Điểm về tự do chnh trị: 7
Điểm về tự do c nhn/nhn quyền: 5
Tnh trạng: Khng c dn chủ

Đồ thị dn chủ của Việt Nam c chiều hướng đi xuống v cc chỉ trch x hội, bao gồm cc vụ bắt giữ người.

Nh nước tiếp tục thu giữ đất đai cho mục đch kinh tế mặc d kinh tế thế giới đi xuống, v những người chống đối bị trừng phạt một cch khắc nghiệt. Nh cầm quyền đn p cc nh đấu tranh dn chủ v bloggers. Trong thng 9, chnh quyến cấm cc chỉ trch nhắm vo đảng cộng sản, đưa tới việc giải tn của nhm cố vấn độc lập cho chnh phủ.

Việt Nam dnh độc lập hon ton từ Php năm 1954 nhưng bị chia cắt thnh 2 nước, pha Nam theo phương Ty v pha Bắc theo cộng sản. Chiến tranh tiếp tục giữa 2 miền cho tới 1975, v chnh thức thống nhất 1976.

Chiến tranh v tối sch kinh tế đ lm cho Việt Nam chm trong ngho nn, nhưng cải cch kinh tế bắt đầu từ năm 1986 đ thay đổi Việt Nam. Tuy nhin, cải cch chnh trị v xa bỏ độc đảng vẫn bị chnh quyền cộng sản khước từ. Để bảo vệ cho chế độ, nh cầm quyền cho php một số cải cch, trong đ cố gắng xa bỏ khoảng cch giu ngho giữa thnh thị v nng thn.

Tại Đại hội đảng cộng sản lần 10, thng Tư năm 2006, ng Nng Đức Mạnh cho php đảng vin tham gia kinh doanh, một phần để kết dnh cc doanh nghiệp trẻ vo đảng cộng sản. Nguyễn Minh Triết được chọn lm chủ tịch, v Nguyễn Tấn Dũng l thủ tướng.

Kể từ khi tham gia vo tổ chức thương mại thế giới, Việt Nam đ nhiều lần vi phạm cam kết qua việc bắt giữ gần 40 người chống đối, hơn 20 người bị kết n t lu năm. Quốc hội chỉ c 50 thnh vin (trong tổng số 500 thnh vin) được chọn l những người ngoi đảng cộng sản.

Nh cầm quyền vẫn khng khoan nhượng cho cc chỉ trch cng khai v đấu tanh dn chủ trong 2008-2009. Trong số những người bị bắt c luật sư L Cng Định. Trong thng Mười, 9 nh đấu tranh dn chủ đ bị bỏ t ln đến 6 năm về tội Tuyn truyền chống ph nh nước. Trong cc động thi khc, nh cầm quyến đ buộc nhm cố vấn chnh phủ phải giải tn. Hệ thống cng an v ta n tiếp tục trừng phạt cc cng dn phản đối về thu hồi đất đai.

Quyền tự do chnh trị v c nhn:

Việt Nam khng phải l một nước được bầu cử dn chủ. Đảng cộng sản Việt Nam l đảng hợp php duy nhất, nắm giữ chnh phủ, quốc hội. Chủ tịch nước được lựa chọn bởi quốc hội, thủ tướng được chỉ định cứ mỗi 5 năm.

Tham nhũng v lạm dụng chức vụ l một vấn đề rất nghim trọng. Mặc d cc yếu vin chnh trị biết sự bất mn trong dn chng gia tăng v tham nhũng v lạm quyền, họ vẫn chỉ trừng phạt một số c nhn cho c lệ hơn l cải tổ ton diện. Trong năm 2009, Việt Nam đứng thứ 120 trn tổng số 180 quốc gia trong bản điều tra về chỉ số tham nhũng.

Chnh quyền điều khiển truyền thng. Năm 1999, một đạo luật ban hnh cc nh bo phải bồi thường tổn thất cho cc tổ chức hay c nhn bị ảnh hưởng bởi cc bi viết, cho d cc bi viết đ l chnh xc. Trong năm 2006, một sắc lệnh p đặt cc nh bo khng được viết về phủ nhận thnh quả của cch mạng, thng tin nhạy cảm, v tư tưởng phản động. Cc nh bo quốc tế khng thể ra khỏi H Nội nếu khng được sự cho php.

Nh cầm quyền cũng khống chế truyền thanh v truyền hnh. Mặc d truyền hnh vệ tinh chỉ giới hạn cho cc quan chức, khch sạn quốc tế, v cc cơ quan nước ngoi, nhiều gia đnh v cơ sơ kinh doanh cũng c truyền hnh vệ tinh.

Cc bo in đều thuộc sở hữu hay điều khiển bởi đảng cộng sản, cơ quan nh nước, hay qun đội. Trong 2009, nhiều bin tập v k giả bị ging chức/đuổi việc do đăng bi về tham nhũng v lạm quyền. Trong thng Tư năm 2009, bo Du Lịch bị tạm thời đnh bản do đăng bi về tranh chấp lnh thổ với Trung Quốc vo dịp 30 năm cuộc chiến Việt-Trung.

Chnh quyền giới hạn về việc sử dụng internet qua luật lệ v kỹ thuật. Một luật năm 2003 ngăn cấm nhận thư hay truy cập vo cc trang web phản động, chống chnh quyền. Cc cơ sở internet phải nộp nội dung truy cập internet, thng tin c nhn của khch hng cho chnh quyền. Nhiều bloggers đ bị bắt, trong đ c blogger Mẹ Nấm, đ được phng thch sau 12 ngy giam giữ. Một trường hợp khc l một cựu nhn vin qun đội, đồn thời l người tranh đấu cho dn chủ đ bị bỏ t 5 năm về bi viết của ng trn internet. C thm 3 người khc bị bắt trong thng Mười Hai, v sẽ bị xử vo thng Ging năm 2010, trong đ 2 người bị co buộc lật đổ chnh quyền, c thể bị chung thn hay tử hnh.

Tự do tn gio cũng bị giới hạn v chịu sự điều khiển bởi chnh quyền. Nhiều người chống đối bị bỏ t.

Tự do trong gio dục cũng bị giới hạn. Gio vin khng được giảng bi chỉ trch chnh quyền v phải theo quan điểm chnh trị của đảng cộng sản.

Quyền tự do lập hội cũng bị giới hạn v phải được sự cho php của chnh quyền.

Lin đon Lao động Việt Nam l cơ quan thẩm quyền cao nhất đại diện cho quyền của người lao động. Cc nh ph bnh chỉ trch chnh quyền đ cố tnh duy tr lương lao động thấp để thu ht đầu tư nước ngoi.

Ta n Việt Nam cũng bị phụ thuộc đảng cộng sản Việt Nam. Nhiều luật sư khng thoải mi khi nhận cc vụ kiện c lin quan tới chnh quyền. Cng an c thể tạm giữ nghi can ln tới 2 năm nếu đe dọa đến an ninh quốc gia. Điều kiện nh t Việt Nam rất tồi tệ. Linh mục Nguyễn Văn L, bị phạt 8 năm t v tnh trạng sức khỏe rất suy yếu.

Cc nhm dn tộc thiểu số v tn gio thiểu số bị phn biệt.

Tranh chấp đất đai thường xuyn hơn khi m chnh quyền lấy đất cho cc doanh nghiệp trong v ngoi nước thu, việc đ ảnh hưởng tới đời sống của nng dn v cc cư dn.

Mặc d cơ hội lm kinh tế cho phụ nữ kh hơn nhưng họ vẫn chịu sự phn biệt về tiền lương v thăng tiến. Nhiều người l nạn nhn của bạo hnh gia đnh. Hng nghn phụ nữ đ bị mua bn mỗi năm cho mục đch mi dm.

Nhiều gian lận trong việc cho nhận con nui bị pht hiện (trong thng Chn năm 2009, 16 người bị kết n, bao gồm bc sỹ, y t v cng chức).

Rsaigon, X-Cafe lược dịch