Mỗi Kỳ Một Nghệ Sĩ : Nữ nghệ sĩ Kim Thoa


Nữ nghệ sĩ Kim Thoa, hnh chụp thời thập nin 1950.
(Hnh: Ngnh Mai sưu tầm)

Trong lng cải lương c đến hai nữ nghệ sĩ cng mang tn Kim Thoa xuất hiện hai thời kỳ của hai thế hệ khc nhau: Một người l Kim Thoa nổi danh từ thời thập nin 1930, v một người sinh năm 1968 cũng nổi tiếng ht hay v hnh ảnh cũng ln bo nhiều. V ở đy chng ti xin giới thiệu với qu độc giả Kim Thoa (lớn) trước.

Người ta khng biết thời gian đầu nữ nghệ sĩ Kim Thoa vo nghiệp cầm ca bằng cch no, chỉ biết l thời ấy c gnh ht Kim Thoa, v b cng với nghệ sĩ Tư Chơi ca trong dĩa ht C Gi Mới do hng dĩa Asia thu thanh pht hnh đầu thập nin 1940. Cũng như người ta chỉ biết nữ nghệ sĩ Kim Thoa thuộc thế hệ của M Bảy Phng H , Năm Chu v xuất thn từ Vĩnh Long.

Thin hạ biết thế l v khoảng 1945 trước nạn đi ở miền Bắc, hầu hết cc đon ht đang hoạt động ở Si Gn đều r gnh, đo kp đi tứ tn, th ng bầu gnh Kim Thoa l soạn giả Huỳnh Thủ Trung, tức nghệ sĩ Tư Chơi đ cng c đo chnh Kim Thoa đi về qu của nng ở lng Tn Quới, quận Tr n, tỉnh Cần Thơ (về sau vng ny thuộc tỉnh Vĩnh Long).

Khng ngờ tại vng xa xi ny lại c một gnh ht nhỏ do cc thanh nin trong lng vừa mới lập nn, thiếu thốn mọi bề, nhưng mục đch cao đẹp l ht lấy tiền gy quỹ cứu trợ đồng bo miền Bắc bị nạn đi.

L nghệ sĩ cải lương m nghe ni c gnh ht mới lập th dĩ nhin c đo Kim Thoa phải tm tới thi. B v nghệ sĩ Tư Chơi cng đến ngồi ở hng khn giả, v khi vừa vn ht th đo Kim Thoa đi thẳng ln sn khấu. ng bầu nhận ra nghệ sĩ Kim Thoa, mừng rỡ v sau khi trao đổi vi ba cu chuyện th Kim Thoa ni rằng rất cảm phục ci ti của ng bầu :

- Trời ơi! Diễn vin, phng mn như vầy m diễn được ti cũng phục ti mấy anh. Th thật vợ chồng ti rất xc động.
Ni xong cu b chỉ vo nghệ sĩ Tư Chơi:

- Ổng biểu ti ln tiếp anh một tay. Ai đời một gnh ht m khng c lấy một c đo. ược rồi, ngy mai mời anh ra nh ti, ti bn với anh một số vở ht v những việc khc.

Thế l do thời cuộc đưa đẩy, tự nhin ci gnh ht nhỏ bầu To ở một vng qu hẻo lnh lại đột ngột ln hương, v c một c đo thượng thặng từ Si Gn về hợp tc, v cũng cng mục đch cứu trợ.
m sau ht tuồng Nỗi Oan Thị Knh, thin hạ nghe đồn c đo Kim Thoa đng vai Thị Knh th n n đi coi, khn giả tăng ln gấp mấy lần, v tiền bn v cũng tăng gấp đi gấp ba, v cứ một tuần l bầu gnh cộng tiền gởi ra Bắc cứu tế.

Chẳng bao lu th khng kh chiến tranh bao trm khắp nước, dn chng chạy loạn tản mc khắp nơi, cc nghệ sĩ gnh ht bầu To mạnh ai nấy chạy, khng cn ai đương nhin r gnh. Ring đo Kim Thoa v nghệ sĩ Tư Chơi mỗi người một ngả, v về sau nghe Tư Chơi chết v bệnh uống rượu.

iều cần ni thm, nghệ sĩ Tư Chơi, tức soạn giả Huỳnh Thủ Trung l người c trnh độ, từng dịch những vở kịch của Php sang tiếng Việt cho đo kp cải lương ht thời thập nin 1930. ng Tư Chơi l người chồng đầu tin của M Bảy Phng H, v l cha của c Bửu Chnh, đứa con duy nhứt của M Bảy.


Từ Anh, Năm Chu, Tư t, Phng H, Ba Lin
Tuồng Khc Oan V Lượng, gnh Trần Đắc (Cần Thơ) diễn trn sn khấu khoảng năm 1931

Hiệp ịnh Genve 1954 ra đời, ha bnh lập lại trn đất nước, th nhiều gnh ht bị r gnh trong thời chiến tranh cũng trước sau thnh lập trở lại, trong đ c gnh Kim Thoa. Hoạt động chưa đầy một năm th một buổi ht nọ tại rạp Nguyễn Văn Hảo / Si Gn, gnh ht Kim Thoa đang diễn tuồng Lấp Sng Gianh th một quả lựu đạn tung ln sn khấu lm thương vong một số nghệ sĩ cng nhn của đon. Nghệ sĩ kim soạn giả Duy Ln bị cụt một chn tn phế lun do tai nạn ny.

Gnh Kim Thoa r ngay từ hm đ, c đo lừng danh (c thể snh với Năm Phỉ, Phng H) khng cn ht ở đu hết, c lẽ do tuổi đời ngy một gi thm. Nghe ni b mất sau 1975 nhưng khng biết năm no, ở đu .




ST