Vicky Leandros : Tnh xanh - Vắng bng người yu




Ca sĩ người gốc Hy Lạp Vicky Leandros (DR)

Tuấn Thảo - RFI - THỨ BẢY 10 THNG BA 2012
Nhắc tới tn tuổi của Vicky Leandros, khn thnh giả Việt Nam nghĩ đến ngay nhạc phẩm Aprs Toi, phin bản tiếng Việt l Vắng bng người yu. Tnh khc ny đ gip cho Vicky Leandros nổi tiếng khắp thế giới, sau khi c đoạt giải thưởng ca nhạc truyền hnh chu u Eurovision vo năm 1972, tức cch đy đng 40 năm.


C một điều m t ai được biết l trước khi thnh danh nhờ ca khc Aprs Toi, Vicky Leandros đ l một ca sĩ chuyn nghiệp c hơn 5 năm tay nghề. Sự kiện c ca sĩ người gốc Hy Lạp đoạt giải Eurovision năm 1972 khng phải l tnh cờ ngẫu nhin, m lại nằm trong một kế hoạch đ được tnh ton chuẩn bị kỹ lưỡng.

Tn thật l Vassiliki Papathanasiou, Vicky Leandros sinh năm 1949 tại đảo Corfu, xuất thn từ một gia đnh c dng mu nghệ sĩ : thn phụ l nh sản xuất m nhạc kim tc giả Leandros Papathanassiou, cn thn mẫu l Kyriaki Protapapa, một họa sĩ nổi tiếng ở Hy Lạp. Vo năm 9 tuổi, c b Vicky theo song thn sang Đức (Hamburg) sinh sống.

Đy l giai đoạn m thn phụ của c thnh cng nhờ sản xuất nhiều ca khc ăn khch trn thị trường Đức. Theo sự hướng dẫn của ng, Vicky ghi m những ca khc đầu tay vo năm 1965 (tức 7 năm trước khi c về đầu giải Eurovision). Trong những bước đầu lập nghiệp, Vicky lấy tn cha (Leandros) lm nghệ danh, c thường hay ht cc sng tc của thn phụ, cũng như những bản cover (ghi m lại) của những bi ht thịnh hnh, ăn khch thời bấy giờ.

COME WHAT MAY, PHIN BẢN TIẾNG ANH CỦA BI APRS TOI


Năm 1967, Vicky Leandros lần đầu tin tham gia giải Eurovision tổ chức tại Vienna thủ đ nước o. Vo lc đ, c đại diện cho Luxembourg với nhạc phẩm Lamour est bleu (tiếng Anh l Love is Blue, phin bản tiếng Việt l Tnh Xanh do Ngọc Lan trnh by) của nhạc sĩ người Php Andr Charles Popp. Tuy bi ht chỉ đứng hạng tư, nhưng n lại gip cho sự nghiệp của Vicky Leandros cất cnh trn thị trường quốc tế. Bản nhạc chiếm hạng đầu thị trường chu u, Canada, Nhật Bản, Nam Phi v nhờ vo phin bản ha tấu của nhạc sĩ Paul Mauriat, ginh lun được ngi vị qun qun thị trường Hoa Kỳ.

Trong vng 4 năm liền từ năm 1967 đến 1971, sự nghiệp của Vicky Leandros khng ngừng đi ln. Nhờ chất giọng khỏe khoắn, ln hơi đầy dặn, Vicky gip phổ biến nhạc phẩm Mamy Blue (của Nicoletta) trong tiếng Anh, Le Lac Majeur (của Mort Shuman) trong tiếng cũng như bi Scarborough Fair (ăn khch nhờ ban song ca Simon & Garfunkel) trong tiếng Đức. Ngoi cc ngn ngữ ny, Vicky cn ghi m bằng tiếng Php, tiếng Nhật, Hy Lạp, H Lan, Thổ Nhĩ Kỳ.
Vicky Leandros - Tango d'amour


Vo đầu những năm 1970, tức l hai năm trước bi Aprs Toi, Vicky Leandros đ l một ngi sao sng chi trn vm trời chu u, nhất l tại cc nước nằm trong tầm ảnh hưởng của văn ha Đức. Vo năm 1972, Vicky lc đ mới 23 tuổi tham gia tranh giải thưởng ca nhạc truyền hnh chu u Eurovision lần thứ nh.

Lần ny, c vẫn đại diện cho Luxembourg v chọn đi thi với nhạc phẩm Aprs Toi, một sng tc của người cha ruột. Dựa vo b quyết thnh cng 5 năm trước của bi Tnh Xanh (Love is Blue), nh sản xuất Leandros Papathanassiou soạn bi ht Aprs Toi như một khc nhạc giao hưởng, giao phần ha m cho nhạc sư Klaus Munro, một gương mặt nổi tiếng của nhạc viện thnh phố Hamburg.

Tất cả đều được tnh ton kỹ cng để tạo cơ hội cho Vicky đoạt giải nhất. Kết quả l nhạc phẩm Aprs Toi đứng đầu bảng xếp hạng cuộc tranh ti. Tnh khc Aprs Toi sau đ chnh thức được pht hnh bằng 7 thứ tiếng (tất cả đều do Vicky ghi m). Nhờ phin bản tiếng Anh m Vicky lần đầu tin chiếm hạng đầu thị trường Anh Mỹ. (Phin bản tiếng Việt Vắng bng người yu l do Thanh Lan trnh by). Theo tạp ch chuyn nghiệp Billboard, Record Mirror tại Anh v Musikmarkt tại Đức : ca sĩ c nhiều đĩa bn chạy nhất vo năm 1972 l Vicky Leandros.
Venecia En Septiembre Vicky Leandros.flv


Từ năm 1972 trở đi, Vicky lin tục thnh cng trong hơn một thập nin liền. Sau cc nước ni tiếng Đức v tiếng Php, c chuyển qua chinh phục thị trường cc nước ni tiếng Ty Ban Nha. Năm 1978, c thnh cng với vng lưu diễn Nam Mỹ v đứng đầu thị trường số bn với tuyển tập bao gồm ca khc ăn khch của mnh chuyển dịch sang tiếng Ty Ban Nha, chẳng hạn như Adios Amor hay l Venecia En Septiembre.

Sự thnh cng của Vicky trn thị trường quốc tế c lẽ sẽ cao hơn gấp bội nếu như c khng gặp bất đồng tranh chấp với hng đĩa nh. Vo năm 1975, Vicky dọn nh về Paris để sinh sống. Vo thời đ, hợp đồng giữa c với cng ty Philips hết hạn, cho nn Vicky mới k kết một hợp đồng bo bở, trị gi nhiều triệu đ la với hng đĩa CBS, chi nhnh của tập đon Mỹ Columbia Records.

Tuần trăng mật giữa c ca sĩ trẻ tuổi với hng đĩa mới khng ko di được bao lu : cng ty Mỹ muốn Vicky chuyển đến Hoa Kỳ để khuếch trương sự nghiệp, trong khi Vicky th muốn ở lại chu u v l do gia đnh. Nhưng mối bất đồng lớn nhất vẫn l cng ty ny muốn Vicky chuyển sang ht nhạc kch động vo thời kỳ cực thịnh của dng nhạc disco, điều m Vicky khăng khăng từ chối. Sự đối đầu giữa hai bn ko di trong vng nhiều năm, dẫn đến kiện tụng tranh chấp để rồi đoạn tuyệt vo năm 1979. Điều đ phần no giải thch v sao cc album của Vicky khng được pht hnh trn thị trường Bắc Mỹ, cho d trước đ Vicky đ từng lọt vo Top Ten Hoa Kỳ (nhờ vo hai ca khc Love is Blue, 1967 v Come What May, 1972).

Tuy vẫn tiếp tục thnh cng tại chu u, điển hnh l tập nhạc lest dEden, nhưng sự nghiệp của Vicky Leandros c dấu hiệu khựng lại từ giữa 1985 trở đi. Qu mệt mỏi chn nản, c nghỉ ht trong vng 10 năm (từ năm 1986 đến 1995), thời gian để lập gia đnh v sinh con. Mi đến năm 1998, Vicky mới xuất hiện trở lại dưới nh đn sn khấu, thnh cng nhờ đặt lời tiếng Đức (Weil Mein Herz Dich Nie Mehr Vergisst) cho ca khc chủ đề của bộ phim Titanic (My heart will go on). Vo năm 2000, c đoạt trong hai năm liền giải thưởng dnh cho nghệ sĩ ht tiếng Đức xuất sắc nhất.

WEIL MEIN HERZ DICH ... TITANIC, PHIN BẢN TIẾNG ĐỨC


Trong khoảng một thập nin trở lại đy, từ 2002 đến 2012, Vicky vẫn tiếp tục ghi m v chuyển qua sng tc thay v ht ca khc của người khc. Cng lớn tuổi, Vicky cng thch tm lại cội nguồn. Hai tuyển tập m Vicky cho pht hnh vo năm 2003 v 2009 bao gồm nhiều bản dn ca Hy Lạp, một thể loại m c thch từ khi cn nhỏ nhưng phải đợi cho đến by giờ, khi c đủ tuổi đời v kinh nghiệm dy dặn từng trải, th mới c thể diễn đạt nổi. Về điểm ny, nh thơ kim tc giả Mikis Theodorakis cho rằng Vicky Leandros nằm trong số ba ca sĩ chuyển tải truyền đạt thấu đo nhất cc bi thơ phổ nhạc của ng.

Tuy giờ đy cc album của Vicky Leandros khng cn được pht hnh v phổ biến rộng ri như xưa, nhưng c cho biết mnh kh an phận với cuộc sống hiện tại. Bởi v khi xưa, vo ci thời m c ở trn tột đỉnh danh vọng, Vicky khng được sống gần gũi với gia đnh, chu lục no c cũng đ từng đi qua nhưng khng thật sự dừng chn lại để tận hưởng vẻ đẹp. Kiếp sống nghệ sĩ lang thang, nay đy mai đ, một nửa thời gian dnh cho sn khấu, phần lớn cn lại l ở trong khch sạn hay ở trn my bay. Nhưng với năm thng, cc giai điệu của c vẫn đọng lại trong lng người mến mộ, khng nhỏ giọt m mạch nước vẫn thấm su, khng chắp cnh m nốt nhạc vẫn bay cao.


Vicky Leandros - Apres toi