PDA

View Full Version : Ḍng Sông Tuổi Nhỏ của Sylvie Vartan



Thach Thuy
06-27-2010, 09:54 AM
Ḍng Sông Tuổi Nhỏ của Sylvie Vartan

http://i167.photobucket.com/albums/u123/sandrosiempre/lucky%20bruno/sylvie/35-SylvieVartanDansons-1962.jpg


Chân Phương

Ḍng Sông Tuổi Nhỏ là tựa đề bản tiếng Việt của bài hát La Maritza[1] do Sylvie Vartan, một ca sĩ Pháp nổi tiếng vào thập niên 60, 70,hát. Những ai từng ưa thích nhạc trẻ trước 75 chắc hẳn vẫn c̣n nhớ giọng hát trong trẻo củaThanh Lan với câu hát “Nhánh sông thân yêu ngày chưa biết buồn. Đă ru tôi trọn ngày thơ ấu” và tiếng láy “Là la la lá” ở cuối bài [2]. Người viết bài đă từng yêu thích bài này nhưng trước đây không hề biết đây là bản nhạc mà Sylvie Vartan đă gởi trọn tâm t́nh ḿnh trong đó.

Bản dịch tiếng Việt có ư nghĩa gần giống với bản tiếng Pháp với niềm hoài niệm về tuổi thơ ấu có gịng sông, những con chim hót. Có vẻ như đây là một kỷ niệm về tuổi thơ ấu êm đềm. Nhưng chỉ khi xem đoạn phim chiếu Sylvie Vartan tŕnh diễn bản La Maritza tại Sofia năm 1990, th́ mới thấy rơ La Maritza là Ḍng Sông Tuổi Nhỏ là của chính Sylvie
Vartan chứ không phải là của ai khác nhất là sau khi lại đọc về thời thơ ấu của Sylvie. Maritza là ḍng sông chính của Bulgarie, chảy theo hướng Đông Tây.

Sylvie sinh ngày 15-8-1944 tại thành phố Iskretz, Bulgarie. Cha là một người Bulgarie gốc Armenie c̣n mẹ là người Hungarie. Cha Sylvie làm việc tại ṭa đại sứ Pháp ở Sofia, thủ đô của Bulgarie. Tháng chín, năm 1944, khi Sylvie c̣n nằm trong nôi, Hồng quân Nga chiếm đóng Bulgarie th́ nhà của gia đ́nh Sylvie bị tịch thu khiến cho gia đ́nh phải dọn về thủ đô Sofia. Năm 1952, khi chính quyền cộng sản thi hành chính sách tịch thu tài sản, cấm đoán các quyền tự do th́ gia đ́nh Sylvie đi sang Pháp, cư ngụ tại Paris. Lúc đó Sylvie lên tám tuổi. Tại đây, Sylvie học tiếng Pháp để ḥa nhập với đời sống mới. Năm mười bẩy tuổi, Sylvie được thu đĩa tiếng hát ḿnh lần đầu tiên và được báo chí để ư đặt cho cô danh hiệu La Lycéenne de Twist.

Qua câu chuyện này, những lời trong bài hát La Maritza trở nên rơ ràng, cụ thể, không phải là những tưởng tượng mơ hồ nữa.

Phần đầu bài hát là lúc tác giả nói về con sông Maritza thời thơ ấu mà tác giả c̣n nhớ lại:

La Maritza c'est ma rivière
Comme la Seine est la tienne
Mais il n'y a que mon père
Maintenant qui s'en souvienne

Chỉ có cha của Sylvie là nhớ nhiều về ḍng sông này và khúc hát mà cha Sylvie hát đă in sâu vào trí nhớ Sylvie.

Phần sau, bài hát kể những người Hung nói chuyện phải đi t́m tự do. Nhưng lúc đó Sylvie c̣n quá nhỏ để hiểu, chỉ có cha của Sylvie là biết là phải ra đi. Bài hát diễn tả t́nh cảnh này qua cách nói bóng bảy: khi chân trời đen tối, các con chim ra đi trên con đường hy vọng, chúng tôi cũng đi theo và đến Paris.

Quand l'horizon s'est fait trop noir
Tous les oiseaux sont partis
Sur les chemins de l'espoir
Et nous ont les a suivis
A Paris

Trong suốt mấy chục năm ca hát, Sylvie Vartan đă hát bài hát La Maritza, nói về nguyên nhân ḿnh đă phải xa xứ: đi t́m tự do, và đem đi hát khắp nơi trên thế giới. Trong số khán giả, có thể có nhiều người không hiểu lời bài hát thật sự nói về cuộc ra đi của Sylvie, nhưng những người dân Bulgarie sống bên ḍng sông Maritza này ắt hẳn
là hiểu đoạn nói chân trời tối đen, các con chim bỏ đi t́m tự do có nghĩa thực sự là ǵ. Năm 1990, Bulgarie không c̣n chế độ cộng sản, Sylvie trở về thủ đô Sofia tŕnh diễn. Khi đứng trên sân khấu trước các khán giả Bulgarie, trước khi hát bài hát này, Sylvie Vartan đă nói bằng tiếng Bulgarie rằng cô mong là thế hệ trẻ hôm nay và các thế hệ
tương lai sẽ t́m thấy hạnh phúc với dân chủ và tự do, được khán giả vỗ tay hoan hô nồng nhiệt.

Hiện nay cũng có nhiều ca sĩ, nhạc sĩ về Việt Nam tŕnh diễn, có người sống hẳn ở Việt Nam, nhưng chắc chắn là không ai đứng trên sân khấu mà chúc cho đồng bào ḿnh t́m thấy hạnh phúc dưới chế độ tự do, dân chủ. Đó là v́ Sài G̣n, Hà Nội khác với Sofia. Cái khác nhau là lúc đó Sofia có tự do.

Quả là điều tuyệt diệu! Một cô bé rời xa xứ sở lúc lên tám tuổi, rồi khi lớn lên làm bài hát nói về lư do ḿnh phải ra đi: t́m tự do, đem đi hát khắp nơi trên thế giới. Trong suốt cuộc đời ca hát, dù đă thành công tuyệt vời trên xứ người, cô bé ấy vẫn không quên nguồn cội của ḿnh, không quên lư do khiến ḿnh phải rời xa quê hương. Đến năm năm mươi sáu tuổi, khi tóc đă điểm sương, cô bé ấy về nước, đứng nói với đồng bào của ḿnh bằng ngôn ngữ của xứ sở mà ḿnh đă sinh ra chúc mừng họ đă có được tự do, dân chủ.


http://static1.purepeople.com/articles/9/39/14/9/@/274705-sylvie-vartan-637x0-2.jpg

Phụ lục:

[1] Lời bài hát La Maritza

La Maritza c'est ma rivière
Comme la Seine est la tienne
Mais il n'y a que mon père
Maintenant qui s'en souvienne
Quelquefois...
De mes dix premières années
Il ne me reste plus rien
Pas la plus pauvre poupée
Plus rien qu'un petit refrain
D'autrefois...

La la la la la la la la la la la
La la la la la la la la la la la
La la la la la la la la la la la
La la la la la la la la la
La la la la la la la la la la la
La la la la la la la la la la la
La la la la la la la la la la la
La la la la la la la la

Tous les oiseaux de ma rivière
Nous chantaient la liberté
Moi je ne comprenais guère
Mais mon père lui savait
Ecouter...
Quand l'horizon s'est fait trop noir
Tous les oiseaux sont partis
Sur les chemins de l'espoir
Et nous ont les a suivis,
A Paris...
De mes dix premières années
Il ne reste plus rien...rien
Et pourtant les yeux fermés
Moi j'entends mon père chanter
Ce refrain...

La la la la la la la la la la la
La la la la la la la la la la la
La la la la la la la la la la la
La la la la la la la la la
La la la la la la la la la la la
La la la la la la la la la la la
La la la la la la la la la la la
La la la la la la la la

La Maritza c'est ma rivière
Comme la Seine est la tienne
Mais il n'y a que mon père
Maintenant qui s'en souvienne
Quelquefois

De mes dix premières années
Il ne me reste plus rien
Pas la plus pauvre poupée
Plus rien qu'un petit refrain
D'autrefois :

La la la la...

Tous les oiseaux de ma rivière
Nous chantaient la liberté
Moi je ne comprenais guère
Mais mon père, lui savait
Ecouter :

Quand l'horizon s'est fait trop noir
Tous les oiseaux sont partis
Sur les chemins de l'espoir
Et nous on les a suivis,
À Paris

(parlé)
De mes dix premières années
Il ne reste plus rien... rien

(chanté)
Et pourtant les yeux fermés
Moi j'entends mon père chanter
Ce refrain :

La la la la...

[2] Lời bài La Maritza bằng tiếng Việt

Ḍng sông tuổi nhỏ (La Maritza – Lời Việt: Vũ Xuân Hùng)

Nhánh sông thân yêu ngày chưa biết buồn
Đă ru tôi trọn ngày thơ ấu
Ngỡ quên đi cùng năm tháng dài
Sao giờ bỗng hồn đầy nhớ thương
Ḍng sông cũ ...

Những thân yêu trong mười năm bé dại
Bỏ tôi đi tựa mùa xuân cũ
Búp-bê xinh ngày xưa nát rồi
Riêng c̣n sót một giọng hát thôi
Ngày mới lớn ...

(La ... la ... la ...)

Những con chim bên ḍng sông êm đềm
Hát cho nghe bài ca phiêu lăng
Rất thơ ngây nào tôi biết ǵ
Khi chợt thấy người ngồi lắng nghe
Thật say đắm ...

Đến khi đêm đen dần buông xuống rồi
Những chim kia cùng nhau cất cánh
Đến phương xa hồng tươi hy vọng
Gia đ́nh cũng về thành phố xưa
Đầy ánh sáng ...

[3] Video chiếu đoạn Sylvie Vartan hát bài La Maritza:

http://www.youtube.com/watch?v=sEwKOf12f4M&feature=related


http://www.youtube.com/watch?v=sEwKOf12f4M&
:coffee: :rose1:

Linh hồn của Tre
06-27-2010, 11:51 AM
Cám ơn chị T-Thuỷ đă đem bài ni về ... một bài hát mà Tre rất thích, lâu rồi không nghe ... chừ nghe lại và một kỷ niệm trở về ...

:merci:

ướt mi
06-28-2010, 09:22 AM
UM thích bài ni nhất nè:

http://www.youtube. com/watch? v=tXiInrfHll0 (http://www.youtube.com/watch?v=tXiInrfHll0)


Mời các bạn trở lại 1964.

http://i155.photobucket.com/albums/s298/janpoldheu/2filles.jpg




Bao nhiêu giây cho một kỷ niệm?


Sylvie Vartan sinh năm 1944 tại Sofia, Bulgaria . Bố Bulgarian gốc Arménien,Mẹ người Hungary . Năm 1952,cả gia đ́nh sang định cư tại Paris ,Pháp,khởi nghiệp ca hát từ 1961 cho tới nay.


Thời đó Sylvie Vartan đă được mệnh danh một trong những ca sỹ Yé Yé xinh đẹp ăn khách nhất cuả Pháp nói riêng và thế giới nói chung.



"La plus belle pour aller danser" (paroles et musique de Charles Aznavour), bài hát dành cho phim "Les Parisiennes" . Một bài hát thế hệ đôi mươi ngày ấy, ai thích nhạc ngoại quốc cũng đều nghe qua. Nghe v́ âm điệu nhạc pop hay, mới mẻ, lời lẽ nhẹ nhàng, tượng h́nh người con gái đẹp nhất đêm nay.

"Đêm nay, đi khiêu vũ, em sẽ là người đẹp nhất, để được anh yêu, để được nghe anh thủ thỉ những lời êm ái nhất.....Đêm nay, tuổi xuân, t́nh yêu, nụ hôn đầu, tất cả em dành cho anh. Em sẽ phải là cô gái đẹp nhất đêm nay..."..


Người trai trẻ đôi mươi, nghe những lời này ai chẳng mộng mơ!

Sylvie Vartan tŕnh diễn bản này tại Paris năm 1964, mới tṛn 20 tuổi. Dáng dấp thật 'mignone", từ kiểu tóc đến y phục rất "à la mode".



Cũng bản này,Sylvie Vartan hát năm 2007 (43 năm sau), arrangement chậm lại, xen phần đệm guitar ră rời nơi vài đoạn,khiến giọng hát bà nghe có phần nào mệt mỏi uể oải .


1964 cũng là năm thế hệ tuổi trẻ "xếp bút nghiên theo nghiệp đao cung" nhiều nhất. Người Mỹ bắt đầu đổ TQLC vào Đà Nẵng,chiến cuộc ngày một leo thang,bạn bè ra đi rơi rụng dần.Thưở ấy,có ai bao giờ dám mơ ước xa cho tới cuộc sống được như bây giờ.

Vậy mà c̣n có ngày nay, Sylvie Vartan c̣n hát,ḿnh c̣n được nghe.Chẳng là một điều hay sao ?



Bây ǵờ, xin mời thưởng thức giọng hát của Sylvie Vartan 1964 & 2007

http://www.youtube. com/watch? v=tXiInrfHll0 (http://www.youtube.com/watch?v=tXiInrfHll0)

ướt mi
06-28-2010, 09:33 AM
<object width="480" height="385"><param name="movie" value="http://www.youtube.com/v/iONZ52f5A4I&hl=en_US&fs=1&"></param><param name="allowFullScreen" value="true"></param><param name="allowscriptaccess" value="always"></param><embed src="http://www.youtube.com/v/iONZ52f5A4I&hl=en_US&fs=1&" type="application/x-shockwave-flash" allowscriptaccess="always" allowfullscreen="true" width="480" height="385"></embed></object>

http://i155.photobucket.com/albums/s298/janpoldheu/2filles.jpg

ướt mi
06-28-2010, 09:36 AM
UM mời quư ACE cùng nghe bài trên mà UM rất yêu thích v́ giống tâm trạng ḿnh ...:rose1::caphe: