PDA

View Full Version : Văn Ha Qu Đi Người Xa Qu - Đậm đ khoai lang Đ Lạt



Tristesse
03-28-2009, 01:40 PM
Đậm đ khoai lang Đ Lạt

Qu Đ Lạt thật đơn sơ nhưng cũng thật đặc biệt. Mỗi khi c hng xm về qu ln, chng ti lại lục ti tm qu. C lần đ l mấy tri bơ sp, c khi l mứt du rừng, bịch chuối sấy... lắm lc lại c cả những b hoa từ vng đất lạnh cn tươi ri sau 10 tiếng đi xe đ. Nhưng c một thứ m mẹ c bạn chẳng bao giờ qun bỏ vo ba l để con gi b nhm nhi cng bạn b chnh l một mn dn d: khoai lang dẻo.


http://i393.photobucket.com/albums/pp14/Tristesse_baby/qtr11938052181.jpg

Khoai lang Đ Lạt l một mn c vị ngon lạ kỳ. Khắp đất nước mnh, chỗ no m chả l qu hương của la, ng, khoai, sắn. Thế nhưng cc b nội trợ vo siu thị sẵn sng bỏ ra số tiền gấp đi để mua một k khoai lang Đ Lạt. Cn khi ra chợ th d đ chọn đng những của khoai vỏ đỏ sẫm, bng mịn, tươi mu đất cao nguyn nhưng vẫn cứ nhắc đi nhắc lại người bn "Phải đng l khoai Đ Lạt đấy nh". Đĩa khoai lang Đ Lạt khi luộc chưa chn đ thấy thơm. Gắp ra đĩa rồi, mi khoai quyện theo khi hơi nước lun lm bọn trẻ con phải th tay vừa bốc, vừa xut xoa v nng, khng chờ đợi được.

Củ khoai lang Đ Lạt kh to. D rằng thứ khoai lang ny chẳng bao giờ lm người ta nghẹn nhưng khi ăn vẫn nn bẻ đi, bẻ ba để thưởng thức từng miếng một. V hơn nữa, được chia xẻ với người thn những miếng khoai vng trong trong, ngọt ngọt vo thời tiết se lạnh của những buổi sng đồng bằng, những buổi chiều heo may th chẳng hạnh phc no trn đời ny snh bằng.

Mỗi lc được ăn khoai, khng hiểu sao ti hay mường tượng ra một đi uyn ương đang dạo chơi trn những triền dốc quanh co Đ Lạt. V cả Si Gn vo ma Noel, ma tết nữa, cc con đường chiều như bỗng nhộn ln với những hng xe đẩy khoai nướng san st nhau. Phải khoai lang Đ Lạt nướng mới ngon. Khng bị kh, khng qu bở bong hết lớp trong, lớp ngoi, cũng khng qu nhăn nheo, sượng sng như một vi loại khoai khc. Những chiếc xe my o o dừng lại, rồi lại vội vng đi sau khi mang theo vi củ khoai vừa chn tới. Những đm học tr tan trường mải la c bn chiếc xe đẩy, rrồi vội v vo lớp học thm buổi tối với đi tay cn dnh bột khoai... Khoai Đ Lạt đ bnh dị đi vo cuốc sống người phố thị từ lc no.

Bn tay người Đ Lạt cn chu đo chế biến ra khoai lang dẻo - mn qu tinh tế của đất. Khoai lang dẻo rất dễ ăn, vừa đủ bi, vừa đủ dẻo v cũng chỉ vừa ngọt để cất giữ được lu. Ăn khoai lang dẻo l cch tiện nhất để người thnh thị khỏi nhớ củ khoai li trong bếp rơm thuở ấu thơ nh mnh. Mn đặc sản ny đ theo chn khch du lịch đi khắp đất nước, đi ra nước ngoi. Như lời cho, lời giới thiệu vừa giản dị vừa ngọt ngo của một vng đất...


http://i393.photobucket.com/albums/pp14/Tristesse_baby/danakhoailang1.gif

Tristesse
03-28-2009, 02:42 PM
Nhớ mn ngon Si Gn


:nonghoi:

Vo giữa thế kỷ, ti nhập cư vo Si Gn lc tuổi 15. Ti thường theo tụi nhỏ ra đầu Cầu Bng Đa Kao xổ hột x ngầu, ăn b v vin, ni cho đng m sắc địa phương l b d din. Din d vin ngy đ sao ngọt v gin đến thế, chấm nước tương cay, tu chn nước lo lềnh bềnh l hnh xanh rồi phng mnh xuống bờ knh tắm mt. Ngy ấy nước sng trong xanh leo lẻo chứ khng ton một mu c ph v mi tuyệt như by giờ. Ngy nay, vin b vin bự chảng nhưng khng km phần bổ dưỡng v ngon lnh, bn chung với hủ tiếu m, cũng l một mn tiu biểu của cc đ thị pha Nam.

Ti chưa đươc ăn thịt b kho Thằng L hay thượng cao lầu trong Chợ Lớn. Nhưng b kho, kh b, x xu đều l cc mn ngon rất ring của Si Gn m ti rất ghiền. B kho thường bn km trong cc hiệu c ph bt tất. Tức l c ph đươc lọc v đun nng trong ti vải. Sng sớm hay chiều t, gọi dĩa b kho, chọn những miếng c ra gn, nước lấp xắm vng nh nấu chung với củ c rốt, nếu thm củ khoai ty v th giống ra gu hay cari hơn l b kho. Mn ăn ny chấm với bnh m, muốn ngon miệng phải c nhiều l rau quế. Từ b kho cũng xuất pht từ từ b kh nhưng khng ai ni đi ăn b kh m ni l đi ăn kh b . Trn cc vỉa h thnh phố năm xưa, hầu như gc no cũng c xe kh b, một dĩa đu đủ bo nhuyễn xanh như ngọc trn l cc lt kh b vắt vẻo, khỏa ln đ nhiều muỗng nước mắm ớt đỏ, mới nhn thất từ xa đ tứa nước miếng. Ăn kh b xong c thể x qua hng b ba, rồi kết thc bằng một ly ch đậu hay sương sa. Những mn qu vặt dnh cho lứa tuổi chanh cốm hồi đ tập trung trước cửa Bưu Điện, nh thờ Đức B, quanh sở th, dọc đường Bờ-r.

Những mn ring Nam Bộ, c thể ni tập trung v hấp dẫn l ở trn đường phố, đầu cc con hẻm. Tỷ như, trn cc bn di bn ốc luộc dọc đường, hấp dẫn nhất l mn ốc len xo dừa, rồi đến ốc gạo, thứ đến mới l ốc đắng, s huyết v nghu. Người Si Gn khng chịu ăn ốc bươu, nhưng gnh bn ốc của b Ba Bủng nơi gc đường Nguyễn Huệ vẫn được khch người miền Nam chiếu cố, do b sng . Mỗi khi nghe tiếng người Nam gọi bn, b nhanh tay bỏ vo t bn một tha đường ct trắng, v người Nam thch ăn ngọt, kể cả phở v hủ tiếu. Cũng trn đường Nguyễn Huệ, c qun Thanh Vị chuyn bn mn Nam Bộ bnh bo nhn đậu xanh ăn với đồ chua hay bn thịt nướng, nem nướng. Nem Thủ Đức cục bự v đỏ, nướng đến xm bn ngoi, nhn vẫn cn đỏ tươi, ăn gin ngọt, bo ngậy v thơm điếc mũi. Mn ăn nhớ đời l cc mn thuộc dng Hoa-Nam v chỉ c thnh phố Si Gn mới c; đ l những xe cho thập cẩm trụ ở cc ngch đường, dọn ra vo những lc xế chiều,. Hm no trong người khng đươc khỏe, ra gọi một t cho thập cẩm nng, km thm ci lng đỏ trứng g thơm bo, đặc biệt trong t cho lun c một nhm gừng non thi chỉ, vừa đủ cay nng v thơm thơm. Ăn xong quay qua xe ch gọi một ly sm bổ lượng, hay chn ton soạn nng chan nước cốt dừa, c thể l chn bạch quả nhn nhục nếu khỏe người th gọi chn ch hột g chưng thục địa, rất bỗ dưỡng nhưng ăn khng quen th sẽ thấy tanh tanh. Xe cho nay chỉ cn lc đc khu ng su Nguyễn Tri Phương; khu đn Năm Ngọn; nhưng xe ch nng th dường như biến mất. Dng Hoa-Nam cn c hủ tiếu, bnh bao xu mại. Những buổi sng oi bức, rộn rng nơi qun c ph Ba Tu. Cc ng bụng bự đeo trước ngực chiếc khay nhm to xui ngược, tới lui cc bn c khch ngồi. Khch vo đy thường trt ly c ph đen quen gọi l xy chừng ra dĩa, b ln hp, khng c chuyện ngồi nhm nhi. Cũng c người quen ăn sng bằng bnh gi cho quẩy chấm vo ly c ph sữa nng, gọi l c ph nại, hồi đ chưa c thi quen uống bạc xỉu, nhưng bn cạnh lại lun c hồng-x, một loại tr c mu đỏ đậm, cho vo một tha đường, vắt mi chanh, uống rất thng cổ. Trong một hẻm su đường Nguyễn Trải, hồi đ c tiệm xa-tế, một laọi hủ tiếu xo nhưng ăn với tương ớt rất cay. Nay nơi ny chỉ cn lại một mn khng xứ no c đ l t bnh đập, n cũng tương tự như honh thnh, nhưng miếng bnh dẹp v vung, nhn tm quết chung với thịt.

Khng hiểu do con vịt ngy ấy ngon hơn hay do cch nấu m cho vịt ngy nay ở Thanh Đa tuy đ ln lầu cao, nhưng kh thể no snh bằng xe cho vịt của ch Ba Tu nơi gc chợ Đũi dưới gc me gi, miếng thịt ngọt v thơm, nước chấm pha gừng đậm đ, thật ấm lng trong đm khuya khoắt, đối diện l qun cơm c ri Ấn Độ. Ni đến nguồn Ấn-Nam phải ni đến thng bnh cay Ch mu vng, lấm tấm một mu xanh g đ rất hấp dẫn, cay vừa đủ kht nước, cng với khay ph lấu dồi trường nu bng quanh quẩn trước hnh nước ma Viển Đng. Đi bt phố L Lợi chiều chiều dừng chn, xc một miếng gan hay dồi trường chấm tương, nhm nhm vi miếng bnh cay Ch, rồi uống một luy nước ma nguyn chất. L nơi đầu tin c sng kiến nặn cam vng vo nước ma nn quầy nước ma Viễn Đng ngay gc Pasteur, một hng nhn vin mc khng kịp nghĩ tay. Phố L Lợi giờ đy, thời cng nghiệp ho, khng cn kem mai Hương, nước ma Viễn Đng nhưng b vo l quầy fastfood Lotteri để giới trẻ bước vo, nhn một đi g chin, vừa đi vừa gặm.

Hương vị phương Nam cn c cơm tấm b v dĩa bnh cuốn. Hồi mới vo Si Gn, ti rất ngạc nhin khi buổi sng mới ngủ dậy đ nghe rủ đi ăn cơm nhưng đy l cơm tấm, một loại gạo thứ phẩm, được sn ra khỏi gạo ăn cơm thường ngy v bị bể khi xay st, thường chỉ cn khoảng phn nữa hột gạo trở xuống, nhưng được người Si Gn tận dụng thnh một mn ăn ngon độc đo. Đĩa cơm tấn by giờ ở khu Thuận Kiều by thm đi g chin, tm cng um ln trn, nhưng ti thấy khng hấp dẫn bằng dĩa cơm tấm bốc hơi nng ngo ngạt ngy ấy, bn trn chỉ c b sợi, chan nước mắm chua ngọt, sau đ mới xuất hiện thm sườn v lạp xuởng. C lẽ do nhu cầu của x hội, cơm tấm by giờ khng chỉ bn buổi sng m cả vo buổi tối khuya gọi l cơm tấm đm. Suốt khu đường Đinh Tin Hong c rất nhiều hiệu bn nhưng ngn nhất l cơm tấm Mai, khi nướng sườn xng m mịt khắp con đường, thơm phưng phức.

Cng với cơm tấm b, cho trắng l dứa ăn với hột vịt muối cũng l mn ăn rất ring của người Si Gn. Cc qun ở ng ba Hng Xanh hay khu Tn Định mở cửa rất khuya v thức ăn km với cho cũng phong ph hơn, c thm cc mn dưa muối, tp rang, c cơm kho kh

Quay về bửa cơm gia đnh, ngy Tết ở phương Nam, nh no cũng thủ một nồi thịt kho nước dừa, lớn nhỏ dựa trn tiu chuẩn nấu một chục hay ba chục trứng vịt. Thịt phải nhiều mỡ, nấu thật rục, dằm trứng quyện vo thịt, điểm t ớt cay ăn với salade dưa leo xanh th tuyệt. Bữa cơm thường chủ yếu l mắm lc chưng, canh chua nấu me, c tr chin dằm nước mắm tỏi gừng ăn ghm với xoi xanh băm chỉ, c r kho tộ, mn độc đo l c lng tong kho mặn ăn với xoi chn hay dưa hấu; gặp ma th c linh kho lạt, mn ny hợp với cơm nguội. Cc mn phương Nam thuần ty hiện thời giữa Si Gn khng cn nhiều, một Phước Thnh ở L Thị Ring, một Việt H ở bến L Quang Lim hay một b Ba Mọi ở gc ngoi chợ An Đng, những nơi ny lun c mn c bống trứng kho tộ, ăn rất bi. Bn nước lo Sc Trăng, Tr Vinh nơi đường V Văn Tần đ c cải bin cho nhẹ bớt mi mắm b hc nhưng số khch đến thưởng thức mn ny vẫn c e d.

Với sức pht triển của Si Gn , th ăn uống khng dừng lại ở đ. Đầu xun xin điểm lại những mi vị quen thuộc một thời, để mến thương hơn nơi ta đang sống.