PDA

View Full Version : Tranh ảnh của các danh Họa nổi tiếng thế giới



hoangthymaithao
04-06-2012, 06:48 AM
Matisse : Triển lăm tranh đôi tại Paris


http://i962.photobucket.com/albums/ae101/hoangngocmai/Post%20Net/Top%20du%20Tops%20NET/Top1_matisse2012-03-05_FRANCE.jpg
Tranh đôi "Capucines à la Danse" tại cuộc triển lăm Matisse tại Beaubourg, Paris (REUTERS)

Tuấn Thảo - RFI - THỨ SÁU 06 THÁNG TƯ 2012
Kể từ trung tuần tháng 3 cho đến ngày 18 tháng 6 năm 2012, trung tâm văn hóa Beaubourg tại Paris tổ chức một cuộc triển lăm lớn về Matisse, với 60 tấm tranh và 30 bức phác họa vẽ trong giai đoạn từ 1899 đến 1952, tức là khá tiêu biểu cho sự nghiệp sáng tác của danh họa người Pháp.
Nét độc đáo lần này là thay v́ đơn thuần vinh danh cánh chim đầu đàn của trường phái dă thú (fauvisme), Paris lại đối chiếu các tác phẩm của Matisse qua các tấm tranh đôi (paire) và các bức vẽ xếp theo từng bộ (série). Cách đây hai năm, hai viện bảo tàng Orsay và Grand Palais đều có tổ chức triển lăm về Matisse.

Sự khác biệt lần này tại pḥng trưng bày của trung tâm Beaubourg là cách sắp đặt song song giúp cho người xem hiểu rơ hơn về khuynh hướng t́m ṭi miệt mài của họa sĩ. Về điểm này, cô Claudie Gamond, tác giả của tập sách biên khảo về trường phái dă thú, nhận xét về lối sáng tác của Henry Matisse :

Các nhà nghiên cứu đă bàn rất nhiều về Matisse. Để tŕnh bày một góc độ khác lạ hơn, trung tâm Beaubourg chỉ chọn lựa các bức tranh đôi và các tác phẩm vẽ theo bộ. Lúc sinh tiền, Matisse nổi tiếng là người đi truy t́m sự cân bằng của sắc độ. Trong tranh của ông, lúc nào cũng có một sự nghiên cứu tỉ mỉ, sắp đặt chi tiết, bố cục mạnh bạo. Khách đến xem triển lăm lần này có cảm tưởng là càng miệt mài t́m ṭi, Matisse lại càng không vừa ư với các tác phẩm mà ông đang vẽ. Ông có thể lặp đi lặp lại một chi tiết, vẽ nhiều tấm tranh trên cùng một chủ đề nhưng với lối diễn đạt rất khác nhau, từ màu sắc, ánh sáng, góc nh́n cho đến cách sắp đặt chiều sâu.

Chẳng hạn như trong loạt tranh mang tựa đề Người đàn bà khỏa thân ngồi trên ghế (Femme nue dans un fauteuil) hay là các bức vẽ bến sông Seine nh́n từ khung cửa sổ xưởng vẽ (Quai Saint Michel de la Fenêtre de l’Atelier), các tác phẩm thường bổ túc cho nhau, khi th́ đối đáp, lúc th́ đối chọi. Cũng như Matisse đă từng giải thích trong các bức thư mà ông gửi cho bạn bè, thân hữu : sự lặp đi lặp lại là một cách để nắm bắt thực tế thời gian. Khi nh́n cùng một cảnh vật, cảm xúc của người họa sĩ không bao giờ giống nhau, cho dù khoảng cách thời gian chỉ có vài phút hay dài đến hàng chục năm. Nơi Matisse, người ta t́m thấy cái tài của một người vẽ theo cảm xúc sáng tạo trong khoảnh khắc, ông không phản ánh thực tế theo kiểu sao chép, trong cách sắp đặt ánh sáng và bố cục sắc độ, lại càng không có chuyện t́nh cờ đẹp mắt.

TRIỂN LĂM TRANH ĐÔI MATISSE TẠI PARIS

http://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=_wqylEyr8wo

Trả lời đài phát thanh quốc tế Pháp RFI, cô Cécile Debray, ủy viên điều hành và trưởng ban tổ chức triển lăm tại Beaubourg, cho biết đâu là những nét đặc trưng của Matisse. Do các tác phẩm trưng bày trải dài trên một giai đoạn từ cuối thế kỷ thứ 19 cho đến giữa thế kỷ 20, cho nên khách viếng thăm có thể thấy những ảnh hưởng đầu đời của danh họa Matisse, cũng như sự phát huy tài năng trong những năm tháng cuối đời :

Ngay từ những năm tháng khởi đầu sự nghiệp hội họa, Matisse là một họa sĩ chuyên về màu sắc. Thời thanh niên ông đam mê các tác phẩm của Paul Signac thuộc phong trào Tân Ấn tượng (néo-impressionnisme), ông bị mê hoặc bởi cách dùng sắc độ của bậc họa sĩ đàn anh (ngoài Paul Signac, c̣n có Georges Seurat), đă sáng lập ra trường phái chấm màu (pointillisme). Càng về cuối đời, Matisse lại càng dày công nghiên cứu cách diễn đạt bằng sắc độ. Khi vẽ tranh, ông thường dùng màu sắc nguyên sơ mà biểu cảm, tùy theo độ lỏng hay chất sơn đậm đặc, sắc độ của Matisse là một ngôn ngữ hội họa hẳn hoi, có hệ thống chứ không vụn vặt. Vào những năm 1920, Matisse trở thành gương mặt tiên phong của trường phái dă thú, để khẳng định sự khác biệt của ḿnh với cách dùng những vờn sáng tối của trường phái ấn tượng, hoặc là cách diễn đạt theo h́nh khối của trường phái lập thể. Nét đặc trưng của Matisse nằm ở chỗ cách tân màu sắc triệt để : đường viền dứt khoát mạnh bạo, sắc độ có thể gay gắt trong chi tiết nhưng vẫn không ḷe loẹt trong tổng thể.

Cũng theo lời cô Cécile Debray, trưởng ban tổ chức triển lăm tại trung tâm văn hóa Beaubourg, trong số các tác phẩm được trưng bày lần này, có những bức tranh đôi đă được vẽ trong cùng một thời điểm, nhưng bên cạnh đó cũng có những tác phẩm từng được Matisse vẽ đi rồi vẽ lại trong ṿng nhiều năm trời :

Cách vẽ tranh từng đôi hay theo từng bộ giúp cho Matisse suy ngẫm về cách sáng tạo của ḿnh. Trong số các bức tranh đôi, có tác phẩm rất nổi tiếng mang tựa đề Nội thất với bồn cá đỏ (L’intérieur aux poissons rouges). Cả hai bức tranh đều được vẽ trong cùng một thời điểm, tức là vào mùa hè năm 1914, nhưng có một biến cố đă vô t́nh ảnh hưởng đến cách dùng màu của Matisse trong lúc ông đang vẽ tranh. Ngôn ngữ màu sắc là cách để cho họa sĩ Matisse diễn đạt cảm xúc nhưng đồng thời biểu hiện nội tâm.

Trong trường hợp của bộ tranh đôi Nội thất với bồn cá đỏ : một bức đă được vẽ trước khi Đệ Nhất Thế Chiến bùng nổ : bồn cá cũng như cảnh vật trong nhà được vẽ với gam màu tươi sáng, với cách nh́n của một người mơ mộng yêu đời trong một buổi chiều mùa hạ. Trong bức tranh thứ nh́ vẽ trên cùng chủ đề, nhưng sau khi giao tranh xung đột bắt đầu, bồn cá và cảnh vật trong nhà lại có những gam màu u tối hơn. Nét vẽ đường viền cũng trở nên mạnh mẽ, cách sắp đặt các chi tiết cũng co cụm khép kín hơn.

C̣n trong bộ tranh mang tựa đề B́nh hoa bên cạnh bức vẽ (Capucines à la Danse), các tấm tranh ở đây do Matisse sáng tác theo đơn đặt hàng của một nhà sưu tầm người Nga, cách vẽ của Matisse càng lúc càng tỉ mỉ hơn như thể ông rọi kính vào từng chi tiết theo lối nh́n cận ảnh, sắc độ cũng trở nên đậm đặc nhất là cách dùng gam màu xanh dương. Điều đó dự báo cho những t́m ṭi sau đó của Matisse trong lănh vực trang trí và đồ hoạ.

Nổi tiếng là cánh chim đầu đàn của trường phái dă thú, phong cách sáng tác của Matisse sau đó lại rẽ sang một hướng khác : phong trào fauvisme chỉ thịnh hành trong ṿng vài năm. Theo lời cô Cécile Debray, sự nghiệp của Matisse được chia thành nhiều giai đoạn, nhưng mục tiêu mà ông suốt đời đeo đuổi là dùng ngôn ngữ của màu sắc để đi t́m sự thanh thản trong tâm hồn. Giới phê b́nh cho rằng : các bức họa đầy màu sắc của Matisse lại phản ánh thế giới nội tâm của một người hay bị dằn vặt, ám ảnh.

Henri Matisse

http://www.youtube.com/watch?v=rcmxLVm6g7A&feature=player_embedded
(Henri Matisse (31 December 1869 3 November 1954) was a French artist, known for his use of colour and his fluid, brilliant and original draughtsmanship. As a draughtsman, printmaker, and sculptor, but principally as a painter, Matisse is one of the best-known artists of the 20th century. Although he was initially labeled as a Fauve (wild beast), by the 1920s, he was increasingly hailed as an upholder of the classical tradition in French painting. His mastery of the expressive language of colour and drawing, displayed in a body of work spanning over a half-century, won him recognition as a leading figure in modern art.)

Danh họa Matisse sinh trưởng trong một gia đ́nh thương gia khá giả ở miền bắc nước Pháp. Viện bảo tàng lưu trữ nhiều tác phẩm Matisse nằm ở vùng Nord Pas de Calais, nguyên quán của ông. Ḍng họ Matisse sống nhờ nghề buôn ngũ cốc, nên từ thuở thiếu thời, ông Matisse thường được khuyến khích nối nghiệp gia đ́nh, chứ không ai nghĩ rằng ông lại chọn con đường hội họa.

Trái với các thiên tài hội họa như Monet hay Picasso, ông Matisse không có năng khiếu bẫm sinh mà chỉ phát hiện khả năng nghệ thuật của ḿnh khi ông đă đến tuổi trưởng thành, vào thời ông theo học trường Luật ở Paris. Vào năm 18 tuổi, ông Matisse phải vào bệnh viện để mỗ ruột thừa. Trong lúc c̣n nằm nhà thương điều trị, ông được thân mẫu tặng cho một hộp bút ch́, ông vẽ màu để giết thời gian, để khuây khỏa trong những lúc nhàm chán trước khi được xuất viện.

Trên giường bệnh, ông Matisse mới khám phá con vi trùng hội họa, v́ càng vẽ ông càng thích cho dù sau đó niềm đam mê này gây ra nhiều mối bất đồng giữa ông và thân phụ. Quyết định đeo đuổi con đường nghệ thuật khiến cho gia đ́nh ông bị thất vọng, chỉ có người mẹ mới khuyến khích ông là một khi đă chọn lựa rồi th́ phải theo đuổi cho tới cùng.

Từ trường Luật nhảy qua Mỹ thuật, ông Matisse bắt đầu học vẽ từ những năm 1891 trở đi. Ông ban đầu học vẽ tranh theo lối cổ điển, sau đó được đào tạo với một trong những bậc thầy là Gustave Morau, người đi đầu trường phái Tượng Trưng (Symbolisme) của Pháp. Do khám phá nghệ thuật hội họa một cách t́nh cờ ngẫu nhiên : ông Matisse thường hay nói đùa với bạn hữu đồng nghiệp là v́ ‘‘tai nạn’’ mà ông trở thành họa sĩ, trong trường hợp của ông th́ có thể hiểu theo cả nghĩa đen lẫn nghĩa bóng.

Nhưng cũng v́ thế mà ông Matisse luôn bị ám ảnh bởi một câu hỏi : nếu sáng tạo hội họa là một tài năng thực thụ, vậy th́ tại sao năng khiếu này đă không manh nha bộc lộ sớm hơn ? Suốt đời, Matisse đă tự t́m cho ḿnh câu trả lời bằng cách vẽ tranh một cách miệt mài, chăm chỉ và cần mẫn. Khách đi xem tranh của ông chợt hiểu ra rằng : việc lặp đi lặp lại một chi tiết hội họa thoạt nh́n nơi Matisse có vẽ như để trao dồi tay nghề, nhưng chỉ có các tài năng cỡ lớn mới gieo vào ḷng người những cảm xúc mạnh đến như vậy.

hoangthymaithao
04-15-2012, 02:56 AM
Bảo tàng quai Branly : triển lăm « Các bậc thầy của sự hỗn loạn »

http://i962.photobucket.com/albums/ae101/hoangngocmai/Post%20Net/Paris_museequaiBranly_2012_MaitreDesordre.jpg
Logo của triển lăm « Các bậc thầy của thế giới hỗn loạn » tại Bảo tàng quai Branly

Trọng Thành - RFI - Thứ bảy 14 Tháng Tư 2012
Tại Bảo tàng Musée du quai Branly (Paris), vừa khai mạc triển lăm mang tên « Các bậc thầy của sự hỗn loạn » (Les maîtres du désordre). Nhân dịp này Le Monde (ngày 14/04/2012) có bài giới thiệu « Lên đồng Vodu hay lễ đuổi quỷ của người Thụy Sĩ ? ». Cuộc triển lăm đưa người xem đến với các hoạt động của con người, nhằm tự vệ về mặt tinh thần, trước một thế giới hỗn loạn, mà xă hội con người không thể chế ngự được.

Từ cổ chí kim, ở các khu vực khác nhau trên thế giới từ Ai Cập đến Trung Quốc, từ Nam Mỹ đến Châu Đại Dương, thiên tai, dịch bệnh hay các tai biến xă hội, … làm người ta đau khổ. Từ ngàn đời nay, trong số những « chuyên gia » mà nhiều xă hội dựa vào để tự vệ trước các tai biến khôn lường, có thể kể tên : thầy phù thủy, thầy saman, thầy pháp, thầy đồng …

Các đồ vật tại triển lăm ở Bảo tàng quai Branly lần này được trưng bày theo tŕnh tự của một nghi thức. Trước hết là các đối tượng, được xác định như là thủ phạm gây ra các tai ương, kẻ đó có thể là một con quỷ, hay một con vật, … Để phát hiện ra chúng, các thầy saman, thầy phủ thủy, các thầy tu, thầy đồng … – tên gọi của họ không có ǵ quan trọng – trước hết phải là người có năng lực nh́n xuyên thấu để phát hiện ra được thủ phạm, nhờ ở các vị thuốc đặc biệt, nhờ ở sự trai giới, nhờ rượu hay nhờ lên đồng, … Họ cũng có thể hóa phép để di chuyển được nhanh hơn, hay đi đến một cơi sâu hơn.

Phần tiếp theo của triển lăm là phần trưng bày các phương tiện mà « các bậc thầy của sự hỗn loạn » sử dụng để chống lại kẻ thù : kinh sách, vật linh và mặt nạ trong các nghi lễ, lễ hiến sinh để trừ tà, lễ trục hồn ma quỷ, lễ thanh tẩy, … Phương tiện cuối cùng được sử dụng, trong trường hợp không c̣n biện pháp nào hơn, là sự giễu cợt. V́ không thể nào hàng phục được cái ác, người ta buộc phải đùa giỡn với nó.

Điều thú vị trong cuộc triển lăm này không chỉ là tính chất đa dạng, quư hiếm và gây ấn tượng của các đồ vật được trưng bày, mà điều quan trọng nhất là các vật có mặt tại đây mang đầy ư nghĩa, khi được giới thiệu trong những hoạt động và không gian tương ứng. Những bộ trang phục nặng trĩu huân chương, sừng súc vật, hạt ngũ cốc hay « xá lợi », … cho thấy vị thế của « các bậc thầy của sự hỗn loạn » trong xă hội của họ. Trong triển lăm quai Branly, người xem có thể thấy trang phục carnaval ở các vùng thôn quê châu Âu thời cổ, từ Thụy Sĩ, đến Áo, Bungari. Sự đồng dạng của các trang phục cho thấy sự tương đồng giữa các ứng xử.

http://i962.photobucket.com/albums/ae101/hoangngocmai/Post%20Net/Paris_museequaiBranly_expo-2012_beuys-coyote.jpg
Tác phẩm "Sói đồng cỏ" của Joseph Beuys (1921-1986), một tác giả tiêu biểu của ḍng nghệ thuật xă hội mang tính trị liệu.

Bên cạnh đó, một điểm rất đặc sắc của cuộc triển lăm xuyên thời gian này là sự góp mặt của nhiều nghệ sĩ đương đại. Nhiều vật dụng của các bậc thầy trong các xă hội cổ xưa hay trong các xă hội cổ truyền, được chế tạo công phu và mang tính thẩm mỹ cao, thế nhưng chúng không phải là các tác phẩm nghệ thuật. Ư nghĩa của các vật này là để « những người thầy của sự hỗn loạn » sử dụng nhằm tác động đến các cá nhân, hay các nhóm xă hội có nhu cầu. Đây chính là điểm chung giữa các đồ vật kể trên với các tác phẩm của những nghệ sĩ muốn đem lại những ảnh hưởng trực tiếp tới người xem về mặt cảm xúc hay về mặt biểu tượng.

Tinh thần chính của cuộc triển lăm là, nhân loại trong ṿng mấy ngh́n năm trở lại đây ít thay đổi. Gần như ở nơi nào cũng vậy, nhiều người vẫn cần đến sự bảo trợ mang tính ma thuật để chống lại các tai ương. Sự khác biệt duy nhất là, nếu như trước đây, các thảm họa phần nhiều là do tự nhiên, th́ ngày nay, chính con người đă tự gây ra nhiều điều ác cho ḿnh, cho đồng loại, nghiêm trọng đến mức đe dọa cả sự tồn tại của chính nhân loại. Le Monde kết luận, sự hiện hữu của các tác phẩm nghệ thuật đương đại như kể trên, nhắc nhở chúng ta rằng, thế giới và tâm hồn con người ngày nay vẫn đang c̣n rất đau khổ.

Triển lăm « Các bậc thầy của sự hỗn loạn » tại Bảo tàng quai Branly sẽ mở cửa cho đến ngày 29/07/2012.