Sắp xếp lại tương lai
Knh Ha, phng vin RFA

Những người mun năm cũ

Hồn ở đu by giờ?

Hai cu thơ của thi sĩ Vũ Đnh Lin viết cch đy gần trn 80 năm chợt hiện ra trong tm tr blogger Hạ Đnh Nguyn trong một ngy m ng gọi l Một ngy nghim trang của thng chn, ngy lễ quốc khnh. ng nhớ hai cu thơ cũ trong lc m thanh của đi truyền hnh đang pht đi bi diễn văn của chủ tịch nước.

Hai cu thơ vừa hoi cảm, tiếc nuối qu khứ, vừa ngỡ ngng lạc lng trước hiện tại, một hiện tại m Hạ Đnh Nguyn dường như cũng ngỡ ngng nhận ra trong cu chữ của Ngi chủ tịch nước. Những ngn từ mạnh mẽ lm đọng lại những niệm mơ hồ: qu khứ v cng vẻ vang, thnh tch v cng to lớn, hiện tại v cng phức tạp v nhiều thch thức, tương lai th rất xn lạn đang đn chờ Ci cha kha mở ra Thin đường l Đảng đang nắm giữ.

V ci cuối cng Hạ Đnh Nguyn tm kiếm sau buổi sng thng chn nghim trang ấy l ci hồn phch trong bi thơ của Vũ Đnh Lin. Hạ Đnh Nguyn đặt cu hỏi:

Ci hồn ấy l hồn của nước, hồn của dn tộc, của mun năm cũ.

Ci hồn ấy ở đu by giờ?

Nhường như để tm kiếm cu trả lời cho cu hỏi của Hạ Đnh Nguyn, cy bt Nguyễn Quang Dy viết bi Tranh ginh quyền lực v ha giải dn tộc.

Trong bi ny tc giả đi ngược lại dng lịch sử đục ngầu của dn tộc để tm ra những nguyn nhn no dẫn đến kết cục kh bi thảm của hiện trạng ngy nay:

Lịch sử Việt Nam từ thời Hậu L đến nay l một thời kỳ đng buồn, c nhiều cuộc nội chiến v xung đột, lm đất nước suy yếu dễ bị ngoại bang đ hộ. Những cuộc nội chiến v xung đột đầy bạo lực v cực đoan đ ph hủy nhiều ti sản quốc gia, v nhiều gi trị lịch sử, văn ha, để lại nhiều hậu quả tiu cực cho tương lai.

Tc giả giải thch những g đang diễn ra hiện nay, cũng như phải lm g cho tương lai:

Những g đang diễn ra hiện nay c thể l hệ quả khng định trước của lịch sử, v c thể được lặp lại. Chng ta khng thể thay đổi được qu khứ, nhưng chng ta c thể lm g đ để sắp xếp lại tương lai, để trnh lặp lại những sai lầm ngu ngốc.

V Nguyễn Quang Dy viết tiếp rằng nếu khng kho th người Việt lại rơi vo một thảm họa m trong lịch sử di lu của mnh, khng phải l lần đầu tin biết đến, đ l thảm họa Bắc thuộc mới.

Chng ta khng thể thot khỏi nghiệp chướng đnh lộn lẫn nhau một cch cực đoan v bạo lực, để rồi trở thnh nạn nhn của Bắc thuộc (nếu khng xem lại lịch sử bất ổn để học bi học nghim tc). Chng ta khng thể lấy lại lng tự ho v tử tế, đứng trn đi chn của mnh để xy dựng lại đất nước hng mạnh v độc lập (nếu khng ha giải dn tộc).

Gio dục v bạo lực giai cấp

Trong một bi viết khc về hiện trạng gio dục hiện nay, Nguyễn Quang Dy m tả lại ci cảnh người ta chen lấn nhau hng năm trước cổng trường nhn dịp khai trường. ng lấy một hnh ảnh m những người cộng sản rất yu thch l cảnh tấn cng Cung điện ma Đng của cuộc cch mạng Nga cch đy gần 100 năm, để so snh rằng những người Việt nam ở thế kỷ 21, sống dưới một chế độ cũng xuất pht từ tư tưởng của cuộc cch mạng Nga l Đạp cổng trường giống như tấn cng cung điện ma đng.

Theo ng th chnh ci tư tưởng ấy l trở ngại chnh cho cng cuộc chấn hưng gio dục nước nh hiện nay:

Nếu khng thot khỏi hệ tư tưởng lỗi thời (Mc-L-Mao) gio điều v hủ nho, khng tn trọng tr thức, th khng thể nng cao dn tr. Mọi cố gắng cải cch gio dục chỉ chạy lng vng luẩn quẩn, như dậm chn tại chỗ.



Tc giả Đỗ Kim Thm th ni cụ thể hơn l nền gio dục theo chủ nghĩa Mc L ấy khng tạo nn được những thế hệ c tinh thần dn chủ v dấn thn chnh trị để cải cch v canh tn đất nước. ng nhận xt về những thế hệ người Việt sinh ra v lớn ln trong 40 năm qua, sau khi đất nước thống nhất v hết chiến tranh:

V đ sống 40 năm trong một chế độ ton trị nn thế hệ hậu chiến t c thức về khi niệm dn chủ v chưa c kinh nghiệm sống với chế độ dn chủ. Đa số lại khng c đủ năng động để tự khai sng v khng c dịp so snh, nn cũng chưa c thể lm quen v mến yu cc gi trị dn chủ v c động lực khch lệ để đi hỏi dn chủ.

Do đ, gi trị mới chưa thnh hnh trong khi gi trị cũ khng cn nữa. Khi bế tắc ny cn ko di, th bịnh v cảm chnh trị của dn chng sẽ cn trầm trọng hơn.

Nền gio dục m Đỗ Kim Thm đề cập ở đy khng phải hạn hẹp trong khun vin cc trường học, m l một nền gio dục x hội. Một nền gio dục m nh bo Đoan Trang nhận xt l n đ tạo ra những con người chỉ biết c bạo lực, m lại l những người đại diện cho cơ quan cng quyền.

Nền gio dục cộng sản ny dựa trn hai nguyn tắc rất cơ bản l đấu tranh giai cấp v bạo lực cch mạng.

Theo blogger Viết từ Si gn th chnh ci nguyn tắc đấu tranh giai cấp đ n chia rẽ dn tộc Việt nam. Sự chia rẽ ny đ bắt đầu từ khi những người cộng sản bắt đầu nắm quyền bằng những phin đấu tố chống địa chủ của cuộc cải cch ruộng đất đẫm mu ở miền Bắc trong những năm 1950. V sự chia rẽ ấy vẫn khng chấm dứt trong cch hnh xử của đảng cầm quyền ngay trong thế kỷ 21 ny.

Từ chuyện mở đường cho đến cưỡng chế nh đất, dẹp chợ, dẹp tiệm, dẹp qun, tịch thu bảng hiệu, đập ph đền đi lăng tẩm hay đập ph tịnh thất, cha, trung tm sinh hoạt tn gio đảng Cộng sản đều lấy cy đậu nấu tri đậu , đều tạo ra một mối hiềm khch hoặc on hận giữa nhn dn với nhau v họ lm như họ v can.

Trang blog Triết học đường phố th cho rằng Quyền lực cộng sản đến từ số đng nhưng để duy tr quyền lực đ họ cần nỗi sợ hi v sự nghi ngờ.

Một kha cạnh khc của nền gio dục cộng sản l gio dục cho dn chng sự căm th thay v sự tha thứ. Gio sư Nguyễn Văn Tuấn nhận thấy rằng ở Việt nam c nhiều Bia căm th. D l quan hệ ngoại giao v kinh tế với nước Mỹ ngy cng nồng ấm, trước mặt ta Tổng lnh sự Hoa Kỳ ở Thnh phố HCM vẫn c một ci bia căm th. Gio sư Nguyễn Văn Tuấn mượn lời nh văn Anh Shakespeare để ni rằng Những tấm bia căm th đ chẳng lm cho người Việt mạnh hơn cht no; ngược lại, n ni cho người nước ngoi biết rằng người Việt vẫn cn sợ hi.

Gio dục sự căm th cũng l một điều lạ với một dn tộc mang đậm tinh thần Phật gio với hai cu kinh nổi tiếng

Lấy on bo on, on ấy chất chồng

Lấy n bo on on ấy tiu tan.

Sắp xếp lại tương lai

Trở lại với mong muốn sắp xếp lại tương lai của Nguyễn Quang Dy, cũng như sự khẳng định của ng rằng phải ha giải dn tộc mới c thể c được một tương lai tốt đẹp, nhiều tiếng ni cả ở Việt nam v ở hải ngoại cho rằng sự ha giải nếu c chỉ l giữa đảng cộng sản đang cầm quyền với một thiết chế độc đảng v phần cn lại của cả dn tộc Việt nam.

Đ chnh l tiến trnh dn chủ ha Việt nam. Dn chủ ha nền kinh tế, dn chủ ha x hội, dn chủ ha chnh trị.

Nhưng đ l điều khng dễ dng. Một nguyn nhn lớn l từ thức dn chủ của cc thế hệ trẻ như Đỗ Kim Thm đ đề cập trong phần ni về nền gio dục ton trị 40 năm qua. Nguyn nhn thứ hai l ch duy tr quyền lực độc đảng.

Tc giả Thiện Tng nhận xt rằng những tổ chức đối lập hiện nay ở Việt nam khng hề c muốn lật đổ nh cầm quyền, họ chỉ mong muốn sự cải tổ v thay đổi. Nhưng Thiện Tng cho rằng đảng cộng sản lại đặt những nh đối lập lm mục tiu tấn cng với l lẽ c vẻ dễ nghe l đề phng sự bất ổn.

Ngoi ra cn c cả những trở ngại ngay chnh từ sự rụt r của những người mong muốn cải tổ v thay đổi. Blogger Nguyễn Tường Thụy nhận xt về bi pht biểu của Tiến sĩ Vũ Tiến Lộc, người chủ trương cải tổ kinh tế Việt nam theo hướng thị trường:

Đng tiếc l c vẻ như ng lo kh thuyết phục hoặc động chạm đến vấn đề nhạy cảm nn ng phải ko ng HCM về lm đồng minh cho đủ thing đối với những điều ng vừa ni. V vậy, gn ghp cho ng những tư tưởng ny tư tưởng nọ n trở thnh khin cưỡng. ng HCM l một nhn vật lịch sử, c ảnh hưởng rất lớn đến số phận của dn tộc Việt Nam nhưng ng đu c phải l thnh m ci g cũng giỏi, ci g cũng biết v khng bao giờ mắc sai lầm.

Lồng ghp ng Hồ Ch Minh vo trong những diễn từ về kinh tế cũng l điều kh lạ lẫm v người ta chỉ biết rằng ng l một nh cch mạng cộng sản, v hầu như ng chẳng để lại dấu ấn g trong những tưởng về kinh tế.

ch duy tr quyền lực của đảng mạnh đến mức m những lực lượng thực thi quyền lực của đảng khng hề ngần ngại những biện php trấn p m nh bất đồng chnh kiến Nguyễn Thanh Giang gọi l nhỏ nhen v xảo tr. ng khng ni về chuyện ti khoản ngn hng của ng cch nay khng lu v cớ bị phong tỏa, m ng ni về anh sinh vin Phạm L Vương Cc bị một trường Đại học ở H nội khuyn bỏ học v anh ny khng c tư tưởng cộng sản.

Phạm L Vương Cc cng cc bạn v cng luận đ khng đầu hng, cuối cng trường đại học ny phải nhận anh trở lại. Vương Cc viết rằng hy biết đấu tranh để đi hỏi quyền của mnh nếu bị vi phạm, v hy đối xử với nhau trn tinh thần khoan dung th cuộc sống ny sẽ tốt đẹp hơn, khng chỉ cho ring bạn, m cho cả những người xung quanh.

Từ thị x Hội An cổ knh, nh văn Nguyn Ngọc ku gọi sinh vin dấn thn trn con đường gio dục l giải phng của ch sĩ Phan Chu Trinh hơn trăm năm trước. Bi diễn văn của Hiệu trưởng Nguyn Ngọc, cựu đại t qun đội nhn dn Việt nam khng c một từ no về chủ nghĩa x hội v đấu tranh giai cấp.

https://www.youtube.com/watch?v=FOpx-wwEzvk
http://www.rfa.org/vietnamese/progra...015075002.html