Thương tiếc Phi trường Tn Sơn Nhất !

Mai b Kiếm (Nh bo, cựu Phi cng).

Từ thng 6 -10/1973, ti học ở Trường Sinh ngữ Qun đội G vấp, rồi sang Mỹ học bay. Lc đ, Bộ chỉ huy Viện trợ Qun sự Hoa Kỳ tại Việt Nam - MACV (The US Military Assistance Command, Vietnam) đ rt về nước, giao doanh trại cho Khng qun Việt Nam Cộng Ha, Sinh vin Sĩ quan tụi ti được vo ở cc barrack của MACV, mỗi thằng nằm một giường nệm 2 tấm dy 2 tấc rưỡi, ngủ my lạnh sướng rn. Khu MACV rộng lớn, nằm giữa 2 đường Bạch Đằng v Phạm Văn Đồng by giờ, chạy di từ sn golf G Vấp vo gần đến ga Hng khng, bn phải đường Bạch Đằng l doanh trại của Tiểu đon 2 Cng vụ (gc vng đai phi trường). Dạo đ, tụi ti thường chạy xe my sang trại Davis Camp (nằm trn đường Cộng Ha by giờ - đối diện với Sư đon Nhảy D) của Mỹ bn giao lại Việt Nam Cộng Ha, l nơi ở của hai phi đon đại biểu qun sự Bắc Việt (VNDCCH) v Việt Cộng (CHMNVN) để xem. C 2 bộ đội mặc qun phục mới toanh m rộng thng thnh, bồng sng AK đứng nghim ở 2 bn cổng, mắt liếc nhn tụi ti trong khi ci đầu khng cử động. Ti thấy rất lạ l 2 phi đon ny d ở doanh trại Mỹ qu tiện nghi v ăn uống phủ ph, thế m ở cc dy sn trống giữa 2 barrack, qun Mỹ trồng cỏ nhung xanh mượt, vậy m họ cuốc ln giồng, trồng khoai lang, khoai m, rau xanh, v bụi chuối. Ti nghĩ mn diễn tăng gia sản xuất trong lng đất địch ny phải do cc Tướng t chỉ huy 2 phi đon ny chỉ thị, chứ khng xuất pht từ thi quen nng dn cải thiện của bộ đội.

Rồi 30/4/1975, ti - một tn Phi cng mới về nước, trở thnh bn thua cuộc. V, những tn bộ đội tạm cư trồng trọt ngy no đ trở thnh chủ nhn phi trường Tn Sơn Nhất, với 1.530 ha đất, như l một chiến lợi phẩm, nn việc tăng gia sản xuất trn mnh đất nhỏ Davis Camp trở thnh mn diễn ước lệ lỗi thời! Rồi, 42 năm sau, diện tch phi trường bị chiến thuật lấn gia cư da beo, nn chỉ cn 850 ha. Cuối cng, phần đất trống ở pha Bắc phi trường, rộng 157 ha, được giao nốt cho Him Lam để trồng cỏ nhung lm sn golf v biệt thự, nh hng Sn golf chỉ l giọt nước trn ly, chứ khng phải nguyn nhn lm Tn Sơn Nhất qu tải v ngập lụt.

Trước năm 1975, ngoi tường ro phi trường l vng đệm ngăn cch, ở pha Ty Nam phi trường l Bộ Tư lệnh v Trung tm Huấn luyện Sư đon Nhảy D (ranh giới l đường Cộng Ha by giờ). Pha Ty Bắc l ruộng la chạy ra st quốc lộ 22 (Trường Chinh). Pha Đng phi trường l vng đất rẫy chạy ra gần st đường Quang Trung. Hệ thống thot nước mưa trong phi trường ton l cc mương hở dẫn ra cc ruộng la pha Ty Bắc, dẫn về cc ao trữ nước trong Sư đon Nhảy D (đường Hong Hoa Thm), dẫn ra cầu Hong Văn Thụ (gần Bệnh Viện Đa Khoa Tn Bnh, by giờ đ lắp bt rồi!) để đổ ra knh Nhiu Lộc. Từ cổng Phi Long, mương hở dẫn ra đến trước Bệnh viện 3 D chiến Hoa Kỳ (đường Cng l). Mương hở trong phi trường cũng dẫn về cc kinh hở b tng ở G Vấp. Thế m, đất vnh đai vừa trữ nước, vừa thot nước đ bị đ thị ha nhanh chng, bởi 3 quận Tn bnh, G vấp, 12, với những Hng xe hơi rộng bt ngt, siu thị, vựa kiểng, khu dn cư. Bn trong tường ro Tn Sơn Nhất, bộ đội phn l cấp nền cho nội bộ, hoặc cho tư nhn thu di hạn lm nh hng, khch sạn, sn bng... Khu dn cư xy dựng v su trong 2 cổng pha Nam l Phi Long v Huỳnh Hữu Bạc. Vng đệm ở pha Ty l Sư đon Nhảy D trở thnh khu dn cư lấn qua khỏi đường Cộng Ha (ranh giới của phi trường) v st khu vực nh ga trực thăng, thậm ch một sn tập golf nằm st với taxiway (đường lăn) ở P.15, Tn Bnh. Phi trường bị cc khu dn cư bao vy khp kn đ chặn bớt hệ thống thot nước phi trường, v lm cc cửa vo phi trường bế tắc giao thng.

Nhưng điều khốn nạn nhất khiến khng cn đất để mở thm nh ga Quốc tế, v nội địa l bộ đội cho dn cư ha ở dọc đường Trường Sơn, Hồng H, Bạch Đằng, Đồng Văn Cống (l đường vnh đai phi đạo v nh ga Hng khng trước 1975). Khu MACV của Mỹ, khu Trường huấn luyện Sư đon 5 Khng qun nằm cận kề với khu nh ga cũ, nay đ biến thnh Lin hiệp qun nhậu ch chặt v bia hơi H Nội. Qun Cy Sung, Bn đậu Hồng H, Lng nướng BBQ, Cng ty Pepsico Si gn 2 đng lẽ l nơi xy nh ga mới thuận tiện nhất (hẻm A75 v B22 Bạch Đằng). Nếu thu hồi được 157 ha sn golf, th chỉ mở thm được phi đạo thứ ba (tăng cng suất cất hạ cnh) v mở thm parking lot (my bay đậu chờ), chứ ở pha Bắc phi đạo khng thể mở thm nh ga (v rất kh nối kết với nh ga hiện ở pha Nam phi đạo nếu bằng sky-train th vướng my bay cất hạ cnh, nếu bằng metro ngầm th vướng nền hạ của 3 phi đạo). Cc phi trường Quốc tế đều c 4 nh ga (terminal) gồm: 2 ga nội địa (domestic), v 2 ga quốc tế (international), đến (arrival), v đi (departure). Ở Hongkong, Tokyo mỗi nh ga c tối thiểu 60 cửa ln (xuống) my bay (boarding gates). Tổng cộng 160 cửa, nhưng ở Tn Sơn Nhất chỉ c 19 cửa đến v đi nội địa, v 12 cửa v 8 cầu lồng đi đến v đi quốc tế. L do, Tn Sơn Nhất khng cn đất xy thm nh ga, v cc qun thịt ch chặt đ chiếm hết rồi !

D c đi được sn golf, th Tn Sơn Nhất cũng qu quặt, chẳng bao giờ thnh phi trường tầm cỡ quốc tế được. V vậy, ti tiếc cng lao của thực dn Php từ thập nin 1920 đ bỏ cng chọn vng đất cao nhất Si gn (cao độ 33ft = 10 mt) để xy phi trường, m by giờ phải chịu ngập nước! Ti tiếc, Tn Sơn Nhất khng bị đồi ni cản trở, khng gi lớn, khng my m ko di, khng mưa dầm, khng bo tuyết, mật độ khng kh, v p kh l tưởng cho my bay cất cnh v hạ cnh (29,92 inches thủy ngn). Một năm c 10 thng gi thổi từ Tn bnh sang G vấp, my bay phải đp v cất cnh từ G vấp, chỉ c 2 thng trước sau Tết nguyn đn l gi ngược lại, thnh ra Phi cng khng kh khăn g khi đi, v đến điểm entry v exit!

Phi trường c hai phi đạo song song, gồm phi đạo 07L/25R di 3.048 m, rộng 45m, v phi đạo 07R/25L di 3.800m, rộng 50m, l hard runway (100% b tng) bằng tiu chuẩn của phi trường Mỹ. Từ năm 1945, Hiệp hội Vận chuyển Hng khng Quốc tế - IATA (International Air Transport Association) đặt m danh (tn miền) cho phi trường Tn Sơn Nhất l SGN, căn cứ vo nơi n tọa lạc l Si gn (giống m phi trường Suvarnabhumi (Bangkok) l BKK, m phi trường Hongkong l HKG, m phi trường Ninoy Aquino (Manila) l MNL). Sau 1975, Si gn đổi thnh Hồ Ch Minh, nhưng IATA khng đổi m danh SGN. Nếu Tn Sơn Nhất bị xa sổ khi phi trường Long Thnh xy xong giai đoạn 3 vo năm 2050, th IATA phải cấp cho Long Thnh m danh mới bắt đầu bằng LT v xa m SGN, sau 105 năm thn quen trong ngnh Hng khng quốc tế.

Buồn khng? ./.