PDA

View Full Version : SÀIG̉N ĐANG TRỞ LẠI VỚI VIỆT NAM



MAYLANGTHANG
05-28-2008, 12:28 PM
Sài Gòn đang trở lại với VN

Nguyễn Giang

Trên chuyến bay ra Bắc, tôi mở tạp chí Heritage của Vietnam Airlines ra đọc và ngạc nhiên thấy địa danh Sài G̣n được dùng rất tự nhiên, như thể đấy mới là tên gọi chính thức của đô thị lớn nhất Việt Nam.

Không kể bài về khu Nam Sài G̣n, các bài khác về chủ đề văn hóa, xă hội đều gọi Sài G̣n một cách b́nh thường. Thậm chí có bài song ngữ, phần tiếng Việt viết "Sài Gòn" còn bản tiếng Anh lại để là TP Hồ Chí Minh.

Ra đến Hà Nội, ngồi lên taxi thấy ngay trước mặt ḍng chữ "Taxi Sao Sài G̣n" và nghe người lái hỏi: "Anh ở Sài G̣n ra?". Đi qua ga Hàng Cỏ thấy ḍng chữ chạy trước mắt trên bảng điện tử: "Tuyến tàu Hà Nội - Sài G̣n".

Ta đi Sài Gòn

Gần như chính thức cái tên Sài G̣n cũng trở lại mặt báo, trên truyền thông, trong giao thông công cộng. Chỉ có đi máy bay th́ vẫn nghe đều đặn "Hàng khách đi chuyến bay VN...đi TPHCM ra cửa số...".

Phải chăng tàu hỏa th́ b́nh dân hơn nên dễ "Sài G̣n hóa" hơn phi cơ vốn nhiều quan chức bay đi bay lại? Nhưng ra khỏi Việt Nam hay bay về nước th́ lại thấy ngay kư hiệu chuyến bay từ lâu nay vẫn là SGN. Lịch sử quả là kỳ lạ.

Thực ra, theo tôi biết, việc dân chúng sống ở phía Nam và nhất là trên địa bàn TPHCM đă có những cách dùng hai chữ Sài G̣n hay gọi tên thành phố này theo kiểu riêng của họ từ lâu nay.

Nhưng tại Hà Nội, việc Sài G̣n trở lại trong ngôn ngữ và báo chí, văn hóa có phần mới và đậm nét đáng chú ư.

Nếu để ư kỹ th́ sẽ thấy việc dùng cách tên ngoại tỉnh hay ngoại quốc ở Hà Nội là một trào lưu có từ mấy năm nay.

Tâm lư "thương nhớ đồng quê" - một chỉ dấu về gốc tích làng xă của nhiều người sống ở thủ đô, được thể hiện trong các biển hiệu: "Gà đồi, lợn Mán, cơm quê", "Vịt Lạng Sơn", "Gà Mạch Hoạch", (có chỗ viết là Mạnh Hoạch), hay các món "cơm niêu", "cháo cá".

Rồi gần th́ bánh cuốn Thanh Tŕ, rượu làng Vân, xa th́ quán Huế, phở Nam Định, ḿ Quảng...cũng Việt Nam ta cả thôi nhưng nghe cũng khoái khẩu ra phết. Xa và lạ hơn chút nữa th́ "Lẩu Tứ Xuyên", "Bia Đức, Xúc-xích Tiệp" đủ kiểu.

Ngoài ra, cứ ngồi trên taxi lúc kẹt xe mà nhìn biển phố thì còn thấy đủ kiểu cách ghép thương hiệu, biển hàng pha trộn Âu-Á hoặc chơi nguyên tiếng Anh, tiếng Pháp. Nào Cà phê Honey, Laptop Khoa Nam, Phở Bò nằm cùng Games online.

Xuyên vùng văn hóa

Một nhịp của toàn cầu hóa chính là việc tự kiến tạo bản sắc của mỗi người hay từng nhóm người qua sinh hoạt, tiêu dùng, dựa vào những nhăn hiệu, thương hiệu tự chọn, tự chế biến. Tính cách xuyên vùng văn hóa là một trào lưu không tránh khỏi.

Trong bối cảnh đó, tôi tin rằng nhăn hiệu Sài G̣n có vẻ như được dùng để mô tả những ǵ có phần mới lạ, hiện đại hơn những thứ vịt gà hay cơm cháo kể trên.

Nó nằm trong ḍng trở lại những cái tên thời Pháp, thời Mỹ mà người nước ngoài dùng để đặt cho khu vực này. Cứ để ư sẽ thấy những chữ như Indochine, thậm chí Tonkin hay Orient nay được dùng khá nhiều trong mảng liên doanh, đầu tư du lịch.

Nhưng cách dùng hai từ Sài G̣n không chỉ có vậy.

Theo tôi, trong trái tim người Hà Nội và những người mang tâm thức Bắc Hà chân chính, Sài G̣n luôn chiếm một vị trí đầy t́nh cảm. Cảm giác vừa tự hào v́ đó là miền đất cha ông gây dựng được, vừa thương, vừa nể, vừa mặc cảm có lỗi ǵ đó với Sài G̣n, nhất là v́ giai đoạn sau 1975, luôn bâng khuâng trong tâm trí.

Kể từ thời Pháp, rồi sang đến thời đất nước bị chia làm hai, Sài G̣n là nơi người Bắc hướng đến.

Trong làn sóng mở cửa, người Hà Nội, cả gốc Hà thành và những người đến sống một hai thế hệ nhưng hấp thụ văn hóa Thăng Long, đã và đang chứng kiến một cuộc xâm nhập ào ạt, nóng hổi thời Đổi Mới của quan chức và người dân các tỉnh. Lúc đó, họ lại càng thầm thông cảm với tâm trạng của người Sài Gòn sau 1975.

Bây giờ dù mức sống hai thành phố đã không còn khoảng cách xa như thập niên 70, với người Hà Nội th́ Sài G̣n xưa và nay, vẫn đậm chất Pháp, chất Mỹ và nét miền Nam ngày trước.

Với cả nước, đây vẫn là cửa ngơ lớn nhất hướng sang Hoa Kỳ v́ chỉ người Sài G̣n mới thực sự có liên hệ gia đ́nh đông đảo với khối Việt Kiều ở Bắc Mỹ, c̣n quan hệ với Phương Tây của Hà Nội vẫn nặng tính quan chức, ngoại giao.

Nhưng cũng phải nói rằng trong t́nh cảm dành cho Sài G̣n, người Hà Nội cũng có đôi điều ghen tị pha lẫn tự hào riêng về phong cách người ta cho là thuần Bắc.

Ư thức hệ cộng sản - tư bản và cuộc chiến vài chục năm trước giữa hai chính thể cũng đóng một vai tṛ quan trọng trong việc định h́nh bản sắc hai thành phố. Chính v́ thế, người ta đă phản ứng mạnh trước những lời chê bai Hà Nội một cách thô ráp của một cô bé blogger từ Sài G̣n ra hồi 2007.

Chính trị Việt Nam là chính trị Hà Nội và sẽ c̣n như thế trong nhiều năm tới. Nhưng theo tôi, sự cạnh tranh, đi cùng giao lưu giữa hai đô thị này sẽ c̣n tăng, với Sài G̣n trở thành một điểm đối trọng quư báu và cần thiết.

Và như sự trở lại Hà Nội một cách tự nhiên của cái tên Sài G̣n cho thấy, việc xích lại gần nhau không đến từ những mệnh lệnh chính trị, mà từ sinh hoạt của người dân, từ các ḍng chảy của văn hóa của ẩm thực sôi động.

Ra phố Vọng buổi tối, thấy tấm biển sáng choang "Tẩm quất Sài G̣n" th́ tôi cũng "choáng" luôn. Đấm bóp kiểu Sài G̣n là kiểu ǵ thế, có đê mê hơn kiểu Thanh Hóa hay Nghệ Tĩnh? Hai chữ Sài G̣n đă đi vào tận da thịt người Hà thành thế này th́ chỉ c̣n cách ngả mũ chào sức sống dân gian!

Nhân Duyên
05-28-2008, 11:23 PM
Đối với đảng cs th́:

- Sài-g̣n = đầu dê
- tp.hcm = thịt chó

Tiểu Miêu
05-29-2008, 08:31 PM
cái quan trọng là trong các văn kiện hành chính chính thức gọi bằng ǵ

như chú vivi nói rất đúng, cộng sản treo dầu dê bán thịt chó
trong báo chí hay quảng cáo du lịch ǵ đó chúng (cs) gọi Saigon là để dụ khị du khách, nhất là du khách vốn có cảm t́nh với tên Saigon
nhưng trong các văn kiện hành chính chính thức th́ chúng vẫn gọi là thành phố "cáo hồ" (TP.HCM), thí dụ tên Lê Thanh Hải là chủ tịch ủy ban nhân dân thành phố hồ chí minh chứ đâu phải là đô trưởng Saigon hay thị trưởng Saigon

đừng nghe những ǵ cộng sản nói, mà hăy nh́n kỹ những ǵ cộng sản làm

cộng vào cửa nát nhà tan
vùng lên diệt cộng xóm làng yên vui