Tuấn Thảo - RFI - THỨ BẢY 21 THNG TƯ 2012
Tuskeegee chẳng những l nguyn qun m cn l tựa đề album mới của danh ca người Mỹ Lionel Richie. Nối bước bậc đn anh Tony Bennett, thnh cng nhờ hai tập nhạc Duets, Lionel Richie vừa trnh lng một tuyển tập bao gồm cc ca khc ăn khch của mnh, kết hợp dng nhạc soul với cch phối kh country.

Trong tuần ny, danh ca người Mỹ Lionel Richie chiếm hạng đầu thị trường Hoa Kỳ với tuyển tập Tuskeegee, đẩy cc album của Adele v Madonna xuống hng thứ yếu. Dự n ghi m tập nhạc Tuskeegee manh nha từ khoảng một năm nay v hnh thnh từ khi Lionel Richie về lm gim khảo cho cuộc thi tuyển lựa cc ti năng song ca trn đi truyền hnh ABC.

Nổi danh như l một ca sĩ chuyn ht nhạc funk v soul, Lionel Richie lần ny triệu tập nhiều tn tuổi của lng nhạc đồng qu Hoa Kỳ v Canada : từ Kenny Rogers, Tim McGraw, Blake Shelton, Willie Nelson, Jimmy Buffett cho đến Shania Twain, Jennifer Nettles, Pixie Lott. Ấn bản của album ny dnh ring cho thị trường Php bao gồm thm một bản song ca với tiếng ht của Chimne Badi.

Khi ht nhạc soul, phong cch sở trường của Lionel Richie vẫn l chọn nhịp điệu lm điểm nhấn. Cn trong cc bản tnh khc, cch phối nhạc lại rất ngọt ngo du dương theo kiểu nhạc pop, r rng tiết tấu, sắc sảo giai điệu. Trn album vừa được trnh lng, với việc chuyển thể sang cch phối kh của dng nhạc country, cc bi ht c nhịp điệu nhanh t bị ảnh hưởng.


Đổi lại một số tnh khc nhẹ nhng su lắng khi chuyển đổi cch phn nhịp, phối thm với bộ g lại mất đi phần no nt thanh thot bay bỗng của cc bản tnh ca nguyn tc. Ngoại trừ nhạc phẩm Lady (ca khc số 1 thị trường Bắc Mỹ vo năm 1980 m anh đ sng tc cho danh ca Kenny Rogers), diễn lại với lối ho m rất mộc gip cho tnh khc ny khoc thm o mới, m vẫn giữ nguyn cốt cch diệu vợi, xc cảm bồi hồi.

Sinh trưởng ở Tuskeeege, thuộc tiểu bang Alabama, miền nam nước Mỹ, Lionel Richie thnh lập ban nhạc Commodores với cc bạn sinh vin cng trường. Cả nhm bắt đầu đi ht từ năm 1968, trong số 5 thnh vin, anh vừa l ca sĩ chnh vừa l người sng tc hầu hết cc ca khc ăn khch của nhm. Vo năm 1972, ban nhạc ny k hợp đồng ghi m với hng đĩa Tamla Motown, đi lưu diễn cng với nhm Jackson Five.

Hng Motown lc đ đ c nhiều ca sĩ nhạc soul, cho nn nhm Commodores thin về trường phi funky. Lionel Richie lm quen với ng hong nhạc pop Michael Jackson trong giai đoạn ny, hai người kết bạn d cch nhau gần 10 tuổi. Do mến mộ ci ti soạn giai điệu của Lionel Richie, cho nn sau ny, khi bắt tay thực hiện dự n ghi m bi We are the World gy gũy từ thiện, Michael Jackson mới nhờ đến sự hợp tc của Lionel Richie.

Sau hơn 10 năm đi ht chung với nhm Commodores, trở thnh một trong những ban nhạc tiu biểu của phong tro nhạc funk, bn cạnh cc tn tuổi như Kool & the Gang v Earth, Wind & Fire, Lionel tch ra ring v khởi đầu sự nghiệp solo từ đầu những năm 1980 trở đi. Đy l thời kỳ vng son của nam ca sĩ, v anh lin tục ăn khch trong giai đoạn ny với hng loạt đĩa đơn đứng đầu bảng xếp hạng. Từ nhạc phẩm Endless Love, ca khc chủ đề của bộ phim cng tn, cho đến Hello, Ballerina Girl rồi Say you Say me, Lionel Richie c đến 5 ca khc ginh lấy ngi vị qun qun, v 13 bản nhạc lọt vo Top Ten thị trường Bắc Mỹ.


Năm 1984 đnh dấu đỉnh cao thnh cng của anh v ngoi hai giải Grammy dnh cho album v ca khc hay nhất, Lionel Richie cn được chọn để biểu diễn nhn lễ khai mạc Thế vận hội tại Los Angeles. Thật ra, ban tổ chức lc đ muốn mời Michael Jackson, nhưng do ng hong nhạc pop đang kh bận rộn với việc đi diễn khắp nơi để quảng b cho album Thriller, cho nn anh đ gợi với ban tổ chức l nn mời Lionel Richie.

Trn đ thnh cng, Lionel Richie sng tc nhạc phẩm Say you Say me cho bộ phim White Nights (tạm dịch l Mặt trời giữa đm) của đạo diễn Taylor Hackford với hai diễn vin ma Mikhail Baryshnikov v Gregory Hines trong vai chnh. Ca khc ny đoạt Quả cầu vng v giải Oscar dnh cho nhạc phim hay nhất vo đầu năm 1986.

Sau một thập nin ăn khch lin tục, sự nghiệp của Lionel Richie c dấu hiệu khựng lại từ năm 1992 trở đi. Những tập nhạc sau đ khng cn thnh cng như vo thập nin trước. C kiến cho rằng : khc với trường hợp của Michael Jackson, cứ năm su năm mới trnh lng một album mới, Lionel Richie lại ghi m kh nhiều trong một giai đoạn ngắn, 3 album lin tiếp nội trong 4 năm (từ 1982 đến 1986). Điều đ ảnh hưởng đến chất lượng cc sng tc sau đ của danh ca người Mỹ.


Lionel Richie tạm ngừng đi ht trong một thời gian kh di. Tuy t cn được nhắc đến, nhưng anh vẫn thỉnh thoảng ghi m. Mi đến năm 2010, anh xuất hiện trở lại với phin bản mới của nhạc phẩm We are the World, với sự gp mặt của cc ca sĩ trẻ thời nay nhằm gy quỹ trợ gip cc nạn nhn động đất ở Haiti.

Tnh đến giờ, Lionel Richie đ cho ra mắt 12 album trong đ c 10 tập nhạc ghi m ở phng thu. Trong sự nghiệp ca ht, anh đ bn hơn 100 triệu đĩa nhạc, v ngay cả trong thời gian khng đi diễn anh vẫn tiếp tục nhận được nhiều tiền tc quyền. Cc ca khc m anh đ viết vo những năm 1980 đ tạo ra chuẩn mực cho cch viết pop ballad v thường được nhiều ca sĩ ghi m lại.

Trong thế hệ đ đến tuổi trưởng thnh thời nay, c khng t bạn trẻ ra đời vo lc cực thịnh của những tnh khc do Lionel Richie sng tc. Đ l trường hợp của siu sao bng đ Lionel Messi, hiện đầu qun cho đội FC Barcelona. Trong quyển tiểu sử viết về cầu thủ chn vng người Achentina, nh bo Luca Caioli cho biết l Lionel Messi ra đời vo lc nhạc phẩm Say you Say me thịnh hnh trn ton thế giới. Cầu thủ bng đ được đặt tn như vậy v bố mẹ anh rất ngưỡng mộ tiếng ht Lionel Richie, trong giai đoạn vượt bực thăng tiến, tột đỉnh huy hong của một giọng ca ăn tiền, chuyn hi ra vng.

ENDLESS LOVE, PHIN BẢN MỚI 2012