉ trọng cái bề ngoài. Quư vị nghĩ coi nấu 2 loại Bia đă tóe phở, học x́ dầu hơi đâu, BGI đâu có quởn nấu ba bốn loại c̣n vô chai vô cộ, đổi kíp đổi người. Phức tạp lắm. Nội cách đổi vơ chai cho hạp với rượu cũng đủ hao tiền. Nhưng cắt nghĩa hổng ai tin. Ông Cụ Bà Cụ tui, hể tui khi đến nhà chơi, chẳng may lấy La De Quân Tiếp Vụ uống, v́ Ổng có hàng QTV do mấy chú em tui đem về, th́ Bà bảo. "Nhà hết La De để Mẹ đưa tiền Chú Thanh, chú Thanh là anh tài xế phục vụ Ông Cụ đi mua La De về cho con uống chứ uống chi đồ QTV dỡ lắm, để các em của con lính tráng nó uống, nó quen rồi.". Tôi có trả lời cắt nghĩa cho Bà hiểu là chỉ có một thứ Bả không tin. Thiệt "Bụt nhà hổng thiên"! .

Sau đây là câu chuyện của La De Trái thơm. Lúc ấy là năm 1973, tôi làm chánh sở Tiếp thị (Chef du Service Marketing), coi luôn phân Quảng cáo. Để hà tiện tiền làm nhăn ở Pháp, tôi sử dụng Văn pḥng quảng cáo của Hảng, tôi nghĩ anh Họa sĩ văn pḥng quảng cáo (chuyên vẽ những fond cho các xe của Hảng rồi các anh thợ sơn đồ chép lại) đủ tài nghệ chép lại cái nhăn đặt ở Pháp. Và tôi nhờ anh Họa sĩ vẽ lại cái nhăn. Trên nhăn cái đầu con cọp vàng ở giữa hai bên có hai tràng hoa houblons, là loại hoa dùng để thêm cái vị nhẫn đắng vào Bia. Nấu Bia ngon dỡ là do cái tài thêm ít hoa houblon, cũng như gia vị ngũ vị hương trong nghề bếp núc Việt nam ta vậy.

Nhăn vẽ xong đại khái cũng tạm ỗn, v́ anh Họa sĩ nhà chưa bao giờ nh́n thấy hoa houblon, nên đinh ninh thấy hoa houblon giống trái thơm, cho là Trái thơm, và vẽ giống trái thơm. Các ông Giám đốc tây cũng ba chớp ba nháng, kể cả anh Chánh sở trách nhiệm là tui, cũng thế. V́ thiệt t́nh mà nói th́ có ông nội nào thấy hoa houblon tươi đâu ? Biết là houblon nhưng chỉ nh́n thấy hoa dưới dạng khô. C̣n các anh kỹ sư nhà máy, các anh nấu rượu ( brasseurs – đây là một cái nghề riêng) dân La De thiệt, th́ ở nhà máy. Bọn quyết định là dân Văn pḥng, dân làm Marketing quyết định mọi việc, bổn phận các anh kỹ sư là sản xuất, chỉ sao làm đúng vậy thôi. Quư vị thấy không, không phải chỉ có trong Quân đội mới có cảnh lính văn pḥng và lính chiến trường . Nhăn Ô kê, gởi đi làm décalques đưa qua Công ty Thủy tinh Việtnam, (Khánh hội) dán vào chai : 100 ngàn chai mới. Khi đưa vào nhà máy Chợlớn, các lăo kỹ sư cười vỡ bụng, "hoa houblon sao giống trái thơm thế nầy". Nhưng đă nói các quan Văn phóng là chánh mà , nên quyết định, cứ trộn chai mới vào với đám chai cũ, lẫn lộn chả ai biết ǵ đâu, người ta uống La De có ai thèm nh́n nhăn đâu. Chẳng lẽ vất bỏ 100 ngàn chai hay sao ? Vài ông Giám đốc c̣n thày lay dạy đời "Dân Việtnam không biết uống Bia, uống quá lạnh, nhiều khi c̣n để đông đặc lại (Bia đặc), c̣n thêm nước đá, ngon lành ǵ, v́ vậy trái thơm hay hoa houblon có ai biết chi mô mà ngại ngùng, a - lê ta cứ thế mà làm". Chàng Chánh sở biết thân, im miệng thinh thích, ngậm miệng ăn tiền, phải bảo vệ danh dự anh Họa sĩ nhà va danh phong Marketing, dù sao cũng...quê rồi.

Nhưng không ai lường được cái tài doanh nhơn của người Hoa, của con Buôn. Các chú Chệt nhà ḿnh ở Hảng (rất nhiều nhơn viên người Việt gốc Hoa, buôn bán ở Sàig̣n phải biết "cỏn Tung Hỏa", chẳng những biết nói "(Quảng) Đông Ngữ"mà cũng phải vài tiếng Tiều châu ngữ nữa cũng phải "Kít tèo"hay "Mai xín xắn bù chằn ếch"cho giống người ta, nói tóm lại con buôn giới thương mại phần đông là người gốc Hoa nếu không nói là một số rất đông. Thế là tiếng lành đồn xa tiếng dữ đồn gần, Hảng La De vừa sản xuầt được một thứ La De hảo hạng, La De trái thơm, một thùng chỉ một chai, để tặng các bạn hàng thứ thiệt, thứ ngon lành, thứ chịu chơi.

Cái luật may rủi, t́nh cờ, th́ khi ra chai và vào thùng th́ bao giờ Trái thơm cũng có mặt ở mỗi ngày sản xuất, mấy tay cao thủ bán hàng của Hảng cứ thế mà sắp cho mỗi thùng một chai, rất là điệu nghệ, và tuyên truyền nguyên tắc của Hảng mỗi thùng một chai. Nhung khi đi giao hàng ( bán sỉ) quư vị ấy tự nhiên đề nghị với các bạn hàng biết điệu nghệ th́ có thể thêm 2 hoẵc 3, thậm chí cả thùng toàn La De trái thơm tùy theo nét điệu nghệ và chịu chơi của thân chủ, "phép Vua thua lệ làng"mà lỵ, phép Hảng đấy, nhưng thua nghề của chàng. Và cứ thế gịng sông thương mại trôi theo gịng điệu nghệ, ăn nhậu.

Các Bars, các quán nhậu cũng tùy điệu nghệ với các ông Thầy, ông Xếp, đàn Anh... mà điệu nghệ giành chai La De Trái thơm cho người ḿnh muốn nâng bi, ca tụng hay ca bài con cá. Cá nhơn tui đây, dân La De thứ thiệt, thế mà khi đi nhậu vẫn được bạn hàng và nhiều khi cả nhơn viên (cho biết khi cái dỏm trở thành huyền thoại th́ cái dỏm trở thành cái thiệt) thương t́nh tặng một chai Trái Thơm. Nhưng ḿnh cũng phải ngậm miệng khen ngon và cám ơn các cảm t́nh giành riêng ây, và v́ huyền thoại đă đến hồi quyết liệt, làm vỡ "mộng ban đầu", e có thể "lănh thẹo". Huyền thoại vẫn dai dẳng đến sau 30 tháng Tư, dân Bộ đôi, hay người Hà Lội cũng bị huyền thoại Trái Thơm. Nhiều tay, sao vàng bảng đỏ, nón cối dép râu, cũng chạy vào Văn pḥng ông Giám Đốc, (sau Tết 1975, tôi được bổ nhiệm làm Giám Đốc Thương mại) làm quen, và xin ông GĐ đặc biệt "tặng không"vài chai Trái Thơm, hoặc thưởng thức Bia Trái thơm, "cho biết". Tội nghiệp, rất nhiều tay vượt Trường Sơn chỉ muốn uống Coca Cola "cho biết"(Tiếng Tây có thành ngữ "pour ne pas mourir idiot"- để khỏi chết ngu đần). V́ ta là quân chiến thắng nên chỉ xin thôi, và chỉ nhận quà cáp, của tặng, chứ không có mua bán ǵ cả.

Bực ḿnh. Suốt thời gian từ ngay những ngày đầu Quân Quản K9, tôi tốn rát nhiều th́ giờ v́ những cái "ghé thăm, tham quan"và "xin uống Coca Cola và Bia Trái thơm"cho biết, Nhưng Nhà máy Bia Hà Nội vẫn nói phét là to gấp 5 lần nhà máy các anh. ( Nhà máy Bia Hà Nội là Nhà máy Bia Hommel cũ, công xuất không bằng một phần mười nhà máy Sàig̣n chỉ biết làm Bia Hơi nhạt như nước bọt). Tôi bực ḿnh v́ cái láo khoét ấy, nên nhiều khi cũng bực ḿnh và gắt gỏng. Qua ngày Thống Nhứt (Tháng Bảy 1976) tôi bị băt và bị bỏ tù (4 năm, v́ tội Phá hoại nền Kinh tế Xă hội chủ nghĩa), họ có trách tôi vế cái hách dịch của tôi.Tôi lặng thinh không trả lời.

Biết rằng trước sau ǵ ḿnh cũng đi tù, nên tôi vẫn tiếp tục đi giầy, áo vẫn bỏ vào quần, vẫn đi xe hơi (Peugeot 504), máy lạnh, tài xế, tôi không đi họp tổ công nhơn, không sanh hoạt tổ phường.... tổ xóm nào cả, tôi chỉ không mang cravatte cho nó "b́nh dân"tí thôi, Tôi là một Giám Đốc một Hảng với 4000 công nhơn, tôi chỉ họp làm việc với Ban Quân Quản K9 là Cơ quan quản lư và Bộ Kinh tế thôi, v́ đấy là những cơ quan quản lư Công ty tôi. Nguyên tắc ấy tôi có nói thẳng với các cán bộ đến làm việc với tôi, và đă được chấp thuận. Ngày nay tôi vẫn không tiếc, vẫn hănh diện v́ vẫn giữ cái tác phong người đàng hoàng ấy, trong thời nhiễu nhương ấy.

Văn pḥng BGI, Brasseries Glacières d'Indochine nằm trên đường Hai Bà Trưng cạnh hảng Nước Đá. Đấy là tên cúng cơm. Sau năm 1954, sau khi hết Indochine (Đông Dương), BGI bèn biến chữ I thành Internationales (Quốc tế). Mà Công ty Brasseries, Glacières Internationales thiệt sự internationales thứ thiệt. Một ông cựu Tổng Giám đốc, ông Grandjean, con một cựu quan chức thuộc địa ở Hànội, c̣n cá nhơn ông lại là một cựu luật sư thuộc Luật sư đoàn Hànội, đă tả BGI bằng một câu xanh dờn, ví BGI như đế quốc của Đại đế Charle Quint thời Phục Hưng ở Âu Châu "Mặt Trời không bao giờ lặn trên đất của Hảng BGI". Mà thiệt vậy, BGI có nhà máy nấu La De từ Tân Đảo (Nouvelle Calédonie ) đến Guayane nằm cạnh Brazil, th́ không đi vóng thế giới sao ? Chưa kể ở Phi Châu, Đông dương và thậm chí có mặt ở một nước Hồi giáo, Indonésia, nhà máy do tôi thương thuyết thành lập ở thành phố Médan trên đảo Sumatra. ( đây là một tư hào của cá nhơn tôi, thành tích bán rượu cho dân Hồi giáo ).

BGI phát xuất từ một nhà máy nước đá do một anh kỷ sư Công Nghiệp (Arts et Métiers -Paris) sĩ quan hàng hải, Victor Larue, giải ngũ tại Sài g̣n năm 1875 thành lập. Năm 1975, miền Nam mất BGI cũng vừa đủ 100 tuổi, tiêu tùng theo vận nước phe ta. V́ cùng với Việt Nam tự do, BGI cũng từ từ rút các cơ sở nhà máy, bán dần dần và nay không cón ǵ cả. Chỉ c̣n có mỗi Bia 33, chai nhỏ 33 phân khối. Tên Bia 33 khai sanh tại HàNội năm 1949, cùng tuổi với Quốc Gia Việt Nam (tự do). Ngày hôm nay Bia 33 cũng tỵ nạn tại Đan Mạch (do Hảng Carlsberg – ĐanMạch sản xuất ). Bia 33 v́ sanh ở Hà Nội nên dân Sàig̣n vẫn gọi "Bia 33", hay vắn tắt "BămBa". C̣n chai bia lớn gọi La De Con Cọp, hay La De lớn (v́ dung tích 66 phân khối). Nói th́ La De , nhưng viết LA Ve, cũng v́ một anh Tây ở Hảng đă viết và cho in trên cuốn lịch phát hằng năm, màu vàng với con cọp nằm ngang màu đen và viết LA VE LARUE. Dân Tây hồi đó khi mới đến Sàig̣n khi vào những quán ăn gặp cái lịch ấy thường đặt câu hỏi cái Hảng nào mà "Rửa Đường, rửa Phổ nhưng vậy, v́ học đọc Lave (động từ Laver, rửa, to clean, to wash) la rue (rue là đường phố - street). Để tránh cái ngộ nhận ấy , cá nhơn tôi Trưởng Marketing bèn đề nghị thay đổi cách gọi trên tấm lịch ấy. Cũng v́ trong cùng thời gian ấy, đang có một chương tŕnh sản xuất một loại Bia Màu, Bia màu Nâu (Bière Brune), nên tôi thựng dùng chữ Bia hơn chữ La De, gọi Bia Đen, Bia Nâu, Bia Màu nó dễ nghe hơn, cho nên Tết năm 1975, cái lịch cố hữu màu vàng, con cọp đen được in lại với chữ BIA LARUE. Năm ấy, năm mất nước, mất luôn chữ La De hay LA Ve, ôi thôi đó cũng là cái điềm. Có một cái an ủi, là có những bạn hàng không bằng ḷng chữ Bia nói là ở dưới quê (guê) người hổng biết Bia là ǵ nên phải giữ chữ La De. Tôi có cho in thêm 5000 tấm La Ve Larue. Ôi thương là sao cái t́nh "miệt Dườn"của "guê hương ḿnh".

Năm 1976, tôi không ra lịch ra liết ǵ cả. Chế độ phân phối mà làm ǵ có marketing.

Tên Anh Victor Larue cha đẻ Hảng BGI chỉ có ở Chai La De lớn thôi, phần c̣n lại không ai nói tới. Mà cũng nực cười Ổng đẻ ra hảng Nước đá, như tên Ổng lại đặt cho La De.

Đó là vài mẫu chuyện của Hảng La De, Nuớc Ngọt, Nước Đá thời của ḿnh. Nay t́nh cờ có một bài báo viết về La De hay Bia tôi xin phỏng dịch và viết lại hầu quư độc giả, gọi là quà tặng khi vào Mùa Hè.

http://www.take2tango.com/MyFiles/image/News/07-2009/Tuan%205/Bia-03.jpgHương Vị Nhẹ Nhàng của La De
Phỏng theo bài tra cứu của Laure Gasporotto (Tuần báo Express) ra ngày 25 tháng 6 2009.

"Bịt mắt lại, một tay thợ nghề nấu Bia khi nếm không thể biết được Bia nào là Bia hơi, và Bia nào là Bia chai».

Đây là một lời thú tội của một tay nấu Bia nhà nghề (Maître Brasseur) của Hảng Kronenbourg, Hăng Bia nỗi tiếng ở nước Pháp. Thật là một huyền thoại đang sụp đỗ trên bầu trời La De.

Ngày nay, Bia Hơi đang được thương mại đến tận gia đ́nh. Những thùng Bia hơi với những hệ thống bơm hơi đang được b́nh dân hóa đến tận gia đ́nh. Không c̣n bắt buộc dắt nhau ra quán nhậu Bia Hơi, để thưởng thức các hương vị Bia Tươi, với cái bọt mềm dịu trong miệng, đưa tay chùi đôi mép vướng bọt. Ngày nay đem một thùng Bia Hơi và dụng cụ về nhà, rũ vài bạn bè về, t́m cái thú vui của hương vị, thưởng thức cả vị giác và cả thính giác nữa.. tiếng px́́́ kéo dài khi Bia xủi bọt. .. Đo cái bọt đang sủi, gạt cái bọt đang thừa. ..

Cả một chương tŕnh điệu nghệ như khi ta nâng niu ly rượu đỏ, cẩn thận xoay ṿng, cẩn thẩn đưa lên mủi cho khứu giác tràn đầy mùi thơm, xong đưa vào miệng thử một miếng, súc miệng cho đầy vị giác, t́m những cảm xúc.. ...Ly rượu ngọt ngào, thơm tho, đầy tất cả bầu trời thiên nhiên hương vị vùng Bordeaux hay vùng Bourgogne..... Ôi tôi đă đi lạc vào động Thiên Thai của rượu đỏ rồi...

Trở về La De vậy. Ngày nay với kỹ thuật mới BiBeer 33a hơi bán trong thùng sắt có thể giữ được 6 tháng. C̣n Bia chai giữ được một năm. Chả bù vào những năm 1970 ở Sàig̣n chúng tôi chỉ bán Bia Hơi cho những quán nào bảo đảm bán hết thùng Bia trong 24 giờ. Sau đó đỗi thùng mới, súc hệ thống hơi và ṿi, mà phải để nhơn viên BGI làm, mới bảo đảm, v́ chúng tôi, hảng BGI bảo đảm an toàn , vệ sanh, và dỉ nhiên hương vị của Bia. V́ thế ở Sàig̣n lúc bấy giờ rất ít quán có Bia hơi.

Quư bạn chắc c̣n nhớ Quán bán Bia Bock ở Chợ cũ đường Hàm Nghi cạnh Ty Ngân Khố không ? Chiều chiều ra đấy làm vài ly Bock, ăn một hai hột vịt lộn, hay Ḅ Bía hết xẩy.

Ở Pháp thi uống một ly demi (đọc là đờ mi), tưởng là nữa lít, thật sự chỉ có ¼ lít thôi, v́ có 25 centi litres. Uống demi thường ăn một cái trừng gà luột. Trên quầy nào ở Pháp đều có một cái gị trứng gà luột, và một cái phầu bán đậu phụng rang muối. Đậu phụng rang muối nhậu với La De cũng hết xảy. Có hai trường phái ăn đậu phụng rang muối, trường phái ăn cả vỏ, vỏ đây là cái vỏ trong, da màu đỏ đó. Và trường phái bóc vỏ. Với tôi cái nào cũng ngon cả. Tất cả cái vị ấy trôn với cái nhẫn cái đắng của La De đều ngon cả.

Cái nhứt của La De là chất tươi, (la fraîcheur). Chất tươi, chất mát, không phải là cái lạnh, Chất tươi là cái ta lựa chọn lúc ta thưởng thức. Nó có thể là tùy vào hàn thử biểu, ướp lạnh thế nào, để độ lạnh hạp vào khẩu vị của người uống, cũng tùy vào khí trời, nhiệt độ căn pḥng ăn, quán uống. Tay Đầu Bếp nỗi tiếng Ba Sao Michelin Alain Passard của Nhà hàng Arpège, Paris giảng dạy : "Nhiệt độ của Bia khi bắt đầu uống rất quan trọng. Chúng ta nếu biết sử dụng nó đúng chúng ta có thể khai thác mọi khía cạnh khác nhau của Bia đối với những thức ăn khác nhau.".

Một tay nghề có thể nói đến chất tươi của rượu đỏ hay trắng (vin) để nói đến cái chất thiên nhiên là đất nước nơi cây nho được trồng trọt ( cũng như chất quê hương nơi con người ) nói chất tươi của rượu là nói đến những vị của quê hương của những cây nho tṛng trên ấy, nào là cát có chất đát sét không ? nào là sườn núi có đủ nằng không ? nào là có mùi mận, mùi táo không ??? Khi ta nói miệt vườn, quê hương chùm khế ngọt, nó như vậy, uống ly rượu nho vùng Bordeaux ta uống cả quê hương bầu trới Bordeaux... La De cũng vậy.

Tại sao ta không quên 33 Vietnam, làm tại Sàig̣n, v́ trong 33 có chất gạo, khi biến thành rượu nó là đế. Bia ở Pháp nó xài bắp.

Bia nhiều vị tươi nhứt la Bia mới (Bière primeur). La De mới khác với rượu Vin primeur là một bảo đảm vị tươi mát. Rươu đỏ cần thời gian để già, thêm tuổi, thêm tác cho chửng chạc. La De cần cái tươi mát, vừa đủ tuổi là đẹp rồi. La De primeure hội đủ chất tươi mát, tất cả những vị thơm mát của đồng nội. Đừng lẫn lộn với Bia tháng Ba (Biềre de Mars) - La De Tháng Ba, đă cất ủ cả mùa Đông không c̣n cây đồng cỏ nội nữa. Bière de Noël, Bia No - ên , La De Giáng Sanh là một loại La De mới, vừa đủ tuổi, sung sức, đầy dủ những hương vị của đời.

Ngoài cái tươi mát, để giải khát, La De c̣n có thể hạp khẩu theo các món ăn. Nếu rượu Vin đỏ hay trắng hay hường có thể có đến 6 000 chất vị khác nhau giúp đở chúng ta có muôn ngàn cách ráp đặt những cách thức thường thức món ăn và rượu. La De chỉ có phân nữa thôi. Ngày nay những tay lựa rượu nhà nghề ở những quán rượu và tiệm ăn (sommelier – đây là một cái nghề đặc biệt, những tiệm ăn lớn đều phải có nhửng tay nhà nghề nầy) đều biết phân tách những mùi vị trong La De như những mùi lúa chín, mùi đường nấu (caramel), mùi hoa quả từ mùi chuối đến mùi mận, táo và hoa đào... chưa kể những cam những quưt, và cả mùi cỏ cháy.

Bia Nâu với Chocolat, Bia Vàng với trái cây.

Ôi thôi muôn h́nh vạn trạng. Bài nghiên cứu tác giả đi vào chi tiết những món ăn đi chung với tên loại La De, viết cho độc giả Việt nam ḿnh sẽ bở ngở. Nhưng tôi cũng ráng đưa một thí dụ, một món gỏi tôm thịt tươi mát, uống với một nhụm La De mát lạnh, vị đậm đà, rót cho sủi bọt vừa phải, loại Heineken chẳng hạn. C̣n nếu quư vị uống một Bud nhạt nhẻo, hay một Miller quư vị sẽ thấy chán phèo. Quư vị ăn phở; nhạt và nóng, uống La De không hạp, uống nước trà nóng ngon hơn. ... Nhưng nói như vậy cái quan trọng khi quư vị ăn và uống cố gắng tim những hương vị ẩn trong những các vị bề ngoài. V́ La De và Rượu có nhiều vị Tây nên nhiều món ta không hạp. Nóng quá, cay quá, nước mắm quá..... dưa chua chua quá ...

Nhưng ngày nay La De bắt đầu chiếm một địa vị trên bàn ăn, không c̣n là ly giải khát của những buổi chiều vàng đứng bóng nóng nực của mùa hè nữa. Đặc biệt là nhửng bửa ăn trưa, v́ nhẹ nhàng và ít đô rượu hơn rượu đỏ.

La De muôn màu muôn vẽ muôn sắc muôn hương
L'orge (hobbs), lúa mạch để nấu bia phải được rang (torréfier) như rang hột cà phê vậy; và độ rang và thời gian rang sẽ tô màu cho La De. La De Vàng, hay Bia Vàng Bière Blonde. Màu Blonde,Vàng ánh, trong vắt và bóng láng, Bia màu vàng là màu rất thường gặp ở nơi Bia. Nấu (brassée) với lúa mạch vàng nhạt, Bia Vàng có mặt ở mọi nơi trên cùng thế giới và là thường thường là những thương hiệu cột trụ, với tất cả những nhăn thương hiệu lớn.

Bia Vàng thường là Bia giải khát, uống trưa chiều tối. Ít độ rượu, thơm mát, với một vị chát đắng nhẫn nhẹ nhàng. Heineken, 33 export, Carlsberg, Kronenbourg là một vài ví dụ.

Món Ăn hạp: khai vị chung chung, gỏi với tôm thịt, thịt gà, phó mát nhẹ lạt loại đầu ḅ.

La De Vàng Sẩm, Bia màu thau đồng : Bière Ambrée -Amber. Màu thau đồng đậm, Nấu với lúa mạch được rang lâu hơn Bia Vàng. Cũng là một Bia giải khát, vị đậm hơn Bia Vàng. Ngày nay không được chuộng lắm, chỉ được phổ biến ở các xứ anglô – saxons thôi .
Món Ăn hạp : Gan ngổng, thịt rừng, cá hong khói, pho mát có rau cần tây (persil), tráng miệng có chất caramel. Nói tóm lại những món gọi là có "mùi".

La De Nâu, Bia Nâu, Bière Brune. Lúa mạch được rang đến gần cháy. Bia có màu đi từ màu gạch cua đến đen tuyền. V́ vậy ta t́m trong Bia những mùi rang cháy, mùi cà phê, mùi caramel, mùi cacao. Có những loại Bia gọi là Vieilles Brunes, những Bà Già Nâu, được cất trong những thùng tô - nô bằng gỗ xưa. Mùi vị chua chua, đắng nhẫn đậm đà, vừa giải khát vừa để lại trong miệng một khẩu vị bất hủ. Thí dụ nỗi tiếng là Guiness.
Món Ăn hạp : những món Á đông có vị mạnh, ṣ huyết, ốc trai, cá sống, tráng miệng có chất Chocolat

La De Trắng, Bia Trắng Bière Blanche. Bia trắng không nấu với toàn lúa mạch, thường được thêm lúa ḿ Beer 33để làm trắng Bia. Rất thơm v́ có bỏ thêm Ng̣ Gai - Coriandre, và vơ trái cây.

Món Ăn hạp: đồ biển, cá hong khói hay cá nướng. Trái cây.

Thử Nấu Bia
Để nấu một lít Bia, ta cần: Nước (95 %), 20 gr lúa mạch, 1gr hoa houblon ( một chiếc hoa thôi ) và bột nỗi (levure).

1/ Làm Mạch: Hăy ngâm lúa mạch (orge - hobbs) trong ba ngày. Xong nấu xào (brasser) trong nước nóng. Lấy lúa ra và để lúa lên mầm trong ṿng 8 ngày. Những mầm ấy mới cho ta nhửng chất enzymes, biến thành Mạch (Ta tạm gọi là Mạch Nha).

Các tay nâu Bia (Brasseurs) ít khi làm giai đoạn nầy. Ở Việtnam trước có làm. Ngày nay các nhà Nấu Bia (Brasseries) mua Mạch Nha thẳng với các nhà bán Mạch Nha (Malteries) . Các bạn muốn nấu Bia nên mua thẳng Mạch để khỏi mắc công, v́ giai đoạn lên mầm rất khó.

2/ Nấu xào: Nghiền Mạch và trộn với nước : gọi là brassin, v́ phải khuấy đều không cho lóng xuống. Đun nóng lên để chất amidon trong mạch biến thành đường nhờ những enzymes. Lọc kỹ. Đó là bả rượu (moût)

3/ Bỏ Hoa Houblon: Sau khi đun sôi Bả vào khoản nửa giờ, ḅ hoa houblon vào.

4/ Cất: Cất là để cho lên men (fermentation). Để nguôi, và bỏ bột nỗi vào.

Đường sẽ biến thành Rượu. Để lóng xuống 8 ngày.

Nếu Bia của quư vị lên men trong một nhiệt độ thấp th́ Bia ấy ít mùi thơm hơn khi lên men ở nhiệt độ cao hơn.

Giữ tất cả trong nhiệt độ lạnh trong vài tuần lễ để tạo cái Vị.

5/ Vào chai: Lọc Bia cho vào chai để vứt bỏ chất men.

6/ Nếm thử: Đừng bao giờ quên, nếm thử sau mỗi quá tŕnh, giống như Anh nấu Bia chuyên nghiệp (Maître Brasseur)

Xin chúc quư vị cạn ly.

Những ngày nắng đầu Hè 2009
Phan Văn Song (01 tháng 7 - 2009)