Gạo, Nước, H.O., v Ăn Ở Tại Mỹ



Hồi bị đứt phim, tan hng, dn mnh khổ qu chừng. Trong miền Nam hồi đ la gạo đầy đồng. Người mnh thường dng lon sữa ng Thọ để đong gạo. Mặc d hồi đ đa số nh no cũng dng nồi cơm điện để nấu cơm. Nồi c vạch chia nước theo từng cup gạo. Nhưng khng ai dng ci cup đ để đong gạo. Tất cả đều dng lon sữa b. Khi người lớn dặn nấu cơm: lon st l mc bằng, lon vun l mc c ngọn. Gần tết c gạo mới, t nở nn phải nấu nhiều hơn bnh thường, v phải đổ t nước cho cơm khỏi nho. Qua tết vi thng gạo bắt đầu kh, nở nhiều nn bớt gạo lại, cho nhiều nước hơn.

Ti phải đi chợ nấu cơm từ năm 13 tuổi, v mẹ đi lm từ sng sớm v trở về nh khi thnh phố đ ln đn.

Ni thế c nghĩa l khi ln đại học ti đ nấu biết bao nồi cơm. Vậy m ti khng hề biết một lon gạo khi nấu sẽ được ba bt (chn) cơm lưng. Hễ mẹ bảo nấu mấy lon th nấu, mỗi người ăn mấy chn đu ai để . Cn dư th cất đi.

Gạo để trong lu, hết th ra tiệm tạp ha đầu ng ku mang cho bao gạo chỉ xanh100kg. Than, dầu, nước mắm muốn mua lc no cũng c. Trữ lm chi?

Tới khi mất nước tan hng, chỉ t lu sau mọi người trong miền Nam mới biết thế no l gạo hẩm, khoai lang sng. Khng cn dầu hi đốt l, khng cn than đước m thay bằng than đ vụn. Mỗi nh được mua số lượng giới hạn, mang về nắm lại như quả trứng, phơi kh mới chy được.

Bọn sinh vin chng ti bị gom đi lao động đo knh. Ti v chn nấu cơm. Một người lnh bộ đội pht gạo để nấu cơm. Anh ta tnh đầu người, bảo mỗi người được ăn hai chn cơm, v pht đng số gạo để nấu. Lc đ ti mới biết một lon st (lon sữa b) nấu được ba chn cơm lưng. Điều m ti tnh cờ biết được, ti kể lại cho cc bạn nghe, ai cũng chưng hửng, cứ như l nh bc học Archimedes tm ra lực đẩy của nước, cũng do tnh cờ đi bơi.

Ci đm học tr tiểu tư sản đ sau ny cn học được thm nhiều thứ, từ những anh chng bỏ trốn vo bưng, nay trở về thnh cc đon vin tin tiến. Ton cậu ấm c chiu by giờ ăn cơm nắm chấm muối ớt rang với bột ngọt. Sang hơn th c nước mắm mỡ.

Cơm th chỉ được ăn lưng lửng, bởi vậy mấy miếng chy coi như mn trng miệng tuyệt vời.

Dưới sức người sỏi đ cũng thnh cơm. Cu thơ thi đua của Tố Hữu chỉ nghe khi cộng sản vo chiếm miền Nam, đ lm bao người t bị m ảnh mỗi khi nhớ tới.

*

Trải qua bao thăng trầm của cuộc đời. Bằng đủ mọi cch người Việt cuối cng cũng định cư ở nước ngoi kh nhiều. Lc đầu chỉ một số t ra đi trong khoảng thời gian nhốn nho trước ngy 30 thng Tư. Tất cả đều ở Mỹ, đa số chọn Cali, như một sự tnh cờ. Cũng c thể l do thời tiết tiểu bang ny nắng ấm.

Sau đ tới phong tro vượt bin. Khi nghe người thn được tu vớt, coi như thot chết, ai cũng mừng.. Ai cũng nghĩ những người ny đ tới thin đường, sẽ được ăn sung mặc sướng, v sẽ kiếm được nhiều tiền. Ai cũng tưởng vượt bin l sẽ được sống ở Mỹ. Th mấy người thot trong giy pht cuối cng đều sống ở Mỹ m. Đứa con phải viết thư giải thch cho b mẹ gi, con được tu Nauy vớt, nn con phải định cư ở Nauy.. Về luật hng hải quốc tế, con tu của quốc gia no đại điện cho quốc gia đ.

Gia đnh gom gp tất cả mới đủ tiền cho đứa con trai vượt bin. Mấy thng sau nhận được thư con đang sống ở Nhật. Cc đứa em mừng qu, by giờ tha hồ xi đồ của Nhật. Ci g made in Japan TV, đồng hồ, mỹ phẩm đều l số một. Chờ hoi chờ hoi. Hỡi ơi c ai biết người được tu Nhật vớt đang đin ci đầu v ngn ngữ, v những g phải học để bắt đầu cuộc sống mới. Người ta bảo sống ở Nhật rất kh được v quốc tịch, kiếm tiền cũng kh khăn lắm. Bởi vậy khng c dư để gởi qu về cho gia đnh. Mẹ gi an ủi những đứa em, thi rng đi mai mốt thế no cũng c qu.

Sau vi năm định cư, mọi người trong nước bắt đầu c hy vọng v c đơn bảo lnh của thn nhn gửi về. Khng phải từ những nước hng đầu như Mỹ,Canada, Anh, Php, Ha Lan, c m từ những nước xa xi chả bao giờ nghe tới, tận chu Phi, ngay cả Ấn Độ cũng c người đi định cư. Người ở trong nước hễ được đi nước ngoi l mừng rồi.

Cột đn c chn cn muốn đi, huống chi mnh..

Ngy xưa cn ở trong nước, nghe bạn b hay người quen ni c thn nhn bn Mỹ, cứ đon đại ở Cali l trng phc. Trong 10 người th hết 9 người ở tiểu bang ny.

Ci g cũng xuất pht từ Cali, từ cc bản nhạc ở hải ngoại tới mọi tin tức rỉ tai về giấy tờ xuất cảnh.

Bắt đầu từ năm 1982 Sĩ quan bị t trong cc trại cải tạo bắt đầu được trả tự do kh nhiều. Thời gian đ, giấy bảo lnh thn nhn đon tụ từ cc nước được định cư cũng gởi về ồ ạt.

Đường Nguyễn Du nơi cấp xuất cảnh từ sng đến tối lc no cũng c nhiều người tụ tập pha trước. Họ chỉ tụ tập để bn tn những tin nghe được từ cc đi VOA v BBC.

Rất nhiều người lạc quan, nhưng cũng c nhiều người thực tế hơn, lo lm ăn kiếm sống. Đối với họ tới đu hay tới đ. Nhiều tin đồn qu chẳng biết nghe ai.

Việt kiều cũng bắt đầu về thăm qu nh. Những cục x bng thơm phức, những ci o pull quần jean sao m sang trọng qu. Cn hnh ảnh nh cửa gởi về th chao i l sang trọng.

Sau 13 năm bị cầm t. Năm 1988 c lệnh phng thch tất cả t nhn trong cc trại cải tạo.

Cuối năm 1989 c tin tất cả người từng ở t trn ba năm sẽ được định cư ở Mỹ.

Mọi đơn từ phải nộp ở quận nơi cư ngụ. V ng chồng lm ăn bun bn dưới tỉnh, tự tay ti phải lo nộp đơn, k tất cả mọi giấy tờ. Sau khi xem xong hồ sơ, anh cng an bảo cn thiếu giấy cam kết khng phản bội lại tổ quốc khi qua bn ấy. Dạ dạ vng vng, ngy mai mang ra giấy hứa khng bao giờ ti phản lại tổ quốc.

Lần thứ nh, xem tới xem lui mới biết ti vẫn cn đi dạy học. Chị thiếu giấy hứa nghỉ việc khi được xuất cảnh. Lc đầu ti nghĩ chắc họ khng. Sau ny ti mới biết l mnh xin nghỉ, chứ họ khng c sa thải. Khỏi mất cng trả tiền hưu bổng.

Mấy thng sau khi nộp đơn chng ti được pht số thứ tự bắt đầu bằng hai mẫu tự HO viết chữ in.

Lc ny mấy ng cựu t bn tn dữ lắm.

Tiếng lnh đồn gần tiếng dữ đồn xa. Người ta đồn ở Cali thay vợ đổi chồng xonh xoạch, lm cho mấy ng như con chim bị trng đạn rất sợ cnh cong. Khng thể chịu cảnh xẻ ngh tan đn lần thứ hai.

Khi phỏng vấn, hễ c thn nhn ở tiểu bang no sẽ được ưu tin đi tới đ. Những người khng c ai bảo lnh, gọi l HO đầu trọc, họ khng được tới Cali m phải đi tới tiểu bang chỉ định.. Đa số tới tiểu bang Washington state. Cn Virginia quy tụ nhiều tướng lnh đi trước ngy tan hng.

Ngy xưa khi cn trong nước chỉ mong được sống ở nước ngoi. By giờ sau khi định cư, mọi người bắt đầu dm ng chung quanh.

Người ở Mỹ thấy bn Canada, c v cc nước u Chu c bảo hiểm y tế free sao sướng qu. Người ở tiểu bang ma Đng ngập tuyết, nhn những người ở nơi ấm p thấy pht thm.

Ở trong chăn mới biết chăn c rận. Phật bảo rằng ci g cũng phải c duyn. Mnh khng c duyn ở những nơi đ, th thi cứ liệu cơm gắp mắm.

Tiểu bang no cũng c đầy đủ mọi thứ, trường học cho trẻ con,cho người lớn.Muốn học g cũng c, trợ cấp th nơi no cũng như nhau. D sao chăng nữa mỗi thng cũng c một t trợ cấp, chẳng đi tới đu.Nhưng c cn hơn khng. Chứ ở VN ai cho đồng no.

Tay lm hm nhai tay quai miệng trễ.

Thế l người no người nấy cắm đầu cắm cổ lao vo cuộc sống mới.

Qua Mỹ tưởng lầm cu xi tiền như Mỹ. Hổng c đu, share phng m babysit thm 4 đứa trẻ (v tiền trợ cấp chỉ c 400 cho 4 người/ thng). Chủ nh bắt trả thm tiền nước. V mỗi lần flush bồn cầu mất 4 gallons nước.

VC v biết một lon gạo được ba chn cơm.

Qua Mỹ biết mỗi lần xả nước bồn cầu mất 4 gallons nước.

Hn chi người ta đồn ở Paris nếu đi nhẹ, ni theo kiểu VN, khng c xả nước. Chỉ xả nếu đi nặng. Tui ở Mỹ nn khng biết vụ đ.

i hơi đu m nghe chuyện ngoi đường. Lu lu được qua Cali thấy hng qun sao qu chừng. Tiệm no cũng ngon, nơi quy tụ ton người nổi tiếng, nấu dở th tưng bừng khai trương rồi m thầm đng cửa.

Miền Đng Bắc lạnh lẽo người Việt lc đc, xa xa mới c một tiệm bn thức ăn VN. Nấu dở cũng vẫn bn được như thường. Đu c ai cạnh tranh đu m sợ. C người bn l mừng rồi, ăn đỡ chứ lu lu mới gh Cali.

Cali l nơi phồn hoa đ hội, mọi thứ đều nở rộ ở Cali. No đi pht thanh, truyền hnh, ca nhạc, bo ch. Người ở những nơi khc chỉ biết Cali qua bo ch.

Cc cơ sở giải phẫu thẩm mỹ nhan nhản khắp nơi. Nhu cầu sửa sắc đẹp hnh như rất thịnh hnh ở đy. Nh bo Bi bảo Trc ni ở Cali nhiều b c ci mũi giống nhau, theo kiểu one size fit all.

Mới đy c bi bo gy ồn o dữ qu. Do người ở Bolsa viết nghen. Người ta than phiền người Việt li xe ở Mỹ m giống y bn VN, khng nhường g hết. Rồi người ta cn ni dn Việt đi tới đu, dn Mỹ (trắng) chạy đi chỗ khc. Tại nấu nướng hi mi mắm, tại nhậu rồi gy gổ ồn o.

Rồi người khc viết về cảnh chồng Mỹ vợ Việt. Muốn gh nh ai cứ việc gh nh bấm chung, khng c hẹn g ro. Gọi điện thoại vo nửa đm, v lc đ họ mới rảnh. Lịch sự kiểu người Mỹ người ta bảo l khch so. B gi vợ ỷ mnh l m, khng coi con rể Mỹ c k l no. Tự tiện v ty tiện lm mấy b vợ c chồng Mỹ cũng rầu m đu dm ni.

Vậy chứ m mấy ng Mỹ thch lấy vợ Việt, tại ci tam tng được nghe từ hồi nhỏ, n ăn v đầu nn cũng lo cho chồng cho con dữ lắm.

Chỗ no cũng c người xấu kẻ tốt.

Tui l tru chậm uống nước đục, mấy chục năm trước khng tới, by giờ về hưu lm sao về được Cali. Nội tiền thu nh cũng thấy chng mặt. Cn mua nh th qun đi.

Thi by giờ tui nghe lời Phật dạy l đng nhất. Trn rừng xuống biển g cũng chẳng quan trọng. Tm mnh vui l vui. Thuyền to th sng to. Tui khng kham nổi cc chi ph ở nơi đắt đỏ đ.

Thời gian như bng cu qua cửa sổ. Thấm thot m từ khi HO đầu tin cho tới HO cuối cng đặt chn tới Mỹ cũng gần một phần tư thế kỷ.

Khng phải chỉ ở Mỹ người ta mới ca tụng Cali. Bn c, bn Canada, bn Php, nơi no c nhiều người Việt, cũng c chuyện mơ ước: Sydney, Toronto, Paris cũng đều l nơi nh cửa đắt đỏ. Chỗ phồn hoa đ hội m. Ở mới nơi ny mới c lễ tết hội h. Mới thấy qun ăn Việt Nam.

Thi th ở đu cũng phải sống. Nơi no cũng c những ci hay của n. Mỗi một tiểu bang cũng như một quốc gia nhỏ.

Đất lnh chim đậu. Mỗi tiểu bang đều c ci đặc biệt của n. Ở riết rồi cũng quen, cũng mọc rễ đm chồi.

Người gi than phiền, nhưng khi hỏi con hỏi chu dọn đi nơi khc, khng đứa no chịu đi. Chng sinh ra v lớn ln ở đy. Chng c bạn b v cng ăn việc lm ở đy. Chẳng đứa no đi, khng lẽ thn gi bỏ đi một mnh.

Đ l l do người gi ở xứ lạnh đnh chịu thui thủi trong nh.

Người Mỹ họ khng thch ồn o. Nh trn ni những nơi vắng vẻ mới mắc tiền.

Bạn cứ hỏi người bản xứ đi để nghe họ trả lời ra sao? Xứ của họ m.

Nơi no mnh ở l nơi đ đẹp nhất./.

L.T.M.