Welcome to Một Gc Phố - Chc cc Bạn mọi chuyện vui vẻ & như ...
Results 1 to 2 of 2

Thread: Nhất Linh - Nguyễn Tường Tam

  1. #1
    Join Date
    Jan 2008
    Posts
    9,971
    Thanks
    8,786
    Thanked 5,929 Times in 3,161 Posts

    Default Nhất Linh - Nguyễn Tường Tam



    Hai Vẻ Đẹp của Nhất Linh




    Nguyễn Tường Thiết



    Thng 10 năm 2010 vừa qua một họa phẩm hiếm qu của Nhất Linh đ được bn đấu gi tại Hồng Kng.
    Sothebys nh bn đấu gi nghệ phẩm danh tiếng cho biết lần đầu tin một bức họa của Nguyễn Tường Tam được bầy bn trn thị trường thế giới. Bức họa mang tn Cảnh Phố Chợ Đng Dương (Scne de March de rue Indochinois) vẽ trn vải lụa, khổ 2036 IN, thực hiện trong khoảng năm 1926-1929, do một tư nhn bn Php đặt bn với gi khởi đầu 25,000-32,200 Mỹ kim.
    Sothebys trang trọng giới thiệu bằng Anh ngữ tc giả Nguyễn Tường Tam v bức họa của ng m ti tạm dịch sang tiếng Việt như sau:
    Cảnh Phố Chợ Đng Dương đnh dấu lần đầu tin một họa phẩm của Nguyễn Tường Tam xuất hiện trn thị trường quốc tế. Sinh năm 1905* tại Hải Dương (Bắc Việt) trong một gia đnh ngho Nguyễn Tường Tam khi cn rất nhỏ tuổi đ sớm mất cha, một vị thng phn. Mặc d gặp nghịch cảnh kh khăn tất cả bẩy người con của gia đnh Nguyễn Tường đ cố vươn ln để sau ny trở thnh những người nổi danh c những đng gp đng kể cho đất nước v cho nền văn ha Việt Nam.
    Nguyễn Tường Tam, bt hiệu Nhất Linh, cng với người bạn văn Khi Hưng, đ sng lập ra hội văn ha Việt Nam nổi tiếng mang tn Tự Lực Văn Đon. ng cũng l sinh vin đợt đầu tin của Trường Mỹ Thuật H Nội. Bạn cng lớp với ng c L Phổ, Nguyễn Phan Chnh, L Văn Đệ, Mai Trung Thu, Georges Khn, Cng Văn Trung v L Ang Phan, những người m sau ny được xem l tầng lớp họa sĩ tiền phong cho nền hội họa Việt Nam hiện đại.
    Cảnh Phố Chợ Đng Dương với mu sắc ấm cng v tinh tế, với đường nt duyn dng trn vải lụa thanh t đ thể hiện hết vẻ đẹp tuyệt vời của tranh lụa vốn l nt độc đo của Trường Mỹ Thuật H Nội. M tả cảnh sinh hoạt rộn rịp của một ngi chợ điển hnh miền Nam bộ, với đn b v trẻ con lm chủ điểm, bức tranh cho thấy sự lưu tm của người nghệ sĩ đối với đời sống x hội, v c lẽ n h mở cho thấy tương lai của ng sau ny l người rất nhậy cảm trước những biến chuyển về x hội cũng như về văn ha của đất nước ng.
    Năm 1927, mặc d c thực ti vẽ, Nguyễn Tường Tam đ tự rời bỏ Trường Mỹ Thuật để theo đuổi nghề bo v viết văn, với sự luyến tiếc v cng của cc gio sư nh Trường, đặc biệt l của họa sĩ kim gim đốc Victor Tardieu. Nh cầm quyền Php hồi ấy khng mấy yn tm về quyết định của ng v đy l một thời kỳ chuyển tiếp của Đng Dương: một thời kỳ cch tn từ cũ qua mới lm lay động cấu trc x hội v chnh trị trn mảnh đất thuộc địa ny của người Php.
    Để c thể trở thnh một nghệ sĩ tự do, Nguyễn Tường Tam tiếp tục vẽ tranh lụa v mở vi cuộc triển lm ở H Nội, Si Gn v Nam Vang. Khng một ai biết chắc l hồi trẻ ng đ vẽ bao nhiu bức tranh. Mặt khc những tiểu thuyết của ng được xem l c tnh cch mạng v ng bị mật thm Php theo di kỹ.
    Sau năm 1929, Tam thi vẽ v thnh lập bo Phong Ha ở H Nội, một tờ bo nổi tiếng v l cơ quan tiền phong cổ vũ cho sự đổi mới, đả ph những niệm cổ hủ thay bằng những tư tưởng tiến bộ, đưa đến sự tiến ho về x hội cũng như về gio dục.
    Tam khng những được xem l vị lnh đạo trn địa hạt văn học nghệ thuật, ng cn l tiểu thuyết gia mới hng đầu, đồng thời l một chnh trị gia được nhiều người biết tới. t người biết ng l một họa sĩ bởi lẽ trải qua bao nhiu biến cố v thời gian khng cn bao nhiu họa phẩm của ng sống st. Một bức tranh với khổ kh lớn v được bảo tồn kỹ như bức tranh ny, Cảnh Phố Chợ Đng Dương quả l họa phẩm cực hiếm, bởi v khng những khng cn nhiều những tranh như thế tồn tại, m cn bởi v n cung cấp thm một ci nhn quan trọng vo trong di sản của ng, một trong những người Việt Nam Mới tiền phong nổi danh.
    (Modern and Contemporary Southeast Asian Painting, Hong Kong 4 October 2010, trang 116)
    *

    Thng 10 vừa qua ti nhận được từ nam Cali một c điện thoại khiến ti sửng sốt. Bc sĩ H Quốc Thimột người ti quen biếtbo cho ti l ở Hồng Kng họ vừa bn đấu gi một bức tranh của ng cụ ti. Anh Thi l một người sưu tập tranh qu, anh tỏ tiếc l đ khng mua được bức tranh ấy v đ c người trả qu cao (trn Sothebys website bức tranh đ được bn với gi 596,000 Hồng Kng đ-la, khoảng 75,000 Mỹ kim). Mặc d chưa nhn thấy bức tranh m chỉ nghe anh Thi ni đ l một bức họa lớn vẽ cảnh chợ trn vải lụa v k tn TAM, ti đặt ngay cu hỏi về tnh trung thực của bức tranh ấy. Bởi nhiều lẽ: thứ nhất l sau gần nửa thế kỷ sưu tập những di cảo của ng cụ ti chưa hề trng thấy hoặc nghe ni đến một bức tranh no tương tự như thế, thứ hai l trong tất cả ti liệu v tranh vẽ của ng cụ m ti cất giữ đều k tn hoặc l NHẤT LINH hoặc l TƯỜNG TAM, chứ khng bao giờ k TAM khng thi. Thấy ti tỏ nghi ngờ anh Thi hứa gửi ti quyển sch của nh Sothebys để ti so chữ k ng cụ v anh cũng ni thm nh bn đấu gi Sothebys l một cơ quan uy tn quốc tế rất lu đời khng bao giờ c chuyện họ bn một bức tranh giả mạo. Sau khi nhận được quyển sch nhn chữ k v so với chữ TƯỜNG TAM k trn bức thư từ chức Bộ Trưởng Bộ Ngoại Giao của ng cụ th ti khng cn nghi ngờ g nữa: chữ Tam k trn tranh giống chữ Tam trn bức thư. Bức tranh ny được vẽ khi ng cụ ti ở trong khoảng từ 20 đến 23 tuổi, c lẽ hồi đ ng chưa c bt hiệu Nhất Linh.
    Nhn bức tranh ti bng hong. Mối xc động đ của ti hon ton c tnh cch c nhn. l tm trạng của một đứa con lần đầu tin được nhn thấy một họa phẩm m n chưa từng nhn thấy của người cha thn yu. Hơn thế nữa bức tranh như một cnh cửa vừa h mở lộ ra một phần đời của cha n m n chưa hề biết tới.
    Ti nhn bức tranh m như khng nhn tranh. Hnh ảnh hiện ln trong ti l tc giả bức tranh ấy, một cậu thanh nin mới ngoi 20 tuổi, đứng trước một gi vẽ họa cảnh phố chợ Si Gn gần 90 năm xưa.
    Ti tự hỏi tại sao bức tranh ny lại l cảnh phố chợ ở Si Gn m khng phải l cảnh chợ H Nội hay một lng qu đất Bắc? Dịp no m cha ti trong thập nin 20 của thế kỷ trước đ c phng triển lm tranh ở Si Gn v Nam Vang? Nguyn do no khiến ng đ phiu lưu rời xa H Nội sớm thế khi ng mới hai mươi mấy tuổi đầu?
    Ti tm thấy cu trả lời trong vi dng ngắn ngủi sau đy khi đọc lại tiểu sử Nhất Linh. Thụy Khu trong cuốn sch Nhất Linh, người nghệ sĩ người chiến sĩ, cho biết: Cuối năm 1923 ng đậu bằng Cao Tiểu. Nhưng v chưa đến tuổi vo trường cao đẳng, nn lm thư k sở ti chnh H Nội, kết duyn văn nghệ với T Mỡ Hồ Trọng Hiếu, viết Nho Phong. Lấy vợ v theo ban cao đẳng. Lc đầu, năm 1924 học thuốc được một năm th bỏ, chuyển sang học Mỹ Thuật, được một năm cũng bỏ. Năm 1926 Nguyễn Tường Tam vo Nam, gặp Trần Huy Liệu, Vũ Đnh Di định cng lm bo. Nhưng v tham dự đm tang Phan Chu Trinh, hai người ny bị bắt, Nguyễn Tường Tam phải trốn sang Cao Min, sống bằng nghề vẽ v tm đường đi du học.
    Như vậy l trong thời gian ở Si Gn v Nam Vang cha ti đ sống bằng nghề vẽ. ng tổ chức những buổi triển lm để bn tranh v một trong những bức ấy c một người (Việt hay Php?) mua được đem qua Php để hơn 80 năm sau bn đấu gi ở Hồng Kng: đ l bức tranh ti đang nhn ngắm được chụp lại v in trong cuốn sch của nh Sothebys.
    Ngắm bức tranh ti ngẩn ngơ. Lần đầu tin ti thấy một họa phẩm lớn của ng vẽ trn vải lụa. Những bức tranh m ti sưu tập được l những bức nhỏ cha ti vẽ sau ny, phần lớn l những bản phc họa trn giấy vẽ hoa lan, vẽ phong cảnh Lạt Trước sau tất cả cc họa phẩm ny đều tot ln một vẻ đẹp thật sự của ti hoa.
    Mặc d sau năm 1929 ng cụ ti khng sống về nghề vẽ như một họa sĩ chuyn nghiệp nhưng lng m say hội họa của ng vẫn theo ng cho đến cuối đời. ng dng ti vẽ của mnh, theo từng giai đoạn, hoặc để lm bo, hoặc vẽ theo cảm hứng. Với bo Phong Ha v Ngy Nay trước kia ng k tn ng Sơn v sau ny với Văn Ha Ngy Nay ng k tn Nhất Linh trn những bức vẽ. Phần lớn những tranh ti giữ được l những bức cha ti vẽ theo cảm hứng trải qua nhiều giai đoạn của đời ng.

    Từ bức tranh Cc Xưa vẽ ở Hồng Kng năm 1948,




    bức Cathdrale de Bourges ở Paris năm 1954



    cho đến bức Phong cảnh Lạt năm 1958



    ặc biệt l trong những năm 1956-58 hồi chng ti ở Lạt, ti chứng kiến cha ti trong những buổi đi chơi xa hoặc đi tầm lan ng thường vẽ phc phong cảnh v hoa phong lan trn một cuốn sổ tay. Thời gian ny ti thấy ng vẽ cn nhiều hơn l ng viết nữa.

    Hoa Phong Lan của Nhất Linh (28/10/1957)


    Bức tranh Cảnh Phố Chợ ng Dương mới khm ph ny cn gy cho ti thm một thắc mắc. V lẽ g m người nghệ sĩ trẻ tuổi ti hoa ấy lại tự rời bỏ Trường Mỹ Thuật để theo đuổi nghề bo v viết văn?
    ể trả lời cho cu hỏi ny một người bạn của ng cụ ti, nh văn Trương Bảo Sơn, giải thch: Ở trường Mỹ Thuật anh tin tưởng đời anh sẽ l một họa sĩ, thực l thch hợp với tm tồn nghệ sĩ của anh. Anh m say hội họa, nhưng rồi sau một năm, một hm cng bạn theo gio sư về vng qu vẽ mấy con tru, anh nhận thấy ci cảnh ngho khổ của dn qu v sự v l của cng việc anh đang lm: trong lc dn chng bao nhiu người cn phải sống trong cảnh bn lầy nước đọng, anh lại c th giờ đi vẽ tru.
    ng Trương Bảo Sơn l người rất thn cận với ng cụ ti, chắc hẳn l đ được nghe chnh ng cụ ti tm sự, nn đoạn trch của ng về l do ng cụ bỏ hội họa l cực kỳ qu gi v quan trọng v phản ảnh đng tm trạng ng cụ ti.
    Mặc d khng cn g để nghi ngờ nữa ti vẫn muốn tm hiểu thm l do khiến ng cụ ti bỏ vẽ v ti đ được soi sng hơn khi đọc kỹ lại truyện ngắn Hai Vẻ Đẹp của Nhất Linh. Trong truyện tc giả Tam của bức tranh kia ho thn thnh nhn vật Don. Chỉ khc một điều: Tam l họa sĩ trước khi Đi Ty. Cn Don l họa sĩ khi từ Php trở về.
    Nhất Linh tả hoạ sĩ Don vẽ cảnh chợ ở một lng qu, gần gũi với cảnh chnh ng vẽ trong bức Cảnh Phố Chợ Đng Dương:
    Biết l c phin chợ, Don dậy sớm ra ngồi ở hng nước đầu lng để đn những người gồng gnh đi qua. Chng cần lấy dng điệu một bọn người gnh hng, v chng đương lm dở một bức bnh phong sơn vẽ cảnh chợ nh qu.
    Don vẽ mỏi cả tay m vẫn cn muốn vẽ. Giở cuốn sổ tay xem lại, chng thấy nhiều dng rất linh động. Nhưng chng vẫn nhận thấy n sai hẳn sự thực; người ở trang giấy đẹp đẽ, sạch sẽ khc xa những người thật xấu x, bẩn thỉu, tiều tụy đi diễn qua trước mắt chng từ sng đến giờ
    Nhất Linh diễn tả tm trạng của Don khi vẽ một cảnh ngho kh như sau:
    Don lim dim mắt nhn ci mi nh gi đm qua thổi bay từng mảnh để hở cả rui tre. Chng toan chữa lại bức tranh, nhưng sao lại thi, v chng cho thế l vụn vặt qu. Những ci mi nh thủng lm chng lo sợ; nếu mai kia họ đem rạ mới lợp lại, mu mi nh đổi khc th bức tranh của chng đnh vứt đi. Chng ci xuống vẽ thật mau. Được một lc chng tự nhin mỉm cười v một ngộ nghĩnh thong hiện trong c:
    Mnh chỉ cốt vẽ, muốn cho người ta ở nh dột mi, khng cho người ta lợp lại mi nh nữa
    Rồi chng buồn rầu tự hỏi lm sao họ lại c thể sống trong ci nh đ được.
    Người họa sĩ trong truyện cuối cng tm thấy chn l: đ l sự khm ph ra vẻ đẹp thứ hai trong Hai Vẻ Đẹp của cuộc đời:
    Don ty my rứt một cy cỏ đưa ln miệng nhai l. Mi đất ở rễ cỏ chng tưởng như một mi thơm của thời qu vng cn vương lại, để chng nghĩ đến ci nghĩ của qu hương. Don thấy mnh đ bao lu nay sống ở giữa chốn qu như một người xa lạ; by giờ chnh những cảnh nhem nhuốc của qu hương đ kch thch chng, xi giục chng quay về với qu hương v mong mỏi cho qu hương trở nn đẹp đẽ. Đời của đm dn qu đ bao lu bị chng thờ ơ, lạnh nhạt, bỏ qun như xc những con vờ bn sng kia, từ lu chng sẽ săn sc tới.
    Thong một lc chng thấy hiện ra, trn những lng xm ngủ yn, in bng xuống cc ruộng nước rải rc ở chn trời, những cảnh đẹp khc hẳn những cảnh đẹp vẫn ph diễn trong tranh: đ l những cảnh đời đẹp đẽ sng sủa m mấy thng trước đy chng đ c lần tưởng đến, nhưng cho l khng bao giờ thnh được sự thực. Don ngẫm nghĩ:
    Ta phải hết lng đi tm ci đẹp ấy cho người khc, cũng như l bấy lu ta đi tm ci đẹp về hnh sắc để ghi trn vải lụa.

    *


    Hai Vẻ Đẹp của Nhất Linh ni ln hết.

    Từ hội họa chng họa sĩ đ nhn thấy một ci đẹp khc: vẻ đẹp cao cả của cch mạng lm cho đời tốt hơn.
    V chng sau đ đ thực sự ln đường đi tm vẻ đẹp thứ hai cho đời ng v cho qu hương ng. Hnh trang ln đường l điều tm niệm sau đy của Andr Gide m ng đ đặt lm lời mở cho truyện Hai Vẻ Đẹp:
    Anh phải lun lun tự nhủ rằng đời người c thể đẹp đẽ hơn: đời của anh v đời của những người khc.

    Nguyễn Tường Thiết

    * Nguyễn Tường Tam sinh ngy 25-7-1906 nhưng bởi muốn đủ tuổi để đi thi, ng đ lm lại giấy khai sinh tăng thm một tuổi, do đấy trn giấy tờ ghi ngy sinh l 1-2-1905. (Ch thch của NTT)
    Last edited by hoangthymaithao; 01-05-2011 at 09:57 AM.

  2. The Following User Says Thank You to hoangthymaithao For This Useful Post:

    Thach Thuy (01-06-2011)

  3. #2
    Join Date
    Jan 2008
    Posts
    9,971
    Thanks
    8,786
    Thanked 5,929 Times in 3,161 Posts

    Default Re: Nhất Linh - Nguyễn Tường Tam


    Nhất Linh - VanHoaNgayNay - 1958



    NhatLinh - Chăn Len - 1961



    NhatLinh - Cha C -1945


    NhatLinh - Hoa Tr - 1946


    NhatLinh - Quả Lựu - 1957

Posting Permissions

  • You may not post new threads
  • You may not post replies
  • You may not post attachments
  • You may not edit your posts
  •