Khc biệt giữa cng cụ tuyn truyền v truyền thng đại chng


Dưới đy l bi phản biện của ng Đường Bch Kiều (Tang Baiqiao) [*] với một nh đấu tranh dn chủ khc chnh kiến, sau khi tc giả c bi viết ln n một số cơ quan truyền thng chnh thống của Mỹ đưa tin xuyn tạc sự thật. Xin được giới thiệu bi phản biện th vị ny của tc giả.

ng Đường Bch Kiều (nguồn Facebook Đường Bch Kiều). Hm qua ti đăng một bi viết ph bnh New York Times trn trang Facebook c nhn. C một luật sư từng dấn thn đấu tranh nhn quyền trong nước đ thể hiện quan điểm bất đồng. ng ấy cho rằng, "tại Mỹ, truyền thng l quyền lực thứ tư, l vua khng đội vương miện. Việc gim st Tổng thống v trợ t thn cận l nguyn tắc ph hợp Hiến php, khng nn chỉ trch!" Quan điểm của ng ấy c tnh đại diện nhất định cho một nhm người. V thế cần triển khai thảo luận về vấn đề ny.

Chng ta bắt đầu từ một trường hợp. Halloween năm ngoi, c người trong lc đi xem trận đ bng tại sn thể thao Đại học Wisconsin đ đội theo một ci mặt nạ Obama c ci mũi rất di, hm Obama ưa đơm đặt chuyện. Hệ quả l truyền thng dng chnh của Mỹ đ đồng loạt ln n người ny kỳ thị người đa đen. Sau đ trường Đại học ny đ ra lệnh cấm sau ny khng cho mang bất cứ loại mặt nạ no vo trong sn thể thao ny, cho d việc mang mặt nạ hoặc vẽ hnh trn mặt l việc người Mỹ thường lm khi đi xem thể thao, đ trở thnh một nt văn ha của Mỹ. Huấn luyện vin đội bng cn bị ln n, phải vội đứng ra xin lỗi rằng bản thn c trch nhiệm v quản l khng tốt. Đy hon ton l ni bừa. Trong cu chuyện ny, vai tr của Obama l Tổng thống chứ khng phải người da đen. R rng người khn giả ny chm biếm một vị Tổng thống chứ khng phải một người da đen.

Trong trường hợp ny, theo pht ngn bất lương của truyền thng, bất cứ người da đen no lm sai việc đều khng nn bị chế giễu v ln n, nếu khng đ l kỳ thị chủng tộc. Suy diễn tiếp, bất cứ người chu Mỹ Latin, người chu , người dn tộc thiểu số no, nếu lm sai việc cũng khng nn chế giễu v chỉ trch, bằng khng l kỳ thị chủng tộc. Nếu quả thật như thế th đất nước ny c thể vận hnh được khng? (Sở dĩ nước Mỹ khng giống như tỉ dụ của ti l v chng ta khng phải Obama, khng phải Tổng thống, cho nn chế giễu Obama l Tổng thống người da đen l khng thể, cn chế giễu người dn thường khc l người da đen, người chu Mỹ Latin, chu hoặc những người dn tộc thiểu số khc th c thể). Bạn nghĩ như thế l bảo vệ người da đen hay bảo vệ Tổng thống? Tổng thống Obama chẳng lẽ c thể được miễn trừ bị truyền thng v cng chng gim st ln n v l người da đen? Nếu lập luận ny được chấp nhận, giả sử b Hillary lm Tổng thống th chẳng lẽ cũng được miễn trừ bị truyền thng v cng chng gim st ph bnh v l phụ nữ?

Tương tự, tại sao truyền thng lại p dụng tiu chuẩn khc nhau đối với Tổng thống Obama v Tổng thống Trump? Như vậy c gọi l gim st quyền lực cng khng? C thể gọi l "vua khng đội vương miện" được khng? Chnh họ đ khinh nhờn danh hiệu cao qu ny!

Trong tm năm qua, những cơ quan truyền thng ny đưa phu nhn Michelle của Obama ln tận my xanh, dường như chưa bao giờ ch bai b ấy. Tạp ch People nổi tiếng cn đnh gi b ấy l người phụ nữ đẹp nhất trn thế giới. B ấy c thật sự đẹp như thế khng? Bất kể b ấy mang trang phục như thế no cũng lun được tung h rầm rộ rằng cch ăn mặc của b ấy đ tao nh lại duyn dng. Trong khi phu nhn Melania của Trump xuất thn l một siu mẫu lại thường xuyn bị những cơ quan truyền thng ny ch bai giễu cợt về cch ăn mặc. Một lần b Melania mang bộ trang phục c nơ bướm th New York Times đăng bi nhận định b ấy khng nghị Trump v những ngn từ khiếm nh đối với phụ nữ. Họ cn tm ra một điển cố về nơ bướm, đại khi l c lin quan đến phong tro nữ quyền; một lần khc b Melania mang một ci vy di m trng từ pha trước gần giống như ci khăn qung cổ, New York Times lại gn ghp khin cưỡng rằng đy l ci nơ bướm khổng lồ, đồng thời nhận định chắc nịch b ấy thể hiện bất mn đối với Trump qua cch biểu hiện kh hiểu. Đy đng l ni năng bừa bi cẩu thả!

Đng giận hơn l v đ nhiều lần b Melania cng khai ln tiếng chuyện c bất mn hay khng với Trump, nhưng những cơ quan truyền thng ny lun khăng khăng ni rằng b ấy muốn chống lại Trump. Việc ny lm ti lin tưởng đến thi độ của đảng Cộng sản Trung Quốc đối với tn giả Đạt Lai Lạt Ma. Tn giả đi đến đu cũng ni cng khai rằng ng khng tm kiếm Ty Tạng độc lập, chỉ muốn quyền tự trị cao cho Ty Tạng, thế nhưng đảng Cộng sản Trung Quốc lại tuyn truyền rằng ng ấy gy chia rẽ. Truyền thng như thế c xứng l quyền lực thứ tư thực hiện vai tr gim st quyền lực cng hay khng? R rng họ đ trở thnh tay chn c n cho một số tập đon tư bản v chnh đảng.

Truyền thng l lương tri của x hội, nguyn tắc cơ bản l khch quan, cng chnh v trung lập. Bất cứ cơ quan truyền thng no xa rời nguyn tắc ny th cũng khng cn mang nghĩa chn chnh l cơ quan truyền thng nữa m trở thnh loại cng cụ tuyn truyền m thi. Hiện nay c rất nhiều hng truyền thng dng chnh ở Mỹ ty tiện bẻ cong sự thật, khng cn bất cứ sự khch quan cng chnh no, hon ton đnh mất nguyn tắc cơ bản của truyền thng, trở thnh cng cụ tuyn truyền cho một số thế lực chnh trị v tập đon ti chnh (trn thực tế c rất nhiều thế lực chnh trị nước ngoi đ len lỏi vo truyền thng dng chnh của Mỹ). Như thế, ci gọi l truyền thng ny khng nn được tn trọng v ủng hộ, cng khng đủ tư cch để xứng với danh hiệu "vua khng mang vương miện". Nếu khng, cơ quan ngn luận của đảng Cộng sản Trung Quốc l Nhật bo Nhn dn Trung Quốc v Đi Truyền hnh Trung ương Trung Quốc cũng được xem l cơ quan truyền thng, cũng nn được người đời tn trọng v ủng hộ, cũng c đủ tư cch được xem l "vua khng mang vương miện". Nhn bề ngoi, truyền thng đại chng v cng cụ tuyn truyền c vẻ rất giống nhau, đều l tổ chức đưa tin, nhưng thực tế hon ton khc. Một bn l trung thnh với lương tri, nhằm phục vụ đng đảo cng chng trong ton x hội; một bn l trung thnh với lợi ch, phục vụ cho một thiểu số kẻ thao tng truyền thng.

Nội dung bi ph phn truyền thng chnh thống Mỹ trn Facebook Đường Bch Kiều:

Một số thứ trn truyền thng dng chnh ở Mỹ khng cn đng xem nữa, cng ngy cng giống truyền thng của đảng Cộng sản Trung Quốc, muốn chửi Trump m bất kể l lẽ g. Trong quan điểm của họ, những chn cơm m Trump đ ăn đều tội lỗi.

Hm nay thấy bản tiếng Trung của New York Times đưa tin xuyn tạc sự thật chuyện đệ nhất phu nhn Mỹ Melania kiện Daily Mail. Vụ kiện ny r rng b ấy yu cầu đối phương phải bồi thường 150 ngn đ la Mỹ. Nhưng New York Times lại viết l "tổng thiệt hại ln đến 150 triệu USD", mục đch khuếch đại nhằm chm biếm b Melania. Thật qu nham hiểm! Một số cơ quan truyền thng của Mỹ đ đi đến nng nỗi ny, thật qu sức tưởng tượng.

Từ khi Trump tranh cử đến nay, độ rơi sa đọa của truyền thng Mỹ dng chnh cn nhanh hơn vật rơi tự do, khng thể hiểu được. Bất đồng quan điểm l chuyện thường, sống vi chục năm ở Mỹ ti đ sớm quen với việc ny. Chng ta đều biết cu ni: "Ti c thể hon ton khng đồng quan điểm của bạn, nhưng ti thề chết để bảo vệ quyền lợi được cất ln tiếng ni của bạn". Nhưng những cơ quan truyền thng dng chnh ny lại ngy ngy đưa tin sai sự thật, thậm ch cố đơm đặt chuyện th lm sao chấp nhận được.

V thế, từ ngy hm nay, ti sẽ ngừng xem loại thng tin ny. Ti cũng hy vọng c thm nhiều người tẩy chay đọc tin tức dối tr (Fake News) nhằm tẩy no mọi người của CNN, New York Times, để tm hồn mnh thanh tịnh v khng bị nhiễm.


Nguyễn Đon (dịch)

[*] ng Đường Bch Kiều l một trong những lnh đạo sinh vin trong phong tro sinh vin đi dn chủ tại Thin An Mn Trung Quốc năm 1989, cũng l người viết Lời ni đầu cho cuốn sch nổi tiếng "Chết bởi Trung Quốc" (Death By China) của tc giả Peter Navarro người đ được Tổng thống Mỹ Donald Trump bổ nhiệm phụ trch Ủy ban Thương mại Quốc gia.