Sau khi Lin X giải thế, Phong tro Cộng sản cn lại những g ?
(Whats left of the Communist Movement?)

Đan Thanh Lim

Sự sụp đổ bức tường B linh vo năm 1989, v sự giải thể của Lin bang X viết vo năm 1991 liền sau đ, đ đnh dấu một bước ngoặt r rệt của lịch sử thế giới vo cuối thế kỷ XX. Sau 20 năm tức l khỏang cch của một thế hệ, chng ta đ c đủ thời gian để quan st v lượng định về sự chuyển biến của cục diện thế giới trong thời đại hậu cộng sản vo đầu thế kỷ XXI hiện nay.

1/ Trước hết, l khng cn một cơ cấu tổ chức no m c thể được gọi l Phong tro Quốc tế Cộng sản (World Communist Movement) do Lin X lnh đạo như hồi thập nin 1960-70 nữa. V do đ cũng khng cn c một khối cộng sản để đối địch với khối tư bản; m cuộc chiến tranh lạnh giữa Nga v Mỹ, pht sinh từ ngay sau lc chiến tranh thứ hai chấm dứt cũng tự động m tiu tan lun. Hậu quả l hiện nay, thế giới chng ta khng cn phải lo sợ về một cuộc chiến tranh tan cầu do sự tranh chấp giữa 2 siu cường Lin X v Mỹ, giống như trường hợp đối đầu nảy lửa gay cấn giữa 2 lnh tụ Kruschev v Kennedy trong cuộc khủng hỏang Cuba hồi năm 1962 nữa.

M cũng chẳng cn một chủ thuyết bao gồm tan diện cc tn điều như tổ chức Đệ tam quốc tế (Comintern) vẫn truyền b hồi thập nin 1930-40 nữa rồi. Trn thế giới ngy nay, chẳng cn một lnh tụ đảng cộng sản no m cn dương dương xưng tụng l thuyết về ba dng thc cch mạng như ng L Duẫn đ từng dng dạc tuyn bố tại Việt nam sau hồi tiến chiếm được miền Nam năm 1975. cuả nh lnh đạo cộng sản Việt nam muốn ni l : Lực lượng cch mạng đ ton thắng ở trong khối x hội chủ nghi, tại cc nước trong thế giới thứ ba, v đang dng ln cả trong nội bộ cc nước tư bản nư. V thế m họ mới trưng ra khắp nơi cc khẩu hiệu đến l nực cười như : Chủ nghi Marx Lnine bch chiến bch thắng, Chủ nghi x hội l đỉnh cao của tr tuệ loi người v.v...

Việc thm ci mục Tư tưởng Mao Trạch Đng hay Tư tưởng Hồ Ch Minh gắn liền vo với chủ thuyết kinh điển Marx-Lnine, th lại cng lm mờ nhạt thm ci căn bản l thuyết m vốn l rường cột của phe x hội chủ nghĩa cho đến ngay thập nin 1980 gần đy m thi.

2/Khng cn bng dng no của chủ nghĩa cộng sản trn tan thể cc quốc gia thuộc u chu ngy nay nữa, kể cả tại cc quốc gia vốn xưa kia nằm trong Lin bang X viết.

Điều ny rất đng ch , bởi lẽ chủ thuyết Marx-Engels cũng như cuộc cch mạng Bolshevik đều được pht sinh ra tại u chu, v cho đến giữa thập nin 1980, th c đến một nửa u chu vẫn cn nằm trong khối cộng sản do Lin X lnh đạo. Ta sẽ phn tch chi tiết tnh hnh ny ở u chu hiện nay như sau đy :

A/ Tại Ty u : Trước đy vo thập nin 1950 60, cc đảng cộng sản ở Php v Italia rất l hng hậu mạnh mẽ, c lc thu được đến trn 30% phiếu bầu cuả cử tri ton quốc, khiến cho họ đ nhiều lần khuynh lot được chnh quyền tại cc nước ny. Ấy thế m hiện nay, cc đảng ny đ tuột dốc th thảm, hầu như chỉ cn l một ci bng mờ nhạt trong đời sống chnh trị quốc gia. Mặc dầu họ đ cng khai từ bỏ lập trường tranh đấu giai cấp v xo bỏ chủ trương v sản chuyn chnh, baọ lực cch mạng, th cc đảng cộng sản ny cũng vẫn chẳng cn thu ht được sự ủng hộ cuả quần chng như trước đy nư. Cn tại cc nước khc như Anh quốc, Bỉ, Ho lan, v.v..., th cc đảng cộng sản tuy vẫn tồn tại, nhưng hầu như khng cn khả năng li cuốn được mấy ai m cn phấn khởi tin tưởng hay tham gia sinh hoạt với đường lối cch mạng v sản nư.

Nhn tiện cũng xin ghi ch thm l : Vo hồi thập nin 1970 trở đi, cc đảng cộng sản tại Ty u, đặc biệt tại Italia v Ty ban nha đ c một đường lối kh cởi mở, thng thang được mệnh danh l cộng sản u chu (Euro communism). Đường lối ny cũng tương tự như chủ trương của giới lnh đạo cộng sản Tiệp khắc trong vụ Ma xun Praha năm 1968 với khẩu hiệu X hội chủ nghĩa với bộ mặt nhn bản (socialism with human face). Cc nh nghin cứu gần đy đ đnh gi rằng chủ trương nhn bản thng thang ny đ c sức thuyết phục trong nội bộ giới lnh đạo X Viết v nhờ đ m Lin X đ khng ra tay can thiệp vo phong tro đi tự do dn chủ ở Đng u, khiến đưa đến sự sụp đổ của cộng sản ở vng ny, v rồi ko theo cả sự tan vỡ tan bộ của hệ thống X viết. Như vậy, ta cũng nn ghi điểm son cho cng trạng của Euro-communism trong việc gin tiếp gp phần vo việc xa bỏ cộng sản ở Đng u v lm tan r đế quốc Lin X.

B/ Tại Đng u : Kể từ cuối năm 1989, cc nước Đng u đều đ rũ bỏ hon ton chế độ cộng sản v tiến hnh được cng cuộc chuyển ho dn chủ (democratic transition) một cch thật m thắm ngoạn mục. Tất cả cc nước ny đều đ thiết lập được một chế độ chnh trị đa nguyn đa đảng, xy dựng được một nền kinh tế thị trường rất thnh cng vững mạnh. V đặc biệt đ hội nhập được với Cộng đồng u chu, cũng như gia nhập được với khối lin minh phng thủ Nato. Nhờ vậy m cc nước cưụ cộng sản ny đ bắt kịp được với tro lưu tiến bộ về mọi mặt cuả cc quốc gia dn chủ ở Ty u. Khu vực x hội dn sự gồm hng ngn, hng vạn cc tổ chức phi chnh phủ, bất vụ lợi, cng với cc tổ chức văn ho-gio dục-x hội xuất pht từ cc tn gio đ được phục hồi một cch vững chắc, khiến tạo được tiền đề cho một nền dn chủ tham gia cuả quảng đại quần chng khắp nơi (a participatory democracy). Đy r rệt l một qu trnh dn chủ ho đch thực v dứt khot khng thể no đảo ngược lại, để trở về với thể chế độc ti ton trị cộng sản như trước đy được nư (an irreversible process).

Ta c thể đnh gi ngắn gọn được rằng ci tiến trnh dn chủ ha ny đ thnh cng xuất sắc tại Tiệp khắc, Hungary, Balan v đặc biệt l tại nước Đức nữa. Bởi lẽ Ty Đức đ hết lng cưu mang đn nhận người anh em từ bn pha Đng về hiệp nhất với mnh. V sự kiện vị Thủ tướng hiện nay l B Angela Merkel vốn xuất thn từ bn Đng Đức l một biểu hiện tuyệt vời của sự thống nhất nước Đức trong tinh thần hiếu ha v tự do dn chủ vốn đ ăn rễ lu đời trong truyền thống văn ha của u chu.

C/ Tại chnh nước Nga v cc nước thuộc Lin bang X viết cũ, th cũng lại khng hề c dấu hiệu no l chế độ cộng sản cn c thể ti xuất hiện.

Hiện tnh chnh trị x hội trong khu vực ny, m xưa kia người cộng sản khắp nơi trn thế giới vẫn coi như thnh tr cuả chủ nghi x hội, lại cng đng cho chng ta chăm ch theo di quan st chi tiết rnh mạch hơn. Như ta đ biết kể từ năm 1991, Lin X đ bị chia thnh 15 nước cộng ho ring biệt, trong đ nước Nga l mt nước lớn nhất v l đại diện kế thư cuả Lin bang X viết đ được chnh thức khai tử vo ngy 25 thng 12 năm 1991. Kể từ ngy đ nước Nga đ phải rất vất vả kh nhọc với sự thanh ton di sản cuả Lin bang đối với 14 nước cộng ho kia. Chỉ ring với số 25 triệu người thuộc sắc tộc Nga m lại cn sinh sống phn tn ở cc nước cộng ho biệt lập đ, th đ l một việc phức tạp lm đin đầu cho giới lnh đạo cuả nước đn anh ny rồi. V những cuộc căng thẳng xung đột lin tục c khi biến thnh chiến tranh đẫm mu như ở Chechnya hồi năm 1994-95, hay mới đy tại Georgia đ v con đang lm cho nước Nga phải lin min đối ph với những hậu quả rất ư nặng nề cuả ci qu khứ do đế quốc đỏ để lại cho mnh rồi. Mặc dầu đảng cộng sản vẫn tồn tại ở nước Nga, nhưng mới đy trước cuộc khủng hoảng trầm trọng về kinh tế ti chnh vo năm 2008, th đảng ny cũng khng hề dm động tĩnh g để khai thc thời cơ bất ổn ny, nhằm lật lại thế cờ hầu đưa đảng cộng sản trở lại nắm chnh quyền như trước kia được nư.
Trường hợp của Lin bang Nam Tư được tch ra thnh 6 nước ring biệt, th cũng tương tự như của Lin X, tức l sự tranh chấp về chủng tộc mới l đặc tnh chnh yếu của cc quốc gia, chứ khng phải l cuộc tranh đấu giai cấp như trong kinh điển của chủ nghĩa Marxist (ethnic conflict, chứ khng phải l class struggle). Lại nữa, ring tại nước Nga hiện nay th đ c đến cả nửa triệu cc tổ chức phi chnh phủ (NGO) mới được thnh lập, với khả năng đp ứng kịp thời đối với nhu cầu thực tiễn thường ngy của người dn; đ l một thay thế rất hiệu quả cho chnh sch an sinh x hội m trước đy chnh quyền cộng sản vẫn tự ho cho đ l một điểm son của chế độ. Kết cục l mặc dầu bản thn người lnh đạo nước Nga l Vladimir Putin vốn xuất thn từ l mật vụ KGB, th ng ta cũng đ chẳng thể tiến hnh việc ti lập chế độ cộng sản được, d ng c lề lối cai trị với bn tay sắt của một nh độc ti chuyn chế như nhiều người vẫn ph phn về ng.

Cn về phần 14 quốc gia khc m được tch ra từ Lin X, th mối ưu tư về việc củng cố chủ quyền quốc gia cho mỗi nước của mnh lại mới chnh l yếu tố nng cốt để xy dựng v pht triển sự thịnh vượng của đất nước. V sự xa bỏ chủ nghĩa cộng sản tại cc quốc gia ny r rệt l một sự kiện lịch sử dứt khat, m điển hnh nhất l tại 3 nước cộng ha vng Baltic l Estonia, Latvia v Lithuana.
Đ l tnh hnh hiện nay tại khu vực được coi như l qu hương của cuộc Cch mạng Thng Mười do người cộng sản Bolshevik khởi xướng thnh cng từ năm 1917 dưới sự lnh đạo của Lnine.

3/ Chỉ cn lại c 5 quốc gia sau đy l do đảng cộng sản giữ độc quyền lnh đạo. Đ l 4 nước ớ chu, gồm c Trung quốc, Việt nam, Bắc Triều tin v Lo quốc. V một nước khc ở Chu Mỹ La tinh, đ l Cuba.

Ni chung th tuy do đảng cộng sản cn nắm giữ quyền bnh, nhưng tuỳ theo mỗi nước m chế độ cộng sản cũng đ đổi mu nhiều rồi, khng cn tnh cch sắt mu khắc nghiệt như cch nay vi ba chục năm nư. Họ theo đng khẩu hiệu Đổi mới hay l Chết để m thch nghi với tnh trạng biến chuyển cuả thời đại, hầu c thể duy tr được sự tồn tại cuả mnh.

Ta sẽ lần lượt xt đến trường hợp ring biệt cuả từng nước một trong số 5 quốc gia ny.

A/ Trước hết l Bắc Triều Tin, được coi l một nước cộng sản qu khch, hung hn, độc c v tn bạo nhất trn thế giới ngy nay.Tnh chất phong kiến hủ lậu cn rất nặng nề do việc cha truyền, con nối, bắt đầu từ Kim Nhật Thnh trao cho con l Kim Chnh Nhất nắm giữ quyền lnh đạo tại xứ sở ny. V by giờ Kim Chnh Nhất lại đang chuẩn bị truyền ngi cho một người con của mnh; như vậy l sắp bắt đầu đến thế hệ thứ ba của dng họ Kim tiếp nối giũ quyền thống trị tại một nước vần được coi l giữ vững truyền thống cch mạng cộng sản.

Với chế độ sắt mu, khắc nghiệt, nền kinh tế lẹt đẹt khng sao pht triển được, khiến cho dn chng đi khổ cng cực, đến nỗi phải liều mnh vượt bin giới để that qua Trung quốc tm cch kiếm ăn. Một số rất t c may mắn đo that qua được với b con ở pha Nam Triều Tin, để m lm lại cuổc đời hầu c được một cuộc sống xứng đng với phẩm gi con người. Dn th đi khổ lầm than như vậy, m giới lnh đạo ở xứ ny vẫn cứ ngoan cố phung ph ngn sch, ti sản quốc gia vo cng việc chế tạo v kh rất đắt tiền, cụ thể l kho v kh hạch tm để h dọa, lm yu sch đối với Mỹ, Nhật, Đại Hn nhằm tống tiền, đi viện trợ thực phẩm, nhin liệu vật liệu đủ mọi thứ. Ci tc phong ăn vạ kiểu Ch Pho ny đ khiến cho cng luận thế giới liệt k Bắc Triều Tin vo hng ngũ mấy quốc gia cn đồ (rogue state).

Nhưng m về lu về di, cứ ci đ kinh tế tụt hậu bết bt như hiện nay, th Bắc Triều Tin khng thể lm sao cạnh tranh được với sự phồn thịnh rất vững chắc của Nam Triều Tin với dn số đng đảo gấp qu 2 lần, m lợi tức tnh theo đầu người th lại gấp mấy chục lần. Tnh trạng ny cũng y hệt như giữa Đng Đức v Ty Đức cch nay mấy chục năm, trước khi bức tường B linh sụp đổ.

B/ Trường hợp của Lo quốc, một nước cộng sản hiền lnh nhất.L một nước nhỏ với dn số c chừng 8 triệu, Lo bị Việt nam khống chế v cũng được Trung quốc cho ko, o bế. Tuy vậy chế độ cộng sản ở đy được coi l bớt khắc nghiệt nhất, tri hẳn với ở Bắc Triều Tin. Người dn Lo vẫn cn giữ được lề lối bnh thản, hiền hậu theo ảnh hưởng su đậm cuả Phật gio.Sự gần gũi về văn ho, ngn ngữ, tn gio với dn tộc lng giềng Thi lan về phi Ty về lu di c khả năng lm qun bnh với ảnh hưởng cuả Việt nam v Trung quốc ở phi Đng v Bắc. V ci qu khứ nặng nề từ cuộc chiến tranh Đng Dương 1945 - 75 cũng lần hồi bị vượt qua trong viễn tượng nước Lo mỗi ngy thm tiến triển với cng cuộc hội nhập với cộng đồng điạ phương Đng Nam vậy.

C/ Trường hợp cuả nước khổng lồ Trung hoa với dn số 1,300 triệu đang trỗi dậy thnh một siu cường, nhờ sự thnh cng thần kỳ về kinh tế thương mại trong 30 năm qua, khiến cả thế giới phải ch tm theo di. R rng l tnh thực dụng truyền thống cuả dn tộc Đại Hn đ gip họ thot ra khỏi cơn m loạn cuả cuộc cch mạng văn ho cuả lnh tụ Mao Trạch Đng ở vo tuổi cuối đời cuả ng hồi cuối thập nin 1960.Người kế vị Đặng Tiểu Bnh đ pht biểu thật r rng trong cu ni lịch sử : Mo trắng hay đen thế no cũng được, miễn l n bắt được chuột. Tức l ng muốn ni : Khng cần cu nệ vo gio điều cộng sản, m điều quan trọng l lm sao pht triển kinh tế để đem lại sự ấm no cho dn tộc v sự cường thịnh cuả xứ sở. V chỉ trong vi chục năm, với chnh sch mở cưả ra với bn ngoi, đặc biệt l với khối u Mỹ, Trung hoa đ gặt hi được những thnh tựu xuất sắc vượt bậc nhờ ở sư thu ht được kỹ thuật tiến bộ v vốn liếng đầu tư khổng lồ từ khối đng đảo người Hoa kiều hải ngoại, cũng như cuả Nhật, Đại hn, Mỹ v cả Ty u, đặc biệt l cuả Đi loan.

Ci sự thnh cng vĩ đại ny đ củng cố cho điạ vị cuả giới lnh đạo cộng sản ở Bắc kinh, nhưng mặt khc n cũng lm nhẹ bớt đi tnh chất khắc nghiệt tn bạo cuả nạn gio điều cuồng tn cố hưũ m điển hnh l cuả thời kỳ Mao Trạch Đng lnh đạo. D vẫn cn bảo thủ với lối cai trị độc ti chuyn chế với sự bp nghẹt tự do dn chủ, m cụ thể l sự tn st Thin An Mn năm 1989 v nhất l sự đn p mn phi Php Lun Cng gần đy, cũng như sự mạnh tay kềm kẹp tại Ty Tạng, Tn Cương; th đảng cộng sản vẫn chẳng ngăn cản được sự pht triển khu vực x hội dn sự, đặc biệt l trong cc đ thị đng đc v thịnh vượng ở Trung hoa hiện nay. V ngay cả trong hng ngũ cn bộ đảng vin cộng sản, họ đ thu nhận cả giới doanh nhn tư sản như l một thnh phần quan trọng cần thiết cho sự xy dụng v pht triển quốc gia. Đường lối thực dụng trong cng cuộc canh tn đổi mới ny đ ảnh hưởng cả đến cc đảng cộng sản đn em, m điển hnh l cộng sản Việt nam m ta sẽ phn tch trong mục tiếp liền theo đy.

D/ Kể từ khi Lin X tan vỡ, đảng cộng sản Việt nam phải quay về bm vi vo đn anh Trung quốc, m chỉ mới một thập nin trước đ họ đ tố co l một kẻ th phương bắc với mộng b quyền nước lớn, nhất l sau trận chiến tranh bin giới đầu năm 1979 m Trung quốc gọi l phải dậy cho Việt nam một bi học. Giới lnh đảo cộng sản Việt nam đ phải cay đắng nuốt nhục để xin lm ho với đn anh Trung quốc, m hậu quả tai hại nhất l phải dng đất dng biển cho Bắc kinh. Việc ny hiện đang l mối nguy cơ trầm trọng cho sự tồn vong cuả đất nước, khiến cho dn chng cng thm bất mn với giới lnh đạo gi nua, hủ lậu v ngoan cố ở Hanoi.R rng l đảng cộng sản đ chỉ lo bảo vệ quyền lợi ring tư cuả chnh mnh, chứ khng phải l chăm sc cho quyền lợi chnh đng cuả đất nước, cuả ton thể dn tộc.
Nhưng mặt khc, sự đổi mới về kinh tế do chủ trương mở cưả ra với bn ngoi theo gương cuả Trung quốc th đ đem lại cho Việt nam một sự thnh cng đng kể khả dĩ c thể cứu vn phần no cho vị thế lnh đạo cuả đảng cộng sản để vẫn giữ được quyền bnh trong tay. Mặc dầu Hanoi vẫn tm cch bưng bt thng tin, xiết chặt sự hoạt động cuả cc tổ chức tn gio, cấm đon cc tổ chức chnh trị văn ho độc lập v.v..., th họ cũng vẫn phải nhượng bộ để cho x hội dn sự bắt đầu pht triển trong một số lnh vực. Do vậy m tnh chất độc tn, độc quyền cuả đảng cộng sản cũng bớt đi được sự cực đoan cứng rắn trước đy, khi họ mới tiến chiếm được miền Nam v chủ trương tiến nhanh, tiến mạnh, tiến vững chắc ln x hội chủ nghi! Sự tranh đấu cho tự do dn chủ v nhn quyền cuả cc thnh phần trẻ ở trong nước trong những năm gần đy, mặc dầu bị đn p nặng nề, th vẫn được tiếp diễn v được sự hưởng ứng mạnh mẽ cuả quần chng, kể cả trong giới tn gio. Đ l một viễn tượng lạc quan cho tiến trnh dn chủ ho tại Việt nam ngy nay vậy.

E/ Trường hợp cuả Cuba v Chu Mỹ La tinh.

Chế độ cộng sản ở Cuba đ tồn tại được 50 năm. V mặc dầu bị cắt hết nguồn viện trợ kể từ khi Lin X tan r, Cuba vẫn cn đứng vững được với sự khm phục v cổ v cuả một số quần chng tại chu Mỹ La tinh như l biểu tượng cuả anh chng David t hon m dm ra tay đối đầu thch thức với anh khổng lồ Goliath l nước Mỹ vốn xưa nay t được thiện cảm cuả những nước nhỏ ở phi Nam bn cầu.

Về kinh tế, Cuba cũng bị tr trệ như cc nước cộng sản trước đy v lại khng chịu đổi mới như Trung quốc, Việt nam. Phần lớn số ngọai tệ c được l do của cc kiều bo từ hải ngọai gửi về cho thn nhn, hoặc do khch du lịch, chứ phần thu nhập nhờ xuất cảng cũng khng được bao nhiu. Nhưng Cuba c ưu điểm l duy tr được hệ thống chăm sc y tế đại chng tương đối kh vững chắc v hiệu quả. Nền gio dục phổ thng cũng được ch trọng, mặc dầu ngn sch quốc gia cũng chẳng được dồi do bởi lẽ năng suất kinh tế qu yếu km. Mặt khc Cuba vẫn cn được một số chnh quyền thin tả v chống Mỹ như Venezuela chi viện gip đỡ, để c thể cn giữ vững được ci biểu tượng l anh hng chống Mỹ tại khu vực chu Mỹ La tinh. Nhưng ni chung, th ci l tưởng Marxist cực đoan đ bắt đầu suy yếu đi nhiều, chứ khng cn hung hn như hồi 30-40 năm trước nữa.

Cn tại khu vực tan th Chu Mỹ La tinh, th sau khi chế độ thin tả của Salvador Allende tại Chili bị thất bại năm 1973 v chế độ Sandinista thin cộng sản ở Nicaragua sụp đổ vo đầu thập nin 1980, khng cn một nước no lại c khả năng biến thnh một thứ Cuba thứ hai nữa. Cho nn cng trnh xuất cảng cch mạng do Fidel Castro v Che Guevara khởi xướng từ thập nin 1960 đ khng thể no thnh cng được tại khu vực Nam bn cầu, cũng như tại Phi chu như Angola, Mozambique, Ethiopia v.v

4/ Để tm lược lại, ta c thể ghi lại mấy nt chnh yếu như sau :

Thứ nhất : Thọat đầu số đng quần chng đi theo cộng sản, đ l v l tưởng cng bằng x hội, chống đối việc giới chủ nhn khai thc bc lột người lao động. Họ cũng tham gia cng cuộc tranh đấu do người cộng sản tổ chức lnh đạo nhằm chống thực dn đế quốc, bi trừ phong kiến địa chủ. Đ l giai đọan cch mạng dn tộc dn chủ. Nhưng đến khi thnh cng, nắm được chnh quyền trong tay rồi, th đảng cộng sản pht động giai đọan cch mạng sắt mu, dng bạo lục để xy dựng nền chuyn chnh v sản, diệt trừ giai cấp tư sản, thực hiện kinh tế chỉ huy để nắm giữ độc quyền về kinh tế, tiu diệt tn gio, lọai trừ mọi đảng phi chnh trị v.v, th họ đ gy ra bao nhiu tội c, lm băng họai mọi tiềm năng của dn tộc, do đ m đưa đến sự sụp đổ tan r tan thể phong tro cộng sản trn thế giới. R rệt l bạo pht, bạo tn, như cổ nhn vẫn thường ni.

Ci vốn liếng uy tn m giới lnh đạo cch mạng tin khởi tich lũy được trong giai đọan chống thực dn đế quốc, th sau mấy chục năm độc ti tn bạo sắt mu, đ bị tiu tan lng ph đến độ cạn kiệt hết tất cả rồi. V cng về sau, thế hệ những người lnh đạo cộng sản kế tiếp đ khng thể no li cuốn quảng đại quần chng n nức phấn khởi tham gia ủng hộ họ như trước đy được nữa. V thế m by giờ họ phải tm cch sửa sai, đổi mới nhằm thch nghi được với han cảnh đ thay đổi tan diện hiện nay. M đ thực chất cũng chỉ l những tr v vu tạm bợ để ko di thời gian cho chế độ độc ti tan trị m thi. Bởi vậy cho nn chng ta c thể xc tn rằng qu trnh dn chủ ha nhằm xy dựng một chế độ nhn bản v nhn i l một xu thế tiến bộ tất yếu của thế kỷ XXI, m khng một đảng cộng sản no c thể lm cản trở ngăn chặn được nữa .

Ngy nay thức về nhn phẩm v nhn quyền đ được phổ biến rộng ri cng khắp mọi nơi trn tan cầu. V quần chng nhn dn đang mạnh dạn mun người như một, quyết tm đứng ln thực hiện quyền tự chủ của mnh thng qua hng vạn, hng triệu những tổ chức độc lập, phi-chnh phủ, bất vụ lợi nhằm giải quyết cc nhu cầu chnh đng v thiết thực của chnh mnh. Họ khng cn để cho người cộng sản nắm giữ mi ci độc quyền yu nước để m tự tung tự tc như xưa nay được nữa. Bởi thế m chng ta c quyền lạc quan cho tương lai tươi sng của nhn lọai, cũng như cho dn tộc Việt nam yu qu của mnh vậy.

California, Thng Mười Một 2009
Đan Thanh Lim


Tham khảo : 1/ The Rise and the Fall of Communism
by Archie Brown, 2009
2/ A Short History of the XXth Century
by Geoffrey Blainey, 2005-06
3/ A History of Modern Russia
by Robert Service, 1997-2003