CHUYẾN ĐI VIỆT NAM CỦA TỔNG THỐNG OBAMA
BI ANH TRINH



Ngy 9-5-2015 đi VOA đưa tin về mục đch chuyện viếng thăm Việt Nam của Tổng thống Obama trong ngy 22-5 sắp tới :

" cc vấn đề hai bn quan tm bao gồm: việc mở đường bay thẳng giữa Việt Nam v Mỹ, quan hệ thương mại cũng như Hiệp định Xuyn Thi Bnh Dương, tăng cường quan hệ gio dục v giao lưu nhn dn, việc cho php Tổ chức Ha Bnh Mỹ hoạt động tnh nguyện v dạy tiếng Anh ở Việt Nam, khởi động Đại học Fulbright, cũng như tăng cường quan hệ quốc phng-an ninh, v tiếp tục bn về nhn quyền.

Ngoi ra, một nguồn tin pha Việt Nam cho hay chnh phủ Việt Nam rất quan tm đến việc Mỹ xem xt việc cng nhận Việt Nam c nền kinh tế thị trường v dỡ bỏ lệnh cấm bn vũ kh cho Việt Nam".

PHN TCH :

(1) Mở đường bay thẳng từ Mỹ về VN :

Việc ny khng quan trọng so với tầm cỡ chuyến đi VN của Tổng thống Mỹ. Nhưng n được nu ra đầu tin th c nghĩa l n đng kể nhất. Suy ra chuyến thăm viếng vo cuối nhiệm kỳ của Tổng thống Obama chẳng c g quan trọng.

(2) Quan hệ thương mại cũng như TPP :

Vấn đề thương mại l cốt li của quan hệ Mỹ-CSVN. Ni cho r hơn l CSVN cần thị trường tiu thụ sản phẩm của Mỹ v Mỹ cần thị trường lao động gi rẻ của CSVN. Tuy nhin hiện nay TT Obama sắp mn nhiệm kỳ trong khi ứng cử vin Hilarry Clinton khng chấp nhận TPP; v ứng cử vin Donald Trump chống lại TPP. ng ta cho rằng như vậy l VN đnh cắp cng ăn việc lm của dn Mỹ.

Do đ nếu người ta c bn với nhau về TPP tại H Nội th chỉ bn về thương mại giữa Mỹ v CSVN cho dầu sau ny TPP c thnh hnh hay khng thnh hnh.

(3) Quan hệ gio dục v giao lưu nhn dn :

Cụm từ "Quan hệ gio dục v giao lưu nhn dn" l lối ni của CSVN để ni về chuyện mở rộng v hợp tc về gio dục, chấp nhận cho người dn của quốc gia đối tc được tự do hơn trong việc tm hiểu đời sống văn ho, suy nghĩ, hnh động của dn chng Việt Nam. CSVN dng cụm từ ny với rất nhiều quốc gia, từ Nhật tới Lo, Nga . Nn n mang tnh biểu tượng hơn l thực tế, v dn Việt Nam ngho, văn ha thấp nn khng thể giao lưu cn xứng với nhn dn cc nước tin tiến.

(4) Cho php tổ chức ha bnh Mỹ hoạt động tnh nguyện v dạy tiếng Anh ở VN :

Lu nay CSVN khng chấp nhận hnh thức hoạt động thiện nguyện tại Việt Nam của cc hội đon hay c nhn đến từ nước Mỹ. Họ cho rằng đ l một hnh thức tnh bo tr hnh.

Tuy nhin v tnh cch c nhn v mục đch nhn bản cho nn chnh quyền CSVN khng thể cấm đon, họ chỉ tm cch lm kh dễ, ph hoại, v theo di triệt để. C một cch họ thường p dụng nhất l lồng người của họ chiếm hầu hết số thnh vin của lớp học; cc học vin hưởng mọi thứ quyền lợi do cc tổ chức thiện nguyện cung cấp nhưng vẫn bo co hằng ngy từng bi giảng v từng hoạt động khả nghi của cc tổ chức ny.

Giờ đy nhn chuyến viếng thăm của TT Obama th vấn đề được đưa ln "băng chuyền" để giải quyết nhưng c lẽ sẽ khng thể no giải quyết nổi, bởi v hiện nay cả thế giới đều chấp nhận hnh thức hoạt động thiện nguyện th khng l g Mỹ lại đi thương lượng ring với CSVN dưới dạng nhn quyền hay dưới dạng gin điệp v phản gin.

(5) Khởi động đại học Fulbright :

Chương trnh đại học Fulbright l một dạng đầu tư về gio dục của Mỹ tại Việt Nam dưới hnh thức trường đại học tư thục phi lợi nhuận. Cổ phần vốn gồm c 3 phần, 1 phần do chnh phủ Mỹ ti trợ, một phần do cc cơ quan tư nhn tại Mỹ đng gp, một phần do quỹ quyn gp tư nhn tại Việt Nam.

Chương trnh ny đ được ng Nguyện Tấn Dũng k thuận vo thng 6 năm 2014 v được chnh thức xy dựng tại Si Gn vo thng 7 năm 2015, sau khi ng Nguyễn Ph Trọng đi Mỹ trở về. Dự tr cuối năm 2016 sẽ tuyển sinh kha đầu tin.
Tuy nhin chương trnh giảng dạy ( đối tc học thuật ) sẽ l chương trnh của trường Havard Kenedy của Mỹ. Nghĩa l CSVN bắt đầu chấp nhận chuyện đo tạo nhn lực cho tương lai theo cng thức của Mỹ. Giờ đy nếu đưa ra bn bạc với ng Obama th chỉ l ti xc nhận Việt Nam sẽ p dụng loại hnh đầu tư gio dục dưới dạng kinh doanh tư nhn. ( Đề n cải cch gio dục 2013 ).

(6) Tăng cường an ninh quốc phng v bn về nhn quyền

Tăng cường an ninh v quốc phng m khng ni r tiết mục no th người ta c thể hiểu l an ninh trn Biển Đng. Cụ thể trước mắt l mua my bay dọ thm PE.3 của Mỹ để theo di hoạt động của tu ngầm Trung Cọng tại Biển Đng, nhất l khu vực Vịnh Bắc Việt.

Tuy nhin muốn mua được my bay dọ thm th cần phải dở bỏ lệnh cấm bun bn vũ kh với cc nước Cọng sản đ được quy định trong đạo luật Jackson-Vanik. Nhưng muốn vượt qua được đạo luật ny th CSVN cần phải chứng minh l họ biết tn trọng nhn quyền.

Hay ni một cch ngược lại : Khi no Mỹ v CSVN thỏa thuận xong phương thức mua bn cc chiếc my bay đ th tự nhin chnh phủ CSVN trở thnh biết tn trọng nhn quyền.

Ring về cc chiếc my bay PE.3 th người ta đ đề cập từ năm 2014 nhưng hiện nay vẫn chưa đạt được thỏa thuận về việc phi hnh đon của nước no sẽ li những chiếc my bay đ. Pha CSVN th muốn phi hnh đon l phi hnh đon Việt Nam để chứng tỏ chủ quyền của mnh đối với cc chiếc my bay m họ đ bỏ tiền ra mua. Nhưng trong trường hợp đ th pha Mỹ lại sợ b mật kỹ thuật của cc thiết bị dọ thm trn my bay c thể bị rơi vo tay TC.

So lại với tuyn bố mới nhất của Mỹ tại H Nội

Qua ngy hm sau, 10-5-2016, tại H Nội, ng Trợ l Bộ trưởng Ngoại giao Mỹ Daniel Roussel đ mở cuộc họp bo để giải thch về chuyến viếng thăm của Tổng thống Mỹ . VOA đưa tin như sau :

"Việt Nam ku gọi Mỹ dỡ bỏ hon ton lệnh cấm vận vũ kh st thương, v tin rằng ro cản của qu khứ ny nn được dỡ bỏ nhằm chứng tỏ sự bnh thường ha quan hệ ton diện giữa hai nước "

"Trợ l Ngoại trưởng Mỹ Daniel Russel ni tại một cuộc họp bo tại H Nội ngy 10/5 rằng : chưa c quyết định no về lệnh cấm bn vũ kh st thương cho Việt Nam lệnh cấm vốn đ được p đặt trong nhiều thập kỷ vẫn được xem xt định kỳ . Nh ngoại giao Mỹ nhắc lại Mỹ khng đứng về pha nước no trong số cc nước tuyn bố chủ quyền (Tại Biển Đng )".

Nghĩa l lu nay CSVN lun lun đi Mỹ phải chứng thực tnh đồng minh bằng cch bn vũ kh st thương cho CSVN ( C tin tưởng lắm th mới bn vũ kh ). Nhưng giờ đy Mỹ ni "khng".

CSVN cũng muốn Mỹ chứng thực tnh đồng minh bằng cch tuyn bố Hong Sa v Trường Sa l của Việt Nam. Hoặc t ra th cũng tuyn bố HS,TS khng phải l của Trung Cộng. Nhưng Mỹ cũng ni "khng".

Với hai từ chối ni trn, r rng l Mỹ muốn phủ nhận họ l đồng minh của CSVN.

VOA đưa tin tiếp qua lời tuyn bố của Trợ l Bộ trưởng Ngoại giao Mỹ tại H Nội :

" Mỹ nhắc lại sự quan tm đối với "một nước Việt Nam mạnh mẽ, an ton, thịnh vượng, độc lập, tn trọng quyền con người v php quyền" . Hai l đẩy mạnh quan hệ nhn dn, nhất l giữa thế hệ trẻ. Ba l hợp tc đối ph với cc thch thức khu vực v ton cầu như biến đổi kh hậu, cũng như thc đẩy trật tự php quyền trong giải quyết cc căng thẳng đang gia tăng trn Biển Đng. Bốn l giải quyết cc vấn đề do chiến tranh để lại qua cc hoạt động r ph bom mn, tm kiếm v hồi hương người Mỹ mất tch trong chiến tranh, xử l nhiễm dioxin. Năm l ủng hộ v thc đẩy nhn quyền v cải cch tư php ở Việt Nam"

Đoạn trn đy được hiểu như sau : (1) Mỹ tn trọng độc lập của Việt Nam (2) Mỹ nhắm vo quan hệ giữa thế hệ trẻ của hai nước (3) Mỹ chỉ muốn hợp tc đối ph với biến đổi kh hậu v căng thẳng tại Biển Đng (4) Mỹ muốn tm người mất tch trong chiến tranh (5) Mỹ thc đẩy nhn quyền v ủng hộ cải cch tại Việt Nam.

Với 5 mục đch nu trn th chuyến đi tới đy của ng Obama khng c g đng để bn.

BI ANH TRINH