hoathuan
12-14-2010, 10:07 AM
Mùa thu lá bay
Vũ Nam
http://i256.photobucket.com/albums/hh197/saolinh25/www_PicsDesktop_com_149-1.jpg?t=1292349706
Hôm gặp lại Nhiên, Tịnh thấy ḷng ḿnh vui như chưa bao giờ có một lần vui như thế trong đời.
Trời mùa thu vùng Hoa Thịnh Đốn -Virginia, hơi giống như quê hương Thụy Sĩ của anh. Nh́n những chiếc lá vàng rơi nơi đây, làm anh nhớ lại những câu thơ vừa đọc trên báo Cỏ Thơm, số mùa thu vừa qua, với lá:
Bâng khuâng nghe gió thu vàng
Rừng phong đổ lá chưa tàn ước xưa (1)
Hay với nắng thu:
Thu sang trong nắng hanh vàng
Gió lay mơn trớn nhẹ nhàng lá rơi (2)
Những chiếc lá đă đổi màu c̣n nằm trên những cành cây. Ngọn gió thu lành lạnh lướt trên da mặt. Chỉ khác một điều, vùng Virginia nơi anh đến có những con đường uốn lượn lên xuống, như mặt biển mùa động, mà Thụy Sĩ của anh th́ không có. Và c̣n khác một điều, vùng Hoa Thịnh Đốn -Virginia có những khuôn mặt nữ giới vừa đẹp lại vừa tài hoa, làm vẻ vang cho Cộng Đồng Người Việt, và có những cô lúc nào cũng bận rộn làm văn nghệ, văn hóa, xă hội… nhưng lúc nào cũng giữ được vẻ kiêu sa, đài các.
Điễm trang làm dáng cuộc đời
Bài thơ mượn chút tơ trời măi xuân (3)
Tịnh đến đây để t́m thăm vài người bạn văn thơ anh chị, những người bạn sống v́ những ḍng chữ. Tâm hồn gửi vào những nốt nhạc, áng thơ, câu văn, bài viết, truyện ngắn truyện dài như gửi gió cho mây ngàn bay, t́m người đồng cảm.Tâm hồn các bạn mẫn cảm, đời sống, con người các bạn giao thoa với chữ nghĩa, làm chữ nghĩa nổi lên những cung bậc t́nh yêu, t́nh người. Cụng ly cho những lần tan hợp, hợp tan.
Chia tay mộng ước vấn vương
Cũng chia cả những chiều sương đợi chờ (4)
Chia tay ngày ấy, hôm nay gặp lại. Tịnh thăm lại được những bạn lính Không Quân ngày trước. Thăm lại những khuôn mặt thật trẻ trung, hào hoa của thuở trời đất trong cơn gió bụi, c̣n nay đă trung niên, đă xắn tay áo lên để hiên ngang đi vào đời sống mới ở xứ người, và mỗi người đều đă có trong tay một người đẹp, mỗi bước không rời, không như ngày xưa, có nhiều bạn nay cô này mai cô khác với đời sống độc thân, thay nhân t́nh, đổi màu áo.
Và Tịnh cũng đến đây để thăm Nhiên, t́m lại mối t́nh với Nhiên đă xưa cũ, đă phôi pha, từ dạo c̣n ở quê nhà. Trời đang thu, buổi sáng ra đứng trước sân nhà người bạn, nh́n ra đoạn đường hai bên nhà anh, chập chùng uốn lượn, những lá vàng răi đầy trên mặt đường, bên mái hiên, Tịnh nhặt vài chiếc lá phong thu. Tay anh không run như trong câu thơ đă đọc:
Run run nhặt chiếc lá vàng
Chạnh ḷng muốn níu thời gian trở về (5)
Nhưng anh thật ḷng muốn níu thời gian ngày ấy trở về ngay trong hiện tại, bởi v́ anh muốn có ngay Nhiên bên cạnh.
Từ nhà người bạn, ở đầu tiểu bang, đi đến thành phố nơi Nhiên ở, cuối tiểu bang, Tịnh ngồi một ḿnh trong xe bus. Bánh xe lăn chuyển qua những con đường, qua những nhà máy, cánh rừng con suối, làng mạc đồi thông, những lá cây rừng đă đổi màu lá v́ thu sang, nhưng tâm hồn anh vẫn bàng bạc không thay đổi. Mối t́nh ngày trước, Nhiên trao cho anh, anh trao cho Nhiên nay vẫn c̣n nguyên vẹn.
Ngày đó, đất nước vừa đổi thay. Cơ cực nhiều hơn hạnh phúc. Lam lũ nhiều hơn rong chơi. Nhưng hai người vẫn đến với nhau bằng t́nh yêu như bao nhiêu mối t́nh khác trên đời sống này, mặc cho sự sướng khổ, mặc cho sự bạo tàn của đời sống mới đang ngự trị. Ngày đó anh, người lính đă thua sau cuộc chiến và Nguyễn thị An Nhiên, cô giáo cấp hai đang “công tác” trong một trường ở ngoại ô thành phố. Hai người đă là bạn trước đó ít năm. Chiến trường dâng cao, bị động viên, Tịnh đành phải xa trường, xa Nhiên. Ḥa b́nh lập lại, tuy được gần nhau, nhưng cũng lại rất… xa! Cứ thỉnh thoảng ngày chủ nhật Nhiên hay rủ Tịnh đi dạo trên những con đường, chờ cô hoặc vào với cô trong ngôi thánh đường đang có lễ trọng, giúp cô mua một món quà…Tịnh chưa bao giờ biết tiếc thời gian những lúc bên cạnh Nhiên. Có những khi, anh ngồi trước thánh đường hằng giờ đồng hồ để chờ Nhiên dự cho xong buổi lễ. Ngồi một ḿnh nh́n mây trắng, nh́n những chú chim bồ câu trước thánh đường, những đoàn người qua lại, những ḍng xe di chuyển trên đường phố mà ḷng vui như mở hội. Đối với Nhiên ngày lễ là ngày vui. Chắc có lẽ cô yêu Tịnh cũng bằng như t́nh yêu cô yêu ngôi thánh đường.
Có một lần, sau khi dự lễ xong Nhiên rủ Tịnh giúp cô đi dạo t́m mua một đôi guốc trên đường Lê Thánh Tôn, Sài G̣n. Một ngày như mọi ngày. Sài G̣n trong ngày cuối tuần vẫn tấp nập, dù đời sống sau chiến tranh c̣n nhiều vất vả. Dù hoàn cảnh nào con người cũng phải làm ăn, phải mua bán và đi dạo cuối tuần. Ngày hôm đó, đối với Tịnh là một ngày đầy “ấn tượng“. Nắng ấm, trời khô ran, Sài G̣n trong buổi sáng cuối tuần thật tưng bừng. Tịnh đă “lủi thủi“ theo Nhiên để giúp nàng mua cho xong một đôi guốc và một vài món đồ lặt vặt khác. Khi cô mua xong trời đă đứng bóng. Ngang qua một tiệm ăn, Nhiên có rủ Tịnh vào nhưng anh ngại và từ chối không vào…
Đứng chờ chồng Nhiên ở bến xe, nơi đầu thành phố, Tịnh thấy ḷng ḿnh vui. Vui v́ vừa biết được Nhiên đang hạnh phúc bên người chồng Việt Nam tị nạn, như Nhiên, như ḿnh, vui v́ được biết cuộc sống Nhiên rất hạnh phúc. Nhiên có những đứa con ngoan và một người chồng biết lo toan cho mọi người trong gia đ́nh. Bỗng nhiên Tịnh nghĩ đến một điều: Chắc ǵ lấy anh, Nhiên sẽ có được hạnh phúc như đang có trong hiện tại. Một con người, đôi khi, nghĩ và làm những điều không thực tế, như người đi trên mây, giống như tựa một cuốn truyện. Có một điều mà Tịnh nghĩ Nhiên không biết, đó là, sau bao năm sống xa Nhiên, và với một thời gian dài không có Nhiên bên cạnh, anh vẫn sống với những lời Nhiên ân cần dặn ḍ anh trong bức thư sau cùng Nhiên gửi cho anh, trước khi hai người chia tay để về làm vợ làm chồng người khác. Giữ tâm hồn vui, giữ linh hồn trong sạch, đem hết nghị lực ra làm việc. Nhiên đă lấy lời khuyên trong một quyển truyện của Tự Lực Văn Đoàn ra để dặn ḍ anh, khi Nhiên biết là không thể làm vợ anh để lo lắng cho anh suốt cuộc đời ḿnh. Tịnh tin chắc là Nhiên không biết, đó là, chính nhờ những ḍng chữ của cô, lời khuyên của cô trong bức thư ngày ấy mà Tịnh đă cố gắng sống…để không phụ ḷng Nhiên cho đến tận hôm nay. Hôm nay gặp lại Nhiên, Tịnh sẽ nói ra điều này.
Chồng Nhiên chạy xe đến, đón Tịnh về nhà. Anh lịch sự đối với người bạn học ngày xưa của vợ. Anh ân cần, tự nhiên khi tiếp chuyện. Cử chỉ chồng Nhiên làm Tịnh thấy yên tâm. Yêu nhau đâu nhứt thiết phải lấy nhau, đâu nhứt thiết phải thành vợ thành chồng. Nghĩ vậy, nên Tịnh càng thấy tự tin hơn khi tṛ chuyện. Nhưng sau vài phút chuyện tṛ Tịnh biết chồng Nhiên cứ nghĩ hai người là bạn thân cùng học chung một lớp ngày trước, chớ không phải là hai người đă từng yêu nhau. Biết vậy nhưng trong hoàn cảnh như thế đâu ai đi đính chính làm ǵ. Nhiên kêu những đứa con ra chào bác Tịnh. Nh́n những đứa con gái trai trông thông minh và rất đẹp của Nhiên, Tịnh bỗng thấy ḷng ḿnh có một niềm đau canh cánh nổi lên. Nếu lấy Nhiên, chắc bây giờ anh cũng có những đứa con như thế với Nhiên. Ngày đó, không lấy được Nhiên làm vợ cũng v́ lư do tôn giáo, lư do không cùng đạo, một lư do biết là sai trái nhưng khó có ai thay đổi được!
Buổi chiều, vợ chồng Nhiên rủ Tịnh cùng đi ăn nhà hàng Tàu, như để đăi Tịnh trong một lần anh vất vả vượt đường xá xa xôi để thăm vợ chồng Nhiên. Trên đường, những đứa con của Nhiên cùng chồng Nhiên đi trước. Cha con nô đùa, cười giỡn trông rất vui, rất hạnh phúc. Tịnh và Nhiên đi sau, đi bên nhau tâm sự. Đôi việc làm ăn được kể ra. Việc học hành con cái. Cuộc sống mới trong những ngày đầu trên xứ Mỹ. Những ngày ở trại tị nạn… Và mối t́nh ngày trước của hai người. Giọng Nhiên không an nhiên, như tên của cô, mà u buồn như lá mùa thu đang rơi rụng, như trời mùa thu đă về trên khắp tiểu bang Virginia. Cám ơn trời, con đường từ nhà Nhiên đến quán ăn hơi xa, buổi chiều cuối tuần nhàn rỗi, cộng người chồng lịch sự biết để cho vợ có thời gian tâm sự với người bạn học ngày trước ở quê nhà, xa cách lâu ngày nay mới có dịp gặp lại. Dọc hai bên đường trong khu phố Down Town với những mái nhà trọc trời, ánh đèn sáng chóa, tên những ngân hàng trên thế giới, khi nghe đến ai mà không biết. Buổi chiều hôm nay lại gặp ngày trăng tṛn. Trăng di chuyển từ quê nhà với những kỷ niệm đă ch́m sâu trong kư ức, qua đến đây để chứng kiến cho một cuộc t́nh lại tao ngộ trong chiều nay. Qua những khe hở của các cao ốc, cành cây kẻ lá, ánh trăng từ hướng đông đă vươn lên và rọi ánh sáng trên mặt đường, trên những mái nhà, tàn lá.
- Ông xă em cố t́nh dẫn anh đi ngang khu Down Town để anh biết chút ít về phố xá nơi chúng em cư ngụ. Chứ nếu đi đường tắt sẽ nhanh hơn.- Nhiên bắt chuyện.
- Phố xá ở đây đẹp quá! Thành phố ở Mỹ lớn nên cái ǵ giữa thành phố họ cũng làm lớn và đẹp. À hay! Có bốn bức tượng nào to lớn đứng trên trên bốn góc của cái sân đàng kia.?- Tịnh hỏi Nhiên trong ngạc nhiên.
Bốn bức tượng to lớn đă bị màn đêm bao phủ, không thấy rơ được cánh tay, khuôn mặt nên Tịnh không nhận biết là tượng giống ai. Không như trong một buổi chiều, một gia đ́nh anh chị văn nghệ ở Arlington đă chở Tịnh trên con đường dẫn đi xem Tháp Bút ở Thủ Đô Hoa Thịnh Đốn, và anh đă nhận ra một tượng đá đen đang ngồi có khuôn mặt y như của khoa học gia Albert Einstein. Nhưng anh cũng quên hỏi tượng đó có phải là tượng ông không?
- Đố anh biết bốn bức tượng đó là tượng ǵ?- Nhiên hỏi Tịnh.
- Chịu. Không thấy mặt mũi ra sao, không tài nào đoán được!- Tịnh trả lời.
Nhiên trả lời dùm cho Tịnh:
- H́nh như ít có ai đoán được, khi Nhiên đố. Đó là bốn h́nh tượng trưng cho Sĩ Nông Công Thương.
Tịnh ngạc nhiên:
- Nghe sao có vẻ như Á Châu quá! Cũng hay.
Hôm nay đi ăn tiệm, Nhiên mặc bộ quần áo màu trắng ngà. Màu rất sáng. Trong khi ấy th́ chồng Nhiên và ba đứa trẻ mặc đủ màu. Bộ đồ trên người Tịnh ngược lại, lại là bộ đồ màu xanh đen. Đi đường xa, Tịnh đă chọn bộ đồ này cho nó tiện, rủi có dơ cũng ít ai thấy. Ngày trước, ở quê nhà, khi đi học hay đi dạo cuối tuần, ít khi nào Tịnh thấy Nhiên mặc chiếc quần màu trắng. Nhưng ngày hôm nay, với bộ đồ màu trắng ngà Nhiên trông c̣n trẻ trung, trang nhă.
- Anh thấy em bây giờ ra sao?- Nhiên hỏi
- Vẫn c̣n đẹp.
Tịnh trả lời thật t́nh chứ không v́ muốn khen để vừa ḷng Nhiên. Nhiên mỉm cười. Nụ cười Nhiên ngày xưa ra sao hôm nay vẫn c̣n nguyên. Nụ cười tươi. Có lẽ Nhiên nổi bật nhất bởi nụ cười khi đứng chung với các bạn gái ngày ấy. Vùng trời ở cuối tiểu bang Virginia buổi chiều hôm nay không rét mướt. Trời khô, nhưng có cái lạnh se se lên da thịt. Mặc cái lạnh bên ngoài, nhưng bên trong Tịnh cảm thấy thật ấm. Ngược lại với vùng đất biên giới giữa hai tiểu bang Virginia và North Carolina này, nơi Tịnh ở, Thụy Sĩ, giờ này đă có cái lạnh xuống ở một độ âm. Hôm buổi sáng ra phi trường để lên phi cơ đi Mỹ, Tịnh đă đón nhận những sợi tuyết trắng đầu mùa bay lất phất cùng cái lạnh làm rát da, dù hiện tại theo thời biểu trời chỉ là đầu thu. Nghe nói ở Mỹ ấm hơn, nên Tịnh không chuẩn bị đồ ấm, nhưng anh lại chuẩn bị mua một ít đồ ấm từ Mỹ cho ngày trở về lại Thụy Sĩ, chuẩn bị cho một năm băng tuyết nữa trong đời sống lưu vong ở xứ người. Chuẩn bị lại chiếc khăn quàng cổ trong mùa đông và một chiếc áo Jacke dày để chống lạnh.
Mấy hôm nay, nước Mỹ đang có mùa lễ Hallowen (lễ ma quỷ). Trước mỗi nhà, khi Tuấn, người bạn lính, hiện tại ở Fairfax, chở Tịnh chạy theo Tốt, Hiển, Thắng, cũng là những bạn lính, qua những con đường, Tịnh đă thấy thỉnh thoảng những h́nh thù kỳ lạ, quái dị, nhưng dễ…thương ở trước mỗi căn nhà. Hallowen h́nh như là lễ lớn đối với Mỹ? Âu châu chơi Hallowen nhỏ hơn. Mỗi năm ở Thụy Sĩ, Tịnh cũng thấy các trẻ nhỏ gọt, cắt những trái bí rợ to màu vàng rực ra thành những khuôn mặt con người, ác quỷ, dữ tợn để để trước nhà ḿnh, và khi đêm xuống cũng tụ lại từng toán nhỏ, với mặt nạ, với quần áo đen thùng th́nh, kéo lê trên đường phố, đường làng, từ nhà này qua nhà khác để xin kẹo. Nhưng h́nh ảnh các h́nh người to lớn, quái vị, đứng trước những căn nhà lớn, dưới tàn lá cây sum suê, dọc trên những con đường uốn lượn ở vùng đông bắc Mỹ này đă đập vào mắt Tịnh một sắc thái về lễ Hallowen khác hơn, thú vị hơn, kỳ bí hơn là h́nh ảnh lễ Hallowen mà đă hai mươi lăm năm qua Tịnh đă đều đặn nh́n thấy mỗi năm ở Thụy Sĩ.
Ngày đó, ở quê nhà, trong một buổi chiều, Tịnh đă đến nhà Nhiên để báo cho Nhiên một tin buồn: V́ lư do tôn giáo, không cùng đạo, gia đ́nh Tịnh không chấp nhận cuộc hôn nhân của hai người. Nhiên theo đạo Công giáo, lại là con chiên ngoan đạo, không bao giờ nghĩ đến việc bỏ đạo. Gia đ́nh Tịnh theo đạo Phật, lại là con trai độc nhất trong gia đ́nh, tương lai sẽ thay thế gia đ́nh thờ cúng tổ tiên. Đứng dưới tàn cây mai đầy lá trong một ngày cuối hè (đầu thu) Nhiên đă khóc. Giọt nước mắt đă rơi xuống để tiếc cho một cuộc t́nh. Ngày ấy Tịnh không khóc, chỉ buồn, và buông trôi cho số phận. Nhưng buổi chiều hôm nay, bên cạnh nhau, không ai khóc cả, và từ cả hai cũng không có lấy một giọt nước mắt. Thời gian đă hàn gắn tất cả. Kể cả những vết thương ḷng. Mái gia đ́nh hạnh phúc, vợ chồng con cái là chất keo, chất thuốc để chữa trị những vết thương t́nh cảm. Nhưng Tịnh biết Nhiên không biết, là, trong hiện tại Tịnh là người khổ đau hơn Nhiên, bỡi v́ Tịnh biết ngày trước, khi chia tay, Nhiên là người đau khổ hơn Tịnh rất nhiều. Trên đời này, cứ hỏi, một mối t́nh khi dang dở ai là người đau khổ hơn? Người con trai hay người con gái? Nhưng hiện tại thấy Nhiên hạnh phúc, Tịnh có buồn nhưng đồng thời cũng thấy một niềm vui đă hiện lên trong ḷng v́ Nhiên đang có đời sống an vui, hạnh phúc.
Khu mua sắm và những nhà hàng sang trọng đă hiện ra trước mặt. Ḍng người tấp nập trong buổi chiều cuối tuần. Màu sắc từ những ánh đèn, nụ cười rạng rỡ từ những khuôn mặt hân hoan của mọi người làm Tịnh, là người đang xa nhà gần nửa ṿng địa cầu, là người xa lạ với xứ sở nơi đây cũng thấy vui vui.
Chồng và các con Nhiên muốn trốn cái lạnh sớm, đă nhanh chóng lách ḿnh qua chiếc cửa để lọt vào bên trong nhà hàng. Hiện tại chỉ c̣n Tịnh và Nhiên đứng bên ngoài. Tịnh không bỏ lỡ cơ hội, anh nắm lấy bàn tay Nhiên và bóp mạnh. Nh́n ánh mắt Nhiên, anh nhớ lại ngày nào, trong bức thư gửi Nhiên với lời thơ học tṛ anh đă viết:
Yêu nhau chỉ một tia nh́n
Ngàn năm muôn thuở chữ t́nh c̣n đây
Bàn tay Nhiên hơi run lên, hơi ấm tỏa ra. Anh chúc Nhiên được măi măi hạnh phúc, măi măi được mọi điều may mắn trong đời. Ngược lại, Nhiên lại không chúc Tịnh ǵ cả, cô để yên bàn tay ấm, mềm mại trong tay Tịnh. Cô nhắc lại một kỷ niệm và hỏi Tịnh, như cô nghĩ sẽ không bao giờ có dịp để hỏi:
- Anh c̣n nhớ buổi sáng anh dẫn em đi mua đôi guốc ở Sài G̣n không?
- Nhớ. Và nhớ cả buổi sáng dẫn em đi mua chiếc đồng hồ nữa ḱa.
Tịnh trả lời.
- Không. Em muốn hỏi lần đi mua đôi guốc ḱa!
- Vẫn c̣n nhớ. Nhưng sao? Ngày đó ra sao?
Nhiên cười:
- Em nhớ, khi mua xong đôi guốc th́ trời cũng đă trưa. Khi đó, đói bụng quá, em có rủ anh vào một tiệm ḿ để ăn, nhưng anh ngại không vào, nắm tay em kéo đến hướng xe bus đi về.
Vừa nghe xong lời Nhiên, Tịnh thấy như nhịp tim ḿnh đă đứng lại. Nhưng anh không đính chính lời cô. Việc này chỉ ḿnh anh biết và chắc chắn Nhiên không bao giờ biết, đó là, khi ấy anh đâu có đủ tiền trong túi cho một lần đi ăn với người yêu! Anh chưa có chuẩn bị. Sau 75, lính th́ ai cũng nghèo, và anh cũng không ra ngoài ngoại lệ. Đi ăn quán mà để “cô giáo“ bao à? Tệ quá!
Tịnh biết là kể từ giây phút này, Tịnh có thể bao Nhiên cả cuộc đời cho những lần đi ăn, nhưng anh không bao giờ c̣n có dịp nữa. Trên bàn ăn chồng Nhiên đă kêu đầy thức ăn ra bàn. Nhưng nhớ lại chuyện đứng trước tiệm ḿ ở Sài G̣n ngày trước Tịnh không c̣n muốn ăn ǵ cả, mặc cho mọi người đều nói chúc ăn ngon. Nhạc trong nhà hàng Tàu đă bắt đầu với lời nhạc Mùa thu lá bay anh đă đi rồi…
Vũ Nam (Germany)
1): Thơ Hoàng Song Liêm
2): Thơ Hoàng Trùng Dương
3): Viết theo ư thơ Nguyễn Thị Ngọc Dung
4): Thơ Quỳnh Anh
5): Thơ Kiều Anh
Vũ Nam
http://i256.photobucket.com/albums/hh197/saolinh25/www_PicsDesktop_com_149-1.jpg?t=1292349706
Hôm gặp lại Nhiên, Tịnh thấy ḷng ḿnh vui như chưa bao giờ có một lần vui như thế trong đời.
Trời mùa thu vùng Hoa Thịnh Đốn -Virginia, hơi giống như quê hương Thụy Sĩ của anh. Nh́n những chiếc lá vàng rơi nơi đây, làm anh nhớ lại những câu thơ vừa đọc trên báo Cỏ Thơm, số mùa thu vừa qua, với lá:
Bâng khuâng nghe gió thu vàng
Rừng phong đổ lá chưa tàn ước xưa (1)
Hay với nắng thu:
Thu sang trong nắng hanh vàng
Gió lay mơn trớn nhẹ nhàng lá rơi (2)
Những chiếc lá đă đổi màu c̣n nằm trên những cành cây. Ngọn gió thu lành lạnh lướt trên da mặt. Chỉ khác một điều, vùng Virginia nơi anh đến có những con đường uốn lượn lên xuống, như mặt biển mùa động, mà Thụy Sĩ của anh th́ không có. Và c̣n khác một điều, vùng Hoa Thịnh Đốn -Virginia có những khuôn mặt nữ giới vừa đẹp lại vừa tài hoa, làm vẻ vang cho Cộng Đồng Người Việt, và có những cô lúc nào cũng bận rộn làm văn nghệ, văn hóa, xă hội… nhưng lúc nào cũng giữ được vẻ kiêu sa, đài các.
Điễm trang làm dáng cuộc đời
Bài thơ mượn chút tơ trời măi xuân (3)
Tịnh đến đây để t́m thăm vài người bạn văn thơ anh chị, những người bạn sống v́ những ḍng chữ. Tâm hồn gửi vào những nốt nhạc, áng thơ, câu văn, bài viết, truyện ngắn truyện dài như gửi gió cho mây ngàn bay, t́m người đồng cảm.Tâm hồn các bạn mẫn cảm, đời sống, con người các bạn giao thoa với chữ nghĩa, làm chữ nghĩa nổi lên những cung bậc t́nh yêu, t́nh người. Cụng ly cho những lần tan hợp, hợp tan.
Chia tay mộng ước vấn vương
Cũng chia cả những chiều sương đợi chờ (4)
Chia tay ngày ấy, hôm nay gặp lại. Tịnh thăm lại được những bạn lính Không Quân ngày trước. Thăm lại những khuôn mặt thật trẻ trung, hào hoa của thuở trời đất trong cơn gió bụi, c̣n nay đă trung niên, đă xắn tay áo lên để hiên ngang đi vào đời sống mới ở xứ người, và mỗi người đều đă có trong tay một người đẹp, mỗi bước không rời, không như ngày xưa, có nhiều bạn nay cô này mai cô khác với đời sống độc thân, thay nhân t́nh, đổi màu áo.
Và Tịnh cũng đến đây để thăm Nhiên, t́m lại mối t́nh với Nhiên đă xưa cũ, đă phôi pha, từ dạo c̣n ở quê nhà. Trời đang thu, buổi sáng ra đứng trước sân nhà người bạn, nh́n ra đoạn đường hai bên nhà anh, chập chùng uốn lượn, những lá vàng răi đầy trên mặt đường, bên mái hiên, Tịnh nhặt vài chiếc lá phong thu. Tay anh không run như trong câu thơ đă đọc:
Run run nhặt chiếc lá vàng
Chạnh ḷng muốn níu thời gian trở về (5)
Nhưng anh thật ḷng muốn níu thời gian ngày ấy trở về ngay trong hiện tại, bởi v́ anh muốn có ngay Nhiên bên cạnh.
Từ nhà người bạn, ở đầu tiểu bang, đi đến thành phố nơi Nhiên ở, cuối tiểu bang, Tịnh ngồi một ḿnh trong xe bus. Bánh xe lăn chuyển qua những con đường, qua những nhà máy, cánh rừng con suối, làng mạc đồi thông, những lá cây rừng đă đổi màu lá v́ thu sang, nhưng tâm hồn anh vẫn bàng bạc không thay đổi. Mối t́nh ngày trước, Nhiên trao cho anh, anh trao cho Nhiên nay vẫn c̣n nguyên vẹn.
Ngày đó, đất nước vừa đổi thay. Cơ cực nhiều hơn hạnh phúc. Lam lũ nhiều hơn rong chơi. Nhưng hai người vẫn đến với nhau bằng t́nh yêu như bao nhiêu mối t́nh khác trên đời sống này, mặc cho sự sướng khổ, mặc cho sự bạo tàn của đời sống mới đang ngự trị. Ngày đó anh, người lính đă thua sau cuộc chiến và Nguyễn thị An Nhiên, cô giáo cấp hai đang “công tác” trong một trường ở ngoại ô thành phố. Hai người đă là bạn trước đó ít năm. Chiến trường dâng cao, bị động viên, Tịnh đành phải xa trường, xa Nhiên. Ḥa b́nh lập lại, tuy được gần nhau, nhưng cũng lại rất… xa! Cứ thỉnh thoảng ngày chủ nhật Nhiên hay rủ Tịnh đi dạo trên những con đường, chờ cô hoặc vào với cô trong ngôi thánh đường đang có lễ trọng, giúp cô mua một món quà…Tịnh chưa bao giờ biết tiếc thời gian những lúc bên cạnh Nhiên. Có những khi, anh ngồi trước thánh đường hằng giờ đồng hồ để chờ Nhiên dự cho xong buổi lễ. Ngồi một ḿnh nh́n mây trắng, nh́n những chú chim bồ câu trước thánh đường, những đoàn người qua lại, những ḍng xe di chuyển trên đường phố mà ḷng vui như mở hội. Đối với Nhiên ngày lễ là ngày vui. Chắc có lẽ cô yêu Tịnh cũng bằng như t́nh yêu cô yêu ngôi thánh đường.
Có một lần, sau khi dự lễ xong Nhiên rủ Tịnh giúp cô đi dạo t́m mua một đôi guốc trên đường Lê Thánh Tôn, Sài G̣n. Một ngày như mọi ngày. Sài G̣n trong ngày cuối tuần vẫn tấp nập, dù đời sống sau chiến tranh c̣n nhiều vất vả. Dù hoàn cảnh nào con người cũng phải làm ăn, phải mua bán và đi dạo cuối tuần. Ngày hôm đó, đối với Tịnh là một ngày đầy “ấn tượng“. Nắng ấm, trời khô ran, Sài G̣n trong buổi sáng cuối tuần thật tưng bừng. Tịnh đă “lủi thủi“ theo Nhiên để giúp nàng mua cho xong một đôi guốc và một vài món đồ lặt vặt khác. Khi cô mua xong trời đă đứng bóng. Ngang qua một tiệm ăn, Nhiên có rủ Tịnh vào nhưng anh ngại và từ chối không vào…
Đứng chờ chồng Nhiên ở bến xe, nơi đầu thành phố, Tịnh thấy ḷng ḿnh vui. Vui v́ vừa biết được Nhiên đang hạnh phúc bên người chồng Việt Nam tị nạn, như Nhiên, như ḿnh, vui v́ được biết cuộc sống Nhiên rất hạnh phúc. Nhiên có những đứa con ngoan và một người chồng biết lo toan cho mọi người trong gia đ́nh. Bỗng nhiên Tịnh nghĩ đến một điều: Chắc ǵ lấy anh, Nhiên sẽ có được hạnh phúc như đang có trong hiện tại. Một con người, đôi khi, nghĩ và làm những điều không thực tế, như người đi trên mây, giống như tựa một cuốn truyện. Có một điều mà Tịnh nghĩ Nhiên không biết, đó là, sau bao năm sống xa Nhiên, và với một thời gian dài không có Nhiên bên cạnh, anh vẫn sống với những lời Nhiên ân cần dặn ḍ anh trong bức thư sau cùng Nhiên gửi cho anh, trước khi hai người chia tay để về làm vợ làm chồng người khác. Giữ tâm hồn vui, giữ linh hồn trong sạch, đem hết nghị lực ra làm việc. Nhiên đă lấy lời khuyên trong một quyển truyện của Tự Lực Văn Đoàn ra để dặn ḍ anh, khi Nhiên biết là không thể làm vợ anh để lo lắng cho anh suốt cuộc đời ḿnh. Tịnh tin chắc là Nhiên không biết, đó là, chính nhờ những ḍng chữ của cô, lời khuyên của cô trong bức thư ngày ấy mà Tịnh đă cố gắng sống…để không phụ ḷng Nhiên cho đến tận hôm nay. Hôm nay gặp lại Nhiên, Tịnh sẽ nói ra điều này.
Chồng Nhiên chạy xe đến, đón Tịnh về nhà. Anh lịch sự đối với người bạn học ngày xưa của vợ. Anh ân cần, tự nhiên khi tiếp chuyện. Cử chỉ chồng Nhiên làm Tịnh thấy yên tâm. Yêu nhau đâu nhứt thiết phải lấy nhau, đâu nhứt thiết phải thành vợ thành chồng. Nghĩ vậy, nên Tịnh càng thấy tự tin hơn khi tṛ chuyện. Nhưng sau vài phút chuyện tṛ Tịnh biết chồng Nhiên cứ nghĩ hai người là bạn thân cùng học chung một lớp ngày trước, chớ không phải là hai người đă từng yêu nhau. Biết vậy nhưng trong hoàn cảnh như thế đâu ai đi đính chính làm ǵ. Nhiên kêu những đứa con ra chào bác Tịnh. Nh́n những đứa con gái trai trông thông minh và rất đẹp của Nhiên, Tịnh bỗng thấy ḷng ḿnh có một niềm đau canh cánh nổi lên. Nếu lấy Nhiên, chắc bây giờ anh cũng có những đứa con như thế với Nhiên. Ngày đó, không lấy được Nhiên làm vợ cũng v́ lư do tôn giáo, lư do không cùng đạo, một lư do biết là sai trái nhưng khó có ai thay đổi được!
Buổi chiều, vợ chồng Nhiên rủ Tịnh cùng đi ăn nhà hàng Tàu, như để đăi Tịnh trong một lần anh vất vả vượt đường xá xa xôi để thăm vợ chồng Nhiên. Trên đường, những đứa con của Nhiên cùng chồng Nhiên đi trước. Cha con nô đùa, cười giỡn trông rất vui, rất hạnh phúc. Tịnh và Nhiên đi sau, đi bên nhau tâm sự. Đôi việc làm ăn được kể ra. Việc học hành con cái. Cuộc sống mới trong những ngày đầu trên xứ Mỹ. Những ngày ở trại tị nạn… Và mối t́nh ngày trước của hai người. Giọng Nhiên không an nhiên, như tên của cô, mà u buồn như lá mùa thu đang rơi rụng, như trời mùa thu đă về trên khắp tiểu bang Virginia. Cám ơn trời, con đường từ nhà Nhiên đến quán ăn hơi xa, buổi chiều cuối tuần nhàn rỗi, cộng người chồng lịch sự biết để cho vợ có thời gian tâm sự với người bạn học ngày trước ở quê nhà, xa cách lâu ngày nay mới có dịp gặp lại. Dọc hai bên đường trong khu phố Down Town với những mái nhà trọc trời, ánh đèn sáng chóa, tên những ngân hàng trên thế giới, khi nghe đến ai mà không biết. Buổi chiều hôm nay lại gặp ngày trăng tṛn. Trăng di chuyển từ quê nhà với những kỷ niệm đă ch́m sâu trong kư ức, qua đến đây để chứng kiến cho một cuộc t́nh lại tao ngộ trong chiều nay. Qua những khe hở của các cao ốc, cành cây kẻ lá, ánh trăng từ hướng đông đă vươn lên và rọi ánh sáng trên mặt đường, trên những mái nhà, tàn lá.
- Ông xă em cố t́nh dẫn anh đi ngang khu Down Town để anh biết chút ít về phố xá nơi chúng em cư ngụ. Chứ nếu đi đường tắt sẽ nhanh hơn.- Nhiên bắt chuyện.
- Phố xá ở đây đẹp quá! Thành phố ở Mỹ lớn nên cái ǵ giữa thành phố họ cũng làm lớn và đẹp. À hay! Có bốn bức tượng nào to lớn đứng trên trên bốn góc của cái sân đàng kia.?- Tịnh hỏi Nhiên trong ngạc nhiên.
Bốn bức tượng to lớn đă bị màn đêm bao phủ, không thấy rơ được cánh tay, khuôn mặt nên Tịnh không nhận biết là tượng giống ai. Không như trong một buổi chiều, một gia đ́nh anh chị văn nghệ ở Arlington đă chở Tịnh trên con đường dẫn đi xem Tháp Bút ở Thủ Đô Hoa Thịnh Đốn, và anh đă nhận ra một tượng đá đen đang ngồi có khuôn mặt y như của khoa học gia Albert Einstein. Nhưng anh cũng quên hỏi tượng đó có phải là tượng ông không?
- Đố anh biết bốn bức tượng đó là tượng ǵ?- Nhiên hỏi Tịnh.
- Chịu. Không thấy mặt mũi ra sao, không tài nào đoán được!- Tịnh trả lời.
Nhiên trả lời dùm cho Tịnh:
- H́nh như ít có ai đoán được, khi Nhiên đố. Đó là bốn h́nh tượng trưng cho Sĩ Nông Công Thương.
Tịnh ngạc nhiên:
- Nghe sao có vẻ như Á Châu quá! Cũng hay.
Hôm nay đi ăn tiệm, Nhiên mặc bộ quần áo màu trắng ngà. Màu rất sáng. Trong khi ấy th́ chồng Nhiên và ba đứa trẻ mặc đủ màu. Bộ đồ trên người Tịnh ngược lại, lại là bộ đồ màu xanh đen. Đi đường xa, Tịnh đă chọn bộ đồ này cho nó tiện, rủi có dơ cũng ít ai thấy. Ngày trước, ở quê nhà, khi đi học hay đi dạo cuối tuần, ít khi nào Tịnh thấy Nhiên mặc chiếc quần màu trắng. Nhưng ngày hôm nay, với bộ đồ màu trắng ngà Nhiên trông c̣n trẻ trung, trang nhă.
- Anh thấy em bây giờ ra sao?- Nhiên hỏi
- Vẫn c̣n đẹp.
Tịnh trả lời thật t́nh chứ không v́ muốn khen để vừa ḷng Nhiên. Nhiên mỉm cười. Nụ cười Nhiên ngày xưa ra sao hôm nay vẫn c̣n nguyên. Nụ cười tươi. Có lẽ Nhiên nổi bật nhất bởi nụ cười khi đứng chung với các bạn gái ngày ấy. Vùng trời ở cuối tiểu bang Virginia buổi chiều hôm nay không rét mướt. Trời khô, nhưng có cái lạnh se se lên da thịt. Mặc cái lạnh bên ngoài, nhưng bên trong Tịnh cảm thấy thật ấm. Ngược lại với vùng đất biên giới giữa hai tiểu bang Virginia và North Carolina này, nơi Tịnh ở, Thụy Sĩ, giờ này đă có cái lạnh xuống ở một độ âm. Hôm buổi sáng ra phi trường để lên phi cơ đi Mỹ, Tịnh đă đón nhận những sợi tuyết trắng đầu mùa bay lất phất cùng cái lạnh làm rát da, dù hiện tại theo thời biểu trời chỉ là đầu thu. Nghe nói ở Mỹ ấm hơn, nên Tịnh không chuẩn bị đồ ấm, nhưng anh lại chuẩn bị mua một ít đồ ấm từ Mỹ cho ngày trở về lại Thụy Sĩ, chuẩn bị cho một năm băng tuyết nữa trong đời sống lưu vong ở xứ người. Chuẩn bị lại chiếc khăn quàng cổ trong mùa đông và một chiếc áo Jacke dày để chống lạnh.
Mấy hôm nay, nước Mỹ đang có mùa lễ Hallowen (lễ ma quỷ). Trước mỗi nhà, khi Tuấn, người bạn lính, hiện tại ở Fairfax, chở Tịnh chạy theo Tốt, Hiển, Thắng, cũng là những bạn lính, qua những con đường, Tịnh đă thấy thỉnh thoảng những h́nh thù kỳ lạ, quái dị, nhưng dễ…thương ở trước mỗi căn nhà. Hallowen h́nh như là lễ lớn đối với Mỹ? Âu châu chơi Hallowen nhỏ hơn. Mỗi năm ở Thụy Sĩ, Tịnh cũng thấy các trẻ nhỏ gọt, cắt những trái bí rợ to màu vàng rực ra thành những khuôn mặt con người, ác quỷ, dữ tợn để để trước nhà ḿnh, và khi đêm xuống cũng tụ lại từng toán nhỏ, với mặt nạ, với quần áo đen thùng th́nh, kéo lê trên đường phố, đường làng, từ nhà này qua nhà khác để xin kẹo. Nhưng h́nh ảnh các h́nh người to lớn, quái vị, đứng trước những căn nhà lớn, dưới tàn lá cây sum suê, dọc trên những con đường uốn lượn ở vùng đông bắc Mỹ này đă đập vào mắt Tịnh một sắc thái về lễ Hallowen khác hơn, thú vị hơn, kỳ bí hơn là h́nh ảnh lễ Hallowen mà đă hai mươi lăm năm qua Tịnh đă đều đặn nh́n thấy mỗi năm ở Thụy Sĩ.
Ngày đó, ở quê nhà, trong một buổi chiều, Tịnh đă đến nhà Nhiên để báo cho Nhiên một tin buồn: V́ lư do tôn giáo, không cùng đạo, gia đ́nh Tịnh không chấp nhận cuộc hôn nhân của hai người. Nhiên theo đạo Công giáo, lại là con chiên ngoan đạo, không bao giờ nghĩ đến việc bỏ đạo. Gia đ́nh Tịnh theo đạo Phật, lại là con trai độc nhất trong gia đ́nh, tương lai sẽ thay thế gia đ́nh thờ cúng tổ tiên. Đứng dưới tàn cây mai đầy lá trong một ngày cuối hè (đầu thu) Nhiên đă khóc. Giọt nước mắt đă rơi xuống để tiếc cho một cuộc t́nh. Ngày ấy Tịnh không khóc, chỉ buồn, và buông trôi cho số phận. Nhưng buổi chiều hôm nay, bên cạnh nhau, không ai khóc cả, và từ cả hai cũng không có lấy một giọt nước mắt. Thời gian đă hàn gắn tất cả. Kể cả những vết thương ḷng. Mái gia đ́nh hạnh phúc, vợ chồng con cái là chất keo, chất thuốc để chữa trị những vết thương t́nh cảm. Nhưng Tịnh biết Nhiên không biết, là, trong hiện tại Tịnh là người khổ đau hơn Nhiên, bỡi v́ Tịnh biết ngày trước, khi chia tay, Nhiên là người đau khổ hơn Tịnh rất nhiều. Trên đời này, cứ hỏi, một mối t́nh khi dang dở ai là người đau khổ hơn? Người con trai hay người con gái? Nhưng hiện tại thấy Nhiên hạnh phúc, Tịnh có buồn nhưng đồng thời cũng thấy một niềm vui đă hiện lên trong ḷng v́ Nhiên đang có đời sống an vui, hạnh phúc.
Khu mua sắm và những nhà hàng sang trọng đă hiện ra trước mặt. Ḍng người tấp nập trong buổi chiều cuối tuần. Màu sắc từ những ánh đèn, nụ cười rạng rỡ từ những khuôn mặt hân hoan của mọi người làm Tịnh, là người đang xa nhà gần nửa ṿng địa cầu, là người xa lạ với xứ sở nơi đây cũng thấy vui vui.
Chồng và các con Nhiên muốn trốn cái lạnh sớm, đă nhanh chóng lách ḿnh qua chiếc cửa để lọt vào bên trong nhà hàng. Hiện tại chỉ c̣n Tịnh và Nhiên đứng bên ngoài. Tịnh không bỏ lỡ cơ hội, anh nắm lấy bàn tay Nhiên và bóp mạnh. Nh́n ánh mắt Nhiên, anh nhớ lại ngày nào, trong bức thư gửi Nhiên với lời thơ học tṛ anh đă viết:
Yêu nhau chỉ một tia nh́n
Ngàn năm muôn thuở chữ t́nh c̣n đây
Bàn tay Nhiên hơi run lên, hơi ấm tỏa ra. Anh chúc Nhiên được măi măi hạnh phúc, măi măi được mọi điều may mắn trong đời. Ngược lại, Nhiên lại không chúc Tịnh ǵ cả, cô để yên bàn tay ấm, mềm mại trong tay Tịnh. Cô nhắc lại một kỷ niệm và hỏi Tịnh, như cô nghĩ sẽ không bao giờ có dịp để hỏi:
- Anh c̣n nhớ buổi sáng anh dẫn em đi mua đôi guốc ở Sài G̣n không?
- Nhớ. Và nhớ cả buổi sáng dẫn em đi mua chiếc đồng hồ nữa ḱa.
Tịnh trả lời.
- Không. Em muốn hỏi lần đi mua đôi guốc ḱa!
- Vẫn c̣n nhớ. Nhưng sao? Ngày đó ra sao?
Nhiên cười:
- Em nhớ, khi mua xong đôi guốc th́ trời cũng đă trưa. Khi đó, đói bụng quá, em có rủ anh vào một tiệm ḿ để ăn, nhưng anh ngại không vào, nắm tay em kéo đến hướng xe bus đi về.
Vừa nghe xong lời Nhiên, Tịnh thấy như nhịp tim ḿnh đă đứng lại. Nhưng anh không đính chính lời cô. Việc này chỉ ḿnh anh biết và chắc chắn Nhiên không bao giờ biết, đó là, khi ấy anh đâu có đủ tiền trong túi cho một lần đi ăn với người yêu! Anh chưa có chuẩn bị. Sau 75, lính th́ ai cũng nghèo, và anh cũng không ra ngoài ngoại lệ. Đi ăn quán mà để “cô giáo“ bao à? Tệ quá!
Tịnh biết là kể từ giây phút này, Tịnh có thể bao Nhiên cả cuộc đời cho những lần đi ăn, nhưng anh không bao giờ c̣n có dịp nữa. Trên bàn ăn chồng Nhiên đă kêu đầy thức ăn ra bàn. Nhưng nhớ lại chuyện đứng trước tiệm ḿ ở Sài G̣n ngày trước Tịnh không c̣n muốn ăn ǵ cả, mặc cho mọi người đều nói chúc ăn ngon. Nhạc trong nhà hàng Tàu đă bắt đầu với lời nhạc Mùa thu lá bay anh đă đi rồi…
Vũ Nam (Germany)
1): Thơ Hoàng Song Liêm
2): Thơ Hoàng Trùng Dương
3): Viết theo ư thơ Nguyễn Thị Ngọc Dung
4): Thơ Quỳnh Anh
5): Thơ Kiều Anh