Welcome to Một Gc Phố - Chc cc Bạn mọi chuyện vui vẻ & như ...
Results 1 to 8 of 8

Thread: TRUYỆN NGẮN L MỘNG THƯỜNG

  1. #1
    Join Date
    Jun 2009
    Posts
    353
    Thanks
    1
    Thanked 520 Times in 205 Posts

    Default TRUYỆN NGẮN L MỘNG THƯỜNG


    AI NGƯỜI TRI M


    Trước hết, ti muốn minh xc vị thế của mnh. Ti l một thanh nin thuộc thnh phần nam giới đng nghĩa, khng phải chỉ c hnh thức nam giới m bao gồm lun cả một tm hồn con trai, khng lại ci, khng "gay" nhưng đứng hẳn về một pha, chẳng nửa vời; cn vấn đề tri ch hay khng để lần hồi bạn sẽ phn định. Tất nhin, cũng như mọi người, ti c con tim thường lỡ lng, qun chủ chứa, lun di theo hoặc ngng trng một bng hồng. Dĩ nhin, v khng c mới ngng trng nn ti cũng thường cảm thấy mnh thuộc loại thiếu may mắn, khng c số đo hoa nếu xt ring về mặt tnh cảm. Đ thế, dường như chnh những g mnh khng c lại trở thnh mối hấp dẫn tột bực tạo thnh năng lực thc đẩy sự theo đuổi. Hơn nữa, th rằng nếu con tim khng thm đếm xỉa g đến nhưng đừng ph đm v hy để ti yn th chẳng c chuyện chi đng ni; đng ny, n ko b đảng với bộ phận bn trong ci đầu, ảnh hưởng tai mắt mũi họng, cứ ni hơi qu cho c vẻ quan trọng mong được người khc để , chơi ti những vố xất bất xang bang, ăn khng ngon, ngủ khng yn... cũng chỉ v mấy o giống ci với những bộ điệu thướt tha, dễ thương nhưng chỉ ci cười mỉm chi hoặc liếc mắt v tnh trng đi đu m hữu qut trng ti th d mới ngần ấy nt nhẹ nhng dễ cảm mến đ trở thnh cơn cuồng phong c liệt cuốn mất tm hồn, biến ti thnh kẻ ngẩn ngơ giống một trong những tn bị quỉ m, ma đa trong những truyện liu trai ch dị.


    Con tim ti n mềm, mềm từ hồi ấu thơ. Lc thơ ấu, bạn cũng như ti, chng ta yu mẹ. Bạn yu mẹ bạn nhất; ti khng yu ai bằng mẹ khi cn b. V ti l con trai, con trai yu mẹ, ngược lại, con gi yu bố; đ cũng l bản năng tự nhin. Trong thời kỳ ở bậc tiểu học, thầy gio dạy lớp hai c khun mặt hao hao giống khun mặt mẹ do đ ti c cảm tnh với ng ấy hơn cc thy gio khc mặc dầu mỗi năm ti ln lớp học với cc thy gio khc nhau. Ti yu mẹ nn khng muốn lm bất cứ g để mẹ buồn, để mẹ phải la. Khi lớn thm cht nữa, ti vẫn yu mẹ nhưng thch đi chơi v tr chơi, nghịch ngợm hấp dẫn hơn ở nh. Dần dần ti trở thnh chai đ v đồng thời cũng nhận ra mẹ thương ti nhiều lắm. Mẹ đnh đn v ti ba gai, ph phch chứ khng phải v ght. Nhiều lần ti muốn khc v thương mẹ; những khi ti bị cảm, cm, mẹ thức khuya để chăm sc, nhưng khng bao giờ ti ni với mẹ d chỉ một cu "con yu mẹ" hay "con thương mẹ". Ti im lặng giữ mối tnh yu mẹ trong lng, chẳng bao giờ ni ra.
    Lớn ln, cho tới năm đệ ngũ (lớp tm), ti nhận ra tnh yu mẹ khng "ph" như tnh cảm dnh cho một đứa con gi. Ti cảm thấy nng c một hấp lực, mnh liệt cuốn ht, thnh ra muốn được đứng gần. Thch nng nhưng cũng chẳng hiểu tại sao thch, chỉ biết mnh thch m thi. Giờ nghĩ lại, ngy ấy ti đ khng để tại sao mnh khng thch những người con gi khc. Đối với những người con gi khc, ti coi thường, bất cần; cn đối với nng, ti dnh tất cả cảm tnh của mnh d chỉ trong nghĩ rằng nng dễ thương, dễ mến. Ci o di nng mặc đi học bị rch gấu, ti cũng thấy dễ thương. Giọng ni, kiểu mỉm cười, nt mặt của nng, tất cả đều c duyn đối với ti. Nhưng chỉ im lặng, ti im lặng giữ kn mối cảm tnh đơn phương, nỗi lng thầm kn một chiều.

    Nh ti, năm thằng con trai lin tiếp, ti l đứa thứ hai của bộ ngũ quỉ, thế l bao nhiu cng việc của người nội trợ được san sẻ cho hai đứa lớn chng ti. Mẹ ti thường bao qut hết nhưng cũng nhiều khi mấy em ti đau hoặc phải săn sc chng nhiều hơn, anh ti v ti chia nhau lm những cng việc như đi chợ mua thực phẩm, nấu ăn, giặt giũ, qut nh, rửa chn, nấu cm heo, tắm heo... Bố mẹ ti ăn trầu, ti lại thường phải tm trầu để bố mang theo v ng đi bun c, gnh bộ cả bẩy cy số đường rừng từ những nơi dn cu bắt c khng c giờ nghỉ.

    Con trai, chẳng hiểu tại sao đ trai lại cn gọi l con, phải lm những việc của con gi nn ti ước ao c được c chị hay em gi để lm thế cho mnh, để rửa chn, để qut nh, để nấu cơm, để bồng em ru n ngủ... Bởi thế ước mơ thm con gi được sinh ra nơi lng. Ti thấy bạn b của mnh may mắn v sung sướng; chng c chị hay em gi, ăn xong chạy nhởn nhơ với b bạn, tha hồ đi chơi, quần o quăng ra c chị giặt, ăn xong c chị rửa chn; chng n l những ng hong, ti thường tự bảo.

    Cng lớn, ti cng thm con gi hơn. Ti l đứa cha lười ủi đồ nhưng thch ăn mặc đẹp. Quần o phẳng phiu mới oai, mới ăn khch, mới cu được sự ch của kẻ khc, nhất l con gi. Nh ti khng c bn ủi nn mỗi lần ủi đồ phải đi mượn. Mượn ở đu? Ở nh c con gi, v con gi ưa mặc đẹp, chịu kh ủi đồ. Bạn b ti c chị gi, c em gi nn quần o chng được ủi thẳng nếp, "pli" sắc c thể cắt đứt tay, nhưng chng coi thường; chng bất cần để khi đứng, khi ngồi c thể lm nhầu quần o. Chng c chị ủi đồ nn đồ nhầu khng thm mặc v c quyền la ht chị hoặc em ủi đồ. Ti, mặc dầu quần o khng thẳng nếp g nhưng phải giữ gn, ai ủi cho nếu n nhầu nt ngoại trừ chnh ci thẳng lười như hủi l ti nhưng thch mặc đẹp. Ti phải cẩn thận từng cht; sau khi giặt, quần o đem phơi phải được kẹp căng ra trn dy cho phẳng nn khi vận lại phải cố gắng sao cho quần o khỏi bị nhăn, phải để từng cử động, từng thế ngồi. Ngồi khng dm dựa, dựa nhăn lưng o, chnh v thế ti cng ước ao c được c chị hay đứa em gi hơn, v cũng chnh v thế ti cng thch, cng cảm thấy cần con gi hơn.

    Thời gian sau ny ti đ cứ tưởng rằng mnh c thể yu bất cứ người con gi no. Nng no ti cũng thấy họ dễ thương, dễ mến. Ti thch được lm quen với con gi nữa. Lm quen để lm g, để thỏa mn thch, để con tim hồi hộp khi ni chuyện với họ. Mỗi khi muốn gặp nng no, ti phải sắp đặt cu chuyện sẵn sng, cu no ni trước, cu no ni sau, ni như thế no, điệu bộ phải ra sao. Đ thế, nhiều lần ti vẫn cn bị qu chết người. Lắm nng nghịch ngợm cố lm ti chết sửng. Ti nghĩ, mnh phải chiến thắng, chiến thắng bất cứ gi no hoặc trường hợp no. Nhưng đ chỉ l cu chuyện, hnh thức bn ngoi để giải quyết sự thiếu thốn nơi tm tư do ảnh hưởng thực trạng khng c con gi trong nh.

    Năm đệ nhị (lớp mười một), ti trọ học tại nh người ch ở Sign cng với một nng họ xa đng thm ti. Ti thch nng, nhưng lại cũng chỉ thch đơn phương khng dm tỏ nỗi lng v cn phải học. Bố mẹ gửi ti đi học chứ khng phải để o gi, thế m ti đ tiu xi qu nhiều thời giờ v con gi, v nng. V ti sinh tật thch lm thơ, thơ thơ thẩn, c khi đm học muộn, giả đ chp ln bảng với hy vọng rằng nng chưa ngủ gh mắt nhn chăng. R khổ, ở chung một nh, thch nng nhưng lại t c dịp ni chuyện nn ấm ức v cn ch thm ti. Lỡ c chuyện g, tin đồn về đến tai bố mẹ, ti sẽ bị mang tiếng trt tro, bi trấu, bu xấu cha mẹ. May mắn, gnh nặng được trt khỏi khi kinh tế gia đnh kiệt quệ; ti phải ngừng năm học về nh đi lm rẫy.

    Năm kế tiếp ti đ c thể tiếp tục tới trường bởi nền kinh tế gia đnh tương đối kh hơn, vả lại trường trung học gần nh c mở chương trnh đệ nhị cấp. C cch no để lm nữ sinh ch hơn ngoi sự học giỏi? Ti con nh ngho, khng đua đi được nn đnh phải học giỏi, dẫu khng giỏi được th cũng phải cố gắng cy cho giỏi. Khổ nỗi, nhất quỉ, nh ma, thứ ba học tr..., mang tiếng đi học nhưng chỉ thch những chuyện cp cua, đn đm, nhất l ở lứa tuổi nhầng nhầng nn thch được con gi ch . Tuy nhin, học c giỏi mới được sự để của con gi; học giỏi m ph phch, cc thầy v ban điều hnh nh trường vẫn cưng; học giỏi c quyền ln mặt với những đứa no dm đụng đến mnh; học giỏi để b đắp lại những thua st tụi con nh giầu, may ra dng ci tiếng đnh t được phần no ci miếng v mong gỡ gạc sự ch của con gi. Hơn nữa, học giỏi bố mẹ được hnh diện, lng xm cũng khen, muốn xin g cũng dễ v nhất l tỏ ra b cng cc thy gio dạy ti ngy xưa ở bậc tiểu học. Chnh những l do ấy đ l động lực thc đẩy tn học tr khng mấy thng minh nhưng thch con gi ra cng ra sức vật lộn với bi vở.

    Trong thời gian ny, ti thch một nng bn nước đ, ti nghĩ, nng cũng ưng ti... Chng ti thường gặp nhau nơi xe nước đ của nng. Nhưng đau đớn thay, gần cuối nin học, sắp tới ngy thi, nng bỏ ti, bắt cặp với một người cng lng học trn ti một lớp, c t ti một trong khi ti vẫn cn l một anh học tr trơn v những mấy thng nữa mới tới kỳ thi. Ti m hận, cố gắng tỏ ra như khng c chuyện g xảy đến. Mấy người bạn cng lớp biết r nhưng v thi độ tảng lờ của ti, khng ai nghĩ rằng ti đang nức nở với tri tim rướm mu về c hng nước. Bởi thức được tnh chất gi ham ti, cho d ti được hiểu theo nghĩa no chăng nữa, nn ti khng dm trch mc nng hoặc muốn cạnh tranh với anh chng kia bởi v ti biết sẽ bị thua. Tuy nhin, từ khi biết nng bỏ theo người khc, ti khng học được, ngồi ở bn học nhưng tm tr mi đu đu. Trong lớp, ngồi chnh nh ra đấy nhưng chỉ l một chiếc xc khng hồn v ti nhớ nng, nhớ những giy pht m đềm kề cận c hng nước đ với niềm đau triền min gặm nhấm. Con tim khốn khổ hnh hạ ti đủ thứ; n li ko ngũ quan, gợi sự lin tưởng của tr c khiến cho bất cứ sự vật, hnh ảnh thực tại no cũng trở thnh nguyn nhn gợi về nt thn thương luyến i với người tnh cũ đang chạy theo miếng mồi mới ngon hơn, hấp dẫn hơn. Chả g th anh chng bồ mới của nng cũng sắp sửa l sinh vin trường Luật, lại rủng rỉnh c tiền v mới kiếm được chn dạy học tại một trường trung học đệ nhất cấp trong khi ti "trống lổn" lẽo đẽo với bi vở cho kỳ thi t ti I sắp tới. Chưa thi, no ai đ biết chắc đậu hay đạp vỏ chuối... Một đng l "gio sư" d cho c bị dng sai danh từ, t nhất c những một năm hon dịch v l do học vấn v lỡ ra sang năm khng thể được hon dịch, cũng nắm chắc trong tay cặp bng mai vng che, lương cao, sẵn c kinh nghiệm dạy học nn dễ xin biệt phi sang ngnh nh gio. Cn ti, lỡ rớt kỳ thi, chưa kịp coi điểm th đ phải vội xếp hnh trang nhập qun trường để rồi mang lon bằng miếng vải khim nhượng tối m.

    Ngy ngy đạp xe trn đoạn đường ba cy số tới trường dưới nh nắng đổ lửa, cổ họng kht kh thm miếng nước lạnh, gợi lng ti nhung nhớ người tnh. Con đường nhựa v tri mun đời khng thay đổi lại cũng nhắc nhở lng ti nhớ đến c hng nước. Những t o nữ sinh thướt tha nơi trường lớp cng thc đẩy cảm quan ti hướng về ngy cũ cận kề bn em, giờ đy ngăn cch cũng chỉ v những mảnh giấy, mảnh giấy in văn bằng v mảnh giấy in thnh tiền bảo đảm tương lai. Gi ham ti l thế, ti tự nhủ. Nghĩ th nghĩ vậy nhưng ti đ phải chiến đấu hết sức với bản thn để cố qun, dng tương lai, ci tương lai mịt m đe dọa của sự thi trượt phải đi lnh lm trung sĩ, đeo ci lon chữ v p ngược, xỏ xin chụp ln vận mạng, giới hạn nt kiu hng đời trai. Tuy nhin, niềm đau cứ thường xuyn ray rứt tm hồn, nhắc nhở từng tiếng ni, từng m vang giọng cười, từng cử điệu thn i nng đ dnh cho ti nay đang trao về người khc. i đn b, i con gi!

    Ngoi tnh chất m gi, ti cn m sch đồng thời quan niệm rằng cuốn sch, cu truyện, tự chng khng xấu, khng tốt; xấu hay tốt ty người đọc c chủ đch tm kiếm g trong n. Bất cứ vấn đề g nghe tới, ti thường đặt cu hỏi tại sao v phải lm thế no. Khỉ một điều, trong đầu ti lc no cũng c sẵn một vi vấn đề, một số cu hỏi cn đang trong vng thắc mắc muốn tm hiểu. Ti đọc sch trước hết v thch th, sau nữa, nhiều vấn đề thắc mắc được trả lời một cch khng ngờ trong những cuốn truyện đi khi ci tn chẳng lin quan g đến cu trả lời ti gặt hi được. Chẳng hạn những l do g đ lm người đn ng sợ vợ; b vợ cũng c thể l một yếu tố để người chồng nghiện thuốc phiện; hoặc vấn đề sinh l của con người đ được giải quyết như thế no, cch no v từ bao giờ. Sch l một kho tng đem lại niềm vui thch v bin giới, nhưng n cũng tạo cho ti nhiều mơ mộng. Cũng nhờ sch, ti tm hiểu cơ cấu viết văn. Ti tự hỏi tại sao cc tc giả c thể viết di, văn hay để rồi tm ra cch kết cấu, dn xếp tư tưởng v trnh by cu truyện của tc giả. Ti thch đọc truyện nhưng văn phải hay v văn chương bổ tc cho cu chuyện mặc dầu tư tưởng l phần chnh yếu. Những tiểu thuyết m văn khng hay, ti khng muốn đọc trừ khi khng c cuốn no khc.

    Từ đ, ti suy nghĩ nhiều về cuộc sống trong tương lai. Ti muốn biết những vấn đề chẳng hạn lm thế no để trở thnh một người chồng tốt khi lập gia đnh; đặc tnh cũng như c tnh của ti ra sao; lm sao cho vợ coi mnh như mục tiu chnh của nng; những nguyn nhn thc đẩy người đn b ngoại tnh; thế no l một người đn b vượng phu ch tử theo tướng học. Nhưng vấn đề ảnh hưởng ti nhiều nhất l gi trị cuộc sống, v đu l gi trị cuộc sống của ti?

    Một lần đứng ni chuyện với mấy người quen nơi một đm cưới, ngay pha trước ti, một ng cỡ chừng bốn mươi lăm đến năm chục tuổi đang ni chuyện với vi người khc. ng thấp hơn ti; ti đ ln m ng lại ln v thn hnh nhỏ hơn. Ti chỉ nhận ra ng gi hơn v mi tc hoa rm, v nước da chy nắng bởi lm việc cực nhọc ngoi trời. Ti nghĩ, với một thn xc nhỏ b như thế, tuổi đời chồng chất theo năm thng lm ăn cực nhọc để nui dưỡng bầy con su đứa, cuộc sống cn g khi xui tay nhắm mắt. Phải chăng con người được sinh ra, lớn ln, lập gia đnh, rồi c một đn con, vất vả cực khổ nui nấng chng, rồi tiếp theo, đn con cũng thế, cũng lấy vợ, lấy chồng... rồi chết đi... v rồi cn g? Gi trị của cuộc sống ở đu v nếu cũng một nhịp điệu như thế với cuộc đời ti, phỏng ti c dễ dng chấp nhận khng?

    Nếu đem so snh cuộc đời một con người trong phạm vi sinh tồn, bảo ton giống ni với một con th, con th sung sướng hơn con người. Chng khng phải lo lắng cho ngy mai như con người, v nếu chỉ xt ring về sự sống th con người cũng chỉ được sinh ra, kiếm của ăn cho qua ngy, gi rồi chết như con th. Phải cn g nữa, gi trị của cuộc sống con người khc v hơn con th ở những điểm no? Chẳng lẽ cuộc đời một con người chỉ l lo sao cho c miếng ăn để sống, nghĩa l đi lm, ăn, ngủ, rồi lại đi lm, ăn ngủ tiếp tục một cch buồn tẻ v chờ ngy chết?

    Phải cn một ci g nữa, ci g m ti khng biết đặt tn cho n ra sao. Ti chỉ nghĩ v tin rằng gi trị cuộc sống của con người chắc chắn phải hơn con th, nhưng sao thấy n bnh thường qu, buồn tẻ qu. Ti khinh thường cuộc đời lặp đi lặp lại như lời ht no đ: "một ngy như mọi ngy" khng chi thay đổi. Ti muốn mnh phải l ci g, một ci g trong mơ hồ, trong mộng ước m chưa biết l g. Ti khng định nghĩa hoặc xc định được v ti chưa biết n, chỉ biết rằng ti khng muốn c cuộc sống bnh thường như những người chung quanh.

    Gi trị của cuộc sống lứa đi cũng nhiều khi lm ti khinh tởm trong trường hợp chn bt đụng nhau. Hai vợ chồng, mới hồi chiều thượng cẳng chn, hạ cẳng tay để tận lực đấm đ nhau, dng những lời ni th bỉ hạ nhục nhau tới mức độ đ hn nhất, buổi tối lại đ cng nhau chăn gối; hai con th, ti nghĩ thế, để rồi tự hỏi ti c thể chấp nhận được như vậy khng? Ti nghĩ về nhiều giả thuyết, rằng thế nọ, rằng thế kia cho những cặp trai gi trước khi cưới nhau nn xc định r rng danh phận, điều kiện, v giới hạn cho cuộc sống chung. Nhưng thực tế trả lời cho thấy vấn đề sống chung của vợ chồng khng phải đơn giản v my mc như thế đến nỗi ti khng thể chấp nhận được những giả thuyết của ti. Cu kết luận chỉ cn l thương nhau lắm nn cắn nhau đau?

    Nhưng ti vẫn thch con gi, con gi vẫn l mnh lực thu ht ti nho tới; nho tới như con thiu thn cho chết điếng ci lng, tan bao mơ mộng, v đi khi cuộc đời ti gần như bị sụp đổ hon ton bởi nt yu kiều, dễ thương, hấp dẫn, khuyến khch v c tnh chất mời mọc của thứ người giống ci. Cc cụ thường bảo, lửa thử vng, vng thử đn b, đn b thử đn ng. Nhờ cu ny, ti biết r mnh thế no; con tim ti mềm như ch. Con gi được sinh ra hnh như để chia nhau ph nt con tim ti từng giai đoạn, hết đứa nọ rồi đến đứa kia. Ti yu lung tung, khi th đơn phương một chiều, chưa kịp ngỏ lời đ thấy nng cặp k thn mật với chng trai khc; lc mới được dăm ba lần hẹn h xy viễn ảnh, nng đ cho ti leo cy, đ ci v khng cht xt thương. Cứ mỗi lần như thế, con tim ti lại quặn thắt, rn rỉ với nỗi lng tan nt.

    Một điều ti nhận r nơi lng mnh l d yu th yu, thương th thương, khng bao giờ ti c nghĩ để quyết định lập gia đnh với bất cứ một nng no dẫu lắm nng ti yu đin đảo. Ngy no khng gặp th nhớ, mới một ngy khng nhn thấy mặt, trắng đm ti khng thể ngủ, rồi cắm ci viết thư, hết trang nọ đến trang kia. Đi khi ti viết nhưng khng gửi, khng gửi để hưởng ci th nhớ nhung v ray rứt v xa cch. Ti đắm chm trong bể tương tư, nhung nhớ ngy ny qua ngy khc, v phục Xun Diệu qua cu thơ "Yu l chết trong lng đi một t." Từ đ tự hỏi, ti yu để m yu hay để thỏa mn đặc tnh muốn yu v muốn được yu bnh thường của con người, hay chỉ v muốn chiều theo bản chất mơ mộng trong mnh? Tại sao ti e ngại khi ni đến lập gia đnh, sống chung thn với một nng con gi sẽ trở thnh người vợ? Nhiều cu hỏi được đặt ra nhưng chỉ mường tưởng rằng c cu trả lời chứ thực tnh ti khng dm đối diện với những cu trả lời bởi cu trả lời no cũng ni ln ci xấu của ti. Ni ln ci xấu của mnh, ti chạy trốn d chỉ trong tư tưởng.

    Nhưng cũng bởi v yu min man, ti tập lm thơ, học văn để viết thư cho mi, cho mặn nồng tnh i, cho thỏa mn sự giải by kht vọng muốn yu. Đọc được cu văn no hay, ghi v tập vở, biết được tiếng no bng bẩy, ti chp để tập dần. Vi ngy ti đọc lại những nốt ghi một lần rồi dng n trong những bi thơ, những l thư trng giang... Xin cảm ơn những nng con gi đ gip ti thm vốn liếng văn chương, đ khiến ti lm những bi thơ Đường đng vần luật, v lm cho ti đi khi trở thnh ci my lm thơ. Nhưng lm thơ khng gửi, thch lm thơ nhưng cũng biết thơ chẳng hay nn giữ lại rồi qun hết v cũng mất hết theo những khc tnh đ bay.

    Một vi người bảo ti chỉ được ci miệng. Tự nhin được ci miệng chăng đ kh; họ đu c biết ti đ bao phen nhục nh v yu thương, tiu ph bao thời giờ bởi thơ với thẩn v tốn bao cng lao ghi chp để viết thư. Viết thư, lc được hồi m cn đỡ, chẳng biết bao lần thư c đi m khng tin lại; dẫu tin khng lại ti vẫn viết thư đi, vẫn chết mệt v những mối tnh vớ vẩn, khng xơ mi nhưng ngơ ngẩn cả con tim. Ci miệng ti đnh đổi bằng những chặng thập hnh của cả thể xc lẫn tm can, thiu hủy, lm hao mn con tim theo ngy thng. Mặc dầu tuổi chưa kịp lớn, con tim đ bị hao mn, bị bp mềm bởi những ci yu tan nhanh như my gặp gi.

    Năm học lớp đệ nhất (lớp mười hai), ti thấy thương hại cho những nng con gi trời bắt tội km nhan sắc. Thế rồi ti muốn yu tất cả những nng con gi ny. Yu tất cả th lại chẳng yu ai, chỉ cảm thấy thương hại mỗi khi ti gặp những nng khng được đẹp. Điều thật tương phản l những nng con gi Trời chỉ ban cho nhan sắc tầm thường ấy được chia lm hai loại đối nghịch r rng, chanh chua v dịu hiền. Th chanh no m chẳng chua! Nhưng đng thật, họ đ chanh chua th chớ c xớ rớ v kẻo mang hận. Cn những nng dịu hiền chẳng ni ai cũng hiểu, cũng dễ cảm thng được với họ. Nhưng ti vẫn khng thể yu ring được một trong hai, chanh chua hoặc dịu hiền, của giới nhan sắc trời bắt tội ny. Ti lại cứ yu chung chung. Ci yu chung chung ấy mới thật sự hợp với cu "lắm mối, tối nằm khng."

    Tuy nhin, tnh yu chung chung đ đến với ti đu phải đ hết, đu phải đ giải thot cho ti nỗi khắc khoải muốn được yu; ti lại bị "khớp con ngựa " thm một lần nữa. Lần yu ny thật trối gi v cũng l lần m con tim ti được hưởng thực sự th đau thương. Ti khng nhớ r nh văn Việt Nam no đ dng danh từ ny đầu tin nhưng thấy n rất đng với ci th bởi sự yu của ti nn chỉ nhớ m khng cần biết hoặc qun cả tn tc giả để cứ tưởng rằng của mnh. Cũng chẳng lạ g, khi hai tm hồn đồng cảnh ngộ gặp nhau th họ tưởng đ quen nhau từ kiếp xa xi no đ v nghĩ rằng c duyn hạnh ngộ. M thực sự, chỉ c ba chữ "th đau thương" mới c thể diễn tả đng đắn tnh yu l g mặc dầu ti chưa thấy ai định nghĩa tnh yu của họ l th đau thương.

    Lần đ ti về Sign ghi danh năm thứ hai Văn Khoa, chỉ v Văn Khoa v Luật Khoa mới chấp nhận ghi học theo chương trnh hm thụ m thi. Vo những ngy nộp đơn đại học, ti phải về Sign để chen chc nơi một hnh lang nhỏ b đng nghẹt những sinh vin trong ci nng bức của thời tiết khiến mồ hi một người c thể chuyền qua lớp o người kế bn cũng đang cố gắng chen v nơi cnh cửa sổ nộp đơn. Ai đ qua một lần nộp đơn nơi cc đại học cng tại Sign sẽ khng bao giờ c thể qun được cảnh lớp người chuẩn tr thức dnh nhau ấy, khng khc g đi xe but sau ngy giải phng nơi thnh phố mới bị đổi tn từ năm 1975. Trong ngy thứ nhất, ti đ bon chen lm xong hầu hết mọi thủ tục giấy tờ gồm c: xin đơn, đng lệ ph, ghi danh, xin phiếu khm sức khỏe, lập thẻ sinh vin, chỉ cn k một thẻ cuối cng về l lịch, khm sức khỏe v ghi số hồ sơ lưu trữ nữa l hon tất.

    Qung tm giờ, trời đ tối đậm nơi thnh phố Hn Ngọc Viễn Đng; ti đứng nơi đầu con ng lối vo chợ Ph Nhuận, trn đoạn đầu đường Cch Mạng 1 - 11 gần cầu Cng L nồng nặc mi thnh phố hoa lệ ny đn một chiếc xe m (xe Honda nhận chở người trong thnh phố) về khu ng Tạ để ngủ nhờ nơi nh một người bạn dạy cng trường. Gin đn hai bn đường, nơi cc cửa hiệu dọc theo đ được bật ln soi sng cho khch bộ hnh v cc loại xe qua lại. Ti đưa tay vẫy theo thi quen khi nhn thấy đn của một chiếc Honda, chẳng cần biết c phải xe m hay khng. Cũng l một sự khng ngờ, chiếc xe dừng lại v chủ xe nhận chở thu. Sau khi định đoạt gi cả, ti leo ln pha sau v bắt đầu gợi chuyện cng bc ti cho qua thời giờ chờ xuống vng Bắc Hải, khu gần ng Tạ, nơi nh một người bạn.

    Đường từ chợ Ph Nhuận, dọc theo đại lộ Cch Mạng một đoạn ngắn rồi rẽ sang một đường nhỏ no đ để vượt qua Thoại Ngọc Hầu tới Phạm Hồng Thi v đi ngược về pha Ng Su l lối ngắn nhất; bc ti xe m khng đi v nguy hiểm bởi phải qua hng xe Lambro, khu hay c cướp giựt xe Honda v thường th những kẻ xấu số bị đnh thập tử nhất sinh. ng chở ti dọc theo đường Cch Mạng tới Lăng Cha Cả v ngược Phạm Hồng Thi đi ln. Đại lộ Cch Mạng vo buổi tối thưa xe, đường rộng v phẳng nn cũng đem lại cho ti cht thoải mi khi nghĩ tới sự kh khăn bởi chen lấn lc nộp đơn đại học trong ngy.

    -Bc lm nghề ny c kh khng? Khng biết tn ng l g, m ti cũng chẳng cần biết tn; ti chỉ muốn ni chuyện cho qua th giờ nn dng tiếng bc.
    -Ti đu c lm nghề xe m. Dạo ny thất nghiệp, mỗi thng ti chỉ chạy vi cuốc đủ tiền mua bnh thuốc lo su trăm. V tiện c ci xe nn ti chạy, hơn nữa, bnh thuốc lo lại gần hết, ti vừa mang xe ra chạy một cuốc từ chợ Ph Nhuận đến đầu đường Cng L, đang định về nh th gặp anh chứ chạy xe m c phải l nghề của ti đu nn no biết... Chả ni giấu g, b x ti đi lm cũng đủ ăn, nn ti khng cần phải chạy xe... Ngy hm nay đưa con chu đi nộp đơn đại học Luật Khoa chen lấn mệt qu, mai lại phải tới nữa để nộp đơn ở Văn Khoa cho n. Ti đang định kiếm việc cho n đi lm v học hnh với con gi cũng chẳng ăn thua g. Bc ti c vẻ đang cần người ni chuyện nn gặp ti, xổ một hơi cho đ thm.
    -Gia đnh bc được mấy anh mấy chị m đ phải lo kiếm việc cho c ta trong khi cn đang đi học?
    -Ti được c mỗi đứa con gi, vừa đậu xong t ti hai, đu cn đứa no khc.
    Vừa nghe cu trả lời, ti đ thấy nao nao trong dạ nhưng khng biết cch no để kiếm cớ lm quen con ng. Ko di thời giờ suy nghĩ, ti chm vo cu ni cầm chừng, v thưởng, v phạt:
    -Nh con một m phải lo kiếm việc cho đi lm trong khi hai ng b cn c thể xoay chạy được.
    -Nhưng nộp đơn cực qu, hơn nữa, con gi học hnh rồi cũng chẳng ra ci g.
    ng đ ni thế th cn l do g m xớ rớ vuốt đui nn ti đnh đổi đề ti nối tiếp với những vấn đề lin quan đến trời mưa, trời nắng, cuộc sống hằng ngy thm cht chnh trị, v ph bnh lang thang về văn ha x hội cng với lối gio dục hiện đại theo đường lối văn ha của chnh phủ trong sự so snh gi trị lin hệ giữa thy tr nơi học đường. Ngay khi biết ti đang dạy học, ng ku ti bằng thy gio.
    -Thy b với gio mc g, bc đừng gọi thế, hy coi ti l khch đi xe v may mắn c dịp được ni chuyện với bc.
    Nghĩ cũng cay cho ci miệng km cỏi, suốt lộ trnh m ti khng cch no gợi chuyện về c con gi của bc ti. Hừm! Ti nghĩ, dốt đnh rng chịu, nhưng vẫn cảm thấy tiếc nuối v đ lỡ cơ hội.
    Tới đầu đường Bắc Hải bn cạnh nghĩa trang, ti rời xe v muốn đi bộ một qung trước khi tới nh người bạn cho đỡ chồn chn. Bc ti ln tiếng mời ti nếu c giờ rảnh gh qua nh ng ni chuyện... ng cho địa chỉ v ni cch hỏi thăm v nh hơi kh kiếm. Lng mừng khấp khởi bởi cảm thấy may mắn c cơ hội lm quen với con ng, ti vội nhận lời v hứa sẽ tới khi no nộp đơn đại học xong. Chắc chắn ti sẽ tới, phải tới; lc ấy giả sử bc ti chỉ c "cho giơi" để rồi nhận ra lng t "tham b" của ti m kiếm lời thoi thc th c lẽ ti đ phải mồm năm miệng mười viện đủ mọi l lẽ dễ thương dồn ng vo thế b biến sự v tnh thnh lời mời ngay thật.

    Ngy hm sau ti phải tới khu y khoa khm sức khỏe v thử mu bổ tc hồ sơ; gần trưa th đ hon tất những cng việc gồm c: xin phiếu, nhận số thứ tự, gặp bc sĩ khm tổng qut, chụp hnh phổi, lấy mu, lập hồ sơ v lm thẻ sinh vin. Ngay sau đ, ti mượn xe một người bạn gh qua địa chỉ bc ti xe m tối qua. Sỡ dĩ ti sốt sắng lm chuyện ny chỉ v ng c c con gi mới xong trung học, lại con một. Cứ nghĩ đến ng ta c con gi l ti hăng say d phải tốn tiền đổ đầy bnh xăng của chiếc Honda trước khi trả lại cho chủ. Ti chẳng hiểu tại sao mnh c ci tật ho hoa tnh ny v thực ra ti rất keo kiệt. Tiền bạc đu ra m chẳng keo... C lẽ bởi nghĩ rằng người c xe tin tưởng m cho mnh mượn, họ qu mnh như thế nn, d sao chăng nữa, khng thể tiếc với họ bnh xăng mặc dầu nhiều khi ti chỉ dng cht xu. Đy cũng l mnh lới lấy cảm tnh để lần sau họ dễ dng cho mượn xe khi ti hỏi. Cho dẫu tiếc xt thế no, ti vẫn nghĩ rằng những người dm cho mượn xe đ rất tốt đối với mnh. Tốt v dm cho ti mượn xe, v tốt v ti chẳng dại g ph tiền đổ xăng m khng đem lại ch lợi chi khi phải nhịn đng ny, xn đng kia cho gi trị bnh xăng tương đương với cả ngy dạy học. Nhưng lần ny, ci keo kiệt của ti trở thnh sự hi lng rộng ri, vui vẻ chấp nhận bỏ tiền đổ xăng để được lm quen với gia đnh c c con gi độc nhất, d chẳng biết c nng đẹp, xấu thế no. Cứ lm quen được l đ thch. Thch chứ, thanh nin m lm quen được với thiếu nữ ai m khng sướng rn... nhất l thứ khng đẹp trai, khng chai mặt, lại m con gi như thn phận của ti.

    Nhưng bnh xăng đ đem lại gi trị rẻ hơn nước l khi ti tới địa chỉ được bc ti xe m đưa cho tối qua. Kn cổng, cao tường, cửa nh đng im ỉm v hng xm cho ti biết mọi người đi vắng hết, muốn gặp phải tới buổi tối. Thi th biết sao hơn, lại thm một bnh xăng nữa v phải mượn xe của người khc. Mượn xe của một người hai lần trong ngy, c thể họ nghĩ mnh lạm dụng, điều m ti cố trnh c thể bắt nguồn từ bản chất hay c tự i rởm trong lin hệ giao tiếp với bạn b hoặc những người quen biết. Chẳng th chấp nhận thua lỗ cn hơn bị coi khinh v họ nghĩ mnh lạm dụng... Thế nn, dầu khng c xe đnh phải mượn nhưng ti muốn chứng tỏ cho chủ xe biết rằng ti chỉ mượn xe trong những lc cần kp... Tiếc tiền đổ xăng m lng vẫn hồ hởi chấp nhận bởi sự thch con gi vẫn bừng bừng trong ti v ci ham muốn được lm quen với c nng con một khuyến khch ti nn ho hoa thm lần nữa mặc dầu chưa biết mặt mũi nng ra sao, dễ thương, yu kiều hay chanh chua thế no. Ti chỉ nghĩ mnh nn v phải tới thăm bc ti như một cớ lm quen với con ng ta; con ng l con gi; con gi l ti ham, d thế no chăng nữa!

    Nhn chiếc cổng lm bằng lưới đan vung, ti thấy sao n yu kiều thế; căn nh xinh xinh với viền xanh nhạt của khung cửa bao bọc hai cnh ban mu trắng, tường vi cũng trắng v được kẻ thm vi hng chỉ đậm mu nu mặc dầu ở đầu một dy nh l, bn cạnh một con hẽm vừa đủ một người đi lọt... Dứt khot ti phải tới, phải biết chụp cơ hội v ngoi cơ hội ny sẽ khng cn cơ hội no khc để biết nng. Khng biết chụp thời cơ, lc hối tiếc th đ muộn bởi "phc bất trng lai"... Rở tập hồ sơ lấy miếng giấy, ti ghi đại khi tới thăm m khng gặp v hẹn bẩy giờ tối sẽ trở lại.

    Chẳng biết phc hay họa m cả buổi chiều hm đ ti khng thể no ngồi đứng cho yn. Con tim hồi hộp, bứt rứt thc dục ti tới nh bc ti ngồi lỳ trước cửa đợi chờ. Lục lọi, hỏi đủ mọi người nơi một nội tr để mượn lấy bất cứ cuốn tiểu thuyết kiếm hiệp no đ đọc cho qun nỗi xốn xang của sự đợi chờ thời gian qua mau tới giờ hẹn, ti nghĩ sao mnh qu ngu hẹn bẩy giờ tối, đng lẽ phải lc năm hoặc bốn hay ba giờ chiều c phải sung sướng hơn khng. Truyện kiếm hiệp dễ thu ht nn ti c thể đọc n qun ăn, qun ngủ; khi đang đọc, d cho c ai đ tới gần mạt st, ti cũng khng biết đến; thế m buổi chiều ấy n cũng chẳng lm sao hấp dẫn nổi ti. Rồi bữa cơm tối của nội tr lc năm giờ chiều ti nuốt khng v, khng v v đang ao ước được nuốt ci hnh ảnh mường tượng chỉ mới được nghe bằng hai chữ con gi dẫu chưa biết ngay cả vc dng hoặc tn tuổi của nng. Mới chỉ c thế m đ mệt bởi con tim mềm yếu với khng biết bao nhiu dằn vặt của những loại tnh cảm ham hố ngu dại ny. Chẳng xơ mi g m cứ ham, cứ bị đy đọa, lại thch bị đy đọa... Ti đy đọa con tim mnh, ci ti ngốc nghếch của một thằng khờ, khờ v con gi!

    Bẩy giờ, hnh như sớm hơn mấy pht, chỉ biết rằng ti đ tỏ ra rất đng hẹn. Dựng xong chiếc Honda mượn của một người khc trước hng ro thp lưới vung cao ngang thắt lưng, ti đ như quen thuộc bước vo nh sau khi tự mở cổng v xuyn qua hai cnh cửa khp hờ. Ci ham hố thc đẩy lng ti ho hức qun cả lịch sự g cửa nhưng may mắn khng ai trch mc. Bn trong, nh sng bởi ngọn đn trn được che bớt trn trần tỏa xuống lm cho căn phng c vẻ hơi mờ ảo đối với cặp mắt đang quen nhn dưới nh đn đường, lớp tường vi trắng đứng chắn ngang phng khch với phng bn trong chừa một khung cửa treo hng so nilon gip tường bn phải, v một chiếc cửa sổ hnh bn nguyệt trn vch ngăn được khot ở giữa phần cn lại ngay pha trn chiếc tủ buffet khung sườn bằng gỗ cẩm mu nu pha lẫn phần rc gỗ vng ng. Trn tủ, một vi cuốn sch xếp ngăn nắp bn m phải lm nổi bật phần trắng tường vi cn lại với chiếc đồng hồ quả lắc treo lơ lửng nơi tường gc tri.
    Một bộ salon cũng bằng cẩm đặt xung quanh chiếc bn nhỏ mặt kiếng, trn đ bnh điếu thuốc lo với chiếc cần ht bằng nilon đen được đc thnh hnh thanh trc vươn cao. Chiếc băng di xếp dọc theo tường pha tay tri st gc vch ngăn ha hợp bởi mu nu sườn cẩm với mu đỏ của nệm v lưng dựa, nơi đ người thiếu nữ đang ngồi đưa mắt nhn ti lộ vẻ lạ lng v sự xuất hiện đột ngột khng cần kiến cho php của chủ nh. Nối tiếp với băng di đầu ny, chiếc quạt điện quay v v trn một chiếc ghế đẩu nhỏ thổi gi chia đều cho người thiếu nữ v thiếu phụ (mẹ nng) đang ngồi trn chiếc divan mu nu nhạt k st ghế để quạt v chon hết phần lồi ra bn cnh tri của căn nh xy gấp thước thợ nn dnh lại phần h nhỏ xu chỉ rộng gấp rưỡi khung cửa ra vo. Thiếu phụ cũng đang chăm chăm nhn ti chừng như để xem c chuyện g khc lạ.

    Như người đ qu quen thuộc, ti ln tiếng ni "cho bc" v thm rằng trưa nay ti tới nhưng khng c ai ở nh, đoạn hỏi về bc trai rồi tiến tới ghế salon một cch tự nhin như nơi nh của mnh trong khi thiếu nữ đứng dậy đi xuyn qua khung cửa của vch ngăn bật đn cho căn phng thm sng cng lc thiếu phụ ni nng rt nước tiếp anh chng khch lạ lng khng thm g cửa dường như c tnh cch bắt buộc chủ nh phải tiếp d muốn hay khng ny. B vừa ngỡ ngng trả lời rằng ng ấy mới đi c cht chuyện v c thể về ngay by giờ th bc ti xe m cũng đ dựng chiếc xe đạp trước cổng để mở cửa dắt v.

    ng than thở tự nhin cũng như ti về ngy hm ấy ng đưa con đi nộp đơn ở Văn Khoa qu mệt m chỉ mới xin được đơn nhập học v khng ngờ nộp đơn đại học lại kh như thế. Ti chưa kịp ni g th đồng thời những tiếng nổ rầm rộ của hai chiến Honda dừng lại trước cửa, bốn người bạn cng dạy một trường với ti cũng về Sign ghi danh đại học đang xuống xe v mở cổng bước vo trong lc ti ngỡ ngng hơn cả chủ nh v thắc mắc tại sao tụi ny lại biết ti ở đy m m tới. Ti chợt tự hỏi họ c chuyện g hay đ quen trước hoặc cũng c hẹn, mối của họ được đặt sẵn trước ti? Dầu thế, ti cố tỏ ra vui vẻ hỏi họ tại sao cũng tới đy.
    -Tụi tao đang lang thang dạo phố bởi chẳng biết đi đu, chợt thấy my cắm đầu cắm cổ chạy vượt qua. Tụi tao h la pha sau nhưng my khng quay lại nn cố gắng chạy theo. Khổ nỗi, xe tụi tao chở đi, my chạy lại qu lẹ nn khi thấy my quẹo v ng từ đng xa, đnh nho đại v may ra gặp kiếm chỗ giết thời giờ v chẳng c g tiu khiển. Chạy vng vng gần hết những ng ngch th gặp chiếc Honda đậu ở đy; tụi tao nho đại v.
    Cu trả lời lm ti bật ngửa bởi khng ngờ sự v đ đem đến hậu quả tại hại; lỡ ra mo cậy ch xơi th uổng biết bao cng phu, hao tổn đ hai bnh xăng m vẫn chưa bắt đầu dẫu chỉ l cu chuyện trời mưa trời nắng. Bốn tn bạn dạy học, đứa no cũng ngon con, cao cơ hơn ti. Thằng th k k cặp kiếng ra dng chăm chuyn học hnh, v đọc sch nhiều nn cận, lại cao ro, r bộ con dn m phạm; đu ai biết n cố tnh đeo hai mảnh đt chai cho c vẻ đầy mnh tr thức. Đứa th trắng trẻo đẹp trai, quần o bảnh bao, ci đầu chải tm v miệng ăn ni lại c duyn; n con nh giầu, quen lớn nn phong cch tự nhin, ho phng, coi tiền của như giấy lộn; ti ngại nhất tn ny. Hai thằng khc, đứa no đứa nấy cũng nghim chỉnh đạo mạo gấp mấy ti. Thế nn, mặc dầu tụi n v tnh kiếm chỗ tm vui nhưng đ trở thnh mối đe dọa nặng nề cho ci d tm của mnh. Dẫu thế, ti vẫn cố bm vu vo niềm hy vọng mỏng manh v quen với bc ti trước cộng thm sự tự nhủ u cũng l cơ hội thử thời vận bởi cớ sự đ xảy ra thế ny th d c ước muốn thế no cũng đnh chờ vận số.

    Chẳng hiểu v thi quen qu tự nhin một cch chn thnh hay v nng con gi, m chng ti, năm người, sau khi cc bạn ti cho hỏi chủ nh v phn ngi vị quanh chiếc bn nhỏ, tới tấp hỏi han ng một cch thn mật về vấn đề nộp đơn tại Đại Học Văn Khoa của con gi ng. Một người bạn ni rằng quen với anh chng đại diện Văn Khoa (khng biết thật hay nổ) nhận sẽ lm hướng đạo vin hy vọng lợi dụng sự quen biết để "gip đỡ" c nng nộp đơn cng lm thủ tục ghi danh đại học ngy hm sau. Nhn tiện trong ti c được một số thứ tự thặng dư của phiếu lnh thẻ lm l lịch sinh vin giữ phng hờ, theo thi quen vẫn thường cẩn thận cầu may c dịp..., ti đem tặng nng lm mn qu tin khởi cho sự quen biết, nhưng cũng xt dạ v ngy mai ti phải đi lm phiếu l lịch sinh vin, chặng cht của hnh trnh nộp đơn đại học trong khi bạn ti c cơ hội dung dăng dung dẻ dễ gy cảm tnh... Lỡ rồi, nhưng ti vẫn tiếc!

    Người ta quan niệm "Hữu duyn thin l năng tương ngộ," chẳng biết thật sự c phải thế khng m hnh như Trời cũng cố tnh nhng bn tay vo bằng cch xếp đặt cho ti trở thnh kẻ hữu duyn trong vấn đề dẫn c nng nộp đơn Văn Khoa qua cc hnh trnh lẩm cẩm nhưng kh khăn gồm c nộp đơn, chờ gọi tn lấy phiếu ghi danh, đng lệ ph, lm thẻ sinh vin, v lm phiếu l lịch như cố dnh cho ti cơ hội hưởng đau thương lần nữa.

    Vừa lm phiếu l lịch sinh vin xong, ti lang thang tiến về cu lạc bộ để kiếm cht g uống b lại số mồ hi đ đổ ra v chen lấn v cũng để thỏa mn ci cổ họng kht kh. Khi vừa ngang qua dy nh chnh, hai lầu của Đại Học Văn Khoa, tiếng gọi lm ti giật mnh km thm cảm gic thật ngỡ ngng.
    -Anh M. ơi!
    Ti quay lại xem ai th ra bc ti xe m.
    -Anh g đu m ti đợi từ bẩy giờ rưỡi sng tới giờ nơi chờ hẹn chẳng thấy?
    -Thế bc cứ đợi v khng lm g ?
    -Đ hẹn nn ti phải đợi chứ bỏ đi sao được.
    Lc ấy vo khoảng hơn mười giờ, gần ba tiếng đứng đợi, cũng siu thật, ti nghĩ.
    -C g đu? Suốt cả buổi tối ni chuyện m ti vẫn chưa biết tn...
    -N đang nộp đơn trong kia. ng chỉ tay về pha dy nh nơi đ cc sinh vin đang xếp hng đi để đng tiền đại học đoạn cng với ti tiến về cửa sổ nộp đơn pha cuối hnh lang bn trong.
    -Lan ơi! ng gọi lớn tiếng.
    Khng ai trả lời. Ti ni "Bc đừng gọi to tiếng, qu chết," nhưng ng khng để , cứ do dc đưa mắt kiếm con gi v gọi thm lần nữa. Vẫn khng ai trả lời nn chng ti vng lại pha cửa nơi hnh lang đng lệ ph. Trước khi bước qua cửa, ng vớt vt gọi lớn tn con. Một c gi đang xếp hng gần tới phin đng tiền, vội bỏ hng đi ra gặp ng miệng thưa tiếng dạ. Nhn dịp ny ti c cơ hội nhn kỹ vc dng c nng để b vo sự cố tnh giả đ tảng lờ như khng ch của mnh tối hm trước v cũng để thỏa mn ci khao kht bng chy trong ti suốt buổi chiều qua cộng với cả một đm mơ mng tưởng nhớ lẫn tiếc xt v khng c cơ hội dẫn nng lang thang nộp đơn. Nng c đi mắt mơ mộng, hai hng mi cong cong chạy di khiến kẻ nhn c cảm tưởng nng cn ngy thơ, mng lung; chết ti rồi, lng thầm nghĩ! Nng nhn ti coi chừng như xem kỹ lại để đnh gi anh chng khch lỳ lợm tối qua cho r mặt my như thế no. Đi mắt ti dn vo gương mặt nng qun cả để đến ng bố đứng bn cạnh. Cặp mắt giai nhn chớp chớp trong khi đầu hơi ci xuống... lng ti rộn rng...

    Tiếc rẻ cng lao đứng đợi nộp tiền đến khi gần tới phin lại mất phần bởi bước ra đu ai cho trở lại hng nơi chen lấn từng phn đất dần tới cửa sổ nộp tiền, m đứng xếp hng lại từ đng cuối th biết khi nao mới c thể lm xong thủ tục, hơn nữa, chốn dnh nhau từng cht thời giờ lại km thm sự kh khăn, đi hỏi v hoạch họe từng chi tiết của cc c nng sinh vin cũ, nhn vin trong ban đại diện ci đại học đầy dẫy những nữ sinh vin thơ mộng ny, khng đẹp trai, chẳng chai mặt lỳ lợm, bon chen, chỉ tổn cng đứng đợi, ti vội ln tiếng:
    -Sao lại chạy ra khỏi hng, đứng đ thưa cũng được, chứ giờ lại phải xếp hng cht th hết ngy cũng chưa đng được tiền!
    -Tại bố em gọi, em đu biết!
    i giọng ni, dường như n ko ti lại gần nng hơn để rồi tnh chất ho hng rởm bng dậy mnh liệt trong lng, ho hng để lm liều v c tn sinh vin khiến con tim mềm yếu đến độ ngu đần bị khớp.
    -Thế c đ lm xong được những g rồi?
    -Dạ, em mới c mẫu đơn xin hm qua v cn đang chờ đng tiền từ sng tới giờ.
    nghĩ liều chợt đến với ti. Cứ điệu ny, chờ tới tối cũng khng đng được tiền. Khng c phiếu đng tiền, khng thể nộp đơn, rồi cn thẻ sinh vin, phiếu l lịch v.v... bao giờ mới xong. Ti cầm đơn của nng v phiếu đng tiền định chen qua hai dy sinh vin xếp hng thật kht khao đang chờ tới lượt nhưng khng ai chịu nhường chỗ. Hơn nữa, đa số l nữ sinh vin, nhường một kẽ hở cho ti bước v, lỡ ti đứng lỳ đ th sao! Năn nỉ, đoan hứa nếu đứng lỳ tại hng, họ cứ việc đẩy ti ra, v cuối cng họ đồng chừa kẽ hở vừa đủ cho ti chen qua bn kia hai hng người để rồi dọc theo khoảng trống giữa bức tường v hng người pha trong, ti tiến tới bn thu ngn. Đ c động lực thc đẩy liều mạng, ti ni hơi lớn tiếng với chị thu ngn nhưng cốt cho mọi người gần đ đang đứng xếp hng nghe thấy m thng cảm,
    -Chị lm ơn cho ti đng tiền sớm v đ bốn ngy rồi m ti chỉ mới xin được đơn nhập học. Hơn nữa, ti dạy học ở xa, cứ mỗi ngy nghỉ khng dạy bị trừ tiền lương.
    Chị thu ngn nghe lời gii by mỉm cười dễ di. Nơi mọi người ngoan ngon tỏ ra đầy vẻ lịch sự xếp hng cho d khng kh đổ lửa từ mi tn hấp xuống, bỗng c một anh chng thơ ngy đến độ ngờ nghệch ln tiếng xin xỏ n huệ bất thường. Ai khng cảm thấy thi độ khng cần biết g đến php tắc lịch sự tối thiểu mang đầy tnh chất trẻ con của ti. C lẽ ti vừa dốt vừa ẩu khiến chị thu ngn khng thm chấp m mỉm cười. Cũng may, mo m vớ c rn! Qua mấy lần đng tiền đại học, đy l lần đầu tin ti thấy chị sinh vin văn phng cười dễ thương như thế... C lẽ cũng l dịp may...
    -Anh hỏi cc anh cc chị đang xếp hng đy, nếu họ đồng , ti nhận tiền của anh.
    Cn g sung sướng bằng, chị thu ngn đ ni vậy c nghĩa bước đường kh khăn nhất ti đ vượt qua; thế nn, mồm năm miệng mười, ti chụp cơ hội quay sang giải thch sự khốn kh giả tạo của mnh với những người đang đứng đợi.
    -Cc anh cc chị lm ơn thng cảm, ti từ miền đo heo gi h về bốn ngy nay rồi, nếu ở thm vi ngy nữa chỉ cn nước nhịn đi v khng tiền về xe. Cc anh cc chị ở gần đy, sớm muộn một vi pht cũng khng đến nỗi no. Ti chỉ biết ni đến thế, cn th ty thuộc lng thng cảm của qu anh qu chị. Ni ra cũng khổ, khng ni ra lại cng khổ, nhưng khng lm cch ny, c lẽ chẳng cn cch no hơn.
    -Sao anh khng chịu kh đến sớm sắp hng trước?
    -Chả ni giấu g, ti khng c nh quen ở gần đy nn phải đi xe but; m chuyến xe but sớm nhất tới nơi th người đ đng nghẹt để rồi hai ngy đầu mới xin được đơn, hm qua đứng đợi cả ngy khi gần đến lượt đng tiền th chị thu ngn đng cửa, ấy l ti đ phải nhịn bữa trưa để xếp hng khng dm x dịch ra v một bước... Kể lể nhiều qu mất giờ của qu anh qu chị, thi th để ti nộp tiền mau cho xong. Miệng cn đang lảm nhảm phn bua, tay ti đ nhịp nhng la phiếu đng tiền cho chị thu ngn...
    Tạ ơn trời, ti ma gio cũng khng đến nỗi tệ. Dẫu ngay lc bị dồn vo ng b m ci miệng chưa kịp bi mỡ cũng đ biết đổi từ kiểu ni "cc anh cc chị" sang "qu anh qu chị" đồng thời giọng kể lể ra bộ thảm sầu khuyến khch lng xt thương của mọi người... Đang quay mặt nghing về pha hai dy người xếp hng đng kịch, ti cũng vội liếc ngang về pha chị thu ngn; nng cầm phiếu, đếm tiền v đặt bt viết...
    -Vậy nếu anh ở gần đy th anh lm sao? Một anh trong hng vui vẻ hỏi ti cho qua chuyện.
    -Tất nhin ti phải xếp hng như qu anh qu chị, v bằng chứng l ti đ xếp hng suốt một ngy hm qua nhưng cng khống.
    -Xong rồi anh. Chị thu ngn nhắc, chộp vội tờ bin lai v tờ đơn ghi danh, ti vui mừng h lớn:
    -Cảm ơn qu anh chị; hm nay ti gặp được chị thu ngn dễ thương nhất đời... Ha trong tiếng cười của mọi người, ti lủi ra pha cửa lng thầm nghĩ Trời gip mnh để rồi dẫn Lan đi bổ tc những hồ sơ cần thiết bởi đ c hồ sơ chnh bn Đại Học Luật Khoa.

    Được dịp, ti dẫn nng đi loanh quanh ko di thời giờ cặp k bn cạnh. Kể ra th cuộc đời ti đau khổ khng t v những mối thương thầm nhớ trộm nn c lẽ Trời cũng ăn năn bởi đ qu tay đy đọa m tạo cơ hội để ban cho ti em Lan b đắp chăng. Ti nghĩ v tin như thế do đ thầm cảm ơn v thấy đấng linh thing cũng dễ thương lắm lắm, dễ thương như em Lan đang đi bn cạnh. Tuy nhin, d cố tnh giả vờ chỉ đy chỉ đ mi th rồi cũng chẳng cn x xỉnh, ngong ngch no m chỉ, ti rủ nng v cu lạc bộ sinh vin uống nước.
    -Thi anh, bố em đang đợi...
    Nng quan tm về việc ng bố đang đợi hơn đi cặp k với ti... Mnh hữu tnh m người ta v tnh, lng ti chng xuống... Vừa mới thấy may mắn đ, hy vọng đ trở thnh mong manh; ti bấm bụng đi với nng ra pha cổng Văn Khoa; lng tiếc nuối giy pht km em chng qua khiến chn lừng chừng khng muốn đếm nhịp trong khi nng chẳng thm để d chỉ cht tnh cảm ơn tạm bợ m vội bước...
    -Sao, c nộp đơn được khng m lu vậy? Bc ti hỏi trống khng khi ti v nng tới gần.
    -Kể như đ xong hết mọi thủ tục, chỉ cn chờ ngy nhập học hoặc đng tiền lnh bi về nh học.
    -Cảm ơn anh, nếu c rảnh, chiều nay anh gh lại chơi...
    Lại cơ hội, ti thầm nghĩ với lng rộn rng, sao ti may mắn thế! Ti chỉ nghĩ mnh c cơ hội may mắn để hy vọng chụp thời cơ chứ no c thm nhớ tới những đắng cay đau xt của con tim trong thời đ qua; chẳng ni đu xa, ngay những bước vội vng v tnh của nng vừa rồi... v thế l vui sướng tiến tới, tiến tới để được đy đọa bởi th đau thương.

    o o o


    Những ngy ở Sign hoặc những khi c dịp trở lại, khng ngy no ti khng c mặt nơi nh nng, v thường th với cả vi người bạn của ti nữa. Chuyện g m gặp gỡ lắm thế? Th c chuyện g nữa, chỉ những chuyện trời my trăng nước, những chuyện vu vơ qua những vấn đề hiện đại. Ti m gi nhưng mang trong mnh cả mớ tự i rởm, lại e ngại người khc biết mnh m gi. Thế nn, những dịp đến nh nng, mặc dầu muốn ni chuyện với c ả nhưng cứ giả vờ tỏ ra v tnh thch ni chuyện với bố hoặc mẹ nng nhiều hơn, chỉ thi thoảng ni với nng vi cu như trong trường hợp nhờ nng lấy bi văn khoa; thế nn, thường th bạn b ti chụm lại ni chuyện với nng.

    Xt như thế, ti nhận ra mnh c những c tnh rất khỉ hoặc quan niệm ngang như cua nhưng cố chấp v bo bo giữ lấy. N khng giống c tnh bất cứ ai nhưng n l của ti mặc dầu chỉ l quan niệm. Bất cứ khi no đi chung với bạn b gặp thanh thiếu nữ ni chuyện, cho d ti muốn lắm, nhưng lại rất t ni với cc nng m dnh phần cho cc bạn ni, hoặc đang ni chuyện với nng no, nếu c một thanh nin chen vo l tự động ti rt d, kiếm cớ bỏ đi chỗ khc bởi cảm thấy hai người thanh nin đua nhau ni với một thiếu nữ c vẻ tranh ginh lm sao ấy để rồi ti chấp nhận chịu thua. Thua để khng bị mặc cảm tranh ginh, thua cn hơn bị tự xỉ nhục v tranh nhau một thiếu nữ gip cơ hội cho nng ln nước. Th rằng người khc lm nhục th ti cn chịu được mặc dầu cố gắng ăn miếng trả miếng, nhưng chnh ti cảm thấy điều g l một sự nhục nh, dứt khot khng chịu lm. Ti khng muốn bị nhục với chnh mnh. Khng hiểu tại sao ti c ci tự i rởm ny m lại cứ khư khư giữ lấy đến nỗi đ biết bao lần bỏ lỡ cơ hội?

    Chnh v vậy, ti hơi ngạc nhin v trong lng mừng rơn khi mấy người bạn ni Lan để mnh. Tất nhin, họ ni chuyện nhiều với nng nn biết; cn ti, thch nng l lẽ đương nhin nhưng v cố tnh đng kịch ni chuyện với bố mẹ nng nn khng biết. Thật ra, ni chuyện với bố mẹ nng nhưng ti phải khổ sở, ln lt liếc trộm trong khi cc bạn ti thanh thản, diện đối diện tn hươu tn vượn. Liếc trộm nghĩ cũng khổ, miệng ni lang thang, bộ mặt ra điệu khng để nhưng mắt phải cố tnh nhn xo một độ xin giới hạn no đ v cặp tai lại cũng phải cố rng hết sức theo di động tĩnh về cu chuyện nơi bn bn kia cng thời với cu chuyện người lớn bn ny. Cũng nn ni r, ti m thầm cảm ơn mấy người bạn đ ni cho biết nng để đến mnh, kể từ một buổi chiều sau khi ni chuyện tại nh nng ra về.
    -Tụi bay ni chuyện với nng như pho rang trong khi tao bận ni chuyện với ng b b b m ni rằng nng để tao l thế no? Ti gii by bằng cch đặt cu d hỏi v chứng tỏ v tư nhưng lng khấp khởi mừng thầm.
    -Tổ sư cha thằng ny ngu qu mức đến nỗi được lọt vo mắt xanh người đẹp cũng khng biết... Một thằng bạn ln tiếng; thằng ny thường t ni nhưng ngồi bn chung với "ghế" l miệng n chẳng khc g tổng đi pht thanh duyn dng xổ lin tu bất tận, cng ni cng hăng say, v người nghe cng thch.
    -Vậy m n hn, chẳng b cho tụi mnh tn kh cả cổ họng, tốn dăm thng nước miếng khng được d chỉ ci liếc mắt đưa tnh... Đng l mo cậy ch xơi! Thằng đẹp trai, cao ro đeo kiếng tỏ bộ tr thức, thường ch ti ngu đần, chậm chạp ni với giọng tiếc rẻ.
    -Chng my tiếc xt chi, đứa no đứa nấy dăm ba con bồ chưa đủ sao m cn ganh tị với n. Cuộc đời ny đu phải thiếu những cảnh ch ngp thịt quay v mo m vớ c rn... Khng ni vun vo th hy lờ đi cho n ln hương một cht. Tao đề nghị, từ nay tụi bay chấm dứt, chừa ci tật coi rẻ n... Thằng no cn ni đụng đến n, sẽ mang ci nhục của thn nam nhi đứng trong trời đất... Thằng con nh giầu, đẹp trai lun lun ăn diện bảnh bao ln giọng gip ti. Đo của n l những nng tin con chu dn thương mại, đng tiền, nhiều của, km thm những kiểu ăn bận hợp thời trang hở ngực, xẻ mng nn khng thm tỏ ra tranh chấp với ti. Cũng may, đỡ được đối thủ no, lng ny khấp khởi chừng đ.
    Nghe ba đứa bảnh bao ln giọng thy đời, người răn đe, kẻ bnh vực ti, thằng bạn tự ny giờ im hơi lặng tiếng mới chậm ri chm chọc:
    -Tiền nhn dn ta c cu, tốt số hơn bố giầu. Chng my đẹp trai, ho hoa phong đn gnh, đứa th ci m đi tới đu sng la tới đ lm ai nấy muốn m mắt, đứa con nh giầu ăn bận sang trọng, đứa no coi bộ cũng trổi vượt hơn tao với n, hơn nữa, đ l chỗ bạn b vẫn khng biết nhn nhượng lại cn tỏ vẻ ghen tị. Lm bạn với tụi my coi chừng mang tiếng điếm nhục tng mn... Cn my, n quay qua ti ln giọng kẻ cả chừng như bố dạy con, từ nay my phải mở tr khn ra một cht, kiếm giờ đến bầu bạn với c ả hoặc rng để dnh tiền đưa em đi dạo phố, ăn kem. My m cứ k k đi với ba ci loa phng thanh kia th cứ tiếp tục hầu chuyện ng b b nng tới mn đời để rồi xi hỏng bỏng sẩy con ạ.
    Thằng khỉ ny rất t khi ln tiếng trong những cuộc l luận hơn thua nhưng động mở miệng chẳng khc g họ hng nh cc nghiến răng, tiếng ku thấu tới trời do đ thằng no thằng nấy đnh chịu phục. Đ khng ni th thi, nhưng khi cần phải ni, n l luận, ro trước đn sau, dng đủ mọi chứng cớ kha miệng đối thủ. Bọn ti năm người mỗi đứa một tnh một nết gần như tương phản m lại họp thnh một băng đạo mạo trong đ ti c số phận hẩm hiu nhất. Chỉ một điều tốt lnh của nhm l khng bao giờ chng ti đấu nhau trước mặt thin hạ, nhưng khi chỉ c bộ năm với nhau, thằng no thằng nấy cũng hay cũng giỏi, chẳng đứa no nhường đứa no ngoại trừ thằng ti, ci miệng khng vừa g nhưng cố trnh hơn thua thnh ra nhiều lc con nh cc nghiến răng thường phải gp lời bnh vực. Cầu trời ph n, cũng nhờ vi cu chỉ gio hm chứa tu vi thm hậu ấy m ti c gn sức m mẫm đến chầu chực ring tư nơi nh nng; t ra cũng vi lần nn thnh thi quen dễ thương kh chừa.

    Cho đến một hm, vẫn với thi quen theo đuổi, rnh m vo thời gian hai ng b bc ti đi vắng như một số lần trước, ti tới nh nng. Sự thật m ni, dạo ny v m nng qu độ ti đm khn ra, khng chịu đi chung cng mấy người bạn nữa để trnh bớt sự xốn xang kh chịu khi bạn b ni cười tự nhin với nng trong lc mnh ngậm đắng nuốt cay tỏ bộ khng để do c tnh anh hng rởm. Ti lại cn ma mnh đủ để c dịp hỏi d nng về giờ giấc sinh hoạt trong ngy, bố mẹ nng vắng nh vo những thời điểm no, khi no đi, lc no về.

    Như những lần trước, ti lấy rượu uống, rượu ngm sm pha với nước cốt rượu nếp (rượu ci). Rượu ngọt mềm mi nn ni chuyện tầm pho cũng cảm thấy ấm lng, ấm lng v được ngồi ni chuyện với người mnh thch. Hai đứa thường ngồi nơi bn học, nng bn ny, ti bn kia hết giờ ny qua giờ khc; m chuyện th t m m nng th nhiều, ti ngồi lỳ tới lc bố mẹ nng đi lm về mới chịu để cho c nng nấu cơm. Khng hiểu hứng ch thế no ti rt rượu mời nng uống trước.
    -Em khng uống được đu!
    -Khng được đu th được đy, một ngụm nhỏ thi, may ra c thể thng cảm cho dn rượu ch bao lu nay đ chấp nhận ngậm đắng nuốt cay. Ti trổ ti ăn ni lang thang theo kiểu cch học lm khi nghe mấy thằng bạn pht lc khoe dấm khoe mẻ.
    -Th họ nghiện chứ no ai bắt uống m ngậm đắng nuốt cay.
    -Em thử cho biết xem c dễ nghiện khng.
    -Anh uống đi, em chưa bao giờ thử nn khng uống được...
    -Chưa thử đ ni khng uống được, no, một ngụm nhỏ thi.

    Kể ra ti cũng ngu thật, đưa ly rượu mời nng uống v bị từ chối, thế m lại khng dm liều lĩnh đụng chạm đến tay giả đ p nng cầm lấy ly. Thế nhưng, chẳng hiểu nghĩ thế no, nng đn lấy ly rượu, hớp một ngụm nhỏ rồi trao lại cho ti, nhắm mắt, nhăn mặt cố nuốt coi bộ khổ sở lắm. Đưa ly ln mi nhấp nhấp trong khi say đắm chim ngưỡng nng, lng ti rộn ln niềm hạnh phc kh diễn tả. Thiếu nữ đang xun uống rượu trng tnh gh nơi! M nng hồng ln, cặp mắt lim dim trn ngập nt quyến rũ... đi mi mọng bng như bị p xuất qu cao dồn nn muốn rịn mu ra khỏi ln da, ph by thể chất mềm mại đầy hấp lực. Men rượu ha men tnh đẩy lng lng lng, mắt chăm chăm dn chặt nơi khun mặt giai nhn..., ti thm được hn nng... Ti muốn nhai ngấu nghiến thn hnh đang tot ra sức thu ht mnh liệt bn kia hng bn... Ti muốn nhảy chồm qua... Mnh lực cuốn ht của giống ci quả thật kinh khủng... Mới ngồi đối diện m n đ khiến mu trong người ti chạy rầng rầng, vang dội chừng như c những chiếc vồ đang hng hục đập nơi hai mng tang. Con tim cảm ứng sức hấp dẫn ấy qu bạo; n vng ln dồn hết năng lực cũng đập c no c nấy tựa ngn cn chừng như muốn vng vẫy, dứt bỏ mọi lin hệ để bay ra khỏi lồng ngực, tăng p lực mu ln cao khiến ti tối tăm mắt mũi. Hnh như ti bị nghẹt thở. Đng, kh quản coi bộ khp nhỏ lại ngăn chận con tim vọt ra lm ti kh thở, thc đẩy cần cổ xốn xang đưa ln đưa xuống nuốt nước bọt lin hồi do cố gắng mượn bất cứ động tc no đ nhắc nhở bộ phận lng ruột trong ti tỉnh thức giữ đều ha cơ thể kẻo m đi, ngưng lm việc th chỉ c nước hai năm mươi. Cả một hệ thống dy chuyền nơi cơ thể bị sức cuốn ht tỏa ra từ bờ mi, nt mặt dường như mơ mộng đối diện lm rối loạn khiến ton bộ thn xc ti bị dồn nn tựa tri banh bơm cứng tạo thnh năng lực thc đẩy muốn nhẩy bay ln. Vng, thn xc ti muốn vượt qua khỏi chiếc bn học chướng ngại vật để ha nhập vo thn xc bn kia... thế m ti vẫn phải cố gắng kềm hm, gồng mnh lấy tấn dn mng nơi mặt ghế, hai ci ch tựa cạnh bn p đi tay nắm chặt ly rượu m đắm nhn nng... Khng hiểu từ đu pht sinh sức khng cự coi bộ qu thụ động ny bọc cứng mọi ham muốn tc động nơi ti khiến cảm gic chống trả tạo thnh sự khổ ải chịu đựng dồn dập từng cơn chiến đấu quay cuồng cng khiến ti lc say lc tỉnh, gic quan cảm nhận mờ mờ ảo ảo. Hnh như ti đang ở trong trạng thi bấp bnh, bềnh bồng chm đắm giữa p xuất của những lực đối khng đang thục mạng quần thảo...

    Trong trạng thi diễm ảo, ti m đắm muốn ăn tươi nuốt sống hnh bng trước mặt nhưng vẫn cố gắng vượt thắng ham muốn bnh thường trong nỗ lực chịu trận với cơn bo lng. Ngước ln nhn, bỗng chạm nh mắt đờ đẫn của ti, nng vội trnh trong thế đầu hơi ci; đi mắt chớp chớp đoạn khp hờ tựa hai vệt di phụ họa thm nt mỉm cười pha lẫn e thẹn khiến gương mặt trở thnh tm điểm pht xuất mun vẻ mời mọc, khuyến khch. Thm vo đ, kiểu o thời trang một nt cổ khng ci ph by khoảng da mơn mởn dẫn dụ, kch thch tia nhn bm chặt từ đ b xuống su hơn tạo thm tưởng tượng đ chẳng những gip người mặc thm phần khu gợi m cn như mang ẩn tạo dịp cho kẻ đối diện c cảm nghĩ đang được bật đn xanh, an tm tiến tới.

    Dẫu cảm nhận được những dấu hiệu an ton tạo dịp thuận lợi đưa đến lin hệ tnh cảm thn mật hơn, ti vẫn chưa dm đốt giai đoạn bởi kinh nghiệm đam m qu khứ đ bao lần dập vi, gy lắm vết thương yu đương su đậm, nhắc nhở chớ nn vội v, chận con lợn lng trong ti đang hng hục xng ph muốn xổ ra tp miếng mồi quyến rũ trước mặt... Ti chẳng khc g kẻ bị lọt giữa hai lằn tn nhắm tới d trnh lối no cũng mang thương tch. Một đng bao gồm hai mnh lực hối thc; trạng thi ăn đn chấp nhận đến độ thch đố, mời mọc của giai nhn ha cng khung cảnh tạo cơ hội ngn năm một thuở... lại được xi bẩy từ sự khao kht đ trở thnh c tnh thm con gi v thc đẩy của men rượu, men tnh. Đng khc, năng lực đối khng được tạo nn tự niềm đau ngy dại kết quả những mối tnh đ qua do đ e sợ như con chim đi kht nơi sa mạc một lần đ bị bắn, thấy cnh cy cong cũng nghĩ l cnh cung đang giương nn d trng thấy con su bo bở no trn, hấp dẫn ngờ nghệch b trn đ, cũng chỉ dm bay vng xa xa thm thuồng đưa mắt tiếc nuối...

    Bay chn v dẫu e sợ đến mấy mặc lng, chim cũng mỏi cnh v chnh sự mỏi mệt v đi kht cộng thm sức hấp dẫn của con mồi đ khiến n qun tầm nguy hiểm của cnh cung để rồi s xuống... mổ. Con chim đi kht thiếu kinh nghiệm bị lừa! Loại su sống bằng nhựa xương rồng nơi sa mạc mọng bng trng tựa miếng mồi ngon đ khng phải l chất bo bổ cho chim m l thuốc độc t liệt khiến con chim vừa nuốt vo đ bị r cnh. Tương tự, ti cũng rơi vo trường hợp bị phận số lừa giống con chim... Dẫu cảm quan, kinh nghiệm go tht chận lại ham muốn của bản ng, nhưng ci đi kht thm con gi cứ dng ln, dng ngt trời thc đẩy hai tay ti dang ra vồ miếng mồi ngon lnh, mơn mởn... v kết quả cũng chỉ l cảm nghiệm thế no l hạnh phc của thời gian ấy km thm th đau thương.

    Một tay vẫn giữ khư khư ly rượu, tay kia ko ghế vng qua chiếc bn, xch lại bn cnh tri người đẹp đoạn từ từ ngồi xuống, ti dng tay tri đưa ly mời nng uống thm cht nữa. Ni khng giấu giếm, ngồi bn cnh tri của nng, xoay người đưa tay tri cầm ly mời rượu, ti c cơ hội p st gần nng hơn. Phải cng nhận, thiếu nữ họ tot ra hương tnh hấp dẫn cho dầu nhiều khi chỉ l giả tạo nhưng dẫy đầy cuốn ht. Men rượu sừng sừng v hương con gi, cả hai ha nhập nng bổng ti ln, ngất ngy s tới.
    -Thi, em khng uống nữa đu, uống vo mệt qu. Nng khoanh tay trn bn, nghing đầu tựa xuống, mặt hướng về pha ti, đi mắt chăm chăm nhn, biểu lộ mun vẻ đợi chờ...

    Dầu c quen được cả ngn vạn thiếu nữ suốt qung thời gian dai dẳng m khng tiến tới nổi sự thn mật th cũng chỉ như ht gi v đưa đến kết quả xt xa giương mắt hau hu nhn em ln xe hoa, san sẻ cuộc uyn ương với người khc trong khi miệng mnh nuốt nước bọt km thm nỗi đau mất mt cắt dạ, mo cậy ch xơi, chăm cht nui em khn lớn rồi đem dng cho người khc hưởng. Nhưng ti phải dng mnh khe no để đụng chạm được nng trong hon cảnh thuận lợi ny khiến nng khng thể trch ti l lạm dụng. m đại nng, ti khng đủ can đảm lm thế. Theo kinh nghiệm một số bạn b truyền cho v lun nhắc nhở phải liều, nếu khng đẹp trai tất nhin phải chai mặt; sau đ, lỡ nng ln tiếng chỉ trch th sự cũng đ rồi v chỉ cần giả đ ăn năn xin lỗi l đ tạo xong cơ hội ngựa quen đường cũ... để lấn dần nay một cht, mai xa hơn. Khổ nỗi, tự i rởm khuyến dụ rằng nếu liều như vậy tức l đ tự khinh khi.

    Ti thm đưa tay vuốt mi tc, rờ ci lưng, hoặc m chiếc eo cơ thể uốn cong vng từ trn bn xuống mặt ghế nhưng vẫn ngại ngng do dự, nht nht với lng xốn xang thầm nghĩ, cứ đụng tưới v nng no đ chết ai đu! Sỗ sng qu nếu nng khinh khi, c phải vuột mất con mồi v uổng bao cng lao theo đuổi, ti lại tự bo chữa cho nỗi lng bối rối kh bề tnh ton của mnh. Bứt rứt tr tnh, ti phục mấy thằng bạn ba trợn... Chng n chai mặt nhưng c miếng; mnh cố thủ với c tnh tự i rởm nn trứng đ để kề miệng c rồi m con c phải đng kịch giả đ như m. Mở mắt ra, hỡi con c ngu dại; khng muốn nhn thấy ci mặt mnh chai th từ nay đừng soi gương nữa l huề... Nhưng phải c l do bo chữa lỡ nng phản khng, tự i trong ti lại ln tiếng tnh ton by mưu chước, v nếu cần xin lỗi th phải l chuyện lầm lỡ khng chủ đch; mnh c thể lừa dối người khc được nhưng khng thể thực hiện việc mnh cho l hn... Sao khng ni cho nng biết mnh muốn rờ ci lưng, muốn m ci eo, muốn vuốt mi tc, nếu nng khng chấp thuận đu thiệt thi chi... Nghĩ th dễ nhưng ni sợ qu, ti phải kiếm cch khc sao cho c thể đo lng nng... Tuy nhin, con mo thm thuồng liếm mi nhn miếng mỡ ng nh kề cận quả l qu sức chịu đựng. Cho d những trận đn kinh hồn, thừa sống thiếu chết được nhắc nhở bởi ci roi đang nhăm nhe chờ chực dấu hiệu của cử động tiến gần tới miếng mỡ l đ vội vng quất xuống th cũng chỉ lm n sợ thời gian ngắn lc đầu để rồi chẳng bao lu sau liều mnh chịu đn chụp giựt miếng mỡ. Miếng mỡ chỉ hấp dẫn gy sự thm thuồng đối với con mo chứ chắc chắn khng quyến rũ bằng Lan đối với ti... V thế l ti qun hết bao nhức nhối của những mối tnh cũ, chỉ tm cch sao cho nắm lấy bn tay, hoặc m được đi vai nng lm ngưỡng cửa tiến vo cảnh thin thai trn đầy thơ mộng...

    Đưa cnh tay phải đặt trn thnh dựa chiếc ghế nng ngồi, ti trổ ti đnh đo lưỡi:
    -Uống cht rượu, đi mắt em trở nn long lanh thơ mộng gh nơi.
    Nghe ti phỉnh, m nng thong hồng.
    -Chẳng hiểu c thơ mộng khng nhưng biết chắc chắn n đang mơ huyền mờ.
    -Em uống thm cht nữa cho n mờ lun.
    -Sao anh muốn mắt em mờ lun?
    -Mới một cht rượu đ thấy thơ mộng như thế, uống thm cht nữa n sẽ tnh hơn.
    -Anh tn kh qu, nhưng em đang muốn được nn ra cho n hết hơi rượu; em mệt qu!
    Ni đoạn, nng ngồi ln, dựa vo thnh ghế, đụng cnh tay ti liền ngửa cổ đặt cả sức nặng ci đầu dồn xuống, đi mi nhẹ mỉm cười ra chiều ưng . Thm một phen tim ti đập loạn x ngầu, đập như sấm st, muốn nhảy ra khỏi lồng ngực. Ti t m cảm khoi bởi ước vọng đ thnh th t m v cảm nhận hương tnh nng trao tặng trn lấp thn xc lẫn tm hồn đang bừng bừng trỗi dậy. Tạ ơn Trời, nng đ chấp nhận ti, nng đ ăn đn, đ mở mn cho hai thn xc nối liền bằng ci đầu xinh xinh tựa trn cnh tay thằng khờ, đ mở toang cnh cửa của những ngy thơ mộng cho ti bước tới... Ti muốn ht ln cho mọi người biết mnh đang sung sướng, cho niềm hạnh phc đầy ắp trong lng vỡ toang ra chia sẻ cng cả thế giới. Ti l người may mắn hơn hết mọi người v Trời cho ti c nng; ti đ c nng.

    Độ vi pht, nng ngẩng đầu dợm đứng dậy; bn tay ti vội chận bn vai giữ lại.
    -Em định đi đu?
    -Uống rượu mệt qu, em phải v trong bếp cht.
    -Em ngồi thm cht nữa rồi hy đi.
    -Em v bếp v ra ngay, khng ai bắt cc được em đu m sợ! Giọng nng ngọt ngo được phụ họa thm nh mắt tnh tứ khiến lng ti muốn lịm ngất...

    Nng ly nhấp mi, rượu ngọt bỗng trở thnh lợm giọng, ti cũng đứng ln lấy chai rượu ngm thuốc của bc ti rt ra một ly khc mong rằng men cay v thuốc đắng đ nn được phần no nồng độ chn tnh đang si sục đầy ắp trong lng tưởng muốn tro ra lnh lng. Chất ngất bởi say tnh, rượu nếp ngm thuốc phong cay x cần cổ đ c lần ti uống thử thế m giờ đy nuốt vo lại m m đằm thắm. Tnh nng biến cổ họng thnh chai đ nn rượu mạnh bị ph tan ảnh hưởng, v cũng từ đ ti nhận ra rằng bất cứ g qu độ đều lm cho người ta trở nn bất thường... Xếp hai chiếc ghế st nhau với chủ đch thm phần kề cận v nhấp rượu ngồi chờ, đang định nng ly lần thứ nh th cũng vừa lc nng trở lại. Mối "tnh trong như đ" tự n đẩy đưa hai chng ti st vo với nhau, thn kề thn; tấm mn e ngại khng cn l bức ngăn cch, ti đưa tay m trọn tấm thn mềm mại của nng ko vo mnh, đầu tựa vai. Tnh dng chất ngất khiến lng muốn ni mun lời m khng biết ni g đnh nhường cho cử điệu hai cnh tay như đi cho thừng quấn kht lấy nng; ti mơ mng tận hưởng niềm hạnh phc bởi được tnh yu chiếu cố. Đất trời như ngừng quay; mọi đề ti ni chuyện tuồng bay bổng ln my; cả thế giới của hai đứa gom lại chỉ cn đi tim cng rộn rng nhịp đập đẩy những rung động đại diện ngn ngữ tuyệt hảo nhất của loi người chuyển giao qua tần số yu thương. Chnh lc ny ti nhận thấy khi hai người cn theo đuổi nhau, họ cn cần ngn ngữ tn tỉnh, mồi chi, bất cứ g cũng c thể trở thnh đề ti để bằng cch no đ diễn tả hoặc tm kiếm tần số ha hợp con tim. Ngược lại, khi con tim ln tiếng trao đổi, mọi ngn ngữ trở thnh khiếm khuyết đến độ thừa thi. Lan c lẽ cũng cảm thấy thế... Nng bm cứng lấy cnh tay ti đang vng qua ngang ngực v như khng cn hơi sức, tựa hẳn vo người ti để dnh năng lực cho con tim thổn thức. Thời gian lặng tri... v độ hơn mười lăm pht sau, nng nhẹ chuyển người cựa quậy trong khi ln tiếng:
    -Anh m g chặt cứng, thở khng được.
    -Em ni hơi sớm? Ti nhẹ nới lỏng vng tay.
    -Nhưng lc mới đầu lại thch...
    -Hồi ny em xuống bếp lm chi vậy?
    -Em co nơi cổ cho rượu n ra m chẳng thấy rượu đu. Em chưa bao giờ biết rượu l g v sợ n. Uống rượu mệt qu.
    -Sao em uống?
    -Th anh bảo em uống!
    Một cảm gic mới lan dần trong cơ thể, v ti ni, nng lm điều chẳng những đ khng muốn m cn sợ. V ti muốn nn nng lm theo... Thế rồi từ đ cảm tnh của ti đối với nng ngy một lớn mạnh xiềng đi chn ti dừng lại nh nng thường hơn mỗi khi c dịp. Chng ti thường trao đổi quan niệm ring về những gi trị v lối nhn đến những vấn đề đang si động nơi thực tại cuộc sống. Ti kể nng nghe những c tnh gn bướng của mnh; nng kể về sự giao thiệp cũng như những điều suy nghĩ hoặc nhận xt. Cả hai khng bao giờ ni ln tiếng yu nhưng qua thi độ xc nhận rằng chng ti yu nhau. Ti yu nng v nng yu ti.

    Bởi yu nng v bởi tnh yu của nng, ti c dịp tm hiểu thm về con tim của mnh. Phải chăng ti chỉ muốn yu, muốn được yu theo bản tnh bnh thường con người? Tnh yu sẽ dẫn ti đi tới đu? Hn nhn l g với tnh yu? Tại sao bao nhiu người quan niệm yu nhau l phải sống chung với nhau trong khi ti khng cảm thấy như thế? Phải chăng nguồn gốc của yu đương bắt nguồn từ bản năng sinh tồn của con người? Yu c những mực độ v những loại như thế no? Hnh như c sự khc biệt giữa những quan niệm yu đương v hnh như n cũng c thể bị hiểu khc nghĩa ty theo quan niệm của từng người. Yu l thế no khi so snh với lin hệ sinh l? Đ bao nhiu người, rồi trong văn chương, tiểu thuyết ni về yu, sao ti thấy những nhận định cũng như quan niệm về tnh yu khng giống nơi ti cht no. Sinh l l sinh , yu l yu; ti khng thể dng lối diễn tả hai con ch yu nhau v đ l bản năng sinh tồn. Yu đu phải l vấn đề thỏa mn nhục dục. Nhiều vấn đề quay cuồng trong ti. Ti tự hỏi thm tại sao xa nng th nhớ, gần nng lng ti lại c một thứ cảm nghĩ, cảm tnh no đ khng thể diễn tả được; ti gọi đại n l yu nhưng sao ti thấy tnh yu ny khng đi hỏi phải lm chuyện vợ chồng với nhau dầu đ l một bản năng nhưng đu cần. Đồng thời ti cũng cảm thấy khng cần phải ăn ở với nhau thnh vợ chồng v ti khng c một cht nghĩ g về sự sống chung. Ti v nng đ chẳng bao giờ xy đắp ước mộng tương lai của đi lứa.

    Những cu giải đp dần dần hiện ra một cch sng tỏ nơi ti. Con tim c l lẽ ring của n v chỉ n mới c thể trả lời được. Con tim ni với ti khng giống con tim người khc ni với họ, do đ cu trả lời cho tnh yu của ti khng giống cu trả lời cho người khc v họ l họ; họ c tiếng ni con tim của họ. Vấn đề l ti c chịu tm hiểu xem con tim ti muốn g hay khng, hoặc l ti cứ tưởng thế ny, tưởng thế kia, dng những cng thức người khc kiếm ra cho họ để rồi vay mượn đắp v cầu mong lm của mnh một cch mo m, g p.

    Một hm nng kể, "C một anh chng tỏ tnh với em; em khng trả lời m chỉ ậm ừ. Thế rồi anh ta muốn em thế nọ, muốn em thế kia lm em bực mnh. Khi người ta yu th tự người ta muốn lm hi lng người yu chứ đu muốn bắt p người mnh yu phải trở thnh kẻ rập khun mẫu mnh chọn. Anh ta cứ đi cưới em, khng muốn em giao thiệp với bất cứ người con trai no."

    Ti đồng với nng về vấn đề khi mnh yu ai th mnh muốn lm hi lng người ấy. Nhưng lm hi lng với mục đch g? Lm hi lng để lấy lng? Lm hi lng tm cơ hội cũng như mua chuộc để chờ thời cơ thỏa mn sự đi hỏi của mnh, nghĩa l đổi ci nọ lấy ci kia, để vụ lợi. Đi khi mnh nghĩ rằng yu, nhưng thực ra n chỉ l sự ham muốn thỏa mn sinh l. Ci yu ny ti gọi l yu ch kỷ, yu v chnh mnh, bởi ci lợi lộc, c thể gọi được như thế, mnh nhắm tới. Xa hơn cht nữa, muốn yu để được người ta yu lại, cảm thấy sung sướng v được người khc yu, hoặc c cảm nghĩ mnh l người đng yu cũng vẫn l ch kỷ; v bao lu rồi, ti chỉ c tnh yu ch kỷ, yu v thm được yu, v muốn quen thiếu nữ đề b đắp sự thiếu thốn bn tay con gi trong nh lc cn nhỏ...

    Nng khng thể đồng về điểm được gọi l ch kỷ của ti v nng cũng như ti, cũng cảm thấy sung sướng v được ti yu, v được người nng yu yu lại. Ti vẫn cố chấp với nghĩ của mnh nhưng khng thể giải thch cho nng hiểu bởi nng cũng cố tnh khng thm hiểu v nếu hiểu, nng cũng trở nn ch kỷ. Nng cũng chạy trốn d chỉ trong tư tưởng, v cũng chnh v thế m ti bị ray rứt v yu nng; ni cho đng, được nng yu.

    Nỗi đau khổ nơi con tim ti biến chuyển qua giai đoạn mới. Thoạt đầu, muốn yu v muốn được yu, yu m khng được yu lại, bị đ đ lm ti đau khổ. Yu rồi được yu lại, ti cũng bị dằn vặt; dằn vặt bởi yu ti, nng sẽ bị đau khổ do ti khng muốn sống theo những cảnh đời bnh thường. Niềm đau ny mới thấm tha, mới khng thể dứt bỏ v qun được, yu, lo sợ mất người yu đ đau khổ, nhưng yu m biết người yu đau khổ v tnh yu lại cng ray rứt hơn. Ci th của yu đương trộn lẫn với nỗi ray rứt thấm tha ny tạo thnh th đau thương.

    Con tim ti vẫn cn mơ ước một trạng thi tiềm ẩn no đ được tỏ lộ bằng những khao kht tm kiếm từ những thực tại gần tầm tay với để rồi tưởng rằng đ l điểm tới, nhưng khi đ với được mới nhận ra khng phải; ti tạm gọi l niềm hạnh phc. Lẽ đương nhin, tm hạnh phc trước tin l phải đối đầu với những trăn trở km theo niềm vui theo đuổi hấp lực tm kiếm giống như trạng thi qua cu Ca Dao, "Cố đấm ăn xi, đấm th v hồi xi chẳng được ăn." Từ khi c được người thật lng yu mnh, ti nhận ra mnh đng yu v đng được yu, nhưng cũng từ đ, con tim bắt đầu tỏ nỗi thao thức. Ni cho đng, ti khng biết dng ngn từ no để diễn tả trạng thi ny nn gọi l sự thao thức của con tim. Ti chỉ cảm nghiệm r l nỗi thao thức mới xt ra thật v l v khng hợp tnh cht no, tuy nhin, n ảnh hưởng ton bộ tm tư. Đu ai lạ g, con tim khng thm nghe theo l tr, m khi con tim ln tiếng th l tr, bản năng, tnh cảm, mọi kiến thức ha nhau vng lệnh.

    Những khi nghĩ về Lan, cảm nhận tnh yu của nng dnh cho ti cũng như tnh ti yu nng, nt đau lng mờ mờ ẩn hiện khiến ti phần bứt rứt, phần ăn năn v sự ham muốn lm quen, cố chiếm cho được cảm tnh rồi lậm vo vẻ đam m, dan du tnh cảm dường như chỉ l để thỏa mn sự thm kht phiếm diện no đ. Tại sao ti khng c nghĩ sống chung một đời đối với nng hoặc bất cứ người con gi no khc? C phải tại ti sợ mnh khng đủ khả năng, ti lực xy dựng mi ấm gia đnh như biết bao nhiu người chung quanh? Tại bản chất bấp bnh, hay thay đổi khng muốn hoặc nhận thấy mnh khng c khả năng chung thủy cả đời do đ ti khng muốn lập gia đnh? C phải thực tại minh chứng cho ti thấy dẫu yu nhau cch mấy, quyết định tiến tới hn nhn vẫn l một sự thiếu st no đ... bởi nếu c những cặp vợ chồng hon hảo như muốn, sao khng thấy ai ni ln m chỉ những phiền h do cuộc sống lứa đi chung đụng, những trch nhiệm khng hon thnh để rồi chồng đổ lỗi cho vợ hay ngược lại, được rao ru?

    "C khuyn chu đừng nn lập gia đnh, cứ trng vo gia đnh c đấy, lập gia đnh khổ lắm;" nhiều lần c ti nhắc nhở mỗi khi gặp... Tất nhin, khng phải v l m c người khuyn mnh những cu như thế... Thằng chu đang yu rối ln mặc dầu vẫn bị trạng thi mng lung dằng co dằn vặt trong khi b c lại cứ đem những đau khổ cuộc sống gia đnh ra h. Ti thầm nghĩ, c chn l phải bởi ăn no qu tất nhin bội thực; bất cứ g qu độ cũng khiến người ta đau. Thế sao c khng kể ra sự tốt đẹp, hi lng thỏa mn của những khi sướng sướng lại cứ li ci khổ ra m than! Gia đnh c chn đứa con, những chn đứa th đ bao nhiu lần hạnh phc thế sao c khng khoe ra? Ti chỉ giữ trong lng khng bao giờ ni ln nghĩ về lời khuyn. Lẽ thường, ở lứa tuổi thanh nin sung sức, khi nghĩ hay ni về hạnh phc lứa đi ai m khng lin tưởng đến ci chuyện ấy. Chẳng thế m những thanh nin, thanh nữ, ngay cả những người đ đứng tuổi, khi c cơ hội gặp nhau thnh từng nhm cng phi hay ni nhăng ni cuội, ni về ci chuyện chẳng nn ni chốn cng cộng nhưng lại thực hnh đắc lực lc ring tư... chuyện b kh, chuyện ni b cười to... Ấy, mới chỉ ni tới đ khiến người nghe vui vẻ tham gia đấu lo th sự thực cn hấp dẫn biết chừng no? Đặt vấn đề như vậy, ti tự hỏi, c phải mnh đ bao lu nay cố gắng theo đuổi một hnh thức đạo đức giả để nghĩ rằng mnh l con người tốt lnh. Bạn b v xm "yu hoa" kể lại những mn trời long đất lở cũng như những điều ngớ ngẩn của họ khi đụng chuyện... Nghe riết về những kinh nghiệm khc nhau, nhiều khi ti trổ ti pht lc chứng tỏ ta đy cũng dn lng chơi cho khỏi bị coi thường v khng biết của ấy l g... Đng l thứ v miệng, ti nhiều lần thầm nghĩ. Tuy thế, tự thm tm, ti cảm thấy hnh như c phần no bất ổn. Cuộc đời v mục đch của con người đu phải chỉ l những cảm gic m bạn b ti cho l điểm tột cng sung sướng tạm gọi l hạnh phc ấy. Nếu cảm gic của sự lin hệ xc thn giữa hai người đ l điểm tột cng thế sao người ta vẫn cn phải lập đi lập lại hoặc chạy theo những đối tượng khc phi no đ? Tại sao c ti than thở v đem cả cảnh khổ cuộc sống gia đnh ra chứng minh m khng kể lại những niềm vui gia đnh? Phải chăng hạnh phc chỉ l những giy pht cảm gic chng qua để con người mun đời chạy theo đuổi bắt? C thứ hạnh phc no khng ty thuộc cảm quan của con người?

    Thật ra, ti nghĩ, hai chữ hạnh phc mang nghĩa rất mơ hồ đối với tất cả mọi người bởi ai cũng kiếm tm n. Người ngho cho rằng nh c của ăn của để, muốn g được nấy l hạnh phc trong khi những người giầu c, tiền dư thc đống hoặc cơ sở ny, nh my kia lại cho rằng những người ngho kh, cy su cuốc bẫm c niềm hạnh phc hơn bởi khng phải lo lắng, tnh ton. Ai cũng đeo đuổi, tm kiếm ci được gọi l hạnh phc m hnh như khng ai hiểu n giống ai, chỉ biết mơ ước những g mnh khng nắm giữ, đặt cho n một ci tn chung v biến n thnh mối nhức nhối, thm kht. Nhn lại chnh mnh, ti đang yu, được yu m vẫn thm kht ci hạnh phc mơ hồ no đ, thế nn vẫn khắc khoải, vẫn khng hi lng với những g đang c. Bởi đ, nhiều lần ti lấy quan niệm "Tri tc, tiện tc, đi tc, h thời tc" của Nguyễn Cng Trứ dng lm tiu chuẩn an ủi chnh mnh... nhưng vẫn khng sao "h thời hạnh phc." Phỏng khi đi c thể ngồi đ suy tưởng tri no, tiện no, đi no l sẽ c h thời khng đi được chăng? Chnh kinh nghiệm đơn giản đ gip ti đặt vấn đề về nỗi ước mơ tưởng như ảo ảnh vẫn từng chập khiến lng mnh khắc khoải. Ti nghĩ, giu c, vợ đẹp con khn, danh vọng, chức quyền v.v... d ai đ c tất cả những g họ mong muốn, họ vẫn cn kht khao niềm hạnh phc... Bằng chứng l khng t ti tử mn bạc, tiền của như nước, được nhiều người trọng vọng, ca tụng nhưng lại tự tử. Họ kiếm ci chết bởi c lẽ ci chết mang lại điều họ mong muốn khc với những g họ đang c trong cuộc sống, dẫu ai cũng sợ chết.

    Thế niềm hạnh phc đang lm lng ti ray rứt v hạnh phc mọi người tm kiếm phỏng c điểm g chung? Đọc cuộc đời Đức Phật Thch Ca, dầu khng cho rằng đng sự thực nhưng được nhiều người ngưỡng mộ, ti tự hỏi l do g thc đẩy Đức Phật bỏ ngai vng, vợ con... bước vo thế giới thiền niệm? Cứ những g ti biết do đọc hoặc nghe, Đức Phật bỏ tất cả v cm cảnh những đau khổ kiếp người bao gồm sinh, bệnh, lo, tử nn tm đường gip con người giải thot. Thật l phi l, trước khi kiếm được đường giải thot, ti nghĩ, Đức Phật cũng đ rơi vo vng oan khin kiếp người bắt đầu bằng thời điểm sinh v cuối cng được kết thc bởi tử. Chưa giải thot được mnh, ni chi đến kiếm đường giải thot người khc? Mnh khng c, lấy g cho ai? Suy nghĩ như thế, Đức Phật chắc chắn phải tm kiếm cho ngi trước v c thể v ngai vng, vợ con, cung tần, mỹ nữ, tiền của, oai quyền... khng g c thể lm Đức Phật cảm thấy thỏa mn với lng khao kht hạnh phc m ai cũng ước mơ nn bỏ tất cả đi tm. Tm cho chn nơi Phật học, cu kết luận chỉ l diệt dục, dẹp bỏ tất cả những ham muốn mới c thể hết khổ, hết bị ảnh hưởng bởi thực trạng cuộc đời, thot khỏi lo u của sinh, bệnh, lo, tử. Dĩ nhin, mọi người cng kiếm tm hạnh phc th chắc chắn n phải l điều đng qu, đng ước mong m by giờ đem diệt sự ham muốn n đi th cn g để ni, để tiến tới... Nghĩ như vậy, đem so snh sự diệt dục với lời khuyn của c ti th no c g khc biệt; đừng lập gia đnh chu ạ, nghĩa l đừng yu ai th sẽ khng tạo nn cảnh khổ gia đnh, đừng ham muốn hạnh phc nữa th khng khổ với hạnh phc, nhưng kết quả thực tế ni ln ai cũng mơ ước c một gia đnh đầm ấm, ai cũng ước ao nắm được hạnh phc trong tay. C lao đầu vo rồi mới thấy ước mơ tạo dựng một gia đnh hạnh phc khi chưa cưới đ trở thnh nỗi đau khổ muốn hủy bỏ lc đ thnh thn...; phỏng ước mơ hạnh phc vĩnh hằng của ti c giống như ước mơ hạnh phc gia đnh của mọi người? Họ đ đạt được mơ ước sống chung, đ nếm những hạnh phc đi lứa m cn than thở vậy điều g khiến họ khng nhận ra hạnh phc cuộc đời đến nỗi tạo thnh khuynh hướng chỉ nhn thấy những đau khổ, hoặc điều g họ đang muốn m vẫn chưa c?

    Phỏng trn cuộc đời ny đ ai đạt được niềm hạnh phc vĩnh cửu? Ti c mơ ước ho huyền khng? Hai cu hỏi thường xuyn dằn vặt nơi tm tư khiến nhiều lc ti muốn bung xui, chấp nhận nỗi khắc khoải chung của mọi người để rồi l lết theo thng năm di buồn tẻ; c được giy pht vui tạm bợ no th ngay sau đ lại phải đương đầu với khoảnh c độc giữa những chốn no động của cuộc đời. Chẳng lẽ con người được sinh ra để triền min chịu cảnh khổ ải ny, muốn tm cch trốn chạy cũng khng được? Chẳng lẽ lại c một Thượng Đế độc c đến nỗi bắt mọi người chia chung một tm thức khắc khoải...? Con người nghĩ g về hạnh phc? Hạnh phc thật mang những tnh chất no? Đu l sự thật của niềm ước mơ hạnh phc vĩnh cửu? Phỏng c được điều gọi l hạnh phc vĩnh hằng? Tại sao c những người chối bỏ những pht giy hạnh phc nhất thời m mọi người đang gồng mnh đeo đuổi lắm khi gy ra cảnh tan nt gia đnh, đi hoang một kiếp người? Tại sao một số nh truyền gio Ty Phương đ khng thể chấp nhận sống cuộc đời tiện nghi thoải mi, thin đng mơ ước của những dn tộc ngho khổ m lại coi đ l lối sống tội lỗi để trở lại chung sống với những người km may mắn, ngho hn? Tội lỗi đu ra nơi cuộc sống tiện nghi v l do g thc đẩy họ khng thể chấp nhận sự xa hoa, thoải mi trong khi cảm thấy sung sướng với cảnh sống kh ngho theo con mắt thế gian lm niềm vui cuộc đời? Tại sao những người ln rừng sống c đơn lm bạn với cỏ cy lại được cho rằng hạnh phc hơn những người đầm mnh bon chen với cuộc sống, với phiền h vợ nọ con kia, tiền ti danh vọng? C phải hạnh phc chỉ l một sự đuổi bắt giống như hnh trnh đạt tới l tưởng, chưa đạt được th cn hăm hở nhưng khi c rồi lại cảm thấy chn ngấy để cố gắng chinh phục những đối tượng cn ngoi tầm tay với? C phải sự kiếm tm hạnh phc cũng chỉ giống như cuộc leo ni v khi ln tới đỉnh sẽ bắt đầu xuống dốc để rồi kết cục chn ngn cảnh bon chen tm lng qun nơi cảnh u tịch?

    Lục lọi nơi kho tng Ca Dao để tm xem tiền nhn quan niệm hạnh phc như thế no, ti cng bị dồn vo ng b khng lối thot v Ca Dao chỉ đưa ra mẫu sống lun l, cận nhn tnh c thể được gom tm lại bằng cu: "Ở cho phải phải phn phn, cy đa cậy thần, thần cậy cy đa," hoặc cũng đồng điệu như thế với cu khc: "Đất c chỗ lồi chỗ lở, ngựa c con dở con hay; coi th m ở, chọn theo cỡ m xi" sao cho khi chết để lại tiếng thơm. Thế rồi tm đọc những quan điểm của một số tư tưởng gia Ty Phương xem người ta nghĩ g hoặc kinh nghiệm ra sao về nỗi kht khao của mnh, ti cũng đ chẳng kiếm được g tạm gọi l thỏa mn. ng tổ luận l Aristote cho rằng hạnh phc ty thuộc mỗi người v n l sự biểu lộ của tm hồn lin kết với hnh động; Dostoevsky nhận ra hạnh phc khng phải tự n nhưng trong tiến trnh đạt tới n, v Sigmund Freud, cha đẻ mn tm l xt theo tnh chất ảnh hưởng của sự thỏa mn đi hỏi cần thiết của con người chỉ nhn nhận điều chng ta gọi l hạnh phc đng nghĩa sinh bởi sự thỏa mn những nhu cầu trong điều kiện kh khăn nhất. Lẽ đương nhin, cuộc sống c những lin đới, do đ Ambrose Bierce, khi đặt vấn đề so snh tm tư của con người lại đưa ra thm một kha cạnh: hạnh phc l một cảm ứng từ sự nhận ra điều khổ ải của người khc.

    Tnh chất của hạnh phc được ghi nhận bởi con người qua cảm nghiệm lại cng khc biệt. Đối với Augustine, thật ra, con người ước mơ được hạnh phc v sống với niềm vui ấy ngay cả khi theo đuổi một hạnh phc mộng tưởng, v v thế Henry W. Beecher nhn vo thực tại cuộc đời đ viết đại khi: thường th niềm vui của con người chỉ l bng mờ che đậy những đau khổ. Thomas Campbell tuyn bố: một pht giy hạnh phc l sự trả gi của khoảng thời gian đau khổ khng thể đo lường; trong khi Eric Hopper vạch r mặt tri nỗi kht khao nơi mọi người: sự kiếm tm hạnh phc l một trong những nguyn nhn của bất hạnh. Dĩ nhin, nếu khng cảm thấy bất hạnh, ai ngu dại mơ ước hạnh phc. Cng tm hiểu, ti cng thấy nhiều kha cạnh luẩn quẩn của cng một vấn đề từ định nghĩa đến tnh chất. Samuel Johnson nhận r một nng dn v một triết gia c thể cảm thấy hi lng tương đương nhưng khng c được hạnh phc giống nhau v hạnh phc bao gồm nhiều thnh phần thức tương đồng; ngược lại, Artur Rubinstein đưa ra nhận xt, hầu hết người ta đi hỏi hạnh phc c điều kiện trong khi hạnh phc chỉ c thể được cảm nhận khi khng c điều kiện lệ thuộc. Với tnh chất ny, Thomas Jefferson đ ni ln quan điểm ai cũng c thể đạt được: Khng phải giầu c hay qu phi nhưng chnh l an bnh v mục đch đem lại hạnh phc cho con người. Tuy nhin, điều kiện no để c trạng thi an bnh, v mục đch của con người phải ra sao đ trở thnh nguyn nhn rắc rối của mơ ước đơn giản hạnh phc. C lẽ chnh v lẽ đ, George Santayna đ quan niệm: Hạnh phc khng phải l cảm xc tạo thnh bởi chuỗi vui thch kch động thong qua m tiềm ẩn nơi sự suy tưởng, phn đon về thực trạng cuộc đời con người hi lng hoặc chấp nhận ước mơ của mnh.

    Tưởng rằng tm hiểu sẽ gip ti c được đường hướng v phương php r rng thỏa mn nỗi kht khao bằng cch rờ được phần no ước mơ hạnh phc; ai ngờ, cng kiếm lại cng thấy chẳng c lấy d chỉ l con đường mờ ảo như Aristote đ ni ln bao nhiu năm về trước: người ta tm kiếm hạnh phc bằng những đường lối v phương tiện khc nhau đồng thời kiến tạo cho họ những thi độ khc nhau. John Berry lại cn mơ hồ hơn với nhận định hạnh phc "con chim của thin đng" chỉ đậu trn những bn tay khng chụp giựt n. Đến ngay định nghĩa hạnh phc l g đ khng c th lm sao m chụp, m bắt; cũng thế, đặt vấn đề tm kiếm v phương thức hoặc đường lối tm kiếm lại chỉ như ch sủa lỗ khng. C phải đy l sự thật đng buồn cho kiếp nhn sinh v đ bao lu rồi, người ta định nghĩa, tm kiếm nỗi kht khao mộng tưởng với ci tn hạnh phc. Vậy niềm mơ ước hạnh phc của ti l g? Phỏng n cũng chỉ l mộng tưởng? Chỉ c hai chữ hạnh phc m cng ni cng rối, cng nghĩ cng tối!

    Con người phỏng chỉ l giới hạn nơi trạng thi hiện hữu của thể xc? Hiện hữu để chấp nhận cuộc đời khổ ải th chẳng th đừng được sinh ra. Bởi tự chấp nhận, như Nguyễn Cng Trứ đ nhn theo Đức Phật, cuộc đời l bể khổ, "Thoạt sinh ra th đ khc che, Trần c vui sao chẳng cười kh...," v cũng m thầm khng chống đối để chấp nhận như thế nn người ta chạy theo những niềm vui cảm gic chng qua mong phần no phủ lấp ước mơ hạnh phc vĩnh cửu hầu trnh khỏi đương đầu với nỗi khắc khoải su kn của tm hồn. Thế nhưng, đ c sự hiện hữu tất nhin c sự thay đổi, biến đổi hoặc trong diễn trnh tiến ha. Đu ai vừa sinh ra đ biết ni, biết đi, biết hết mọi sự; cho nn phải được hun đc ty thuộc mi trường x hội, con người cn c những ước mơ, đồng thời tm kiếm phương cch thực hiện điều mơ ước. Nhưng những bậc hiền nhn, đức cao trọng vọng đ v đang được biết bao nhiu người knh ngưỡng từ xưa tới nay như Lo Tử, Khổng Tử, Đức Phật, Đức Cha... c thể đ chn ngấy loại hạnh phc tạm bợ đời ny nn chỉ ni đến hạnh phc đời sau v.v... trong khi ti kiếm tm hạnh phc khng giai đoạn ngay tại cuộc đời ny; phỏng ti nn an phận thủ thường, chấp nhận cuộc đời buồn tnh cng với một người vợ để khi no chịu đựng khng nổi niềm khắc khoải hạnh phc bất tận cắn x, hai vợ chồng kiếm cch gấu nhau như một cch khỏa lấp lng kht khao triền min m ảnh...?
    Thật ra, ti muốn chấp nhận cuộc sống bnh thường cũng khng được v con tim ti c l lẽ ring của n khi đương đầu với cuộc sống hiện tại, thế nn đặt vấn đề v tm hiểu để sao cho cch sống gip ti c được niềm hạnh phc thực sự khng phải l v l. Ti nghĩ, mnh đ c cuộc sống th hy lo sao sống cho tốt lnh nhất, hy tm niềm vui hạnh phc by giờ, tuy khng phải dễ, v xt về kiếp sau, hy để kiếp sau lo. Hơn nữa, nếu by giờ sống chẳng ra g, đam m v chấp nhận như loi gii bọ th kiếp sau lm sao thot khỏi cảnh bn lầy bẩn thỉu? Tuy nhin thực tế m ni, khi đi, khng ăn sao no bụng; hạnh phc đu thể no đến với kẻ chẳng bao giờ kiếm tm. Nếu đ chấp nhận cuộc đời để sống cho qua khng cần suy tnh, khng đặt vấn đề, c lẽ chẳng ai nn than khổ v khổ bởi mnh đ khng muốn kiếm tm, khng muốn tạo dựng điều tốt lnh hơn, khổ bởi đ tự ỷ lại, tự chấp nhận cuộc sống thừa cho qua. Hơn nữa, kinh nghiệm cho biết, dẫu chưa đạt được hạnh phc mơ ước, chnh hnh trnh kiến tạo n đ tự mang niềm vui cho người cố gắng kiếm tm dẫu ngay cả hạnh phc ấy chỉ l một ảo tưởng.

    Tm nơi Đạo Gio, "Theo Lo Tử th phải để cho con người trở về với ci sống tự nhin giản dị của họ..." (Lo Tử Tinh Hoa; Nguyễn Duy Cần; Sống Mới, Fort Smith, AR. USA; tr. 200), khng phải l khng lm g cả m đừng lm ci g thi qu v "vật cng tắc biến, vật cực tắc phản" th lm sao ti c thể đạt được ước mơ hạnh phc của mnh. Đ bao nhiu người, đ bao nhiu nin kỷ no đu nghe thấy ai đạt được mơ ước c tn chung l hạnh phc m chỉ thấy những l thuyết mơ hồ khng thể rờ đến được. Ni rằng sống tự nhin giản dị, "Cng lm t cng hay, v khng lm g cả lại l tốt hơn" (Lo Tử Tinh Hoa; tr. 63) th ti đ sống bao nhiu ngy thng chẳng nn cơm cho g, đến nỗi hai tay vy lỗ miệng vẫn chưa đủ cn ni g đến cng khng lm g cả lại cng tốt hơn! Ti muốn tm một phương cch thực hnh trong khi chỉ thấy l thuyết cao siu được dẫn giải v khng ai ni ln được t nhất phần nhỏ no cảm nghiệm thực dụng. Chẳng hạn trở về với con người tự nhin, giản dị l cch sống thế no? Thoạt sinh ra, đu ai chui khỏi lng mẹ với o, quần, bng tai, son phấn th ci sống tự nhin đơn giản nhất đ thấy chẳng giống g người chung quanh. Đồ ăn thức uống tự nhin loi khỉ đ mun đời p dụng no c lm cho họ hng loại c hai chn hai tay ny rụng lng hoặc cụt đui, thay đổi được cht no; ấy l chỉ ni về hnh thức cơ thể m chưa ni tới tư tưởng, ước muốn... Hơn nữa, đ l con người th tất nhin cn c đời sống khc cao hơn đ l kht vọng của tinh thần v tư tưởng. Như vậy, để cho con người trở về với ci sống tự nhin, hoặc khng lm g cả mang nghĩa g v p dụng ra sao?

    Khổng Gio, ngược hẳn lại với quan niệm v vi v r rng với "Tu thn, tề gia, trị quốc, bnh thin hạ." Khổng học nhắm vo sự uốn nắn con người được chia theo những thể chế của x hội, để rồi nhập thế hnh động... C thể ni theo Nguyễn Cng Trứ: "Tang bồng hồ thỉ nam nhi tri, Ci cng danh l ci nợ nần;" v cuối cng mới nhận ra, "Chen chc lợi danh đ chn ngắt, Cc tng phong nguyệt mới vui sao." Nghĩ như thế, cho d c bon chen cch mấy, lập được nhiều tiếng tăm, cng trạng th hạnh phc vẫn ngoi tầm tay với, vẫn trống lổn như ti, thấm thot một qung đời tiu ph v chọn lầm cch sống, bởi d cho "Bao nhiu năm hưởng thụ biết chừng no" th cũng "Chợt tỉnh giấc nồi k chưa chn." Xt thế, những hưởng thụ cũng khng phải l hạnh phc m ti mong muốn bởi chng chỉ l thứ chng qua trong khi ti mơ một hạnh phc khng tn phai theo năm thng. Phỏng trn đời c loại hạnh phc ny khng? V nếu n chỉ l mộng tưởng, tại sao ai cũng ước mơ? Đồng rằng muốn bnh thin hạ th quốc gia phải thịnh trị, gia đnh cần được tề, v trước tin người muốn tề gia lại phải tu thn. Tuy nhin, người ta tu thn với mộng lm lớn cho danh vọng cao, cho uy quyền trải rộng nn cần sống khắt khe, phải king cữ điều ny, phải tun theo luật kia. Ti khng mơ ước ăn trn ngồi trốc, đ đầu đ cổ thin hạ m chỉ kiếm tm niềm vui hạnh phc khng bị lệ thuộc vo tiền ti, danh vọng hoặc bất cứ g chng qua th mi mắt kiếm tm cũng khng ra phương php thực hiện... m chỉ gặp những l thuyết mơ hồ khng rờ tới được. Ti khng muốn ni về hạnh phc m muốn thực hiện, c, để sống hạnh phc.

    Kiếm tm trong Kinh Thnh, một chn trời mới mở rộng cho thấy sự lin kết mật thiết giữa cuộc sống tm linh với thực tại của con người khiến ti muốn cảm nghiệm những điều Kinh Thnh đưa ra, một Thượng Đế yu thương, một Đức Gisu hiện thực được lin lạc khng chỉ đơn giản bằng đức tin, qua php rửa m cn nơi những biến cố kẻ tin gặp được nơi cuộc sống hằng ngy. Tuy nhin, ti lại phải đối diện ngay một thực tại mng lung khng khc g hạnh phc m ti đang kiếm tm. Chẳng hạn, đức tin được hiểu l lng tin tưởng chắc chắn rằng c một Thượng Đế, Kit hữu gọi l Thin Cha, hiện hữu, c thật, Ngi quyền năng, nghe lời v gip đỡ những người ku cầu; đồng thời cũng tin thật rằng Đức Gisu Kit l Ngi Hai, Con Một Thin Cha xuống thế lm người để cứu độ nhn loại khỏi ch tội lỗi. Đức tin đơn sơ ấy chứa đựng cả một sức mạnh chữa lnh cc bệnh tật, thực hiện những chuyện cả thể, rời non lấp biển như trong Tin Mừng Mathu (17:20, 21:21), "Quả thật, Ta bảo cc ngươi: nếu cc ngươi c lng tin bằng hạt cải, th cc ngươi c bảo ni ny: Hy bỏ đy qua đ! N cũng sẽ chuyển qua, v cc ngươi sẽ khng bất lực trước một điều g," nhưng phương php no phải theo để c được đức tin như thế? Đọc Kinh Thnh, đọc cc sch giải thch coi bộ ngon lnh lắm... Con người thật quyền năng v được Thượng Đế ban cho sức mạnh nhờ ở lng tin nn muốn thế no được thế ấy. Tuy nhin, nhn vo thực tại, chuyện đơn giản v dễ thực hiện nhất, lc đau khổ, dng đức tin để ku cầu, đau khổ vẫn cn đ, đồng rằng c phần no nhẹ bớt nhưng khng cch no dời n đi được. Tại đức tin yếu km hay tại khng biết cch cầu, khng biết cch xử dụng đức tin m chnh những người h ho, cổ v đức tin, sống đức tin, rao giảng đức tin đ khng c thể thực hiện được chuyện đơn giản như thế trong khi lại nghĩ đến những việc cả thể hơn? Mang nghĩ như thế, ti nhận ra rằng, thay v ni đng nghĩa trn giấy trắng, mực đen nơi Kinh Thnh, người ta lại viết sch giải thch thnh những tưởng khc nhau... Chỉ một cuốn Kinh Thnh, cả mun ngn cuốn sch khc giải thch chất chứa đầy l luận tương tự như người ta đ viết về định nghĩa, tnh chất tưởng tượng của hạnh phc.

    Đọc Cựu Ước, ti thấy một Thin Cha rất gần với loi người nhưng sao vẫn cn phải qua trung gian những tin tri, đặc biệt như Mi Sen. Vậy những tin tri đ nghe được tiếng của Thượng Đế bằng cch no...? Họ được Thượng Đế chọn lm sứ giả; phỏng đ chỉ l một lối diễn tả về những người đ biết cch lin lạc trực tiếp với Ngi hay thực sự chỉ những ai được ưu đi hoặc bị chọn mới c thể lin lạc như thế. Nếu sự lin lạc ny chỉ dnh cho một số người may mắn no đ th chẳng c phương cch no cho ti ứng dụng để kiếm tm hạnh phc. Những cu chuyện Hm Bia, chiếm thnh khng cần chiến đấu, chỉ nhn danh Cha của đm dn lang bạt nơi sa mạc m chuyện xảy ra... Những sự kiện được ghi chp lại ny thật hay giả...? Vậy cu chuyện Đavt ngủ với Bathsheba vợ của Uriah (2Sm 11:3) khiến b ta c bầu rồi tm cch giết Uriah phỏng c phải l chuyện hoang đường? Nếu hoang đường th ghi chp lại lm g? Đức Kit đ cầu nguyện thế no m c được quyền năng lạ lng ấy đến nỗi bị những người đương thời ghen tương cho rằng dng tướng quỉ để trừ quỉ (MK 3:23-24)? Cc tng đồ của Ngi chỉ l những dn chi đơn sơ chất phc, theo Ngi v cũng thực hiện được những việc lạ lng như vậy (MK 3:13-14). Đọc Tng Đồ Cng Vụ, Phaol bị quật rơi khỏi ngựa trn đường đi Damascus, nghe tiếng Đức Kit quở trch về hnh động bch hại Kit hữu v về sau trở thnh người rao giảng Tin Mừng cho dn ngoại. Một Phr nht nht, ba lần chối khng biết Đức Kit... thế m sau khi Thnh Thần hiện xuống trn ng cũng như cc tng đồ, ng đ trở thnh một người can đảm, c năng quyền lạ lng như chữa lnh người qu bẩm sinh (Acts 3:1-9) do nhn danh Đức Kit; Ananya v Saphira ni dối Phr bị trừng phạt chết đổng tử (Atcs 5:1-11); ng chữa người bất toại Aeneas ở Lydda (Atcs 9:33-35), chỉ dng lời cầu nguyện m b Tabitha ở Joppa đ chết, được tẩm liệm vo o quan sống lại (Atcs 9:36-43). No phải ring một mnh Phr, cc tng đồ khc của Đức Kit cũng nhờ cầu nguyện m lm được lắm sự lạ (Atcs 5:12-16).

    Điều lm ti thắc mắc đặt cu hỏi l sự khc biệt giữa kết quả của cầu nguyện v đường lối thực hnh đạo của những Kit hữu. Thực tế cho thấy c những tổ chức Kit hữu khc nhau như Cng Gio, Tin Lnh, Anh Gio, Baptt, United v.v... m những phương cch thực hiện đức tin của họ chỉ l tới nh thờ nghe giảng giải cng lm những việc đạo đức, sống lun l... Ni chung, họ tm cch sống một cuộc sống tốt lnh chứ khng kiếm đường lối thực nghiệm đức tin hoặc phương php no cho c đức tin bằng hạt cải. Điều kiện Đức Kit ni ln chỉ l đức tin vo Thượng Đế bằng hạt cải đ khng được mổ xẻ m chỉ thấy những định nghĩa đức tin, những p dụng sao cho c đời sống lun l v đạo đức tốt lnh... Chả lẽ khng ai tốt lnh đủ? V nếu sống tốt lnh đủ theo Kinh Thnh l c đức tin th tại sao chưa ai c đức tin bằng hạt cải? Vậy phương php no cho ti theo để c được đức tin như thế? Đức Kit cầu nguyện, cc tng đồ cầu nguyện v những việc cả thể xảy ra chả lẽ trn thực tế, khng Kit hữu no c thể cầu nguyện giống như Đức Kit v cc tng đồ được sao?

    Nơi Gioan 4: 23-24, "Nhưng giờ sẽ đến - v ngay by giờ - những kẻ thờ phượng đch thật sẽ thờ phượng Cha trong Thần kh v sự thật v Cha chỉ muốn gặp thấy những kẻ thờ phượng Người như thế. Thin Cha l Thần Kh nn những kẻ thờ phượng cũng phải thờ phượng trong Thần Kh v sự thật" (bản dịch N.T. Thuấn) mang nghĩa g? Thần kh l g v tn thờ trong Thần kh l thế no? Cch no để biết l c Thần kh hay khng? Thế Cng Vụ Cc Tng Đồ 2:17, "Ta sẽ đổ Thần kh Ta trn mọi xc phm. V con trai, con gi cc ngươi sẽ tuyn sấm, thanh nin của cc ngươi sẽ thấy thị kiến, kẻ gi lo trong cc ngươi sẽ chim điềm mộng. V cả trn cc ti trai, tớ gi của Ta, trong những ngy ấy, Ta sẽ đổ Thần kh Ta xuống, v chng sẽ ni tin tri" muốn ni về điều g? L do g thc đẩy Phr ni những lời ny v ng đ muốn chứng minh chuyện chi? Theo Kinh Thnh, sau khi ln trời, Đức Kit sai Thnh Thần xuống trn cc tng đồ nn cc ng c đức tin mạnh mẽ v cũng chnh đức tin ấy đ kiến tạo nhiều chuyện lạ lng. Tuy nhin, nơi đoạn Thnh Kinh khc, Đức Kit lại ni cc con c thể lm nhiều việc cả thể hơn nếu c đức tin (Gioan 14:12), nhưng tại sao Đức Kit lại đ phải đặt vấn đề: "Tuy vậy, khi Con Người đến phỏng sẽ cn gặp được lng tin trn tri đất ny nữa khng?" (Lc. 18:8).

    Xt như vậy, những hnh động đạo đức khng phải l phương cch để tăng thm đức tin m chỉ l những sự việc diễn tả một phần no đức tin c nơi mnh. Đức tin, theo nghĩa ny, khc với sự tin tưởng hay niềm tin. Đức tin v sự tin tưởng hay niềm tin c thể c cng lối diễn tả nhưng nếu cứ xt theo cu Phc m (Mt. 21:21) "Quả thật, Ta bảo cc ngươi: nếu cc ngươi c lng tin v khng nghi ngại, th cc ngươi khng chỉ lm được điều xảy ra cho cy vả, m cho d cc ngươi c bảo ni ny: 'X đi m nho xuống biển' th sự đ cũng sẽ xảy ra. V mọi điều cc ngươi lấy lng tin m cầu nguyện ku xin, cc ngươi sẽ được" chứng tỏ đức tin tự mang năng lực hoạt động trong khi niềm tin hay sự tin tưởng chỉ gip con người ta thm phần no năng lực chấp nhận thực tại. Đức tin của một người như thế khng ty thuộc thể chất hay c tnh nhưng niềm tin v sự tin tưởng lệ thuộc tnh chất con người. Suy như vậy, đức tin bao gồm niềm tin hay sự tin tưởng; ni cch khc, một người c niềm tin, c sự tin tưởng vo Thượng Đế chưa chắc đ c đức tin.

    V đức tin m cc tng đồ bỏ hết mọi sự đi rao giảng tất nhin đức tin ny khng đơn giản như ti thường nghĩ, thường được nghe nơi cc nh truyền gio, cc cố đạo giảng dạy. Đức tin khiến Phaol thay đổi hẳn lối sống, đang lng bắt Kit hữu m quay ngược trở lại rao giảng v tuyn xưng ng tổ của Kit hữu l cha tể của mnh tất nhin khng phải l chuyện tin tưởng m mờ rằng c một Thượng Đế khng ai rờ thấy được, kh cảm nghiệm, c thể thay đổi được con người quyền qu v c học thức như thế. Đức Kit quật Phaol ng ngựa như thế no? Cng Vụ Cc Tng Đồ kể lại đng sự thực hay dng lối m chỉ? Điều kiện hoặc phương php no để c được đức tin bất chấp tất cả những quyền hnh, danh vọng v chấp nhận cả một đời theo đuổi? Như vậy, đức tin đ mang lại cho người đạt được n một sự say m, một tm tnh hạnh phc tuyệt vời đến độ tất cả những g cao sang quyền qu trn đời ny nếu đem so snh trở thnh v gi trị.

    Thuở ban đầu, Đức Phật từ bỏ quyền hnh, địa vị, cuộc đời sang giu, bỏ cả vợ con để đi vo cuộc đời thiền niệm chắc chắn phải c điều g hấp dẫn hơn, chắc chắn phải đạt được niềm hạnh phc hơn. Nếu ni rằng v thương người khc, thấy người khc đau khổ m c thể bỏ vợ con, chức quyền, vậy sự ra đi ny khng lm cho vợ con đau khổ sao? Quyền hnh nắm trong tay, của cải khng thiếu, lại lm vua một nước th đưa ra một đường lối gip dn chng c cuộc đời thoải mi hơn no kh g? Đặt vấn đề như thế, Đức Phật từ bỏ mọi sự tất ngi sau khi đ ngộ ra sự bất lực của quyền bnh v của cải nn gặp được sức mạnh no đ li cuốn đến độ d cho những điều tuyệt vời m người đời thường mơ ước cũng khng thể no ko ngi trở về. Đem nghĩ ny so snh với cuộc đời của Phaol, cc tng đồ Đức Kit, họ cũng đ bỏ tất cả để bước vo con đường rao giảng... Chỉ c thế giới thần linh mới lấn t được những sự ham muốn bnh thường thế tục m cần phải c một phương php no đ l nhịp cầu. Đức tin, Kit hữu gọi thế, đưa dẫn kẻ tm kiếm đạt được hạnh phc khc với những g chng qua của thế giới trần tục mọi người thường theo đuổi như danh vọng, chức quyền, tiền bạc, tnh i v.v...

    Nhiều người bn luận, phn tch về ngn tay Đức Phật chỉ mặt trăng nhưng ngn tay ngi khng phải l mặt trăng. Theo sự suy luận ny, tất nhin cuộc đời thiền niệm khng phải l điểm cho những người theo ngi nương bng m điều Đức Phật đ đạt được mới l cng đch ngi muốn người khc kiếm tm. Đức Kit rao giảng về nước trời đồng thời cũng dạy rằng nước trời ở giữa mọi người, ngay tại trần thế ny nhưng người ta khng nhận biết (Luca 17:21) "Người ta sẽ khng ni được: 'Ny ở đy' hay 'ở đ' v ny Nước Thin Cha ở trong cc ng." V điều kiện để nhận ra nước trời cần c nhn quan như con trẻ (Mt. 18:3; Mc. 10:15; Lc. 18:17) "Quả thật, Ta bảo cc ngươi, nếu cc ngươi khng hon cải m nn như trẻ nhỏ, cc ngươi sẽ khng vo được Nước Trời." Nước Trời tất nhin c thể l hạnh phc nhưng phỏng niềm hạnh phc m ti tm kiếm c phải l những việc lnh để tn vinh Thượng Đế v nn như trẻ nhỏ l khng bị những quan niệm, kinh nghiệm thm muốn danh vọng, tiền ti, chức quyền ảnh hưởng? Ngược lại, lm sao ci nhn của trẻ nhỏ c thể đặt vấn đề kiếm tm hạnh phc?

    Lo th v vi, chẳng nn lm g hoặc cng lm t cng tốt. Phật lại tất cả chỉ l khng khng, nn phải nhận thức như thế no cho mnh thnh v ng. Cng Gio rằng mnh đang đối diện với nước trời m khng nhận biết, muốn biết phải trở nn như trẻ nhỏ... Chẳng lẽ những lời nghịch thường ny khng mang nghĩa l g, l v vi, l v ng, l sự thật con người đang đối diện bởi đ v vi, v ng th cần g phải kiếm tm v cn kiếm v vi, v ng th vẫn cn sắc sắc... Thế nhưng chẳng lẽ những lời lẽ ny v gi trị hoặc đ bị cố tnh tạo nn hỏa m khiến khng ai hiểu được lm cho Đại Ng, Thượng Đế, c vẻ thần b, xa cch con người? Phỏng những đạo gio, tn gio lớn lao như vậy chỉ l l thuyết rỗng khng? Phải c nguyn l bất biến no đ m người ta chỉ c thể cảm nghiệm nhưng cứ ni quanh quẩn, vẽ rắn thm chn cho c vẻ học thức, học giả, thức giả... coi chừng ni giả nữa th chỉ l tn cm. Đ v vi, khng khng, đ trở nn như trẻ nhỏ th luật lệ, phương php p dụng, những kiến thức cũng trở thnh hư v. Thế sao muốn đạt tới v vi lại lắm thứ phải theo...? Muốn khng khng lại cn phải ngồi kiết gi, kiết non? Muốn trở nn như trẻ lại phải giữ giới răn v trẻ no biết tạo ra luật m giữ? V vi, v ng đu cần hnh thức, đu cần luật lệ!

    Hơn nữa, đồng rằng, thực hiện những điều tốt lnh đem lại niềm vui thanh thản v gip con người nhận ra gi trị đng sống của cuộc đời mnh nhưng lm thế no để c được niềm hạnh phc ny bất tận... Phỏng muốn c được niềm hạnh phc ny ko di mi mi th phải suốt đời chạy theo những việc lnh m thực hiện? Hơn nữa, mề đay no khng c mặt tri v điều tốt lnh mnh lm đ chắc g tốt lnh đối với kẻ khc hay c thể trở nn nguy hại cho họ. Dĩ nhin, khi quen lm bất cứ việc g cũng đều sinh ra thi đam m... nhưng sức người hạn hẹp m cuộc đời thường ngược lại, nhận ra được một điều tốt lnh nn lm ty thuộc thời điểm v hon cảnh th cả ngn điều khổ ải chưa kịp để đ vội trờ tới cần giải quyết... Lm sao con người c thể cảm nhận được hạnh phc khi cn đang phải đối diện với thực tại lắm bất cng trong cuộc đời? Hạnh phc no khng bị cuộc đời lm phiền toi? Phc m ni "Nước Thin Cha ở giữa cc ng" mang nghĩa g?

    Theo Lo Tử, "Đạo m ni ra được khng cn phải l đạo 'thường' nữa" (Lo Tử Tinh Hoa; Nguyễn Duy Cần; Sống Mới; Arkansas; tr.41), v "Ngn giả bất tri" th sao c thể truyền đạt cho ai. Đng khc, v vi (v dục) m "Vi đạo nhật tốn, tốn chi hựu tốn, dĩ ch ư v vi" (LTTH. tr.54) th lm sao v vi v cn muốn bớt th vẫn cn dục. Thế nn, nếu đ v vi th đu cần ni đến v vi hoặc hữu vi.

    Đam m tm kiếm niềm hạnh phc bất diệt dẫu vẫn chưa đụng được đến chiếc bng của n đ khiến ti thờ ơ với Lan; thế rồi một hm ti nhận được l thư.
    Ngy... thng... năm...
    T.M. thn mến,
    C thể l thư ny thừa thi đối với T.M. v d g hơn bốn năm quen nhau T.M. đ thừa biết tnh của Lan. Khi yu, mọi tội lỗi giận hờn Lan xa bỏ hết nhưng khi cảm thấy tnh mnh chỉ một chiều th Lan đếm, tnh ton cả những tiếng thở di. Ni như thế khng c nghĩa l Lan kể lể hoặc van xin rồi lại cũng chứng no tật đấy v cứ ti diễn, ti diễn mi khng thay đổi. Con người ta say riết rồi cũng phải c lc tỉnh, cũng như Lan yu l chấp nhận tha thứ nhưng khi thấy sự tha thứ của mnh l một danh từ ho tự đặt ra rồi lại tự diệt n để lm tr cười cho T.M. th c lẽ từ by giờ... Lan chấm dứt khng cn xi n nữa.
    T.M., sau hai thng suy ngẫm v nghiệm chứng Lan thấy r chng mnh cng l bạn đồng hnh, cng hiểu, cng yu nhau nhưng hai mục đch khc nhau. Lan khng c l tưởng cao siu hơn tnh yu nn khi gặp T.M. đ muốn dừng chn. Lan khng coi T.M. l một trạm đường trong khi với ring T.M., đường cn xa, cần dừng chn nghỉ ngơi, ăn uống v tiếp tục đi. T.M. c những nhu cầu cần phải c trn chuyến đường di m Lan th lại lầm lẫn giữa nhu cầu v tnh yu. Như vậy cu trả lời của T.M. đ thật r rng, ngay từ lc đầu m Lan vẫn mập mờ đnh lận con đen khng muốn hiểu.
    T.M. khng coi Lan l của ring mnh th đu sợ mất. Khng l của ring th l của chung, như một my nước ai vo uống, đập ph cũng được v đu phải của mnh m mnh đau, mnh xt. Khng coi l của ring th đu mất cng theo đuổi, tn tỉnh, chiếm giữ. Một căn nh đẹp, gi trị v hợp nhn th người mua mới c quyết định dứt khot chứ cn tầm thường như mọi căn nh khc th khi no mua chả được.
    Nhiều lần Lan buồn v cu ni ấy nhưng lại tự an ủi mnh rằng T.M. c l, thi th mnh tập thử xem v th thật đ bốn năm cng lc Lan cng tỏ ci si tnh khờ khạo ngu dại của mnh. Biết T.M. c l tưởng, Lan bằng lng đi bn cạnh nhưng T.M. l kẻ tham lam chứ khng hẳn như đ ni. Kẻ tham lam thấy g cũng muốn c... Lan c ci gi trị ring của Lan m chỉ v từ lu yu T.M. Lan đ ngu muội vứt n sang một bn. Bởi v Lan coi T.M. l trn hết, trn hết mọi thứ nn khi khng được đp trả th Lan tiếc. Đng như T.M. ni lần no Lan cũng khiu chiến, cũng gy gỗ trước v rồi lại tự lm ha. V yu, Lan trơ truốc mặt dạn my dy như thế nhưng T.M. ạ, Lan chỉ yu người yu Lan thi.
    Xưa kia, Lan cứ nghĩ ci l tưởng T.M. chọn l trn hết, Lan l kẻ đến sau v.v... v Lan cũng tin rằng nếu T.M. bỏ được l tưởng đ th mọi thứ sẽ bỏ được hết. T.M., một cu ni thật ni thẳng m Lan cn cố biện hộ cho T.M. chỉ v tin l T.M. yu mnh.
    T.M., nếu viết hết cảm nghĩ th c lẽ cho đến giờ Lan nhắm mắt cũng khng thể diễn tả hết v rồi lại ba bẩy hai mươi mốt ngy lăn dưới chn T.M. khc lc v con tim mnh khng chịu nổi những đau đớn, v l tr khng chống cự lại với cm dỗ ngon ngọt của loại tri cấm kh nuốt. T.M. biết hết về Lan nn ung dung như con mo gian c vờn chuột bằng những mng vuốt thu gọn. T.M. thch th với tr chơi ch Tiểu Lan chn xc bươm bướm nhưng c tr đa no mi bưng bt v mi tồn tại? D sao cũng cm ơn T.M. tuy đa nhưng vẫn ni thật, vẫn k giao ko hẳn hi cho nn mnh xa nhau l tại Lan muốn chứ khng phải tại T.M. v T.M. c muốn chiếm giữ đu m sợ mất, c yu đu m đau khổ. V cũng v thế m khi Lan nhắm mắt th đừng vờ vịt lai vng m người chết phải thm một lần tro nước mắt v uất hận.
    P.S. Đừng nghĩ l Lan hận T.M. v T.M. đến với Lan trước sau như nhất, chỉ c Lan tn tỉnh, thương yu quyến rũ v nghĩ l T.M. yu Lan m thi. C điều biết l Lan đ tỉnh th nn trnh kẻo mang vạ vo thn. Cm ơn T.M. đ dạy Lan nhiều bi học nn thn. Kinh nghiệm no chẳng phải trả cho n ci gi. Vĩnh biệt.
    Lan khng k tn nhưng l thư do chnh tay nng viết. Từ hai năm nay nng vẫn thế; đ nhiều lần trch ti thờ ơ với tnh yu của nng, ghen với sự suy tư v cho rằng ti m những nghĩ hơn yu nng. Một buổi chiều cỡ hai tuần sau khi nhận thư, ti về Sign tới nh nng. Vừa bước chn vo khỏi cửa, tấm hnh bn thn chụp nghing phng lớn của Lan được đặt trn tủ buffet pha sau một bnh hương chen chc những chn nhang, vươn cao ln chơ vơ mấy cọng hương tắt ngang dang dở. Nng nhn ti đầy vẻ trch mc. Đi mắt thơ mộng ngy nao giờ nặng trĩu nt buồn c độc. Phỏng đy l sự thực? Ti khng tin đi mắt của mnh v cũng khng tin Lan by chuyện h ti. "Em đ bị đụng xe, tử thương một tuần trước!" Mẹ nng bảo thế với dng trầm mặc chấp nhận như cố nn tiếng thở di. Ti vẫn đứng như trời trồng khng lời cho hỏi; ti muốn đập ph; ti muốn thế giới ny nổ tung ln cho tan nt chnh mnh. Thế l hết, dẫu khng tin ti cũng phải chấp nhận. Cha bc lột ti đến độ trơ trọi; Thượng Đế ging đn hằn trn ti... nhưng ti đ lm g? Cố gắng sống tốt lnh để giờ đy mất tất cả, tại Cha hay tại ti?

    Kh hậu của Sign nng đổ lửa m ti cảm thấy mnh lạnh run, chừng như xương sống của ti đ trở thnh băng gi tỏa sức rt mướt ra bn ngoi cơ thể tạo nn mồ hi. Đời ti đ mất Lan, mất thật rồi, chẳng cn g để bm vu. Ngy xưa khi cn nng, ti lấy lm thường v coi chuyện tnh yu chỉ như phần hương hoa của cuộc sống. Đng, ti yu nng, nhưng hai đứa mỗi người một cuộc đời; yu nhau l đủ, mnh yu người v người yu mnh, tn trọng lẫn nhau, khng lm g phiền h tới người mnh thương, khng phải đối diện với những lẩm cẩm chẳng ra g của cuộc sống hn nhn... Nếu ti chấp nhận c một đứa con như nng đ c lần đề nghị th giờ đy t nhất cn c thể vớt vt lại phần no hnh bng của nng. Nhưng, lại cũng chữ nhưng rởm, ti mang niềm cao ngạo chẳng ra g v khng muốn bị mặc cảm lm hoen ố người mnh yu. Ci tnh chất qun tử tầu nửa lm ti hối tiếc, nửa trở thnh niềm ủi an v cảm thấy mnh đ giữ được lng tự trọng trong sự tn trọng nng.

    Khng gian chung quanh sầm tối khiến nổi bật khung hnh nng đang nghing nghing nhn ti với đi mắt ngập đầy u uẩn. Em ơi, em đu muốn ti trở thnh thằng hn. Em biết ti chn thnh yu thương v tn trọng em...; đứng bất động ngắm ảnh nng, ti thầm nghĩ. Em đ đem theo tất cả năng lực sống trong ti; c em l c tất cả v by giờ khng em, đời ti khng cn nghĩa. Giờ ny ti đ cảm nghiệm được tại sao đ c những người khng muốn sống m thch chết, hoặc sống hay chết cũng như nhau; thế nn tương lai đ khng cn g đng để đợi chờ, mơ ước; m c chăng, chết lại l một sự giải thot khỏi phải đối diện với nỗi đau tận đy tm tư. Chợt nghĩ lại mnh, hnh như con tim khng muốn đập, cũng chẳng muốn thở m chỉ ước mơ được lịm đi, cho hơi thở ngn dần lặng bước vo ci hư v...
    -Anh T.M., m Lan chợt gọi.
    Ti ơ thờ hướng về pha pht ra tiếng ni lng nặng nề khng thiết trả lời.
    -Anh lm sao vậy? Em n chẳng may ngắn vận qua đi; anh đừng đau lng qu... Nhiều khi ti nghĩ, nếu hai người cưới nhau sớm th tai nạn đu c xảy ra... Nhưng c ni chi chăng nữa th chuyện cũng đ rồi; ti c con m cũng như khng... Giọng b sụt si, đưa tay lau nước mắt.
    Ti chẳng biết ni sao... Chỉ nghĩ, t ra b hy cn bc trai; ring mnh, thực sự trơ trọi. Phỏng ti cn c thể yu ai được nữa khng? Phỏng với tm trạng khng thiết tha với cuộc sống như thế ny đời ti từ nay sẽ ra sao? Nỗi nhung nhớ đau thấu tm can khiến ti tự trch mnh đ vướng vo tnh cảm cho ra nng nỗi ny. Cn đu n tnh ngy cũ, cn đu hnh bng ngng chờ. Căn nh ny, bn viết kia, những chiếc ghế, những bức hnh c Lan treo trn tường trở thnh mun ngn mũi gio kỷ niệm đua nhau xu x tim ti. N t dại rồi, n nt tan thnh từng mảnh nhỏ ha theo dng mu cho ti bốc thnh hơi. Ti muốn biến thnh ln hơi v hnh di tm bng dng Lan... Bc khc nữa đi, khc cho nỗi lng đau khổ của bc, khc cho niềm đau khốn nạn của ti, khc cho ti lịm ngất trnh phải đối diện với qung ngy thng hư khng đang trờ tới. Từ nay, ti no cn biết nhớ ai m chỉ cn nỗi đau gợi lại. Ti hận cuộc đời, ti hận loi người, ti hận Cha, ti hận chnh ti. Bc ni đng, nếu cưới nhau sớm Lan đu c chết trơ trọi như thế ny; nếu cưới nhau sớm, cả hai đứa cng chết, hoặc ti đ c được những vết thương cắt x da thịt chia bớt nỗi đau buốt con tim. Ti hận phận số đ đẩy đưa vo cảnh trớ tru; ti hận những ng thy cũ đ dạy ti luyện tập c tnh tự trọng. Ừ, nếu chng ti yu nhau, đừng chống cưỡng lại bản năng tự nhin của con người th phỏng ti c bị đau lng như thế ny khng. Ti thầm trch Lan v nng đ khng bắt ti phải lm theo nng. Nng muốn c với ti một đứa con, vng, một đứa con nhưng ti qun tử rởm, ti qun tử tu... để rồi nng chết đi với chỉ một niềm mơ nhỏ b m cũng chẳng bao giờ đạt được. Ti ch kỷ v tự i rởm của ti; ti ch kỷ v muốn trở thnh cao thượng, v sợ trở thnh thằng hn. Ừ, hn th đ sao? Ti hn; ti đam m với những nghĩ viễn vng m khng dm đối diện thực tại, khng dm đn nhận những phiền h để sống với Lan. Ti l thằng hn v chỉ thằng hn mới sợ trở nn hn!

    Cổ họng chừng như nghẹn lại lm ti kh thở. Lan chết rồi ti mới nhận ra gi trị vai tr của nng trong đời mnh... Nng l tất cả, từ tm hồn cho tới thể xc, l mạch mu lun chuyển cho ti sức sống, l năng lực tạo niềm tin khiến ti vững tm đối diện với cuộc đời. Ti đ coi thường mọi tranh chấp v c nng ti khng thch hơn thua, c nng, mọi hnh thức lấy lng người đ khng đng cho ti để m dm sống chn thật ngay thẳng. Ti biết v cảm được tnh yu của nng đối với mnh v biết trước sau g hai đứa cũng hợp lm một xy dựng hướng đi cho tương lai. Thế m giờ đy, mọi hy vọng, toan tnh cho tương lai d chỉ nơi tm tưởng cũng theo Lan tan biến. C nng, ti yn tm hoạch định; mất nng, ti tan nt hư khng. Những ngy trước, ti mong thời gian qua mau để chng gặp nng m từ đy thời gian sẽ trở thnh bản n hnh hạ qung đời cn lại. Lan ơi, thế l hết! Anh đ phụ em; em đ chết v anh chần chờ, do dự, v mi kiếm tm một hạnh phc mộng tưởng trong khi đ khng biết nắm giữ năng lực hạnh phc ở tầm tay... Lời vĩnh biệt viết nơi thư đ trở thnh bản n bất diệt theo anh cắn rứt từng ngy. Cn g cho anh mơ tưởng? Cn g cho anh tha thiết?...

    Ti bật thốt "vĩnh biệt," lặp lại lời cuối của Lan đoạn bỏ ra ngoi leo ln chiếc Honda mượn của người bạn nổ my. M nng ni với theo cu g đ ti chẳng cần để ... Ti sẽ chẳng bao giờ trở lại căn nh ny, chẳng bao giờ muốn gặp cha mẹ nng lần nữa... Ti sợ nhn thấy bất cứ g gợi lại hnh ảnh nng... Ti muốn chết v chỉ c chết mới c thể gặp lại nng... Đau qu, nng hận th ti v tnh sẵn sng cho đi m khng được đn nhận, khng được đp trả. Nng chết để trả th ti hay v phận số? Nng chết để bắt ti phải đối diện với lng mnh, đối diện với sự thờ ơ của con tim ngu ngốc chai đ khng nhận ra hạnh phc nhưng khng, được nng trao tặng, hay v nng muốn tm qun lng trnh khỏi những ray rứt bởi tha thiết yu ti?... Những tiếng ci xe vang ln pha sau mỗi lần vượt qua, hy đụng chết ti đi, hy giải thot ti khỏi nỗi đau đớn ny...
    Ti dựng xe, bến tầu Bạch Đằng, lại cũng chốn chứa chan kỷ niệm tnh yu hai đứa!
    -Em muốn dạy cho học tr của em tinh thần tự trọng, biết tn trọng chnh mnh, biết tn trọng người khc v gi trị lm người chứ khng phải v chức quyền, danh tiếng hay tiền ti... Lan tm sự buổi chiều ngy lễ ra trường gio vin tiểu học khi hai đứa chng ti đưa nhau ra bến Bạch Đằng hng gi.
    Những con sng chảy ra biển mnh mang, diệu vợi; biển chảy về đu? Những con tu đến rồi đi, đi tới chốn no? Đ c lần Lan so snh cuộc đời một người với con tầu khi chng ti ni chuyện về định mệnh. Đời người, hợp rồi tan như my khi v dng đời tựa những ln gi v định hướng đẩy đưa, mng lung v huyền hoặc chẳng khc g tương lai ngoi tầm tay với... Chng ti yu nhau thắm thiết m khi nghĩ đến tương lai ti khng dm quả quyết. Ước mơ của nng chỉ l một c gio bnh dị với chức nghiệp hướng dẫn tuổi thơ; nng sẽ l một người vợ m đềm chấp nhận tất cả những c tnh gn bướng của ti, v một người mẹ yu thương săn sc những đứa con xinh xắn... Mộng của nng hiện thực chỉ c thế, khng đi hỏi, khng tranh đua, chỉ chấp nhận v chấp nhận trong khi lng ti vẫn như con thuyền ngt ngn mơ ảo để vuột bay cnh buồm bắt gi. Buồm mất, thuyền chơ vơ v định giữa ngn triều sng đổ. Lan ơi, em ở phương no, c biết lng ti ngập đầy thương đau, mất mt?

    "Tnh chỉ đẹp khi cn dang dở," hay đối tượng tnh yu vẫn đẹp mun thuở trong cuộc tnh dở dang? Nhưng dang dở trong điều kiện no? Bao nhiu cuộc tnh đ tan vỡ phỏng những người yu nhau khng bao giờ lầm lỡ? Thế tại sao vẫn khng c được hạnh phc khi hai kẻ yu nhau được toại nguyện với "một mi nh tranh đi tri tim vng?" C ti, cũng như bao người, chn ngấy với cuộc đời bnh thường vợ chồng con ci đm đề, chn ngấy v thực tại hn nhn đ khng như mộng ước lứa đi. Ti đau v mộng tnh tan vỡ. Ai hạnh phc hơn ai? Phỏng Lan c cảm thng nổi niềm đau bất tận nơi ti, hoặc nng vẫn bị hương tnh dằn vặt m ti khng cảm nhận được. Cầu mong cho nng thot khỏi những ưu tư của kiếp nhn sinh, yn bề bn kia ci thế. Phần ti, đau lng v tiếc thương nng hay v cảm thấy số phận bơ vơ của mnh do vắng bng nng từ nay?

    Lan đ chết, mang theo ước vọng bnh thường dang dở, mang theo tnh yu cn đang l mộng tưởng ngon ngọt chưa kịp nếm đ đậm mi chua cht. Nng viết thư trch như đ bao lần hờn dỗi v thi độ ngy ng qun tử tầu của người yu. Những khi bực mnh v ti ngng nghnh do dự, nng đ ni khng nn trở lại trừ khi ti thực lng thấy cần nng trong cuộc sống để rồi m thầm chịu đựng v chờ... Lu lu khng thấy ti gh qua nng đ viết thư hờn trch! Giờ đy, phỏng nng cn hờn, cn trch? Nng cn đợi ti hay ti vẫn mi đợi nng? Đợi trong v vọng, đợi với nỗi ăn năn c người yu nhưng đ khng biết đn nhận. Thế l hết! Cuộc đời nng cn lại được g? Cuộc đời ti phỏng cn g để tiến tới? Phỏng cuộc sống mun đời chỉ l tiến trnh theo đuổi mộng ước v khi đ đạt được lại kiếm tm những g cn ngoi tầm tay với để rồi chết đi trong ăn năn tiếc nuối v mộng khng thnh? Đ bao nhiu người giầu sang, tăm tiếng, danh vọng, chức quyền hng b một thời, khi chết cũng đi vo mai một cho hợp cu c cũng như khng? Phỏng c phải tất cả chỉ l hư khng v cuối cng hư khng lại trở về với hư khng?

    Nhưng ti tin tưởng v mong chờ một ngy no đ gặp lại Lan bn kia thế giới. Chả lẽ cuộc đời con người chỉ c thế, được sinh ra, sống, v chết đi l hết? Phải cn g nữa? Phỏng tnh nng nơi ti cũng chỉ l hư khng? Hư khng sao đau thấu lng người? Những thnh quả của cc bậc vĩ nhn đ qua đi vẫn cn đang mang lại lợi ch cho nhn sinh; họ chết nhưng phần no đ của những cng việc họ lm vẫn tồn tại trong thế giới hiện thực. Một khc cy, một đoạn nến chy tn nhưng được biến dạng tan vo khng kh qua tc dụng của lửa th đu phải chng đ biến vo hư khng. Như vậy, chắc chắn con người chết đi khng phải l hết m được thay đổi dạng hiện hữu chứ khng mất đi. Cn sự hiện hữu khc, tất nhin vẫn c đường lin lạc. Sự hiện hữu v hnh tuy mắt trần khng nhn thấy nhưng đu phải l khng c m sao sự lin lạc t ai thực hiện được. Phải c người biết, v ti muốn biết.

    Mộ của Lan chơ vơ được vun cao với lớp đất mới, xa cch những mộ khc đ được xy khung bọc hoặc t đ rửa, trạm hnh v ghi ngy thng sanh, tử, bởi cc l đất đ được mua dnh phần trước. Cy Thnh Gi dựng nơi đầu ngi mộ nng chỉ gồm vi nt đơn sơ ghi tn thnh, tn gọi, ngy sanh, v ngy qua đời. Mười ngy... nếu ti về đy trước mười ngy th t nhất cũng cn được nhn thấy nng lần cuối. Mới mười ngy m đ trở thnh thin cổ... v từ nay khng ưu tư phiền no, khng phải chạy theo miếng cơm manh o lo cho cuộc sống, khng giận hờn, than trch. Danh vọng, chức quyền, tiền ti khng cn mnh lực li cuốn kẻ đ ra đi. Hnh như từ bn kia vọng về lời nhắc nhở rằng tham vọng chỉ c thể ảnh hưởng đối với kẻ chạy theo n, chỉ lm chủ được những ai thần phục thế quyền. Nng nằm im đ dưới lớp đất chưa kịp nảy mầm cỏ dại, phỏng c biết ti đang bị dằn vặt, ăn năn bởi thương tiếc v đ yu nng tha thiết. Ti cm lặng mong c được cảm nhận siu hnh từ bn kia thế giới v để lng thấm tha nỗi mất mt xt xa! Thời gian lặng qua, nghĩa trang chm trong yn tĩnh của mu tối mn đm đ chan ha bao phủ... Cuộc đời ti sẽ đi về đu? Nơi một nấm mồ như Lan by giờ v thế l hết? Hư khng trở về hư khng? C điểm no tương tự giữa sinh v tử? Trước khi được sinh ra, bo thai dẫu bị ảnh hưởng tm tnh v điều kiện cơ thể của người mẹ nhưng khng cảm nhận được bất cứ g do gic quan cho tới lc lọt lng. Nơi thế giới nhn sinh hữu hnh, con người nằm trong đm bọc cuộc đời. Sinh l khởi điểm cảm nhận sự sống hữu hạn, hữu hnh; phỏng tử l khởi điểm cuộc sống v hạn, v hnh? Thế giới cuộc sống hữu hnh hon ton khc biệt với thế giới của thai nhi, v nếu thai nhi cho d khả năng cảm nhận đến mức độ no th cũng khng c hoặc khng đủ khả năng nhận thức hay cảm nghiệm về cuộc đời... Suy rộng hơn, chnh ngay một người cũng khng thể no hiểu hoặc biết hết mọi kha cạnh của nhn sinh. Cũng thế, c thể thế giới v hnh bn kia hon ton khc lạ với cuộc sống hiện hữu ny... nhưng lm sao v những ai c thể cảm nghiệm được, ai c thể vn bức mn b mật của ci sau; đu l phương php lin lạc?...

    o o o


    Năm thng dần tri, niềm đau mất Lan cũng từ từ ngui ngoai nhưng lng ti khng thể qun nng. Ti ly lất miễn sống cho qua v chn cảnh phiền h của việc đua chen kiếm tiền ti, danh vọng... hnh như nhận thức về sự chết của con người đ lm ti khng tha thiết cạnh tranh với cuộc sống nn lng thường thầm tự nhắc nhở với những lời khn ngoan qua ca dao: "Lm giầu c số, ăn cỗ c phần," hoặc "Lm quan c m, lm kẻ cả c ging." Ti so snh, Lan cũng như bao người khc đ qua đi, danh vọng hay tiền ti no cn được g! Thế nn, sự bon chen vật chất v tăm tiếng chỉ lm phiền no tm tư. Lẽ tự nhin, "Hữu xạ tự nhin hương;" do đ, nếu danh phận đ chẳng c m cố gồng mnh tạo tiếng tăm th chỉ chuốc lấy sự khổ ải vo thn. p xc lm những điều v ch khiến mnh bực bội th đừng c n cuộc đời sẽ thảnh thơi, đỡ phiền... Cuộc đời ny, c tiền l c tất cả thế nn ai cũng muốn giầu c v ai cũng gắng sức để lm giầu, m thực tế chứng minh, kẻ giầu no đ chắc g ti giỏi hơn ai. Đa số những nh tỷ ph ở Mỹ đu c ai học hết trung học trong khi cuộc đời của họ thời kỳ cn nhỏ lại qu ư cực khổ... Ni cho đng, danh vọng, giầu c, trời cho ai người ấy được chứ khng phải muốn v gắng sức th sẽ đạt tới. C chăng, sự ham m danh vọng tiền ti mang lại khổ ải nhiều hơn niềm vui c chng...

    Cũng c thể trong giai đoạn ny thời thế đổi thay khiến người người đang trn lưng voi bị vận số vật chm xuống dưới dấu chn tru ngựa, đồng thời cũng lắm kẻ trở thnh "ch nhảy bn độc" khiến ti c thi độ yếm thế chấp nhận. Tuy nhin, lm vo cảnh dở thằng dở ng, ti no trnh khỏi tm tư bất mn với thời cuộc nn đnh tm lối trốn thot bởi cho d cố gắng chấp nhận đến mấy cũng khng được yn phận nơi một x hội nhố nhăng như thực tại của lời sấm: "Thằng khn chạy trốn, thằng ngu dạy đời." Dĩ nhin, khi lm vo cảnh khốn cng ai khng cầu đến Đấng Linh Thing hoặc bất cứ hồn người no thn thiết mong được ph trợ. Ti ra mộ Lan ni với nng gip cch tm đường đi v lng th chn thnh cầu cng Cha hơn bao giờ hết. Ti cn nhớ hm ấy l chủ nhật tuần thứ mười ba năm B; nơi nh thờ, bi đọc từ sch Khn Ngoan gieo vo đầu ti nỗi thắc mắc lạ kỳ: "Thin Cha khng tạo dựng sự chết, chẳng vui mừng khi người sống phải chết. Người tc thnh mọi sự cho c. Người tạo dựng mọi người trn mặt đất đều lnh mạnh, chng khng c nọc độc sự chết, v khng c địa ngục ở trần gian. V chưng, cng chnh th vĩnh cửu v bất tử. Thin Cha đ tạo dựng con người giống hnh ảnh Cha để sống vĩnh viễn. Nhưng bởi c quỷ ghen tương nn tử thần đột nhập vo thế gian: kẻ no thuộc về n th bắt chước n" (Khn Ngoan 1:13-15). Theo sự suy nghĩ v kinh nghiệm sống bnh thường th Thin Cha khng tạo dựng sự chết tất nhin sẽ khng c sự chết. V vậy, sở dĩ c sự chết phải do động lực no đ v Thin Cha l trn hết. Đng khc, con người c sự tự do chnh Thin Cha cũng tn trọng. c quỷ thuộc về bn kia thế giới lm sao c thể cướp quyền của Đấng Ton Năng. Thế nn, c thể rằng sự chết lại ty thuộc sự chấp nhận do quyền xử dụng tự do của con người bởi kẻ no thuộc về sự chết th bắt chước n... Khng bao lu sau, ti vượt thot v được định cư tại Mỹ.

    Nhn ngy nghỉ cuối tuần chẳng biết lm chi, ti lang thang gh v một thư viện. Vo thời gian ny, những loại sch đọc cho biết m khng p dụng được trong cuộc sống, ti nghĩ, đọc chỉ uổng cng. Truyện, tiểu thuyết, ti đu cần giết thời giờ; vả lại, vốn liếng tiếng Anh của ti no được bao nhiu nn cảm thấy kh ngại ngng khi tm sch theo tn đề nơi những hộc cards. Ti lang thang rảo quanh những dy kệ sch v tnh gặp cuốn Many Mansions của tc giả Gina Cerminara sau ny được Nguyễn Hữu Kiệt dịch thnh Những B Ẩn của Cuộc Đời do Xun Thu xuất bản năm 1988. Nếu khng c những bằng chứng về cc sự kiện được tc giả dng để viết đang tồn trữ tại Virginia Beach, Hoa Kỳ, th người đọc sẽ cho rằng tc giả cố viết loại truyện hoang đường hỗ trợ thuyết lun hồi của nh Phật. Đọc xong cuốn sch, ti như bị xu x bởi trận chiến giữa một thực tại c thể kiểm chứng v niềm tin đ được dạy dỗ, chấp nhận từ bao lu nay: đời sống hiện tại một người l kết quả do sự ảnh hưởng của thi độ, lối sống nơi những kiếp trước v niềm tin của Cng Gio rằng chết l sự trở về với Cha, trở về cng Đấng Tạo Ha; linh hồn của một người sau khi chết được thưởng hay phải chịu phạt ty theo lối sống của chỉ một cuộc đời độc nhất đ được ban cho nơi trần thế ny.

    ng Cayce, một tn hữu Cơ Đốc Gio, tha thiết với cuốn Thnh Kinh, khng biết g Lun Hồi, lo sợ trở thnh phản đạo, c khả năng khn bệnh bằng thần nhn qua giấc ngủ thi min để trả lời những cu hỏi dưới sự dẫn dụ của người khc, đưa ra những phương php chữa những bệnh nan y m cc bc sĩ đ chịu b tay... ng đ được khuyến khch dng khả năng thần nhn đi su vo cng việc soi kiếp... v những sự việc xảy ra đ minh chứng rằng hon cảnh v khả năng của người đời khng phải l do muốn của Thượng Đế hoặc ảnh hưởng của sự di truyền m l kết quả của những hnh động v cch xử thế của con người trong những kiếp trước. Thế nn, mọi cay đắng, thất bại, đau khổ nơi cuộc sống đều l những phương tiện gip chng ta tiến dần đến sự ton thiện. Qua cuốn sch, nhiều sự kiện được ghi lại khiến độc giả ngạc nhin nhưng điểm đnh động lng ti mạnh mẽ nhất l tm tnh, lời ni, hoặc thi độ đối với kẻ khc cũng ảnh hưởng đến chnh cuộc sống của mnh. Đ bao lu nay, những cu rất thường: "Hy lm cho kẻ khc những g ngươi muốn kẻ khc lm cho ngươi," v "Cy tốt khng sinh hoa tri xấu," hoặc "gieo gi gặt bo" khng ngờ lại chứa đựng chn l su xa về tm linh. Bng hong xt lại sự qu quắt của ci miệng mnh v no c bao giờ ti chịu thua ai, gặp trường hợp khng thể đốp cht được với người ni chạm đến mnh, chẳng cch ny th cch khc, khng dịp ny th dịp kia ti cũng đ cố dnh cơ hội bung ra những lời bất lợi cho họ, ti cảm thấy mnh cần đặt lại vấn đề. Lại cn những chuyện diễu đầy vẻ v tnh nhưng cố lm tổn thương tự i người khc th khng thể no tưởng nhớ lại cho đủ, ci miệng của ti thua một trả mười v tm tư lun lun để những điều gieo gi m khng nghĩ chi đến những cơn bo sẽ bị gặt... Đồng thời, ti cũng nhận ra luật yu thương của đạo Cng Gio khng đơn giản như ti đ nghĩ từ bao lu nay v c thể tm tắt bằng một cu đơn giản nhưng đầy vẻ tuyn n. Đ l nếu lời ni hoặc thi độ lm cho kẻ khc bị tổn thương, khiến họ mang mặc cảm tự ty, hoặc c hại cho danh dự của họ th lời ni hoặc thi độ ny tương đương với hnh động tội c v chnh mnh phải trả gi cho những điều ny khng thể trnh thot.

    Xt như thế, bn ng con người l tham sn si nn lun lun lầm lẫn, lun lun gieo gi do đ linh hồn c được những cơ hội hiện thn nơi những cuộc sống khc nhau để dần dần sửa đổi tiến tới mức độ ton thiện trở lại kết hợp với Thượng Đế mới chứng tỏ được sự khoan dung bao la của Đấng Ton Thiện. Cho c cơ hội sửa sai mới chứng tỏ lng yu thương v bờ bến của Thin Cha m Đức Kit rao giảng. Nghĩ đến đy ti lại bị sự đe dọa của mối lo sợ rối đạo giống như ng Cayce đ băn khoăn v e trở thnh phản đạo bởi nếu cho rằng những sự việc xảy đến với cuộc đời một người chịu ảnh hưởng của cuộc sống tiền kiếp th ti đ chấp nhận chủ thuyết lun hồi, sự tin tưởng của Ấn Gio v Phật Gio. Mặc dầu lo sợ trở thnh rối đạo nhưng những sự kiện được chp lại nơi cuốn Many Mansions c cả mớ ti liệu minh chứng khng thể chối ci ở Virginia Beach đ khng cho php ti nghĩ rằng đ l chuyện huyền thoại. Do đ, tnh chất phản khng bảo vệ sự thật nơi tm tr ti được dịp bng ln tranh ci. Ti khng phải tin những sự kiện ny v chng đ xảy ra, chng l sự kiện cũng như ti khng phải tin những sự chữa lnh m người ta gọi l php lạ xảy ra ở Fatima hay Lộ Đức. Đ l những sự kiện được nghiệm chứng r rng, thnh quả của đức tin chứ khng phải l điều phải tin. Hơn nữa, nếu tin rằng Cha c lng thương bao la đối với con ci loi người m khng chấp nhận Cha cho con người lầm lỗi những cơ hội sửa sai để trở nn ton thiện rồi về với Ngi th đương nhin đ tự chứng minh lng thương của Cha giới hạn chứ chẳng bao la cht no. Đ c những l luận cho rằng tự con người từ chối ơn cứu độ của Cha m sa ng phạm tội nn họ tự tạo nn hỏa ngục cho họ bởi Cha khng muốn ai mất đi, khng muốn ai phải sa hỏa ngục. Hay, l luận hay nhưng bể. Kinh nghiệm sống chứng minh, dẫu người con khốn nạn đến thế no chăng nữa, c bao giờ cha mẹ đnh lng chấp nhận để con mnh chui xuống hỏa ngục đời đời trong khi c thể gip n phương tiện khc trnh khỏi sự trầm lun v tận đ khng. Con người giới hạn cn thương con như thế th Thin Cha với tnh thương bao la sẽ như thế no? Phỏng cu ni "Cha phạt xuống hỏa ngục đời đời" c phải l kết quả của sự nng giận bất thường nơi con người hay l một cch ni ln lng thương của Cha chỉ giới hạn thua con người. Phỏng tin rằng Cha khng cho mnh cơ hội để sửa sai dẫu sau khi chết c phải l một lối minh chứng Cha của mnh khng từ bi bằng Đức Phật, thua Thượng Đế của Ấn Gio? C phải đ bao lu nay ti "đ" Cha của ti? Đồng rằng đạo Cng Gio cung cấp nhiều cơ hội đ l những php B Tch cho con người trở về với Cha, nhưng gặp những trường hợp khng bởi tự mnh v chnh con người cũng khng đủ khả năng để nhận thức th lỗi lầm đổ tại ai? Trong Phc m đ c trường hợp cc mn đồ hỏi Đức Kit về một người m: "Rabbi, ai đ phạm tội, n hay cha mẹ n để n phải sinh ra m la vậy?" (Gioan: 9:2) m Đức Kit đ trả lời "Để cng việc Thin Cha được hiện tỏ" c nghĩa thế no? Đ bao nhiu thế kỷ con người khng biết sự ảnh hưởng của chất rượu trn no bộ thai nhi, đ bao nhiu người vừa sinh ra với bộ c lệch lạc th kết quả của lầm lỗi ny do Cha hay do sự thiếu hiểu biết của con người? Những hậu quả tai hại bởi sự thiếu hiểu biết từ xưa đến nay phỏng khng phải l những trọng tội kinh khủng m chnh con người cũng khng nhận ra trọng tội bởi dốt nt, đam m thỏa mn sở thch... trong khi lại ha nhau kết n c nhn... khng đng quăng xuống hỏa ngục đời đời th những lỗi phạm c nhn no thấm tha g? Vậy hỏa ngục ở đu? Chỗ no xử phạt những lầm lỗi qu lớn lao ny? Tuyệt, ti cảm thấy vui mừng khi đặt vấn đề đến đy v đ c giải đp. Chẳng cn hỏa ngục no gớm gh hơn cuộc đời chng ta đang phải đối diện thường ngy. N đầy đủ mọi cực hnh, mọi ham muốn hnh hạ con người đến chết th thi v chỉ c chết mới thot nỗi khổ ải triền min ny, chưa chết, chưa thot ham muốn cho d ham muốn được xếp vo loại no, tốt hay xấu. Thực tm nhn lại chnh mnh, chưa chắc những ham muốn điều xấu đ lm con người đau lng bằng ham muốn điều tốt lnh. Bạn nghĩ thế no khi thấy một số người giết những thai nhi kết quả của bản ng khng tnh ton? Nỗi đau no xt xa hơn v muốn ngăn cản m dnh b tay nhn kẻ khc thực hiện tội c? Vết thương lng ny bao giờ mới c thể được xa nha nơi tm hồn những người mẹ giết con? V rồi thế no đối với những người lương tm bệnh hoạn?

    Nghe những chuyện ma, những chuyện cầu hồn, ti tin tưởng c một thế giới bn kia đồng thời cũng tin c những sự kiện thực của ci v hnh đang tiếp diễn pha sau những nghi thức m nhiều khi v "v tri bất mộ" con người khng nhận biết. M mẫm hỏi về cầu cơ, một phương php đơn giản để lin lạc với cc hồn bn kia với định thử, những người đ qu quen thuộc với cầu cơ kể kh nhiều chuyện ly kỳ. No l họ nhờ ma x mời hồn của bố mẹ họ về cho biết tnh trạng bn kia của ng b ra sao, no diễu chơi với hồn, hoặc c lc hỏi vi cu để c sự trả lời về những g c thể kiểm chứng ngay nơi một vi người khch đến thăm khiến họ ngạc nhin v.v... C người kể, hm ấy một hồn người Php, ng ta l thi sĩ, đ đọc cho họ chp nguyn văn bi thơ bằng tiếng Php m ng ta đ chưa kịp gửi cho bo đăng trước khi chết trận ở Việt Nam. Người th kể khi hỏi muốn g, hồn trả lời muốn ht thuốc, hồn muốn ăn phở. Một hm, đang ma chm chm, hồn ln muốn ăn chm chm; nhn tiện nh cn t chm chm đ để mấy ngy, người cầu cơ lấy ra đĩa bưng đến; hồn khng chịu v ch chm chm đ bị dập thm mất một t. Người đứng ngoi ln tiếng ni muốn ăn chm chm tươi th mua m ăn, v hồn chạy cơ trả lời l ni đểu. Điều đặc biệt, mọi người đ từng cầu cơ đều c nhận xt rằng những hồn, những ma x tuyệt đối khng bao giờ được php ni ln bất cứ điều g bất lợi hoặc lm hại đến bất cứ ai; cc hồn chỉ ni những điều v thưởng v phạt. Ti vẽ bn, ngồi cầu cơ chung với họ nhưng hồn khng ln, cơ khng chạy v bị cho rằng v ti khng tin hoặc c một số người cầu, cơ sẽ khng bao giờ ln.

    Người khc kể rằng bn cạnh nh anh ta ở Việt Nam c một gia đnh cầu hồn để bi ton kiếm tiền. Anh ta l Cng Gio nn cho rằng lm như thế l sai, c hại cho những người tin dị đoan. Một buổi tối, anh ta lấy nước php ở nh thờ về rảy ln mi nh người cầu hồn, v thế rồi hm sau họ gọi hồn khng ln nn chẳng bi ton chi được. Gia đnh cầu hồn nhận ra c điều g đ xảy đến nn sang ni với gia đnh anh ta rằng họ khng lm g đụng chạm đến cuộc sống v niềm tin của gia đnh anh ta th cũng lm ơn đừng ph họ.

    Một cụ cỡ chừng bẩy mấy kể cho ti nghe chuyện chnh cụ chứng kiến. Số l c một thy giảng gip xứ đạo cụ ở ngy xưa; nh thờ ở cch một ngi cha chừng nửa cy số. Thy giảng ngy đ cũng đứng tuổi, cỡ su mấy, bẩy chục v biết về mi. Năm ấy, nh xứ trồng được một vườn c ghm rất sai tri đ đến lứa. Mới tối hm trước cha xứ ni thy giảng ngy mai hi c bn th sng hm sau khng hiểu sao ai đ hi trộm sạch cả một lứa c. Thy giảng trnh cha xứ, c điều, cha xứ cũng dễ tnh nn chuyện qua đi khng thắc mắc trong khi thy giảng lộ vẻ hơi bực bội. t lu sau đến lứa c tiếp theo cũng thế, cha xứ mới dạm ni hi c bn tối hm trước th sng ngy ra đ c ai hi trộm thm lứa c nữa. Thời gian tri qua khng chuyện g khc thường xảy đến cho tới vụ c thứ ba; tối hm ấy cha xứ nhắc thy giảng ngy mai hi c v đ tới lứa. Cỡ bẩy giờ sng hm sau nh cha cho người sang gặp cha xứ để thưa chuyện v muốn gặp thy giảng th lc ấy thy đang ngồi bắt quyết trong khi chung quanh vườn c thấy c mấy đường chỉ ngũ sắc căng ngang v khng hiểu sao kh nhiều l tre tấp vo dnh đầy trn những đường chỉ ngũ sắc ny. Người bn nh cha thưa chuyện đoạn giải thch rằng đy chỉ l chuyện giỡn chơi v đồng đền cả hai lứa c trước.

    Nghe người ta kể về đặc tnh của hồn ma khng ni điều g hại tới người khc, cu hỏi thế sao c sự yểm, ba ngải hại người đ xảy ra như một vi trường hợp chnh ti được biết đ gy nhiều nghi vấn. Vậy những sự kiện đạo thờ quỉ, những trường hợp quỉ m chứng minh l c c thần từ đu ra? Tại sao những người cầu cơ ln khng hỏi những hồn ma về cch thức chữa những bệnh nan giải cho người khc được nhờ? Nếu những hồn ma biết được những chuyện nơi thế giới con người th tại sao khng hỏi hồn để tm những thủ phạm tội c v nếu lm như thế sẽ ngăn ngừa được tất cả những tội c c thể xảy ra. Một người kể rằng ngy xưa thời ng ta cn nhỏ ngy no cũng cầu cơ, nhưng cứ đng ba giờ chiều th hồn ni rằng phải về ngục v sẽ trở lại vo lc bẩy giờ tối. Tuy nhin, cc hồn ln cơ rất vui vẻ v những cu trả lời chứng tỏ cc hồn kh thn thiện với những người ngồi cơ.
    Dẫu vậy, d nghe ni, d thấy những sự kiện khc thường nhưng ti chỉ coi đ l những chiếc bnh vẽ. Ngồi trước một mm cơn thịnh soạn, hương thơm thức ăn, đồ uống ngo ngạt m khng được nếm thử lm sao biết mn ăn thực sự thế no. Cũng như đức tin của ti đ bao lu nay được dạy dỗ, cố tin m vẫn chỉ tin cho c hoặc tin v l do no đ, c thể l v biết rằng ngy no đ mnh khng thot khỏi ci chết hay v đ bị nhồi sọ, ngy ny qua thng khc bị tuyn truyền theo lối rỉ tai nn thnh thi quen. C thể rằng nếu khng chấp nhận những điều được dạy dỗ, khng nghĩ rằng những g được dạy l đng lỡ ra chng c thật th uổng chăng m đến lc nhận ra lại đ khng cn thời giờ hay cơ hội đặt vấn đề. Hơn nữa, cứ nghĩ rằng mnh tin, cho rằng mnh tin no c thiệt thi chi nn d m mờ chấp nhận vẫn c cảm tưởng chắc ăn hơn l bất cần v c cn hơn khng. Tuy nhin, sự tin tưởng m mờ ny khiến ti bứt rứt. Những cu Phc m thật r rng m sao cứ thấy như hoang đường: "Quả thật, quả thật, Ta bảo cc ngươi: Kẻ tin vo Ta, th cc việc Ta lm kẻ ấy cũng sẽ lm, v sẽ lm được những việc lớn lao hơn thế nữa" (Gioan 14:12). Người khc c thể cầu cơ được m ti cầu khng được... sao c thể cho l đng v cuộc đời ny thiếu g kẻ nổ, thiếu g người muốn tỏ ra mnh hay, giỏi nn c cơ hội l cứ việc pht lc. Những chuyện đơn giản như thế m cn mơ hồ đối với ti th ni chi đến chuyện tin với khng, ni chi đến sự thực nơi lời Phc m. Nghĩ th nghĩ vậy nhưng chả lẽ qua bao thế kỷ với mun người chỉ tin tưởng vo một mớ l thuyết rỗng khng? Vậy những người ấy đ dng phương php no để c thể tin vững rằng những điều đ l đng v c thể thực hiện được? Họ tin tưởng thế no hay cũng chỉ m mờ như ti? Họ c bao giờ kiểm chứng đức tin của họ? Bao nhiu Phật tử, đ c bao giờ họ nghiệm chứng lun hồi hay l cứ cho rằng điều đ l đng để chấp nhận một cch khng tm hiểu, cng lắm th chỉ nhai lại mớ luận l đ được nhồi sọ. Nếu thực sự c lun hồi th t nhất một người phải biết khng r cũng m mờ rằng kiếp trước mnh l g, mnh đ sống thế no v by giờ phải ra sao. Hơn nữa, bao nhiu người cho rằng mnh l Phật Tử đ khng bao giờ bước đến ngưỡng cửa cha; c tượng Phật ở nh nhưng một năm phỏng được mấy lần tụng niệm...? C đặt vấn đề th lại tự ngụy biện rằng đạo tại tm; đ khng tin tưởng g th tại tm hay tại rốn cũng chỉ l lối bo chữa cho chiều hướng duy vật, được sinh ra, sống, chết l hết như một con th. Theo đạo như thế cũng chẳng khc g mơ ước điều khng tưởng, ti nghĩ thế... trong khi mnh kiếm tm sự thật nơi cc tn gio th chỉ thấy những điều phải tin... Đ tin cần g phải, v đ phải lại c thể chỉ l thứ tự kỷ m thị hoặc tự lừa dối mnh.

    Năm cuốn sch của bộ Life And The Teaching Of The Master Of The Far East do Baird T. Spalding viết cng lm ti hoang mang. ng ni về cuộc hnh trnh của phi đon mười một người đi vo những vng của Ấn Độ, Ty Tạng, Trung Hoa, v Ba Tư để sống với những vị chn sư v học hỏi về những sự kiện tm linh p dụng trong đời sống. Đại khi, bộ sch đưa ln điểm chnh yếu l con người được sinh ra khng phải để chết m sự chết lại chnh l giới hạn con người đặt ra cho mnh. Phiền qu, ni th ni thế m Baird T. Spalding cũng đ khng cn sống nơi trần thế ny. Những vị chn sư đi vo v hnh, ra hữu hnh v sống từ bao nhiu năm tiếp tục gip đỡ con người tự bao lu nay m khng ai biết. Họ biết biến thn, dng thần giao cch cảm để thng tin v.v... Điều ti ao ước tm kiếm m khng thấy l phương php thực nghiệm no c thể p dụng để trở nn những vị chn sư th bộ sch khng ni đến m chỉ dng điều kiện thức chắc chắn, vững vng rằng mnh thuộc về hiện trạng đ th sẽ trở nn như vậy. Những giải thch về một số vấn đề cần được thức nơi tập số bốn v sự trả lời cho những cu phỏng vấn của tập năm lại cũng chỉ dng l luận nhiều hơn. Điều khiến ti nghi ngờ nhất đ l quan niệm xưa của Spalding: nh sng mặt trời l nh sng tự phản chiếu của tri đất từ một điểm kh xa v sức nng của mặt trời qua nh sng truyền xuống tri đất l sức nng của tri đất m thi. Ti nghĩ, nếu tri đất tự nng như thế, những tảng băng ở Nam v Bắc Cực tan ra th lấy đất đu cho con người ở. Nghĩ cũng kỳ, kiếm phương php khng thấy m chỉ thấy sch viết về những sự lạ...; biết để lm g nếu khng p dụng được cho mnh, ti chn nản!

    Cuốn Wisdom, Bliss, and Common Sense khuyến khch ti c niềm tin vo sự thật tm linh nhiều hơn; đồng thời n cũng gip ti phần no tin tưởng rằng kht vọng kiếm tm một hạnh phc vĩnh cửu vẫn c thể thực hiện được. C điều cảm nghiệm của Darshani Deane về cơ hội được an bi phần no khiến ti nhụt ch bởi b cho rằng khng phải lo lắng, khi chuyện cần phải xảy ra, th d một người khng muốn, cuộc đời cũng sẽ dồn p hoặc c sự sắp xếp thần linh no đ gip con người cơ hội sống ha hợp với định mệnh đ được an bi. Ti nghĩ, nếu thực sự tm ti, cố gắng khng cần thiết th ước mơ của ti chỉ l ho huyền. Cuốn ny ha hợp với cuốn Many Mansions tạo nơi ti lng trầm tĩnh, chấp nhận v thức hơn về thi độ cũng như lối sống.

    May mắn, loạt sch Huyền Mn do Xun Thu xuất bản gip ti c được những nhận định r rng hơn đồng thời cũng trnh được những l thuyết hoặc sự kiện được chp lại dường như chỉ cố tnh khơi động tnh t m của độc giả, nhất l những hiểu biết, quan niệm sai lạc về thiền đang thao tng kht vọng tm hiểu đường hướng thực nghiệm tm linh của con người. Nhờ cuốn Xứ Phật Huyền B m ti tin tưởng thm cu Kinh Thnh "Người ta sống khng nguyn bởi bnh" (Mt. 4:4; Lk. 4:4) l một hiện thực nhưng con người chưa thức được khi tc giả ni đến thnh nữ Trsa Newman v vị thnh Giri Bala ở Ấn Độ. Cuốn Ty Tạng Huyền B, cu truyện của Lạt Ma Lobsang Rampa viết về cuộc đời chnh mnh bổ tc về vấn đề soi kiếp v ảnh hưởng của tiền kiếp cũng như gi trị của sự tự do chọn lựa quyết định lối sống của một người. Cuốn Đng Phương Huyền B kể lại hnh trnh học thiền của tc giả nh bo Paul Brunton do chnh ng viết. Tuyệt, sự thật về thiền chẳng cn g rắc rối v kh khăn nhưng ti vẫn cảm thấy t nhất vi điểm coi như khng quan trọng đối với sự cố gắng thực hiện hnh trnh kiếm tm thế giới tm linh m lại nắm phần then chốt định đoạt sự thực nghiệm thiền của mnh. Nếu con người do ảnh hưởng bởi kiếp trước m khng c số đạt tới giới cảnh tm linh ở kiếp ny th sự cố cng thiền của họ đi về đu? Phỏng c tiến tới được mức độ no khả dĩ khch lệ cho họ tiếp tục thiền khng? Qua những lần thử thiền, ti thấy mnh hnh như khng c duyn phận, dễ nản, vậy c nn cố gắng tiếp tục khng bởi nếu ti mang phận số để đi su vo thế giới tm linh th ti phải được sinh ra với bản năng đam m thiền. Hơn nữa, nếu đ c định số th trnh cũng khng thot m đ khng c duyn cơ, d cố gắng cũng chẳng ăn thua g.

    Tất nhin, ai thực hiện một cng việc g cũng đều mong đạt được kết quả. Thuở ban đầu, sự mơ ước của ti l kiếm tm nguồn hạnh phc vĩnh cửu; tuy nhin, những cuốn sch kể về quyền năng của cc vị chn sư c sức hấp dẫn khng sao tả nổi, rồi no những cu chuyện linh ảnh, do sự lin lạc được với một quyền năng bao trm vũ trụ trong đ con người được chia phần đ khơi động phm ng ti nổi dậy m cố cng lục lọi một phương php thực nghiệm r rng cho mnh. Thực tại cho thấy, cng tm kiếm th lại cng mng lung; tc giả ny ni thế nọ, tc giả kia ni thế khc đồng thời khng ai chịu nhận lối tu luyện của mnh l đng nhất, cũng khng ai cho rằng chỉ c đường lối mnh theo mới c thể đạt được đến bực đ. Đối diện với l thuyết rằng Thượng Đế tức l niềm phc lạc lun lun đổi mới khng ngừng... Ci m hnh giả kht khao tm kiếm nhưng vẫn gặp đ l Thượng Đế, chỉ c Ngi mới đem lại cho con người hạnh phc v tận; thế nn "Những vị thnh đ thực hiện bản chất thing ling của mnh trong khi cn ở thế gian... trong khi họ vẫn lm cng việc của thế gian, tm hồn họ đắm chm trong một trạng thi phc lạc bn trong nội tm" (CBCS Yogi Ấn Độ; tr. 169). Chẳng khc g m mẫm trong rừng giữa đm ba mươi, lộ ra được một chữ thiền th cng tm hiểu về thiền lại cng bước vo rừng chỉ rối. Thật l lắm php, lắm kiểu với những ci tn Ấn di lng thng, bao gồm từ khng ngồi thiền đến những kiểu cch tu nghim khắc tới độ hủy hoại phần no thn thể. No đu đ hết, kẻ th cứ ăn uống tự nhin, khng ngồi thiền ở hai cuốn về Thng Thin Học của ng Olcott; tập luyện m vẫn cần mạng số tiền kiếp ảnh hưởng như trong cuốn Ty Tạng Huyền B; ngồi thiền khng cần quy luật thở ht m chỉ cần thức nhận định bản thể của mnh bằng cch giải đp cu hỏi "Ti l ai?" của nh bo Paul Brunton; chỉ cần thức mạnh mẽ được nhấn mạnh theo quan điểm của Baird P. Spalding; v phương php đặc biệt đem lại thnh quả siu tuyệt của thiền sư Yognanda... Thnh quả đu chưa thấy nhưng ảnh hưởng của sự tm ti qua sch vở đ hiển hiện; ci đầu ti giật bưng bưng v đam m đọc sch v cố gắng phn tch những l thuyết khc chiều hướng với hy vọng tổng hợp được một phương php thực nghiệm căn bản chẳng những đạt tới niềm hạnh phc kiếm tm m lại sở đắc quyền năng v bin của cc bậc chn sư, đồng thời nếu may mắn thnh cng, c thm cht danh thiền sư... th lại cng tha hồ sung sướng.

    Nhưng ci danh thiền sư đu thể c gi rẻ như vậy! Khng cuốn sch về thiền no m khng ni tới sự quan trọng của một vị thy, một chn sư đối với người mn sinh thực lng thiền niệm, v sch no cũng đoan chắc rằng nếu mn sinh thực sự muốn, vị thy sẽ được gửi tới... bởi đ ti yn tm chắc mẫm thế no mnh cũng thnh thiền sư nay mai nn cng ra cng học hỏi, m man đọc đến nỗi qun cả giờ giấc ngủ nghỉ. Dĩ nhin, c đọc c biết dẫu chưa chắc điều mnh biết sẽ đem lại lợi ch hay khng. Chữ thiền mới đầu nghe đơn giản thế m lắm rắc rối, đơn sơ nhất đ c thể phn chia lm hai loại, thiền kh cng v thiền tm linh. Thiền kh cng lo luyện tập về thể xc, tạo nội lực m nh Phật gọi l Chn Hỏa Tam Muội, Ngọc Kim Cương v.v... Ai đọc truyện kiếm hiệp sẽ thấy nội lực ny được xử dụng để pht sinh chưởng, c năng lực chống lạnh, giải nng. Nguyn tắc của thiền kh cng dựa trn l thuyết dẫn kh v kh dẫn huyết m dẫn như thế no mới l vấn đề quan trọng, dẫn lung tung sẽ bị tẩu hỏa nhập ma. Qua sự m mẫm, ti biết đại khi c mấy đường dẫn như sau: từ từ ht hơi bằng mũi, tưởng tượng rằng đẩy ln hơi xuyn qua honh cch m su xuống đan điền tức l cỡ đốt dưới của ngn ci pha thấp hơn rốn, thở ra bằng mũi sẽ pht triển nội lực như những người theo Hiệp Kh Đạo hoặc Zen dưỡng sinh thường luyện tập, nếu thở ra bằng miệng, sẽ c nội lực thuộc loại cc nh nhn điện dng chữa bệnh.

    Khng dẫn kh xuống đan điền m cho chạy theo những lun xa mới rắc rối, cần thy chỉ dẫn. Đụng đến lun xa tức đối diện với những quan niệm khc nhau. Kẻ ni tm, người quan niệm bảy lun xa nằm từ đầu mũi chạy vng ln đỉnh đầu v dọc theo tới tận cng xương sống; thiền sư Yognanda ni trong sch chỉ c su v khng tnh hai huyệt tại chp mũi v sơn căn. B thuật dẫn kh ra sao khng nơi no giảng giải khiến ti đ m tịt lại cng rối rắm thm. Khi đọc sch, ti cố gắng để từng chữ may ra tc giả v tnh sơ st lộ b mật nhưng thường th cứ gặp những cu ni tức anh ch đại khi rằng php tu luyện qu gi như vậy đu dễ g đem tiết lộ cho quần chng. Mỗi lần gặp những đoạn ni kiểu ny, ti tự rủa thầm tc giả ch kỷ bởi hnh như họ đ cố khu gợi c tnh thm kht danh vọng nơi ti. Khng đọc th ham muốn biết; biết lưỡng chừng ham muốn tập, m tập th xut cht nữa tẩu hỏa nhập ma nếu khng c một người bạn v tnh chỉ gio. Số l đ hơn một tuần, ti "ngồi cng phu" mỗi ngy, khi th dăm ba pht, lc m say vi chục pht... theo thứ tự đng y chang ngn nghề ăn cắp do những phần cc thiền sư tc giả v tnh bật m: ngồi kiết gi hay lin hoa, đầu v lưng cho thẳng, đi mắt lim dim dồn về tm điểm sơn căn, thở hết hơi ra, từ từ ht v bằng mũi, tưởng tượng đẩy luồng khng kh xuống đan điền tới lc chẳng thể ht v được nữa, ngưng một cht, từ từ thở ra, ngưng một cht v từ từ ht hơi vo... Được vi hơi, sơn căn t t, người say say... A ha, mới cng phu c vi bữa m kh lực đ dồi do v thấy khỏe khoắn hơn.

    Nhưng ti khng thch loại cng phu ny bởi bản tnh lương thiện, khng thch đnh nhau nn chẳng cần nội lực onh chưởng. Dẫn kh huyết mở lun xa coi bộ hấp dẫn hơn v những tc giả thiền sư đầy quyền năng cng phu kiểu ny. Ti nghĩ, đả thng cng nhiều lun xa cng tốt nn cho kh chạy đủ tm lun xa mong nắm phần chắc, cho chạy t, lỡ thiếu uổng cng sức. Dẫn kh chạy tới, chạy lui, hết chạy xui cho chạy ngược... ti tưởng tượng kh huyết hai chiều cng ph sẽ gip lun xa thng suốt mở toang hoc cng mau đạt tới thnh quả... được t ngy, mỗi ngy dăm pht thấy thắt lưng ẩm ẩm . May mắn, hm đ đến chơi một nh người bạn, đng như lời Lo Tử, "Ngn giả bất tri," ti thao thao pht lc về thiền, về cng phu... Để cho kẻ dốt ni chn, bạn ti nhẹ nhng hỏi: "C phải my thấy ẩm ngang thắt lưng khng? Tẩu hỏa nhập ma rồi đ ng ơi!" Ci thằng rm, chỉ một cu ni hời hợt m n ph tanh bnh bao nhiu cng phu m mẫm của ti. Dĩ nhin, n ni trng chc v chỉ ngắn gọn c thế, ti cố gắng d hỏi thế no n cũng khng chịu ni thm, miệng cứ cm như hến; bị ti l luận bắt chứng minh, n kiếm cch đổi đề ti... ngn giả bất tri!

    Kể ra ti cũng chịu kh luyện tập đồng thời lợi dụng mọi cơ hội thc đẩy thiền cng... nhưng, tinh thần th sng suốt m thể xc lại yếu hn nn chẳng đi đến đu ấy l cn may mắn chưa bị liệt bại v tẩu hỏa nhập ma. Dĩ nhin, no ai muốn chịu sự kh, thế nn ti chọn những lời dạy dễ dng của tc giả thiền sư m noi theo thay v những phương php khổ hnh mong c chn hỏa, tay hỏa... Tổng kết, thiền chỉ cần ngồi, nằm, đứng... sao cho đừng ngủ qun l được v giữ tm tư thanh tịnh, hai mắt khp hờ, hướng về sơn căn hay đầu mũi v rồi muốn tới đu th tới. Thật ra, l do ti chọn nhắm mắt v mở mắt kh chịu hơn. Những hiện tượng nhn thấy linh ảnh nọ kia, nghe được m thanh ny nọ cng nhiều sự lạ lng như cc tc giả thiền sư đ viết chưa kịp thấy, ti cố gắng ngồi nhưng lười. Đứng th mỏi chn, vặn vẹo thn xc lại đau lưng, nhức hng, chổng ngược mỏi cổ nn ti chỉ tập thiền nằm. Lẽ thường, cũng c nhiều thế nằm, no ngang, no dọc, nghing phải, nghing tri, nằm ngửa, nằm sấp, theo đủ mọi phương hướng ngoại trừ hai hướng thin địa... Một điều hiển nhin ai cũng c thể nhận ra đ l thế thiền nằm no cũng đưa cng phu của ti vo ci u minh, v vi đến độ qun cả v vi.

    Dẫu cho l ngụy biện th sự chọn lựa phương cch thiền lười biếng của ti vẫn l kết quả của một số l do. Trước hết, khng c thiền sư no giải thch tại sao phải ngồi thiền; c chăng họ chỉ ni tới phải ngồi cho thẳng lưng, v lẽ tất nhin, nằm lưng vẫn thẳng. Paul Brunton cn đặt vo miệng một thiền sư lời bnh luận rằng thế ngồi thẳng lưng v xếp vng chn lại chỉ c mục đch giữ cn bằng sao cho cơ thể khng bị ng nghing khi nhập định; như vậy, thế nằm mang gi trị cn bằng nhất, tim đập nhẹ nhng hơn v khng phải bơm mu ngược ln đầu. Hơn nữa, thiền sư Yognanda nhận xt ngủ cũng l một phần của thiền v trong khi ngủ, người ta v tnh thiền bởi đ thot ra ngoi mọi thức về xc thn để đắm chm một cch v thức trong ci kho dự trữ tinh lực của vũ trụ, nguồn gốc của mọi sự sinh tồn. Theo quan niệm ny, thiền l trạng thi v vi của Lo v thực sự hợp với cu ni ngược "Cng lm t cng tốt, m khng lm g cả lại cng tốt hơn." Sự khuyến khch lắng nghe tiếng Cha của Cng Gio cn được gọi l chim niệm no khc g bỏ lại tất cả mọi sự phiền h tnh ton, mở rộng lng cho v thức lm việc... Paul Brunton cn nhấn mạnh khi đặt vo miệng chn sư Maharichi lời khuyn tm cu trả lời "Ti l ai?" m khng đặt vấn đề ngồi đứng thế no. Như thế, thiền định gip con người nhận thức chn ng, căn bản của tiểu ng nếu ni theo Ấn Gio. Đối với Khổng học th đ l "bản thiện;" Cng Gio gọi l linh hồn. Như vậy, thay v đặt vấn đề về cuộc đời hiện tại, người thiền tm về động lực nguyn thủy con người được gọi l sự minh triết. Theo kinh nghiệm thiền nơi cc sch ti đọc, bất cứ ai đạt tới sự minh triết ny đều nhận ra sự sống đch thực của một người khng phải chỉ l sự sống thn xc m cuộc đời xc thn l một phương tiện cho sự sống vĩnh cửu của chn ng, của bản thiện, của linh hồn. Nhận định ny ph hợp với cu ni c vẻ ngược của Đức Gisu: "Kẻ no tm cch duy tr sự sống mnh th sẽ mất, cn kẻ no đnh mất th sẽ cứu sống n" (Lc. 17:33). Dẫu chữ "n" hnh như được dng cho gọn văn chương c lẽ khng chỉnh v theo Mt. 10:39, 16:25, cu ni bao hm nghĩa khc: "Kẻ cố tm sự sống mnh th sẽ mất; cn kẻ đnh mất sự sống mnh v Ta th sẽ gặp lại." Nơi Mc. 8:35 cn thm "v Tin Mừng" nn c thể hiểu kẻ no đnh mất sự sống mnh v Ta v v Tin Mừng th sẽ gặp sự sống khc...

    Tất nhin, những hiểu biết, dẫu m mờ, trn đ trở thnh động lực thc đẩy ti thử thiền. Chẳng những thế, những g cng mơ hồ th lại hnh như cng mang nặng tnh chất hấp dẫn khuyến khch c t m. Thực tế hơn, ti suy luận, ngồi trước một bn tiệc thịnh soạn với những của ngon vật lạ, được mọi người ni cho biết, d đng hay sai, thức ăn tuyệt vời; lm sao ti cảm thấy tuyệt vời nếu chỉ ngồi đ nhn để rồi tri mất lưỡi v nuốt nước bọt? Chắc chắn rằng nếu chưa được nếm thử, sẽ khng bao giờ cảm nhận được thức ăn ngon như thế no d ai ni ra sao. Hơn nữa, sự thử thiền đu cần phải c bằng cấp ny, điều kiện kia. Điều kiện chỉ l v vi như lc ngủ để nhận ra chn ng, qun đi ci phm ng của mnh cho tiểu ng trở về ha nhập với đại ng th no kh khăn chi... Hừ, khng ngờ, kiếm ci chn ng, ci mnh đ c lại khng dễ dng như ti tưởng... chưa kịp mang lại lợi ch th thiền đ lm ti ẩm ngang thắt lưng, may m chưa tới độ tẩu hỏa nhập ma v ngồi... thế nn đnh nằm... thiền!

    Dẫu thế, ti đu chịu bỏ cuộc dễ dng. No ai lạ g, lỡ phng lao đnh phải theo lao cho trọn chung thủy; mặt khc, những cuốn sch do cc thiền sư viết qu hấp dẫn lại mang đầy vẻ khuyến khch tm hiểu khiến ti cng muốn tm ti để thực hiện cho được. Nghĩ cho cng, sự vận kh huyết đả thng cc lun xa d nguy hiểm nhưng khng thực hnh th đu c hại g; hơn nữa, Kinh Thnh đ chẳng ni tm th sẽ gặp; cc thiền sư viết sch cũng thường nhắc lại lời những vị chn sư đ khuyn họ rằng nếu thực sự kht khao kiếm tm cuộc sống tm linh sẽ c thy dạy l những bậc chn sư được gửi tới... Thế nn ti thầm nghĩ, trong khi chờ đợi bậc thy chỉ dẫn, mnh rng tm hiểu chn ng bằng cch trả lời cu hỏi "Ti l ai?" trong phương thức v vi. Thiền nằm dễ đi vo v vi v đ l cch thực hnh v vi hữu hiệu nhất bởi muốn trở nn v vi vẫn cn l dục. Cứ kin nhẫn v vi bằng những giấc ngủ, ti tự an ủi, v chờ đợi, sẽ c ngy chn sư hiển hiện do lng thnh thực v chung thủy của mnh. Thm vo đ, cu trả lời của vị tu sĩ khi thiền sư Yognanda xin được chỉ dạy php nhập định gip ti phần no kin nhẫn: "Hiện giờ thể xc em chưa được chuẩn bị sẵn sng cho một kinh nghiệm như thế. Cũng như một bng đn nhỏ khng thể chịu đựng nổi một điện thế qu cao, những dy thần kinh của em chưa sẵn sng để lưu chuyển luồng từ điển của vũ trụ. Nếu ti đưa em vo trạng thi đại định như by giờ, em sẽ bốc chy như b đuốc chẳng khc no tất cả những tế bo trong thn thể em đều bắt lửa" (Cc Bậc Chn Sư Yogi Ấn Độ; tr.160).

    Hnh như cng những cu ni đơn giản, dễ hiểu lại cng khng đơn giản v dễ thực hnh cht no, chẳng hạn "Tm sẽ gặp" hoặc "Muốn l đ được một nửa." Ai m khng muốn lắm điều, nhiều thứ trn ci đời ny, nhưng những ai đ cứ muốn m được? Ti muốn cả thế giới lại chẳng c g; nếu chỉ được một phần trăm, hoặc chỉ một phần triệu của thế giới, c lẽ ti đ tha hồ xưng hng xưng b. Tm sẽ gặp, cu ni xi người m dấn thn vo cnh rừng rậm rạp nguy hiểm. Tm bằng cch no, trong điều kiện ra sao, những g cần được chuẩn bị, những g khng cần thiết lm cản trở cuộc hnh trnh tm kiếm v.v... Đng l nh sng của những vị chn sư trở thnh điều ngu xuẩn cho kẻ đui m. Hơn nữa, những điều kiện đi khi cc thiền sư v tnh bật m th lại cng mang đầy vẻ b mật. Chẳng hạn, "Phải tiến từng bước bằng sự cố gắng c nhn" (Hồi K của H.S. Olcott; tr.139). Đ giống như rợ vo rừng cng m mẫm th lại cng rối, đng khc, những lời khuyn, những nhận định về phương cch thiền niệm mang đầy tnh chất kh hiểu khi p dụng. Cố gắng c nhn l thế no? Chưa đủ năng lực bước vo đại định m lạc v sẽ chy như b đuốc; mới thử thiền đ đụng ngưỡng cửa tẩu hỏa nhập ma th cn cố gắng nỗi chi? Olcott đưa thm lời khuyn "Phải khai mở trực gic để tm hiểu những hiện tượng" (tr. 159), thật chẳng khc g cu ni "tm sẽ gặp."

    Tuy nhin, những nhận định của cc vị chn sư, thiền sư đem lại cho ti nhiều khuyến khch v hy vọng. t nhất, Yognanda nhắc nhở: "Người hnh giả thật tm tu luyện chắc chắn sẽ đạt tới trạng thi siu linh; đức tin mnh liệt của y tự nhin sẽ thc đẩy y đến gần Thượng Đế" (tr. 171); đồng thời sự kiện b ngồi su tiếng đồng hồ vững lng khẩn cầu cho tới khi được sự trả lời gip ti nhận thực lng nghi ngờ của mnh đ bao lu nay. Từ xưa tới giờ, ti cứ nghĩ mnh c lng tin mạnh mẽ m khng được bề trn nhận lời; thnh thực nhận xt, niềm tin của ti chưa bằng một phần trăm của thiền sư Yognanda. Sự nhận định ny phần no chứng minh rằng sống mật thiết với Thượng Đế, với những đấng v hnh m mnh tin tưởng sẽ c sức mạnh v được ban cho những năng lực lạ lng để hon thnh nhiệm vụ mnh được ku gọi, v như vậy, quyền hnh của cc vị chn sư đều từ Thượng Đế, nguồn năng lực v bin tc động vũ trụ chia sẻ cho những ai nhận thực gi trị siu linh của con người. Coi trn tivi, đọc bo ch, nghe những chuyện kể, ti vẫn thường nghĩ rằng chỉ một số người đặc biệt no đ c khả năng lạ lng chẳng hạn năng lực chữa bệnh v.v... Ti đ đon xt sai lầm; Thượng Đế no thin vị ring ai; thế nn, vấn đề cn lại ty thuộc chnh mnh m khng biết, khng tm được phương cch để c được năng lực sẵn chờ. Nhận thức ny nhắc nhở ti lời ni của Đức Kit: "Mọi sự đều l c thể cho người tin" (Mc. 9:23), hoặc "Quả thật, quả thật, Ta bảo cc ngươi: Kẻ tin vo Ta, th cc việc Ta lm kẻ ấy cũng sẽ lm, v sẽ lm được những việc lớn lao hơn thế nữa" (Gioan 14:12). Tuy nhin, nhận thực như thế, nhưng đu l phương cch thực nghiệm? Phải như thế no để ti c đức tin bằng hạt cải, bằng nửa hạt cải, hoặc một phần mười hạt cải? V lấy g lm mức độ đo lường đức tin?

    Sự thật nhiều khi lắm điều tri ngược coi bộ khng thể xảy ra nhưng lại chất chứa phần no chn l. Nếu chấp nhận cu ni "Ngn giả bất tri" th chẳng lẽ Đạo Đức Kinh khng ni ln được cht no chn Lo Trang? Ni rằng "Tri giả bất ngn" quả l đng trong trường hợp săn tm phương php đi vo thiền niệm. Muốn v vi th chưa cảm nghiệm được "đạo trống." Bộ c được tạo dựng nn chẳng lẽ thừa v nếu thực sự khng cần bộ c sao n khng bị thoi ha theo luật tiến ha tự nhin; như vậy, phỏng v vi l một thực trạng? Hơn nữa, đ quen tranh đấu, tnh ton như một bản năng sinh tồn m nếu khng c lo u, thất tnh, lục dục, e n sẽ bị bo ha, tệ hơn nữa, c thể trở thnh "Nhn cư vi bất thiện." Đng khc, được sinh ra giữa chốn xnh lầy sao trnh thot vương bn bẩn thỉu, cuộc sống con người lệ thuộc đầy dẫy những lin hệ nn dẫu cho khng muốn đụng chạm cũng phải đối diện nhiều chuyện khiến mnh xo trộn tm thần. Thế nn, đu phải cứ sống v vi sẽ khng bị những cảnh phiền h ảnh hưởng. Sự thật ny cn lắm điểm chẳng ngờ như thiền sư Bhaduri giải thch: "Sự bế mn nhập thất của ti khng phải v l do tiện nghi ring cho ti, m l cho kẻ khc. Những người ngoi đời khng thch nghe lời thnh thật v n lm tiu tan những ảo ảnh của họ. Những vị chn tu khng những hiếm c, m lại cn lm cho người ta hoang mang. Thnh kinh cũng c ni rằng: 'cc vị ấy thường lm cho người đời đm ra lng tng trong cuộc sống của họ'" (Cc Bậc Chn Sư Yogi Ấn Độ; tr.77). Bởi đ, chẳng lạ g cc vị thiền sư trốn ln rừng yn phận b bạn với cỏ cy. Ring ti vẫn nghĩ, những người ln rừng sống c lập v họ c niềm hạnh phc v bin no đ m cuộc đời giu sang, quyền qu, vợ đẹp con khn, ăn mặc sang trọng khng thể so snh được. Phỏng đ l niềm hạnh phc v bin m ti muốn đạt tới?

    Lẽ tự nhin, khng ai muốn chịu khổ m c chăng ra cng gắng sức tm kiếm cuộc sống kh hơn. Nếu những người ln rừng lm bạn với cỏ cy, ăn uống khem khuốc, bơ vơ c độc, thật sự khổ cực như con mắt chng ta nhận xt, v nếu cuộc sống nơi thnh phố xa hoa, mỹ lệ đem lại niềm an bnh, vui tươi thoải mi hơn th ai lạ g xa lnh chốn hồng trần tiện nghi? Cu Kinh Thnh "Thần kh mới tc sinh, xc thịt th khng ch g" (Gioan 6:63) chắc chắn mang nghĩa no đ đối với những người coi rẻ cuộc sống bnh thường mọi người đang trần thn vất vả theo đuổi? L luận, đặt vấn đề như thế nhưng tự xt lại, phần ngại ngng no đ dng dằng ngăn cản định thử nơi ti. Đang sống quen với nếp đời tạm coi l yn ổn, bất cứ những g xảy đến đe dọa những thi quen cố hữu, những tiện nghi rng buộc, đều tạo nn p lực phản khng khiến con người e sợ bị xo trộn, e sợ phải thay đổi cho d chỉ l quan niệm, tư tưởng. Thế nn, đ nhiều lần ti tự đặt cu hỏi trong sự so snh phỏng mnh c giống như con di bọ cảm thấy sung sướng chui rc nơi đống thịt rữa xnh thối của một xc chết con vật no đ để rồi cho rằng con nhặng dốt nt v khng ngụp lặn như mnh?

    Đặt vấn đề như vậy để tm cu trả lời nơi tn gio, ti cảm thấy hnh như c những điểm tương đồng đ lu nay được m mờ chấp nhận nhưng chưa bao giờ ti dm ngang nhin tm hiểu chẳng hạn về l thuyết, quan niệm, nghi thức v.v... được cc tn gio thực hnh. Điểm đầu tin v cũng l nguồn gốc cho mọi sự khc biệt l tn gọi. Những nh sng lập cc tn gio cũng như những gio đồ, ai cũng chấp nhận, cũng tin rằng c một Đấng Ton Năng đầy quyền lực tạo dựng vũ trụ khi đối diện với những mnh lực thin nhin khng bề giải thch, thế rồi đặt cho Đấng Ấy một ci tn, diễn tả cảm nghiệm, kinh nghiệm linh tm ring tư của mnh hay một số kinh nghiệm của nhm mnh dưới sự ảnh hưởng của văn ha, tư tưởng, chiều hướng quan niệm địa phương... kiến tạo nn một số nghi thức by tỏ lng tn sng, ngưỡng mộ, sắp xếp v đặt ra những nguyn tắc hay luật lệ nn theo để phần no chứng tỏ lng thnh của mnh đối với Đấng Ton Năng như một thứ điều luật tn gio chung cho gio phi của mnh... dần dần được sửa đổi sao cho hợp l hợp tnh hơn v truyền từ thế hệ ny qua thế hệ khc đến độ sau ny tn hữu cứ rập theo v chấp nhận một cch my mc khng cần biết tại sao lại c những nghi thức ấy chẳng hạn như tế trời, lạy thần thnh, mua đồ cng, viếng v.v... Ti nghĩ, Đấng Ton Năng no c đi hỏi ai phải tế; thnh no dm ngang nhin bắt con người phải lạy. Những đồ cng, viếng, chỉ c gi trị chứng tỏ lng thnh chứ chẳng lẽ Đấng tạo dựng nn ton thể vũ trụ ny thm kht vi chm nho, tri to m khng tạo dựng được nn muốn người ta cng? V rồi miệng đu, răng đu m thưởng thức vị ngon ngọt của những phẩm vật dng tặng? Dĩ nhin, tổ chức no cũng cần ngn quĩ để pht triển nn những lễ vật, những tiền của dng cng được dng cho mục đch quảng b v xy dựng tổ chức. Chnh v thiếu hiểu biết nn người ta đ coi tn gio như một sự rng buộc hnh thức, phải thế nọ, phải thế kia. Đồng thời do ảnh hưởng hon cảnh v quan niệm sống, những nghi thức tn gio dần biến thi mỗi ngy một phức tạp theo tạp niệm m dần xa gio l để rồi thi quen tn gio mỗi ngy một lấn dần gio l khiến cho tn đồ chỉ cn nhận ra những luật phải giữ, kiểu cch phải theo để được thuộc về tổ chức tn gio ấy như một sự thực hiện lng khao kht Thượng Đế nơi tm hồn mỗi người.

    C thể ci nhn của ti về cc tn gio cn qu non nớt, chật hẹp, nn thấy rằng Cha, Phật đ bị quảng co một cch đầy thiếu st cũng như lng tin của con người bị lạm dụng biến thnh mối lo u. Người theo đạo Cha lại thường bị nghe về luận phạt đồng thời với sự tuyn xưng, rao giảng một Thin Cha yu thương v bến bờ. Đ bao nhiu ngy thng qua người ta nhấn mạnh một Thin Cha dữ dằn chẳng khc g quan ta c độc, thẳng tay trừng trị những kẻ no khng giữ luật. Chnh quan niệm ny tự n đ c mầm mống đối nghịch v sự luận phạt cng thẳng khng thể no đứng chung với tnh thương v bin giới. Thật ra, th rằng chấp nhận "mắt đền mắt, răng đền răng" một lối ni khc tương đương luật nhn quả c lẽ mang phần no hữu l hơn. Thuyết Lun Hồi của Ấn Gio bị hiểu sai khiến con người e sợ sự trả th tn bạo của Đấng Linh Thing bắt phải trở thnh những g mnh kinh tởm trong kiếp tới... Con người dẫu lun lun lỗi lầm nhưng khng phải khng c thiện tm. Thế nn, khi một người nhận chn được sự tốt lnh no đ, họ sẽ tự động sống theo chứ khng ty thuộc luật buộc. Bởi vậy, c thể luật buộc l thnh quả của sự thiếu st quảng b cho con người am hiểu v cảm nghiệm được những điều tốt lnh. Phỏng tn gio qu đặt nặng về hnh thức v nghim luật sẽ khng cn kẽ hở cho nh sng chn l chiếu soi đnh động tm hồn thế nhn? Đng ra, chn l mới l chnh yếu, l tất cả, để soi sng, khắc phục, v chinh phục con người. Thử hỏi, lề luật no khng đối nghịch lời Thnh Kinh: "Ta sẽ đặt lề luật của Ta nơi cung lng chng v Ta sẽ viết trn tm tư chng; v Ta sẽ l Thin Cha của chng, cn chng sẽ l dn của ta. Chng sẽ khng cn phải dạy bảo lẫn nhau 'hy nhận biết Yav!' v hết thảy chng đều biết Ta từ b đến lớn..." (Yr. 31:34). Hnh như cc tn gio c chung một vị thần đng sợ nhất v đ l thần đe dọa hnh phạt, dựa trn mối e sợ, một kha cạnh của bản năng do sự nhận chn gi trị mỏng dn của kiếp người để xy dựng luật lệ bởi "Ngn giả bất tri."

    Suy thế, tự thuở ban đầu, những nghi thức tỏ lng tn sng của con người đối với một Đấng Ton Năng đều bắt nguồn từ tm tnh của mnh dẫu Ngi được gọi khc tn, dẫu thực hnh khc nghi thức tn sng, khc quan niệm diễn tả. Hơn nữa, do sự hiểu biết lẫn lộn giữa những qui luật tn gio, đạo đức, lun l, thay v rao giảng gio l, người ta đ rao giảng luật lun l địa phương. Sự lẫn lộn ny c thể bắt nguồn từ thiếu hiểu biết về gio l căn bản tn gio hay do ci nhn bệnh hoạn, khng thấy những điều tốt lnh nơi con người m chỉ thch bới mc những chuyện chẳng nn dưới ci nhn lun l. Đồng rằng con người mang cả khuynh hướng hướng thượng lẫn thấp hn, nhưng nhấn mạnh phm ng để lo sửa sai th đường về chn ng v tnh đ bị đng kn. C thể rằng, chnh v đ khng ni về điểm chnh yếu m chỉ luẩn quẩn nơi những chi tiết do quan niệm khc biệt về Thượng Đế, cc tn gio v tnh tạo nn những khoảng cch đối nghịch khng phương ha giải. Thật l phi l khi đạo no cũng cho rằng chỉ c một Đấng Ton Năng cao cả tuyệt đối nhưng chỉ Đấng theo quan niệm của mnh mới tuyệt đối v nếu chỉ một Đấng Tuyệt Đối duy nhất th những quan niệm kết quả của cảm nghiệm tm linh dẫu khc biệt đến mấy cũng khng thể no trở thnh nguyn nhn hay động lực cho bất cứ cuộc chiến tranh tn gio no đ xảy ra.

    Đồng rằng lun l l sự p dụng của thức đạo đức trong cuộc sống để kiến tạo nề nếp x hội; một kha cạnh no đ, lun l l luật đạo đức thực nghiệm bất thnh văn được dng như phương tiện gip con người thăng tiến về tm linh. Bởi thế, lun l mang tnh chất tương đối ty thuộc địa phương v quan niệm sống, phong tục, tập qun, cũng như cơ cấu x hội. Tn gio vượt hẳn ln trn v niềm tin l cội nguồn cho thức đạo đức bởi nếu khng c niềm tin hướng dẫn, thế giới ny chỉ l chốn hoang rừng ty thuộc luật của sức mạnh. Tn gio đứng vững v c mối dy lin lạc với thế giới vĩnh cửu bn kia cuộc sống giới hạn hiện tại của con người; mối dy ny căn bản đặt ở chữ "tin" v được ni ln nhiều cch đi khi kh phn biệt; lng tin, niềm tin, đức tin v.v...

    Lấy lng tin lm căn bản, cng một gốc v những chi nhnh pht sinh của Do Thi Gio, Hồi Gio, Kit Gio, gọi những nh c lng tin vững mạnh lin lạc với Thượng Đế l tin tri, v phương php lin lạc được gọi l cầu nguyện. Ấn Gio, Phật Gio, v cc chi nhnh gọi những người ny của họ l chn sư dng thiền lm phương tiện. Họ hng Lo Gio, Khổng Gio lại dng tiếng thnh nhn, thnh hiền; kinh nghiệm lin lạc với những đấng cao cả của họ để lại th chỉ một con đường độc nhất l để lng v vi ngồi thiền. Lng tin c Đấng Ton Năng lm gốc l một điểm ắt c nhưng chưa đủ để lin lạc với thế giới bn kia do đ cần phương php thực nghiệm. Những phương php ny của cc tn gio thực ra khc tn nhưng cũng cng một cch thức v đi hỏi chung một điều kiện đ l lng yu thương tha nhn cũng như mọi loi tạo vật. V vi nhấn mạnh điểm mở rộng lng, cởi bỏ những rng buộc của thế giới hữu hnh để đn nhận cảm nghiệm hiện hữu với Thượng Đế. Kit Gio phn biệt cầu nguyện thnh t nhất hai cch thức: cầu xin hay nguyện cầu, v lắng nghe tiếng Cha. Đại khi, sau khi phn tch, suy tư, nhận định, mở rộng tm hồn khng để cho bất cứ g ảnh hưởng m để tm hồn thanh tịnh chờ, lắng nghe những g Cha muốn cho mnh. Cc chn sư, thiền sư ni về kinh nghiệm thiền cũng khuyn để lng thanh tịnh nhận thực mnh chỉ v ng, ni cch khc, p dụng v vi để lắng nghe, tm về thế giới siu linh... Chung qui, dẫu được dng tn khc nhau nhưng phương php chỉ l một.

    Những điều kiện gặp gỡ thế giới siu linh gồm c lng tin nơi một mnh lực huyền nhiệm tạm gọi l Thượng Đế hay Đấng Ton Năng tạo dựng vũ trụ, v để lng v vi m cầu nguyện hay thiền, nng tm thức mnh ln hay ha nhập ci lng hoặc linh thể của mnh với Thượng Đế. Ln rừng thm u hay ở giữa thnh thị ồn o no nhiệt m đạt tới tm thức "Cha ở trong ti, ti ở trong Cha" hoặc "tiểu ng ha nhập với Đại Ng" hay "tri giả bất ngn" th đ l hạnh phc vĩnh cửu m thế quyền, danh vọng, cũng như những vui th trần gian khng thể so snh được. Cu ni "tri giả bất ngn" chỉ về niềm hạnh phc ny v khng g nơi ci đời hiện tại c thể so snh được nn khng biết sao m ni. Tuy nhin, qua lời khuyn nơi kinh, sch, lng tin đng vai tr quan trọng v mang sức mạnh tiềm ẩn t được để . Chn sư Sri Yukteswar đ nhắc nhở thiền sư Yognanda: "Người đời t khi nhận thấy Thượng Đế đ đp ứng bao nhiu lần những ước vọng của họ. Ngi khng thin vị thiểu số no, nhưng Ngi lng nghe những kẻ no cầu nguyện Ngi với tất cả tm hồn. Như vậy, người đời phải c một đức tin tuyệt đối nơi lng Từ Bi Bc i của đấng Cha Lnh trn trời" (Cc Bậc Chn Sư Yogi Ấn Độ; tr.179). Đức Gisu cũng đ ni r: "Mọi sự đều c thể cho người tin" (Mc. 9:23) v "Quả thật, Ta bảo cc ngươi: Kẻ tin vo Ta th cc việc Ta lm kẻ ấy cũng sẽ lm v sẽ lm được những việc lớn lao hơn thế nữa" (Gioan 14:12).

    Lm sao để c lng tin vững vo Thượng Đế; phương cch no kiến tạo đức tin bằng hạt cải... Cu trả lời tm gọn chỉ l cch gặp gỡ, để lng v vi "thiền" hoặc "lắng nghe tiếng Cha..." v khng cn cch no hơn bởi khi đ gặp gỡ Thượng Đế th "Tri giả bất ngn."



  2. #2
    Join Date
    Jun 2009
    Posts
    353
    Thanks
    1
    Thanked 520 Times in 205 Posts

    Default Re: TRUYỆN NGẮN L MỘNG THƯỜNG



    ĐAM M

    Khng hiểu người mang ging mu đam m được hưởng những g nơi th đam m của họ, chứ ngữ ti may mắn c được sự lầm lỡ nơi th đam m cu c nn đ phải trần thn chịu nhiều điều khổ nhục. Ni như vậy nhưng ti vẫn cảm thấy mnh hy cn may bởi cuộc đời khng ưu đi ti về phương diện ti chnh do đ cũng đỡ tốn ph, v c đu m tốn hoặc ph. Dĩ nhin, rờ mn cả vải, lục rch toang mấy chiếc ti vẫn khng thấy tiền sao ti c thể xi hoang hay tiu bậy. Thế nn nhiều khi c lẽ cố tự an ủi, ti cảm thấy lng phần no dng niềm cảm hứng lng lng nhờ hơi hướng thn phận t may mắn nơi một trong ba quyền lực hấp dẫn lng người để cho rằng mnh thuộc loại tốt lnh Thật tnh ti thuộc loại tốt lnh như đ tự nghiệm nếu c tiền dư bạc đống nơi trường hợp được đời ưu đi về phương diện tiền bạc chăng, điều ny ti khng dm nghĩ tới nếu khng muốn ni l cố trnh ngay nơi khung trời tưởng tượng. Ti rất thực tế bởi vậy khng thch bnh vẽ, dẫu chỉ được vẽ nơi tm tr. Thử hỏi ai đ khng t l một lần cảm thấy hồ hởi về một chương trnh hay mưu đồ no đ gin trận nơi nghĩ được mường tưởng đem lại thnh quả như lng hằng mong ước? V thế rồi kết quả của những chiếc bnh vẽ ny ra sao? C người may mắn trở thnh anh hng, tay khng tạo dựng cơ đồ nhưng lại thiếu chi kẻ đổ nợ. Lẽ đương nhin c rờ phải lửa mới biết lửa nng, ti đ ngu ngơ trở thnh nạn nhn của mối tham vọng mường tưởng nn Chưa thấy quan ti cũng đnh chấp nhận nhỏ lệ biến lng mnh thnh chn lim mng đ tạm gọi bằng hai tiếng thực tế trnh đeo đuổi những hnh bng mang quyền lực vạn năng hấp dẫn d chỉ nơi nghĩ.

    Số l thấy vi người quen c tu đnh tm, cu c, thăm hỏi nhau về nghề nghiệp lm ăn nhắc đến những mn tiền khổng lồ, no vi chục ngn sau một thng lnh đnh đ l t, hoặc trăm ngn hơn hy cn chưa ăn thua g khiến lng dạ ti xốn xang. Ti tự nghĩ, mnh c bằng kỹ sư dầu hỏa, sau những năm thng l mn ghế nh trường, đến khi đi lm th lương cả năm khng bằng một chuyến hốt bạc của dn Đm h b. Ấy, ci tham vọng mường tưởng mang quyền lực vạn năng mạnh mẽ lm sao Cả mấy thng trời, lng dạ ti ngập đầy hnh ảnh của những xấp bạc ngay ngắn sau mỗi chuyến tu vật lộn với biển gi đnh tm bắt c. Chưa hết, cũng từ nguồn tưởng tượng đ, tm tr ti vẽ ra một chn trời mới nơi viễn ảnh tương lai, thnh thang, trn đầy thơ mộng no một căn nh xinh xinh nhưng đồ sộ, qu phi, nằm giữa một miếng đất khng cần chi lớn lắm, chỉ độ chừng bốn chục mẫu, c ging suối quanh co rc rch đổ về chiếc ao từng đn c xn xao bơi lội. Trồi ln khỏi mặt cỏ xanh tươi được cắt xn phẳng phiu, những thn cy sồi cổ knh lc đc đy đ vươn tn che mt dăm bộ bn ghế chờ đợi khch khứa thưởng lm nt tĩnh mịch, thanh đạm ha nhập cảnh thin nhin... V no những bữa c nướng vừa cu ln khỏi hồ... no mấy luống rau thơm, hnh, ớt cung cấp gia vị lm tăng thm sự khoi khẩu khi chiu ngụm rượu lng lnh mu cnh gin... V nếu may mắn kiếm được miếng đất nằm ngay bn cạnh bờ sng tu c thể v được th thật tuyệt vời... Chẳng những thế, cả mớ dự tnh km theo như my cy vừa cắt cỏ vừa lm vườn, hn non bộ đứng cạnh bụi tre vươn cao gợi về hnh ảnh cảnh cũ lng xưa, chiếc cầu chnh vnh bắc ngang ging suối ươm trn thơ mộng gợi lại những kỷ niệm ngy no vợ chồng ti mới quen nhau... Mun ngn hnh ảnh trn đầy quyến rũ lin min ẩn hiện tạo thnh chuỗi ước mơ hầu như hiện thực cuốn ht tm tr ti từng giy từng pht, d ngay trong những giấc mộng cũng như tại văn phng lm việc. Chng biến cng việc tnh ton nơi nghề nghiệp trở thnh nặng nề, chn ngn; ngược lại chng thao diễn tạo nguồn năng lực thc đẩy ti bn tnh, thuyết phục b x... V ti đ dấn thn trn con tu chập chững xng pha theo ước mộng lm giu hy vọng biến niềm mơ thnh sự thật. V sự thật đ xảy ra! Chỉ một năm sau, con tu tiếp tục lnh đnh theo ước mộng của người khc. Cn ti, chy tay do ngọn lửa mường tưởng thấy đỏ tưởng chn... tạo thnh tm tư đnh chấp nhận ngồi văn phng trước gin my, cy trả nợ.

    Dẫu thế, tật chết vẫn khng chừa, ti vẫn đam m với th quanh quẩn những vng sng nước; ti m cu c. Ai đ từng trải qua mới c thể cảm nhận thực sự ngẫu hứng được diễn đạt qua cu lục bt, Sướng nhất gặp cặp ngang tru, thứ nh con c cắn cu cong cần. Nghe kể, ngy xưa qu cụ c th chọi tru, khi no c được hai con tru chọi ngang sức th diễn biến gay go khiến người coi thch ch... nhưng mặc dầu thế th coi chọi tru vẫn thua ngẫu hứng khi c c lớn cắn cu. Ti m cu c từ ngy cn nhỏ, mới bảy, tm tuổi đ biết chăm chỉ học tm lưỡi cu, cuốc đất bắt giun lm mồi, v lẽo đẽo theo chng bạn nay ging suối ny, mai hũng nước khc, chăm chăm ch ch theo di ln giy... trong những buổi chiều sau khi tan học nhiều lần khng dm ăn trưa bởi e mẹ sai bảo điều g... c thể lỡ cơ hội. Mặc dầu ti thch cu c nhưng c chẳng bao giờ thch ti. Cuộc đời thường lắm nỗi o le; những g lm mnh m say cũng thường lại l cội nguồn tạo cho mnh lắm nỗi chua cay. Sau ny c thy tướng số phn rằng ti mang mạng hỏa tối kỵ với họ hng con ci h b nn khng st c. C lẽ chnh v khng st c, ti để tm theo di tnh chất loi thủy tộc hầu thỏa mn th đam m của mnh. Nghe lm đu đ, c người ni mặc o trắng c dễ nhn thấy bng nn trnh xa... nhưng đối với ti, d mặc o đen, c vẫn cứ trnh. Tuy nhin, thất bại l thy dạy tuyệt vời nhất đối với những người mang đầy mnh tnh chất đam m. Ti đ nghiệm được một số đặc tnh của loi thở bằng mang. Ai lỡ khng c duyn cu c lại tốt lnh khng biết th đam m lm ơn nhớ kỹ vi ngn trước khi cng vui bạn b tạm đưa bước chn thử thời vận. Trước hết, c ăn mồi theo giờ con nước v lệ thuộc chiều gi. Đứng nơi bờ cuối gi vừa kh quăng cu vừa tốn bia, tốn mồi. Cổ nhn để lại cu ni, Tm nha nh, c hừng đng chỉ c thể p dụng được tại vng no đ nơi Việt
    Nam chẳng khc g sự xc thực của cu, Bao giờ sấm trước c mưa... Hơn nữa, ai đ từng cu sẽ nghiệm chứng tận mắt, vo thời điểm c khng cắn cu th d mồi g chăng nữa, c bơi đến ngửi mồi v lng quăng bơi đi, cng cố cu cng nản. Bởi đ, phản ứng tốt nhất chỉ nn nhậu cầm chừng chờ tới thời điểm c ăn mồi mới nn cu. C người thch cu với phao để hưởng th bập bềnh cảm gic khi c c nhỏ rỉa mồi. Đa số dng những vin ch nặng dễ quăng cu tới những nơi mnh muốn. Ti khng dng phao cũng khng thch buộc ch. Cu với phao khiến mnh ỷ y khng để theo di sự hồi hộp với niềm vui của kẻ đứng trn bờ lừa c bơi dưới nước. Đng khc, những loại phao của thời văn minh cũng như những vin ch nặng khi rơi xuống mặt nước tạo tiếng động kh lớn khiến c hoảng bơi đi nơi khc. Thm vo đ, cu khng dng ch hoặc phao đi hỏi dy cu mềm mại, cần nghệ thuật quăng cu v phải lựa theo chiều gi... Lẽ đương nhin, bạn phải để tm theo di sự diễn biến chuyển động của dy cu hầu c phản ứng kịp thời hưởng th đam m c cắn cu cong cần. Bạn thử tưởng tượng, khi ln cước đang từ từ chm, bất ngờ một sức mạnh ko căng th phản ứng của bạn sẽ thế no... Nhiều lần vội v giật để rồi ngơ ngẩn bởi con c thổ hồn no đ khn hơn mnh... mồi mất... v đồng thời những con c sẩy đều l c to... Sao thot khỏi cảm gic tiếc nuối những bao nhiu lần... thế nn lu dần thnh quen, ti đnh tập cho mnh phản ứng lỳ lợm, cố cam tm chịu đựng, đ nn ci th phản ứng thường tnh. Dĩ nhin, c lớn gặp mồi, đớp v lng quăng bơi đi nơi khc trong khi nuốt... tất nhin giật sớm hay muộn cũng như nhau. Ngược lại, muốn cu c lớn, mồi cần phải to... m người cu bao giờ khng ước muốn bắt được những con c bự ko cong cần. Thế nhưng, nếu một con c to lội m những mấy người bung cu th hầu như chỉ c những con c nhỏ hơn lng tưởng tượng đang chờ miếng mồi mnh quăng xuống... Kể ra loi c cũng kh khn nhưng lại tham ăn nn dẫu gặp miếng mồi hơi lớn vẫn cứ gặm... v thế l do khng km hm được phản ứng bnh thường... lại thm con c to nữa vuột mất... ăn năn th đ muộn bởi loi họ hng, con chu h b chẳng ngu dại g đa giỡn với chiếc lưỡi cu nhọn hoắt chỉ lăm le mc ngập v bất cứ g, ngay cả mấy ngn tay nn n của kẻ đ tậu chng.

    Suy luận như thế, sau khi quăng cu ti khng kha my v nếu c thể đặt cần xuống nơi no đ... vớ lấy ly rượu hoặc kiếm thuốc ht. Đi cu uống bia khng th vị g m bị hưởng thm th, nhất... ngoi đồng, nh lấy chồng quan nhiều khi bực mnh bởi ci th ny đồng thời điểm tranh ginh ảnh hưởng với ci th kia. Vo lc c ăn cu m phải ngưng v chuyện no đ th th rằng cu c bằng mồi giấy hợp tnh hợp l hơn. Đng khc, nhm nhi rượu thuốc giữa cảnh trời my lộng gi bn bờ sng nước hoặc dưới bng mt lm cy cho lng lng lng định tm về hạ giới nơi đầu bn kia của ln dy cước mong tưởng tượng thu dệt một viễn ảnh mập mờ với hy vọng đ l hiện thực nhưng khng nghĩ rằng sự thực lại như thế, phỏng cn g tuyệt hơn. Ni cho đng, nếu chẳng được hưởng th c cắn cu cong cần th chnh sự định tm lu dần vẫn gip mnh kiến tạo nn lng tự tại, một năng lực gip con người chống chọi với mọi diễn biến bất thường nơi cuộc sống, nhất l loại diễn biến m thầm, v hnh ảnh nhưng mang quyền lực vạn năng lun lun quấy động khiến lng người chao đảo nơi trường hợp con người của ti, con người ha nhập trọn vẹn với những g cần mang tnh chất đam m, m cu v m vợ. Ti biết, c khng thch ti m chỉ thch mồi... Khi thấy ln dy cước bị ko v xả dần, nhiều khi từ từ, nhẹ nhng... ch c nhỏ rỉa mồi... hoặc vũ bo xối xả... ti cố km hm nỗi lng ngn ngụt cảm ứng dẫu trong khi vội vng vơ lấy cần cu.
    Tay ny nhấc cu, tay kia kha my v cố lỳ thm chỉ một hay hai giy nữa để dy cu vừa đủ độ căng... Vt... dẫu mồi to hơn miệng m ch c vẫn bướng bỉnh dnh giật th mồi c lẽ cũng đang ở cổ họng nhường khoảng trống cho lưỡi cu ghim vo mp... Ti chỉ dm kể lại một nửa kết quả được thăng hoa... phần cn lại, c vng vẫy loăng quăng vướng gốc cy, bụi cỏ hay bất cứ g dưới nước tất nhin người cu sẽ được hưởng th khc. Tuy nhin, dẫu đam m với th cu c để rồi phải học những bi học coi bộ ngớ ngẩn khng ai cần học, ci th đam m khc dnh liền v cắt đứt th cu c của ti mới tn bạo, gy m, đau thương, nhưng cũng tuyệt vời lm sao... Đ l th m vợ.

    Người đn ng c vợ m khng biết hưởng th m vợ th quả lạ lng, lạ lng hơn trường hợp người nơi hnh tinh no đ chẳng may bị rơi xuống tri đất ny. C lẽ bởi giống ci nơi hnh tinh của họ chắc chắn mang hnh dng v tm tnh khc với phụ nữ đồng loại với chng ta khiến họ khng thể no cảm nhận hoặc pht sinh rung cảm chẳng khc g khi chng ta thấy những vin đ hoặc gốc cy mục nt nhan nhản quanh mnh. Ti muốn giả sử người rơi từ hnh tinh khc xuống đy phải l giống đực v nếu khng vậy, chẳng c g để ni. Hnh như cc ng chồng khng biết m vợ đều mang những đặc tnh khc với thế giới loi người... c lẽ họ chỉ l những ci vỏ thn xc biết đi v biết thở nhưng trong lng rỗng tuếch nn bị phong tỏa bằng nỗi c độc ngn thu vời vợi, khng cch no khai ph. V như vậy, họ khng thể đam m bất cứ g ngoi sự gặm nhấm nỗi c độc dằng dai cho cuộc đời tn phai theo năm thng. Lẽ thường v cũng l điều phải như vậy, khng như vậy khng được, đ l đn ng thch đn b v đn b thch đn ng. Thch sơ sơ pht sinh tự bản chất... Thch su đậm được gọi l m. Nhiều lần suy nghĩ, ti nhận thực được lng đam m b x nơi ti đối nghịch với cu tục ngữ, Cơm nh, qu vợ. Ti khng hiểu tại sao người đn ng thường dng ngn từ b x để chỉ về vợ mnh, nhưng đ quen thnh lệ nn cứ tạm chấp nhận như thế. Cũng chnh v m b x nn ti bị hnh hạ đủ chước đủ kiểu... Chẳng những thế, ti cn phải moi tim, vắt c suy nghĩ sao cho c được mưu thần chước quỉ hầu đủ năng lực chiến đấu với vợ mnh e lỡ uổng mất th đau thương.

    Suy nghĩ về điểm ny, hnh ảnh vợ chồng chim sẻ lần no đ ti theo di chợt trở về nơi tm tr. Nhn cặp chim t hon ku lch chch, dễ thương... mọi người nhận biết chị chim mi bao giờ cũng c thn hnh nhỉnh hơn chng chim đực. Những khi tới ma... đi vợ chồng chim ấy đa giỡn điệu g kỳ cục... Chị mi nhảy chồm ln, đi cnh giang rộng sấn tới, mỏ th mổ, đi chn t hon đạp, đ lung tung khiến anh chng t lăn quay rơi xui theo triền dốc mi nh nhưng vẫn gượng dậy được nhờ đi cnh b bỏng quạt gi trong khi ku la lch chch. Dẫu vng ln trnh thot nhưng no c thể thot, chị mi lại hng hổ nho tới chẳng khc g ch diều hu t hon bay lượn trn trời lấy đ s xuống tp con mồi... V chuyện phải xảy đến, anh chồng lại bị đạp chi xuống mi nh... v lại lch chch ku, lại gượng dậy, lại cố tnh chạy trốn, v lại bị đạp... Bị đạp lăn tơi tả hy cn đỡ, nhiều khi chị mi quặp ngay lấy anh chng cho tiện bề đấm đ để rồi cả hai chiếc mỏ ch che ku la v cng lăn vng vng. Mấy nh sinh vật học giải thch đy l luật tự nhin, ch đực chỉ c thể chu ton nhiệm vụ truyền giống với năng lực dồi do nhất sau khi bị đấm đ tơi tả. Tất nhin, giống đực no khng l giống đực, v giống ci no khng l giống ci d thuộc loại no. Th đau thương nơi người chồng c thể ni chnh l diễn trnh của luật tự nhin. M đ l luật tự nhin, n phải vậy, khng vậy khng được; bất cứ những g nghịch lại luật tự nhin, chẳng sớm th chầy đều bị đo thải.

    Luật tự nhin đ l thế th ti phải by mưu thần chước quỷ v đam m vợ no c chi lạ! C thể những đức ng chồng oai phong cho ti l thiếu bề trượng phu bởi đ phải mưu m tnh ton phương cch hoặc thi độ đối xử với vợ con, hay những bậc my ru ni ti yếu km chẳng đng ngẩng mặt nhn đời... ti đnh chấp nhận ngậm tăm cam chịu, khng một lời ca thn, bo chữa, bởi C ở trong chăn mới biết chăn c rận... Ti thậm phục Nguyễn Du nơi nhận thức, Đoạn trường ai c qua cầu mới hay. Nguyn tắc căn bản ti hằng p dụng lại l cu ni đơn giản c lần nghe bố ti ni chuyện nơi bn tiệc với mấy cụ quen biết Ở đời ny no ai sợ ai nhưng nhịn đi cho m cửa m nh, khi mấy người thanh nin đang diễu diễu trong lc rượu ng ng bn về việc sợ vợ hay chiều vợ. Ti khng hiểu bố ti biết được cu ny từ đu hoặc do chnh ngi thức ngộ v cả đời c bao giờ bố ti được cơ hội cắp sch đến trường, chỉ c điều tm tnh ng chn thnh, thật th nhưng nng nảy. Lắm lc ti định thẳng thắn v chn thnh gii by sự thể với b x nhưng suy đi tnh lại, tật xấu mnh thời lắm, lỗi lầm lại cũng nhiều... hơn nữa khng hiểu sao nh ti c tr nhớ tuyệt vời về những điều chẳng nn ti đ vấp phạm, chẳng may ngứa mồm ngứa miệng chm ngi thng thuốc nổ th chỉ cng khốn khổ thm nn cứ lần lữa tm phương, tnh kế.

    Cố lục lọi nơi những lời khn ngoan cổ nhn để lại may ra vớ được chiếc phao truyền thống san sẻ ch thống khổ thn phận đối nghịch thch c nhn, ti tốn qu nhiều giờ suy tư cu ni, Khn nh dại chợ. D ng no tai to mặt lớn đến đu, anh hng cch mấy, hoặc khn ngoan đến bực no cũng đnh m thầm thn phục lời khn ngoan ny. Cc đấng my ru lỡ hứng ch, ln mặt theo thi quen dương oai diệu v ngoi x hội nơi thi độ đối với b x để rồi bị chỉnh chỉ biết hiếp đp vợ con hoặc khn nh dại chợ... họ chỉ cn cch chọn một trong hai phản ứng, lối thất phu, v thức, thượng cẳng chn, hạ cẳng tay, gang mỏ xổ những lời hng tm hng thịt, biến gia đnh thnh cảnh c đối bằng đầu... chn người cũng như một chục, hoặc quặp ru nn nhịn v lỡ dại, v quăng tn thuốc vo thng pho v kiếm cớ thực hiện diệu kế tam thập lục. Ngược lại, cu khn ngoan ny ni ln sự thực về đặc tnh nữ giới ngoại trừ một số trường hợp bất thường. Truyền thống gia đnh Việt Nam tuyn xưng cc b l nội tướng khng khn nh l chi; thi độ đối nghịch với vị thế nội tướng lại chnh l vẻ n nhu, e thẹn, nh nhặn, khim cung, duyn dng... của họ hng nữ phi (ngoại trừ chim sẻ...) nơi cng cộng. Kinh nghiệm sống nhan nhản minh chứng, cc b, cc chị khng bao giờ chấp nhận mnh thuộc loại khn nh dại chợ m chỉ m thầm xử dụng quyền nội tướng... Tất nhin, đối với nhận xt th thiển ny, những vị my ru chưa hoặc khng c vợ chẳng nn ln tiếng bởi n thuộc loại nghiệm chứng, ai c qua cầu mới hay.

    Ti khng bo chữa hoặc bnh vực hay thin kiến về bất cứ phe no, nam hoặc nữ. Ti cũng khng bu riếu ai v nhận thấy khng ai bết bt hơn mnh nơi đường tnh trăm năm mịt mờ hạnh phc. Qu vị hiểu sao cũng được, hạnh phc giăng giăng mờ mịt hoặc hạnh phc vẫn cn xa xăm mịt mờ, cả hai đều mờ mịt. Nơi lnh vực gia đnh, qu vị cảm nhận tm tnh ti thổ lộ thế no th chnh qu vị đang ngoi ngp nơi trạng thi ấy, nhưng xin chớ dại h hon kẻo rơi vo bẫy Lạy ng ti ở bụi ny hoặc v tnh biến sự nhận định của mnh thnh Gậy ng đập lưng ng chắc chắn khng ai c thể chen vo đỡ đn dm; m kẻ no ngứa nghề chen vo đều bị lnh thẹo, Phải đầu chẳng phải, phải tai... hoặc rơi vo trường hợp Tnh ngay, l gian. Dĩ nhin, cuộc đời ny đu ai thừa giờ Ăn cơm nh vc ng voi cho thin hạ, ngoại trừ những tn ng voi khng vc, vc cả con voi để chuốc lấy th đau thương. Vị no lỡ dại, rng ngậm bồ hn lm ngọt chờ qua kiếp người. Lời ch tnh ti chỉ c thể ni được bấy nhiu tạm gọi g nghĩa tm tư cng kẻ đồng thuyền.

    Ti cn nhớ c lần nghe lỏm cu chuyện thật nhưng mang tnh chất hi hước của một vị bc sĩ gy m về vị thế của đấng trượng phu sao cho gia đnh m ấm. Vị bc sĩ c một số học tr cũng đ học xong y khoa chỉ dự thm giờ thực tập lấy kinh nghiệm gy m nơi phng mổ. Hm ấy trong khi dng bữa trưa, c người học tr ln tiếng,
    -Theo con được biết, thy đ lập gia đnh những 37 năm. Qua mấy lần thăm viếng, con nhận thấy gia đnh của thy kh hạnh phc. Thy c thể chỉ cho tụi con nguyn tắc căn bản cho hạnh phc gia đnh theo kinh nghiệm hn nhn của thy được khng.
    -Cc anh nn nhớ, trong gia đnh, người đn ng l chủ, bởi đ chng ta chỉ nn quyết định những chuyện lớn lao m thi. Những chuyện lặt vặt nn để b x ton quyền xử l cho đỡ phiền tm tư. Ni cho đng, sở dĩ ti c được gia đnh hạnh phc v qua gần bốn chục năm cưới b ấy, ti chưa thấy c chuyện g lớn lao đng cho ti quyết định...
    C một số người quen nhỏ tuổi hơn, ti năng của họ ra sao ti khng biết v ai dại chi soi mi vo đời tư người khc, họ cũng mang nỗi khổ tm nhiều khi ti được nghe chia sẻ may ra c được kiến no gip họ cải tiến thực trạng tnh nghĩa vợ chồng cho kh hơn. Nghe, nu ln nhận định, đề nghị, v theo di sự thể khiến ti ngỡ ngng. Họ quả l những đấng my ru nhẵn nhụi... quả l người chủ gia đnh... người chồng dẫu tuổi đời ba mươi mấy gần bốn chục, dăm ba đứa con m vẫn cn qu non trẻ. Nơi một bữa nhậu bn dn thin hạ đang ngon trớn nng ly, bất chợt ti v tnh gh qua...
    -Cho anh Nhất, chị ấy đu sao hm nay vắng bng?
    -Lo g anh, ci g n l của mnh th n thuộc về mnh. Nhất ln tiếng ra vẻ tự đắc, c lẽ mới học lm được cu khn ngoan ny nơi đu nn đem p dụng để by tỏ quan điểm bất cần.

    Sao hm nay Nhất lại c điệu bộ v lối ăn ni như thế ny, bởi chợt cảm thấy thi độ của anh ta mang trọn vẹn nghĩa cu ni bo hiệu điềm ging bo Cơm nh, qu vợ, ti thầm nghĩ, chắc lại c chuyện g xảy đến! Đ mấy lần anh tm sự cng ti về những kh khăn nơi sự đối xử vợ chồng. Dĩ nhin, cho d học thức của một người kh đến đu th những l thuyết kiến thức vẫn chỉ l những chiếc bnh vẽ do thiếu nghiệm chứng. Kiến thức nơi sch vở chẳng khc g con heo hay con b... chưa được lm thịt, phn định thnh loại thực phẩm tươi để nấu những mn ăn. M cho d đ được sửa soạn, phn loại, người nấu bếp vẫn cần những thứ gia vị lẩm cẩm, lỉnh kỉnh pha chế, thm bớt sao cho mỗi mn ăn mang thi vị ring của chng. Khng cần suy xt nhiều, dẫu chỉ một mn thịt luộc cũng cần c nồi, cần nước, cần muối, ấy l chưa ni đến phải c dao để thi sau khi luộc... Nhất lm sở, b x coi cửa tiệm bn quần o. Ti đề nghị, thứ bẩy Nhất nn ra cửa tiệm phụ gip cng việc cho vợ hoặc t nhất c mặt ở đ vi tiếng chứng tỏ mnh lo lắng cho b x..., ngy chủ nhật lo chở vợ v con ci đi ăn hoặc đi chơi đu đ. Nhưng Nhất vẫn bận ngủ v những sự hấp dẫn nơi TV, nơi internet..., thế rồi nghe đu chng no đ cũng c cửa tiệm cch dăm trăm thước nay bưng cơm cho chị Nhất, mai bưng bng mừng ngy sinh nhật, mốt bưng mn ny, ngy kia bưng qu nọ... v cũng nghe đu đ chng ấy muốn bưng chị Nhất về nh cho tiện bưng, đỡ tốn giờ đi tới đi lui. Ngy qua thng lại, tốt du, dầy kn, thm vo đ, lửa gần rơm lu ngy cũng bn trong khi xa mặt dễ cch lng... Tất nhin, chuyện phải đến sẽ đến, đu phải những chuyện đổ vỡ bỗng nhin xảy tới; những g của mnh chưa chắc đ thuộc về mnh... m coi chừng đồ của mnh nếu khng biết gn giữ, người khc xi. Lẽ thường, vườn bng nh mnh tốt tươi, bn dn thin hạ người người chim ngưỡng, nhưng nếu cằn cỗi, mọi lỗi lầm lại do mnh chẳng biết chăm lo.

    Trng gương người phải nghĩ đến phận mnh. Nhờ trời, ti khng thuộc loại ăn trn ngồi trốc nơi hng xưởng nhưng cũng khng bị rng buộc giờ giấc như mọi kẻ lm thu. An lương năm nơi sở nh nước, chịu trch nhiệm v lm việc nhiều hơn những người lm cng nn thời giờ đi về khng hạn định..., bởi vậy, mặc dầu mua xe tặng vợ nhn ngy sinh nhật của b ấy nhưng ti đnh phải dụ khị ngon ngọt để được chở nng tới sở khi đi lm v đn nng về vo giờ tan việc với chiếc xe đ lo thnh. Chẳng những tội cho miệng lưỡi phải uốn o thế no cho những lời phn bua hơn thiệt ngọt tai b x m đầu c ti cn phải vận dụng, suy tnh, dương đng, kch ty, nn ni lc no trong giới hạn v tiến li ra sao ty thuộc thi độ cng hon cảnh cũng như tm tnh của nng hầu những lời ni của mnh ph hợp l luận đn b để nng thuận chiều theo. Điều r rng mọi người đều nhận thấy đ l ti sớm gi trước tuổi. C những lần gặp người khng quen biết, họ v tnh gọi ti l ng v cho nng bằng chị khiến lng ti cng cảm thấy xt xa m thầm cảm nhận th đau thương của người m vợ. Tất nhin, nhiều thứ lịch sự rởm của dn ph thủy mắt xanh, dầu khng muốn ti vẫn phải học đi đến nỗi nhiều khi những chị em quen biết v tnh dng kiểu cch nịnh đầm của ti lm mẫu mực so snh với những đức ng chồng của họ. V rồi những anh chồng v tnh ấy gn p cho ti lắm danh hiệu chẳng hạn cưng vợ, chiều vợ, thanh lịch, anh nh, dn ty... Họ gọi ti anh nh bởi c người cố tnh đổi cu Nhất vợ nh trời thnh nhất vợ nh ti nơi một bữa tiệc gần tn khi mọi người đ tới hồi sứa sứa. Cn cch no hơn, ti m thầm khng nhận m cũng chẳng phản đối bởi nghiệm được cu, Niềm vui của kẻ tr lm người ngu bực mnh; tri lại niềm vui của kẻ ngu khiến người tr xt thương.

    Anh Phương, một người sức vc, mạnh khỏe, nước da hơi ngăm đen, lm tu đnh tm đng lạnh, di chừng gần trăm bộ. Nghề biển của anh rất khấm kh, nghe kể chuyện, bnh thường mỗi năm trừ tiền trả ngn hng anh đem về hơn km hai trăm ngn Mỹ kim. Từ khi lập gia đnh, anh vay chạy b con nội ngoại xuất vốn đng tu tới nay đ mười mấy năm. Ba chu đ đang đi học nn năm năm trước anh Phương tậu một khu thương mại để chị coi sc. Gần hai năm sau khi mua khu thương mại, một hm bia bung đ sừng sừng, mấy anh em trong đ c ti tham dự nu ln những nhận định về tm tnh con người. Bn qua tn lại, anh Phương ln tiếng,
    -Trai ti, gi sắc, đ l điều ham muốn bnh thường của con người như một định luật. Thử hỏi, đn ng no khng thch đn b đẹp... khng thế m cc ng chấp nhận cho cc b ấy nay đi căng da mặt, mai sửa mũi, mốt cắt mắt, viền mi, bơm mng, bơm ngực. V cũng chnh v ham m ci đẹp, đn ng chng ta thch xi của giả... Cn về pha đn b, cc ng c nhớ cu ngạn ngữ vng vo khng, Lửa thử vng, vng thử đn b, đn b thử đn ng, đn ng thử lửa. Đn ng nếu khng liều mnh thử lửa sao c đủ tiền cho b x sửa mắt viền mi, bơm mng, bơm ngực. Cc ng c biết người Mỹ c cu g khng, No money, no honey. Cn tiền cn vợ, khng tiền khng vợ! Người ta ni, c tiền mua tin cũng được. Cuộc đời ny, g cũng tiền v chỉ c tiền mới giải quyết được mọi sự m đẹp...

    V rồi cũng nghe đu mới vi thng trước anh chị đ ra ta lm giấy ly dị; anh m ba đứa con đem về gửi ng b nội để tiếp tục lnh đnh với khoảng trời my sng nước... hầu nghiệm chứng quyền lực đồng tiền... Chị Phương tiếp tục cng việc điều hnh v nh cửa v khu thương mại đ được chuyển sang tn của chị từ hai năm qua... v lại cũng c người đn ng khng đng ti, chẳng lắm bạc, nhưng lun lun c mặt bn cạnh phục dịch chị những khi tối lửa tắt đn.

    Những chuyện chồng đi tu đnh tm hng thng mới về v khi về đến nh th vợ đ bồng bế con ci đi đu khng biết, hoặc cho người bạn ghe ở nhờ để rồi khng hiểu ma đưa lối hay quỷ đưa đường, sau ny bạn ghe ở lại với vợ v mnh m con ra đi hoặc ra đi bất đắc dĩ trở lại kiếp độc thn bung mnh xui theo ging đời cng với con tu, hay hận đời đen bạc bn tu bỏ đi nơi khc đ một thời gy xao động tm tr họ hng ngư phủ. Nhưng biết sao hơn, con người th mun đời vẫn mang tnh chất v những nhu cầu tm sinh l của một con người. No c ai đ l thnh m vẫn cn sống nn khng bị những tnh chất v nhu cầu con người khuất phục. Hơn nữa, cho d ai đ quyết tm chịu đựng chống chọi với những đi hỏi thiết yếu nơi thn phận kiếp người th sức người cũng chỉ c hạn. Ngy nao, khi tri banh đ bị dồn nn với sức p qu mức tất nhin sẽ nổ tung như chiếc pho. Cổ nhn để lại cu ni, Con giun xo lắm n cũng quằn đu phải chỉ được p dụng nơi sự chn p trong sự va chạm cuộc sống m thi. Xt thế, con người cần phải được nhận thức một cch chn chắn v thm trầm hơn. Thm vo đ, c ai cam bề tự đn p, hy sinh chnh mnh để đem cảnh giới thin đng m ấm cho người khc th chnh họ đ tự b buộc sống đối nghịch với niềm vui v hạnh phc họ đang hy sinh tạo dựng. Khng ngờ bao năm trước, Pascal đ nhận thức, Con người khng phải l thnh, cũng chẳng phải l th, nhưng trớ tru thay, kẻ muốn lm thnh lại biến thnh th. Nhận thức như vậy, chnh ti cũng khng hiểu mnh m hay bị m! Dĩ nhin, dẫu ti chẳng muốn lm thnh cũng l nạn nhn của th m vợ. Phỏng người đn ng no c được gia đnh m ấm m khng phải chịu như thế?

    Khng hiểu giới my ru nghĩ sao về sự thể kh ni của nam giới! Ring ti, tm kiếm được người để mnh cưới lm vợ đ kh, m sống, đối xử thế no với vợ mong c được gia đnh đầm ấm lại cng kh hơn. Người đời thường ni, c cn hơn khng nhưng nếu xt về phương diện vợ chồng, chưa chắc c đ sung sướng, thảnh thơi hơn khng; chỉ một điều chắc chắn, c vợ sẽ bị phiền h nhiều hơn khng. Ừ th đng no cũng hơn! C vợ, lo lm lụng sao cho gia đnh được sung tc, lm ngy khng đủ, tranh thủ lm đm mong sao dư dật cht đỉnh lỡ nếu cần đưa b x đi thẩm mỹ viện... nhưng quả l bất cng; mnh tốn tiền, thin hạ chim ngưỡng, thế mới tức! Thi th cũng cam tm ngậm tri bồ hn cho mẹ n vui. Đời thuở no c thể xảy ra trường hợp, vợ chồng con ci đi chợ tết m c người khng hiểu cố hay v tnh hỏi ti, Chỉ c anh v mấy chu gi sắm sửa đồ tết thi ư? Vậy chị ấy bận việc g? th ra mnh đ lo rồi! C vợ, thời gian dường như tri chậm lại trong khi thn xc muốn chạy nhanh tới nấm mồ, v bao mộng ước thời son trẻ đ tự m thầm tan biến. Tại ti đ v tnh lng qun hay ging đời thc đẩy chng ra đi? No c lạ g, lng người như chiếc bnh chứa, khi c một lực lượng mạnh mẽ xng vo th những g cn đang được ấp ủ phải bị tro ra nhường chỗ. Con người l thế! Hầu hết những người c vợ đều phải chấp nhận tan vỡ mộng đời của thời son trẻ! Phỏng sự thể ny l thực tại khng thể trnh khỏi của thn phận đn ng hay chỉ l nhận thức phiếm diện về cuộc sống? Ti m thầm suy tưởng v tự diễu bởi nhận ra mnh vẫn cn ham hố muốn bắt c hai tay, rồi tự nhủ, chuyện phải đến đ đến th rng vui với những g trong tầm tay với. Những g đ v sẽ khng bao giờ đến cho d ước mơ đến mấy vẫn chỉ l mộng tưởng... d mộng ấy cao qu hay dễ thương, cuốn ht thế no!

    Trong số những người quen, anh Ban ngy đ ra trường với mảnh bằng kỹ sư điện. Bạn b gọi anh l kỹ sư đin nặng bởi anh thường by tỏ nhiều chương trnh tương lai mang theo mộng ước l tưởng. Dĩ nhin do sự mường tưởng đời chỉ giống như những khun vin nh trường mnh vừa đạt thnh nơi nấc thang cuối, người trẻ no biết chấp nhận hi lng với cuộc sống bởi chưa phải đối diện với những phũ phng nơi kiếp nhn sinh. Những nhận thức triết l, những l tưởng x hội, ha với căn bản học thức nơi trường lớp chưa bị vấy bẩn do bụi nhơ thực tế chẳng những đ kiến tạo trong lng người trẻ đầy nhiệt huyết lắm đỉnh cao mộng ước ngt ngn, m đồng thời cũng dn sẵn mun vn triền dốc băng sơn trơn trượt khng mốc điểm bm vu. Sau bẩy năm gồng mnh đnh thu nơi một hng cung cấp điện cho dn chng ở thnh phố, anh khng thể no chấp nhận được những x bồ tranh sống nhiều khi đến độ bất nhn giữa con người với con người. Anh nghỉ việc, gom gp tất cả tiền bạc đ dnh dụm, mua ghe, hướng dẫn con tu mong thực hiện phần no ước mộng vẫn cn dang dở. Với kiến thức sẵn c, nghnh nghề biển gi đem lại cho anh nhiều thắng lợi về tiền bạc... nhất l khng bị lệ thuộc giờ giấc ngoi muốn cũng như c tự do quyết định đường đi nước bước giữa khoảng trời nước mnh mng. Dĩ nhin, nơi cuộc sống m mọi diễn biến v định ước x hội lệ thuộc định gi tiền bạc th khi c tiền, những ước mộng bnh thường đều được giải quyết. Tuy nhin kinh nghiệm đời minh chứng, dẫu mang quyền lực vạn năng nơi x hội vật chất, vẫn cn nhiều thứ nơi nhiều phương diện v trường hợp, tiền bạc khng mang gi trị mảy may. Tiền bạc c thể thay đổi lng người nhưng khng mua được tm hồn kẻ bị n khuất phục. Nơi lnh vực tnh nghĩa cũng thế, tiền bạc chỉ mang thn phận ti đi hoặc phương tiện chứ khng thể biến lng người thnh n lệ. Anh Ban dẫu c học thức, nghề nghiệp tự do vững chi, v tiền bạc sung tc nhưng duyn số qu ư lận đận... Mi mười năm sau ngy ra trường, anh mới cưới vợ...

    Theo ging đời tri, những l tưởng thơ mộng ngy nao của thời son trẻ đi khi được bạn b nhắc nhở, anh Ban thường lanh tr tảng lờ, li cu chuyện xoay qua chiều hướng khc v diễn tiến thường được kết luận với vai tr tiền bạc ảnh hưởng nơi cuộc sống lứa đi. C lẽ do căn bản học thức thuận chiều vận số nghề nghiệp cng với lng vững tin về khả năng mưu sinh trong ngnh nghề biển gi, đồng thời nhận thức phần no ng cụt của những mộng ước ngy xưa tạo thnh tm tnh bất đắc ch, chng đ kiến tạo nơi anh ban thi độ tự mn, chiều lng chạy theo định gi cuộc đời ty thuộc thnh đạt nơi phương diện tiền bạc. Lẽ thường, điểm tới của ước muốn nơi một người đều l những g chưa c hoặc c chưa đủ trong khi lại coi thường hay tự mn với những g đ đạt được nơi tầm tay. Anh Ban say m kiếm v chăm giữ tiền bạc mong chẳng những bảo đảm cho những ngy sắp tới m cn hầu giải quyết những kh khăn, bất trắc c thể xảy đến trong tương lai... Khi chu nhỏ nhất vừa đủ tuổi được nhận vo lớp mẫu gio, chị Ban cũng bắt đầu đi lm nơi một hng cấu đầu tm... V những chuyển biến tnh nghĩa cũng được bắt đầu khng lu tiếp theo thời gian ấy.

    Thuở ban đầu khi mới nghe ni tới chiều hướng hay quan niệm nam nữ bnh quyền, c lẽ những dn nhập cư nơi đất Hoa Kỳ đều cảm thấy ngỡ ngng. Nam giới thường mang nghĩ phần no bị mất bớt quyền hnh trong khi thm phần trch nhiệm. Đại khi v khng am hiểu thực chất của quan niệm bnh quyền, người ta đ vội in tr về sự thua thiệt quyền hnh hay mất vị thế của người đn ng đ bao lu nay được mọi người, nhất l giới my ru, tự nhận n phải thế như một định ước bất biến trong thế giới loi người. Hơn nữa, qua truyền thống v văn ha người Việt, thức trch nhiệm của người đn ng khng những đối với gia đnh nhỏ hẹp bao gồm vợ chồng, con ci, m cn lin hệ tới đại gia đnh, họ hng thn thuộc kh nặng nề, quan niệm nam nữ bnh quyền đ thẳng tay hạ cấp vai tr của gia trưởng. Vết thương chẳng nn đeo đẳng đ tạo lắm đn hằn nơi tm hồn con người chỉ v qu vội mường tưởng do thiếu thức. Tri lại, quan niệm nam nữ bnh quyền đ thực sự hạ cấp vai tr nữ tướng nơi gia đnh cũng như gia tộc của phụ nữ nhưng lại được hiểu l thăng cấp họ ngang quyền với mọi người, nhất l đối với chồng. Thử hỏi cc đấng my ru, xưa nay c bao giờ cc ng dm tự mnh quyết định bất cứ chuyện g nơi gia đnh cũng như cng việc lm ăn hoặc nơi ăn chốn ở m khng hội b x? Cc ng muốn mua nh mới, xe mới, muốn đi đu, giờ giấc thế no m b x khng thuận phỏng c g được thnh hnh khng? Ngược lại, khi b x đ quyết định điều g, khng sớm th chầy, qu vị my ru chỉ được php chấp nhận một sự lựa chọn độc nhất v phải như thế, khng thế khng được đ l lm theo bả. Khổ nỗi, người ta chỉ vội hiểu bnh quyền mang nghĩa đn ng phải rửa chn, qut nh như đn b... i thực tế nghịch thường, c b no bắt ng chồng rửa chn đu... hay chẳng bnh quyền th chnh ng đ tự xung phong rửa chn... chẳng hạn trường hợp điển hnh l chnh ti. Mnh rửa chn cho mnh, cho vợ mnh, v cho con mnh chứ c rửa mụ hng xm no đu m thiệt. V nếu c ai đ thay v rửa chn nh mnh lại xung phong rửa mụ hng xm tất nhin phải l chuyện động trời, bay nồi bay niu, bay cả đến nc nh d chng khng c cnh... V chị Ban đ chấp nhận v được anh chng X, tn đổ tm cho nhn cng nơi hng, rửa, dẫu chị khng cần bnh quyền, dẫu gia đnh chị tiền bạc khng thiếu. Thế mới lạ đời!

    Trung thực m ni, sự thể chẳng ngờ nơi cuộc sống hn nhn dưới mắt người ngoi cuộc chỉ l chuyện phải xảy đến đối với người trong cuộc như thnh quả hay sản phẩm bắt nguồn từ sự nhận thức c nhn được p dụng nơi sự lin hệ tnh nghĩa vợ chồng. Ai khng kht khao hạnh phc, v ai khng thiết tha kiếm tm hạnh phc. Khổ nỗi, hạnh phc l g nếu khng l sự thăng hoa mơ ước, cho d niềm mơ ấy như thế no, v khi đ đạt được ước mơ, chnh thnh quả ước mơ đ giết chết lng mơ ước. Thế nn, nỗi c độc lng người lại chnh l thực thể con đẻ của niềm chn ngn khng cn g mơ ước. C được gia đnh m ấm, vợ chồng con ci đuề huề, nghề nghiệp vững chi, nh cửa, xe cộ sẵn c, tiền của dư ăn, dư mặc lại được chuẩn bị phng hờ cho tương lai, người phụ nữ no dm mơ ước hơn? Thế nhưng, c lẽ đồng tiền khng do cng sức chnh mnh kiếm được sẽ khng được nhận định gi trị đng đắn của n đối với người xử dụng. Hoặc do mặc cảm ăn bm, v dụng, hay thứ mua vui cho kẻ đem tiền về tiu xi, chị Ban thực sự nhận thấy mnh mang một thứ gi trị m đ bao lu nay chưa bao giờ cảm nhận được. Từ ngy mới cưới, anh Ban, v qu lo lắng cho tương lai gia đnh, thường nhắc nhở cẩn thận về phương diện chi dụng khiến chị mang nỗi tự ty bị t tng nơi dung cch tiu pha. Cầm tiền do chnh tay mnh lm ra dẫu chẳng được bao nhiu nếu so snh với sự chi tiu nơi gia đnh v dẫu chị xử dụng một cch d dặt nhưng n mang năng lực tạo nguồn cảm ứng tự tin. Chị thực sự l một ci g... Chị c khả năng tự lập... khng cần lệ thuộc... Chị c tự do khng ai c thể kiềm chế... Niềm cao vọng pht xuất bởi nhận ra thực thể gi trị con người khuyến khch tm tr chị đặt lại nhiều vấn đề lin quan đến vị thế của mnh nơi ging đời. Lập gia đnh với anh Ban khi mới chn ướt chn ro đến Mỹ được hai năm, chưa bao giờ chị tự kiếm được d chỉ vi xu lm của ring. Nay chị bước vo cơ hội, một chn trời mới rộng mở đn chờ tm hồn phơi phới dấn tới.

    Cũng phải chn thnh ni ln sự thiếu st của phi nam, vấn đề ny ti chỉ c thể trnh by về lầm lỗi của chnh mnh, cầu mong cc ng khng ai mắc phải. Dĩ nhin, phụ nữ thừa cảm nhận nhưng đ nhận định sự thiếu st ny với con mắt thin kiến khc thnh ra phần no qu bất cng với nam giới chng ti. Xt về nhn đức kiu ngạo, bnh thường, đa số người cầm bt rơi vo trường hợp văn mnh vợ người cho d mnh viết chẳng ra ci qui g (dĩ nhin kẻ viết khng ngoại lệ). Nơi cuộc sống lứa đi, dẫu khng bao giờ dm ni ln, thực thể cảm nghĩ khng ai xấu bằng vợ mnh v chẳng ai đểu bằng chồng mnh lun lun mang năng lực thống trị tm hồn mọi người. Phỏng ai khng biết nằm lng cu, Đạo phu phụ tương knh như tn? Cho d chữ tn ở đy được hiểu theo nghĩa mới cưới hoặc mới quen biết, thiển nghĩ, p dụng được một trong hai đ l qu hiếm lắm rồi, phương chi ni đến sự đối xử giữa vợ chồng giống như đối với qu khch đến thăm. Thế nhưng, lại chữ nhưng, thực tế minh chứng, mnh cng yu thương ai bao nhiu, cng chỉ lm khổ người đ v chnh mnh bấy nhiu. Vợ chồng chung sống qua bao ngy thng, biết về nhau hầu hết đu cần g những hnh thức rởm... thế nn cho rằng chỉ cần chn thnh trao đổi những g cần ni v nn được ni l qu đủ. Ai khng chấp nhận thế! Lng chn thnh đ v tnh giết chết hoặc lm suy sụp tnh nghĩa chồng vợ, nghịch lại với lời cổ nhn khuyn nhủ tương knh như tn. Vợ chồng anh chị Ban khng thot khỏi chiếc bẫy bnh thường ny như n đ xảy ra nơi bao cặp vợ chồng khc.

    Tương đối c dng dấp kh hấp dẫn, người mnh dy, thuộc diện trường tc trường mi v v c cht nhan sắc thm sự hấp dẫn nẩy nở của người đn b đ c chồng nn chị Ban được tn X, nghe đu trẻ hơn chị hai tuổi với sức vc mạnh khoẻ v hnh dng tương đối hấp dẫn nữ phi, để dnh cho sự lưu tm đặc biệt hơn những người khc. Với cng việc lm khon gi trả được tnh theo sức nặng đầu tm đ ngắt, ai may mắn gặp được những loại tm lớn sẽ kiếm được nhiều tiền hơn người ngắt đầu tm loại nhỏ, tn X dnh ưu tin cho chị Ban nn chị lun lun được cung cấp với những loại tm lớn nhất... đến nỗi những người lm cng hng để , tạo nn lời ong, tiếng ve, nửa đa nửa thật, lại thm kẻ ni vo, người ni ra, lu ngy chầy thng nhập tm khơi động cảm nhận nơi lng người phụ nữ trong lứa tuổi sồn sồn. Trung thực nhận định, sự cảm nhận được ưu đi nơi chị Ban bắt nguồn c lẽ từ cuộc sống nhm chn nơi sự lin hệ vợ chồng. Anh Ban đ c cht tuổi, tướng t trở nn phục phịch... lại hơn vợ mười mấy năm. Lẽ tự nhin với tuổi tc như thế, anh Ban dẫu nhận biết sự chnh lệch nhu cầu thiết yếu vợ chồng th cũng khng thể no thỏa mn lng kht khao nơi người bạn đời chớm bước vo tuổi hồi xun. Thm vo đ, tm tnh tự cao pht xuất do nỗi lng bất đắc ch đ khiến anh lỳ mơ tưởng chị vợ nhận thức v chấp nhận thực tại như mnh... V thế l chị Ban đ cuốn gi, bỏ chồng, bỏ con, mang thn xc tới cho tn X tha hồ rửa...

    Xt người lại nghĩ đến ta... Những gương trước mắt bắt p ti phải suy nghĩ, đắn đo, by mưu, tnh kế bảo vệ hạnh phc gia đnh. C ai cho rằng nhất vợ nh ti cũng được hoặc thờ b cũng chẳng ăn nhằm chi, miễn sao m cửa m nh. B ấy khng thấy ai tử tế, c tnh c nghĩa hơn mnh th hạnh phc lứa đi vẫn cn được bảo tr. Ni như thế nhưng đu đơn giản thế! Những chuyện lẩm cẩm lỉnh kỉnh nhiều khi ti phải thực hiện chẳng khc g tn ngố cũng chỉ v hai tiếng hạnh phc đu ai hiểu thấu. Ti biết uống rượu, c thể ni thch đi cht, b ấy khng cấm nn khng bao giờ nghĩ tới chuyện chừa. C lẽ b ấy cũng hiểu... Thứ nhất chn rượu ng ng, thứ nh anh ở nơi xa mới về nn cứ lờ đi chăng. Đến chuyện đam m th vui cu c m nhiều khi bị bả cằn nhằn khiến lng rầu rĩ lắm phen mặc dầu vẫn cố tnh lần lữa, ti chưa c quyết định dứt khot nn vẫn cứ dằng dai. Thực lng khng dấu diếm, đu phải ti đam m vợ v lng mnh khng thể rung động với bất cứ ai khc. Qu vị no lạ chi cu ni, Sng bao nhiu nước cho thừa, Trai bao nhiu vợ cũng chưa vừa lng. Dẫu ti cũng chẳng cn trẻ g nhưng con tim c bao giờ gi; hơn nữa, cho d mỗi con tim mang một tần số cảm ứng ring th cũng đu thiếu chi những con tim khc cng chung nhịp điệu. Tự cảm nghiệm nơi lng mnh, con người được sinh ra với lng kht khao tiềm ẩn no đ đ tạo nn những rung cảm con tim với tần số lạ lng thường bị nhận định một cch sai lầm. Đu thiếu g đn ng hnh dng bn ngoi khng mang vẻ chi hấp dẫn m c được người vợ duyn dng cả về nhan sắc lẫn tnh tnh lại thương chồng tha thiết. V cũng đu thiếu g b chanh chua, mỗi lời ni thot khỏi cửa miệng chẳng khc chi những chiếc lng con nhm đang s ln chực chờ đm vo cổ họng kẻ đấu khẩu, thế m lại được đức ng chồng ha nh, thanh lịch quả l đối nghịch với vợ như nước cng lửa v gia đnh họ vẫn m ấm đ bao nhiu năm giữ trọn tnh nghĩa phu th cho tới gi. Con tim mỗi người quả nhin b ẩn nhưng thường đ bị gn p với lng ham muốn nhục dục để rồi mỗi khi nghe ni đến tnh yu th lắm kẻ đ vội lin kết ngn từ thần thnh ny với chiếc giường, một lầm lẫn con đẻ của sự thiếu nhận thức. Dĩ nhin l một con người, ti cũng c những rung động cảm ứng như mọi người. Ni như thế c nghĩa lng ti cũng chất chứa đầy ham muốn khng khc chi bất cứ ai ngoại trừ mức độ ty thuộc bản chất con người.

    Một người bạn rất thng minh, lắm sng kiến cng lớp với ti kể lại, c lần anh ta gặp một thy tu đ 92 tuổi nhn ngy sinh nhật của vị ny. Anh bạn ti giả đ ngớ ngẩn hỏi, Thưa thy, năm nay thy đ 92 tuổi chắc l đ qu gi so với những ngy cn trai trẻ... v như vậy thy c cn bị những ước muốn dục vọng bnh thường thế tục ảnh hưởng nữa khng? Vị thy tu với giọng điềm nhin trả lời km theo đi mắt lộ vẻ tinh nghịch, Năm nay th chưa hết đu, nhưng c lẽ sang năm. Con người l thế v khng như thế khng phải l người bnh thường. Nhận thức được thực trạng tm sinh l chung chung của con người như vậy, ti rất cảm phục nhận định về vai tr hn nhn nơi cuốn Những B An của Cuộc Đời, hn nhn l mi trường tuyệt vời nhất cho con người hon thnh những bi học họ phải trải qua để trở nn hon thiện. Nhận xt theo quan niệm An học, nếu ai khng chấp nhận hon thnh bi học mnh phải trải qua m chỉ v thiếu thức do ham muốn c cuộc đời theo mnh, cho d vng vẫy, thay đổi cch mấy chỉ cng lm khốn khổ cho mnh. Khng lạ g Phc Am nu ln lời dạy đoan chắc, Sự g Thin Cha đ rng buộc, loi người khng được phn ly. Quả thực lầm lẫn nếu chấp nhận cu ny một cch v thức bởi thiếu hiểu biết v khng nghiệm chứng.

    Lẽ tất nhin, bi học ti phải hon thnh hoặc đoạn trường ti phải trải qua nơi cuộc sống hn nhn sẽ khng giống bất cứ trường hợp no của bất cứ ai do đ khng nn đề nghị họ phải thế no để hon thnh kinh nghiệm họ cần phải học. Hơn nữa, mọi người đều khc nhau từ thể chất tới tm tnh, thế nn, c thể điều thch th, ước mơ của người ny lại l sự khổ ải đối với người khc. Phương diện nơi cuộc sống lứa đi ti muốn tm hiểu chỉ được tm gọn đu l căn bản hoặc phương php con người nn thực hiện để hon thnh kinh nghiệm hoặc bi học mnh cần học, nn học, ni cho đng, phải học chỉ v chuyện đ được xảy đến tất nhin c l do no đ m mnh chưa hoặc khng hề nhận biết. Sự việc xảy đến nơi cuộc đời một người khng thể no coi đ l một lầm lẫn hoặc chẳng may. Chẳng hạn, chng ta phải ăn để sống th tất cả mọi sự trốn thot, trnh ăn uống đều đem lại tai hại cho cuộc sống... Hn nhn đ xảy đến v được hai người hoan hỉ chấp nhận để rồi cũng hai người đ do thực hiện cuộc sống hn nhn một cch thiếu thức v khng muốn tm hiểu hoặc suy nghiệm để giải quyết vấn đề nn chấp nhận giải thot bằng cch chạy trốn được gọi l ly dị tất nhin đ tự đng gng vo tm tư mnh. Thử hỏi những ai đ thực hiện ly dị phỏng c bao giờ họ xa bỏ được sự kết n nội tm khng? Kinh nghiệm sống minh chứng, cho d người khc kết n hoặc nhận định về mnh ra sao cũng khng thể no so snh với bản n lương tri ngn đời ngự trị nơi mnh.

    Tuy nhin, cuộc sống hn nhn đu phải chỉ l thuyết sung, một chiều m c thể giải quyết mọi vấn đề. Mặc dầu tuổi vợ chồng ti xấp xỉ ngang nhau, nhưng vo giai đoạn hồi xun của b x cũng khiến ti khốn khổ khng t. No ai lạ chi tm tnh phụ nữ nơi lứa tuổi 45 đến 55. Tuy ở tuổi m nhiều người đ được gọi bằng b nội hay b ngoại nhưng tm tnh họ lại ti diễn tnh chất của thời cn măng trẻ. Mch lng một cht, họ lẫy, họ hờn. Nhu cầu tnh cảm của họ khng khc chi những ngy hẹn h, đi được mơn trớn, vuốt ve chiều chuộng như thời thanh xun. Dẫu thn xc thay đổi đ toan về gi theo tuổi đời nhưng nơi phương diện tm sinh l, họ quay ngược trở lại. Ngoại trừ trường hợp bất thường, nhu cầu của người đn b mnh mng chẳng khc g biển khơi, sức chứa khng bao giờ đầy, lng khao kht chẳng lc no vơi trong khi người đn ng đ bị giới hạn theo sự tn phai của năm thng... Đu phải chị sẻ mi muốn đạp, đ chng trống... m luật tự nhin phải thế... Ti m thầm suy tnh, mượn cớ thch nhm nhi ly rượu thuốc, nay thang Minh Mạng, mai thang Nhất Dạ Lục Giao, rồi no ngọc dương cch thủy tim sen, hột sen lấy sao cho được nước mẹ bồng con, to tầu đen, hoi sơn, chi tử, khung phiến... no thang Tự Đức, v.v... Đọc cuốn Rồng Xanh Ngục Đỏ thấy ni về canh l Xuyn Điền Thất bồi bổ dương lực bị hao tn, ti kiếm cho bằng được, nấu nướng đủ kiểu, đủ loại v rng nuốt hết ngy ny qua ngy khc. Nh ti khng biết, ni qua ni lại sao khng chịu thay đổi rau rợ... dẫu miệng lưỡi trơn tru nhưng sao ti c thể giải thch! C lần nghe người bạn ni về đặc tnh vượng dương của vị Đằng quai, l hẹ, v tm tướng qun. Nếu c được cả ba thứ nấu thnh mn canh th tuyệt vời... L hẹ qu dễ dng, nơi chợ người Việt no khng bn... ti cậy cục xin được t giống về trồng. Trồng hẹ th dễ m kiếm loại đất no, phn no cho hợp v mang lại lợi ch cho chủ đch của mnh th i thi cả l vấn đề nan giải. Thm vo đ, ti no biết Đằng Quai l g. Hỏi mấy thy thuốc bắc, thy no cũng mập mờ phỏng đon thứ ny, thứ khc sao dm hốt về... v thế l lại phải kiếm cho ra người bạn... Nghe anh giải thch ti mới vỡ lẽ... Đằng Quai, đằng khoai... nhan nhản trước mắt m chỉ v ci ngn từ khốn khổ của người Đi Loan khiến ti kiếm trợn mắt. No c chi đu xa lạ, n chnh l củ Đương Quy được thi mỏng bn dẫy đầy nơi tiệm thuốc bắc m cc b cc chị nh ta thường mua về nấu ch sm bổ lượng... Quả thật r ngố... by giờ ti mới hiểu tại sao người ta gọi ch sm bổ lượng. Phiền toi hơn v bổ bo đu khng thấy, nhưng tm ti moi mc lm thn với dn thuyền chi để kiếm mấy con tm tướng qun mới kh khăn. Tm no chả l tm nếu khng vậy sao c cu v Họ hng nh tm, sao ng cứ nằng nặc ni về tm tướng qun. Chẳng lẽ loi tm c dưới biển cũng c qun đội hay sao m c tm tướng... v đ l tướng sao lại cn gọi l tm tướng qun. Vậy c con tm no đ vừa l tướng vừa l qun lẫn lộn th sao m biết. Một ng ngư phủ tay cầm lon bia Budweiser hnh như hơi thấm cht ma men ln giọng chỉnh ti. Cũng may, thế m vẫn c người biết v ti được giải thch, tm tướng qun l con tm lớn, nơi hai chiếc ru di của n c những hột trong khi cc con tm khc khng c hột nơi ru như thế. ng nhận lời để kiếm v khi c sẽ gọi lại... No đu đ hết, phương ny, cch kia, chạy bộ, tập thể dục thể thao, đi bơi, chạy xe đạp... chỉ c Yoga ti khng dm thử bởi nếu khng biết m dẫn kh chạy lng vng qua cc kinh mạch trật đường sẽ bị tẩu hỏa nhập ma khiến mới thoạt nghe đ thấy lng ớn lạnh, lỡ hạnh phc đu khng thấy lại thấy ci quan ti th b nh ti để phần cho ai?

    Đu ai lạ g cu ni, Chn thnh, thiện ch, năng hoạt động nhưng thiếu hiểu biết chỉ l phường ph hoại. Thế nn, chịu kh lm ăn, thương yu vợ, biết lo lắng cho gia đnh nhưng thiếu hiểu biết về đặc tnh nữ phi cũng như khng chịu để tm hiểu tnh chất ring biệt của vợ, người chồng c thể đ mất vợ ngay từ khi mới cưới. Những cố gắng tm hiểu, tnh ton, v thực hiện thuộc về phương diện c nhn hầu tạo mức độ giao ha nhịp sống nơi lnh vực hn nhn đều ty thuộc c tnh cũng như tm tnh của người phối ngẫu. Vợ thch ăn cơm canh rau đay với c ghm muối chua km theo mn c khoai lt rau răm kho kh m chồng c được bữa no nấu cơm gip vợ th chỉ những b thui, nem thnh bắc kỳ cho tiện th b nh sẽ cảm thấy thế no? M đu phải chỉ một lần v tnh... cả ngn lần v tnh... dẫu miệng lưỡi trơn tru đến mấy v dẫu những lời dịu ngọt cch no th sự in tr bị coi thường sao c thể gột rửa. Cổ nhn để lại nghe tục nhưng qu thm trầm, Cơm nh, qu vợ nhắc nhở những bậc ru my để xt lại việc gối chăn... chắc c lẽ t ai đặt vấn đề tại sao đ cơm m lại cn qu!



    ng no khng mơ ước mnh c được một người vợ dịu hiền, biết lo lắng chăm sc cho gia đnh để yn tm vững ch lm ăn; b no khng thao thức kiếm được người chồng l tưởng, thế sao biết bao sự đổ vỡ xảy đến? Những người ở đấng bậc vợ chồng c bao giờ thử so snh tm tnh của mnh đối với người phối ngẫu khi chưa cưới hoặc khi mới cưới với hiện tại để dự đon những g c thể xảy đến hay khng? Nếu cuộc đời con người l một trường chiến đấu lin lỉ th hn nhn tất nhin phải l bi sa trường... Ngược lại dn lm chnh trị biết chuẩn bị cho thời chiến tranh khi đất nước đang thời thanh bnh thịnh trị m kẻ nơi sa trường hn nhn ỷ y ngủ m trong chiến thắng v đ c được người yu dấu! Qu non nớt nếu khng muốn ni l đ bắt đầu thất bại ngay từ ngy vinh quang được mệnh danh bằng ngy cưới. Mọi người biết lo lắng chuẩn bị nghề nghiệp cho cuộc sống tương lai được hạnh phc bằng cch học hỏi, cố gắng đạt bằng nọ, chức kia phải mất bao ngy thng cần mẫn chăm chỉ theo đuổi học hnh nơi nh trường. Quả l qu ngy thơ, hạnh phc gia đnh đang được hưởng lại khng biết tm hiểu để bảo vệ... tới khi sự thể cơm khng lnh, canh khng ngọt xảy đến, người ny đổ lỗi cho người kia... v mnh bao giờ cũng đng chỉ người kia l sai... đu ai dm đối diện với thực tại tm l, nếu muốn c người bạn đời ton hảo th chnh mnh phải l người ton hảo trước hết. Nơi thn phận người chồng, ti nhiều lần nghĩ tới cu chuyện kể về Aristote m đi khi cảm thấy lng mnh giao động kh bề p dụng. Hm ấy nh hiền triết c người bạn đến thăm, hai người chuẩn bị thực phẩm v ko nhau ra ngồi dưới gốc cy vừa nhậu vừa đm đạo. Khng hiểu chuyện g xảy đến khiến vợ Aristote tức giận bưng lun cả mm thức ăn hất xuống đất trong khi hai người đang hứng ch. Người bạn ngỡ ngng nhưng nh hiền triết trầm tĩnh ni, giả sử khi chng ta đang ăn nếu c con g mi nhảy v bới tung đồ ăn thức uống th phản ứng của bạn sẽ thế no? Đi khi nghĩ đến với chnh mnh, th bắt con g mi đ lm thịt, nhậu tiếp... Chợt nghĩ lại, đến nh hiền triết cn phải im hơi lặng tiếng chấp nhận th ai c thể ăn thịt được con g mi của ng... Cũng bởi c được b vợ qu đa qu độ, hnh như Aristote đ để lại cu khn ngoan, nếu c được mụ vợ dữ dằn, người chồng sẽ trở nn một hiền nhn. Ai đu khng biết, ring ti, b x hiền ha gấp trăm lần người vợ nh hiền triết m vẫn đang c định ra chợ mua cặp mt về đt nt lỗ tai...

    Số l từ ngy mấy sng bi nổi ln, b x ti thấp thỏm nay dạm ra, mai dạm v đi lm. Ti phn trần tới lui, viện đủ mọi l lẽ thế m đi pht thanh cứ eo o thng bo về dự n chẳng nn.
    -Bao lu nay chỉ mnh anh đi lm cũng đủ lo cho gia đnh... con ci chng ta bốn đứa ra trường lại c cng ăn việc lm vững chắc th em đu cần lo lắng chi về tiền bạc.
    -Xưa nay em chưa bao giờ đi lm nn mang mặc cảm ăn bm chồng con...
    -Em nn hiểu, cng việc nội trợ, chăm sc con ci v gầy dựng chng nn người khng thể định gi bằng tiền bạc. Em đ gip con ci đạt được kết quả lớn lao như thế, chẳng những vậy, sự chăm sc con ci ảnh hưởng một đời của chng sao em khng thể nhận ra m lại cứ muốn đi lm cho cực khổ thn xc.
    -Nhưng em muốn mnh c thể tự lập, em khng muốn đeo đẳng ci cảm nghĩ ăn bm nơi mnh.
    -Em thử tnh ton về phương diện kinh tế coi. Mặc dầu bằng cấp của anh chỉ l kỹ sư dầu hỏa nhưng vị thế của anh thuộc loại thm nin cng vụ... lương của anh chỉ thua đại diện chủ hng... Nếu em đi lm chỉ hao tốn thm chứ khng kiếm thm được đồng no v thuế lũy tiến tnh theo tỷ lệ lợi tức chứ khng tnh ring từng người.
    -Em bằng lng trả số tiền khc biệt ấy...
    ... V ti phải đầu hng, chẳng những chấp nhận thch của b x m cn phải xin đơn, điền đơn, mời người quen c vị thế nơi sng bi tới nhậu, rồi no gửi gấm, no dặn d, năn nỉ... v b ấy được nhận vo chn đứng coi quầy bnh tri.
    -Em lm ơn nhớ kỹ, đi lm thu v lương trả theo giờ giấc nn em cứ từ từ lm việc, khng cần phải lm cho hết việc v nếu hết việc hng xưởng đu cần thu ai... miễn sao mnh khng đứng chơi hoặc trốn việc l được...

    Dặn đi dặn lại bao nhiu lần nhưng ti vẫn phải banh tai để nghe những lời phn nn về thằng xếp ny chia giờ khng đng muốn của bả, thằng xếp kia c chuyện g cũng cứ nh b ấy m ku help, help trong khi người lm việc nơi quầy đ đứng giương mắt ng... rồi no con mẹ ny lười lĩnh, cứ xớ rớ khng chịu lm, con mẹ kia chanh chua ni chọc ni chạch... b kỹ sư m nay cũng phải dấn thn đi lm; no ci giọng con mụ khc o o tr ẻo, Bo khoe bo nổi trn my, đến khi nước rt bo dy với bn. i thi, mun thứ vớ vẩn lm phiền vợ ti th t m chống chọi cặp tai ti th nhiều! Ti c muốn lm hiền nhn đu. Qu đủ, qu đủ nhưng thần thnh khng c cặp tai, khng phải nghe nn đu hiểu bao nhiu mới đủ khiến ti cứ phải gồng mnh chịu trận... được nghe nhưng khng c quyền ni, lỡ miệng ni ra sẽ tan cửa nt nh... C phải những người thch lm tu freezer cũng chỉ v sợ chương trnh radio sống động nn kiếm cớ chạy trốn để cả thng mới bị c cơ hội tiếp nhận những lời ngọt ngo thương yu?

    Ti c ng bạn quen, tuy đ c tuổi v mặc dầu vốn liếng học thức của ng ta chẳng được bao nhiu nhưng thi độ chịu đựng v nhận định cũng như suy tư của ng quả trỗi vượt khỏi tư cch v lối suy nghĩ thường tnh. Oi oăm thay, cuộc đời dẫn dắt ng vo kiếp hiền nhn d ngy xưa nơi thời trai trẻ, lối sống ăn chơi của ng cũng chẳng km cạnh g so với những người đồng thời. Vợ chồng ti hay gh thăm v thường xuyn qua lại nn ng b ta coi chng ti như anh em, khng bị những hnh thức cố hữu rng buộc... ngay thi độ đn tiếp cũng như lời ăn tiếng ni đều chứng tỏ sự chn thnh, bộc trực giữa đi bn, khng cần ro đn, e d. Một hm, ng b mời vợ chồng ti tới dng bữa tối... Chẳng hiểu chuyện g đ xảy ra v thế l b b lu b loa vừa lc chng ti bước chn tới cửa. Au cũng lỗi tại ti bởi đ qu quen tự tay mở cửa... B vừa khc vừa la lối; ng ngồi sượng trn... B qu ti lm ra vẻ tự nhin ln tiếng,
    -Chuyện chi đ xảy ra m b đấu tố ng ấy vậy?
    -No c chi đu, b ấy hấp con c m c người mới cho chủ lm mn đặc biệt để đi khch, dặn ti canh chừng tắt l nướng trước khi ra nương hi rau cải non để cuốn bnh trng. Ti mi đọc sch qun bẵng đi mất. Đy l lỗi tại ti; ti đ năm lần bảy lượt nhận lỗi m b ấy vẫn chưa tha. ng b nhn xem, đấy kết quả đọc sch của ti đng gi chừng ấy. Giọng ng trầm tĩnh, chịu đựng, đưa tay chỉ chiếc l nướng đang mở toang v trn ngăn song sắt đặt chiếc khay nhm trong đ một con c m to, chy kh phần ngoi, đen đa h hốc miệng như muốn ku trời...
    -ng ni th hay lắm, mười voi khng được bt nước xo... chỉ được nước ni, ni, cn ở nh th hiếp đp vợ con...
    Ti bật cười lấy giọng nửa đa nửa thật lấp liếm cho qua nơi vị thế chẳng đặng đừng,
    -Như vậy vợ chồng ti bị lm quan ta quyết định về phận số con c. Khng sao, ti xin đại diện nh ti phn xt, hm nay chng ta sẽ nhậu mn c m nướng kh... chỗ no chy khng ăn, ăn chỗ khng chy... Quay lại b x, ti nhắc nhở, nhờ mnh thượng con c ln bn v xem mn rau cải thế no... Ồ qun, đưa chai rượu thuốc cho anh... V cứ coi như khng c chuyện g xảy đến, ti kiếm hai chiếc ly, rt rượu thuốc nhm nhi cng ng gi.

    Kể ra b x ti cũng dễ thương, biết ng bạn gi v ti thch rượu thuốc nn nng chuẩn bị sẵn cho ti một chai để ở cốp xe. Khng hiểu nng kiếm đu được chiếc chai c hnh dng kh đẹp, mu thủy tinh trong vắt, vừa vặn tay cầm... lm nổi bật mầu nu thẫm của rượu thuốc. V qu thn hơn nữa những chuyện lẩm cẩm lỉnh kỉnh ny xảy ra thường tnh nn ti cng ng bạn gi khng gặp trở ngại chi khi bắt đầu cu chuyện. ng ln tiếng ph tan bầu khng kh cn vương đọng nt căng thẳng pha lẫn cht ngỡ ngng...
    -Hnh như ti c phận số khng may, cứ mỗi lần gặp người thn quen đều bị trở thnh cớ cho b nh ti đấu tố...
    Thế l b nh đế thm,
    -Lm ăn th chẳng bao giờ được việc g nn hồn lại cn cứ to miệng...
    -Thi ng ơi, hy để ti thưởng thức miếng rượu cho n thng đồng bến giọt... ng m đổ thm dầu vo lửa coi chừng nng qu rượu bốc hơi lấy g m uống... Ti cắt ngang v đổi đề ti qua những chuyện mưa nắng thường tnh.

    Sự x xt nơi gia đnh bnh thường khởi đầu bằng những chuyện cỏn con... Tuy nhin, khng hiểu tại sao trời ban cho nữ giới tr nhớ tuyệt vời... m chỉ nhớ những chuyện chẳng nn nhớ để rồi khi c cớ g khơi mo... thế l lin min bất tận. Bao nhiu chuyện thiếu st của người phối ngẫu từ thời thủy tổ chưa rụng rốn được cc b trnh by một cch cay c rp nối chuyện ny với kia, thm mắm thm muối, thm cả một kho tng tưởng tượng tạo thnh bản n kết tội chồng mnh đng được hưởng trường hợp khổ sai chung thn thay v những lời yu thương ngọt ngo. Khổ nỗi, th rằng ai đ bới mc mnh th cn dễ tm đường chống chế cho qua, đng ny chnh người thn thiết nhất, đầu ấp tay gối đưa mnh ln bn mổ. M lạ kỳ, khng hiểu cc b c để đến ngn từ hay thi độ khi tố khổ chồng mnh khng... v cũng khng hiểu những vị hiền nhn sẽ cảm thấy thế no khi bị b vợ đay nghiến. Ring ti, những lời ni km theo kiểu cch của vợ mnh lc ấy chẳng khc g những mũi tn cn cụt, ngắc ngứ từng hồi ray rứt dẫu kh khăn nhưng cố tnh xuyn cho thủng con tim mnh tạo thnh sức p ứ đọng đẩy qua mạch mu tro ln tới c. V thế l trời quay, đất cũng quay theo... phỏng vị hiền nhn no c thể khng nổi đin khi đầu c khủng hoảng như vậy. Khổ nỗi, sao b ấy nhớ dai v nhớ lắm thế, lại chỉ nhớ những điều chẳng nn nhớ... những chuyện tốt lnh, thnh thiện... khng d một cht mảy may hiếng tới... để rồi cứ như chiếc radio trn ngập nguồn năng lực của ging điện lin min bất tận phng ra mun ngn lời cay đắng. Tẩu vi thượng sch... sau vi lần, ti học được phương php hữu hiệu nhất l dọt... Au đ cũng l cơ hội gặp gỡ v lm quen với ng bạn gi.

    Nữ thực như miu, cỡ mười lăm pht sau hai b đ ăn xong v v đ qu quen với tnh nết kề c của người uống rượu, họ rủ nhau li xe ra Walmart gần đ mua vi thứ lặt vặt. Khi tiếng giập cửa vang ln bo hiệu cảnh trời m gi lặng, ti lững lờ lặp lại lời của một cu ht no đ, Đường thương đau đầy ải nhn gian, ai chưa qua chưa phải l người. ng bạn gi sau đi pht trầm ngm... ln tiếng,
    -Nếu nhận thực được rằng kẻ th độc hại v gh gớm nhất của mnh lại l chnh mnh th cũng cần nhận thực một điều đ l kẻ đối địch mang quyền năng v song của mnh phải l người thn thiết nhất của mnh... Trời by lắm cảnh trớ tru, nhốt con người nơi ngục t yu thch nhất v lại cũng khốn khổ nhất. Với 67 tuổi đời, ti cảm thấy mnh đ c cuộc đời đng sống, lương tm khng hổ thẹn m ngược lại, tận đy lng ti thnh thực cảm ơn trời đ ban cho ti cuộc đời, ngay cả những lầm lỗi như những cơ hội cho ti biết sống thức hơn. Tuy nhin, nhiều lc ti cũng cảm thấy nản lng bởi chnh những điều tốt lnh, chn thnh của mnh đ trở thnh cớ chẳng những khiến người khc m ngay cả người thn thiết nhất của mnh vấp phạm. Ti khng hiểu sao con người lại phải mang nỗi thương tm ny...
    -ng dng ngn từ thương tm quả đch xc. Thực ra, lng chn thnh thực hiện hướng ngay lnh cho d người khc hiểu hay khng hiểu th chnh mnh đ biết v lẽ tất nhin mnh khng bị lương tm dằn vặt. Nhưng mối thương tm th khng thể no trnh thot được; khng phải mnh thương hại hay bất mn cho chnh mnh m đ l nỗi đau lng khi nhn thấy những sự khổ ải xảy đến cho con người như kết quả của sự thiếu nhận thức. Nhiều khi ti tự đặt vấn đề, mỗi người c cuộc đời ring th phỏng sự phiền h tm tư nơi mnh khi đối diện với những điều khng nn hoặc khng đng xảy đến với người no đ c phải tại mnh đa đoan... Nhưng nghĩ lại, hnh như tm hồn mnh mang tần số cảm nhận lạ kỳ no đ c đặc tnh mc nối v lin kết với thực tại diễn biến xung quanh nn bị ảnh hưởng nếu khng muốn ni đ l đức độ. Theo ti nghĩ, mối thương tm ny được gọi l lng thương xt nơi Phc Am hoặc tm bồ đề nơi Phật học. Cn vấn đề ảnh hưởng su đậm hay nng cạn nơi mức độ no th lại ty thuộc tnh chất hoặc đức độ nội tại từng c nhn.
    -ng ni qu đng, chẳng ni đu xa, ngay như vợ chồng ti, ng với ti tnh thn thiết khng khc g anh em ruột thịt nếu khng muốn ni l qu hơn ruột thịt bởi d anh em ruột thịt cũng kh lng m cảm thng với nhau như ng v ti xưa nay đ từng ni chuyện. Dẫu chung sống với nhau gần năm chục năm trời m ti vẫn cảm thấy một khoảng cch biệt v cng rộng lớn dẫu ti đ cố gắng suy tư, tm hiểu hy vọng c được phương cch no đ thăng tiến nhận thức t ra nơi lnh vực tnh nghĩa vợ chồng. Ti biết b ấy rất thương ti, đy l thin tnh đặc biệt trời ban cho người Việt mnh. C thể ni, tnh nghĩa vợ chồng hon ton dựa trn tấm lng rộng ri, bao la của người đn b. Tuy nhin, lng rộng ri ny lại lệ thuộc nhịp đập con tim của họ cho nn lắm khi ti muốn bị đin để khỏi phải nhận biết nhưng khng đin được. Ti ni thế c thể ng cho l qu, nhưng nếu nhn nhận chn chắn, giới đn ng chng ta sống v nghĩa nhiều hơn v tnh bởi vậy diễn biến cuộc đời mnh được đặt trn căn bản suy nghĩ v tnh ton chứ khng bồng bột theo tnh cảm nhất thời, v cũng chnh v thế mnh thường mang ước vọng, dự đon v thực hiện những cng việc chuẩn bị cho những ngy sắp tới. Khổ một nỗi, đối nghịch với dự tnh v chuẩn bị, cảm ứng nhất thời theo tnh cảm, thch của người bạn đời nhảy v khuấy động ph nt tất cả. Yu ai nn tốt v ght ai nn xấu đ l c tnh của đại đa số đn b. Một khi họ đ thch, đ muốn bất cứ điều g th c lẽ đến trời sập họ cũng khng cần biết như ng thấy những chuyện xảy ra nhan nhản nơi cc gia đnh chung quanh. Thực ra, hơn bốn năm nay ti theo di v nhận biết thm được một điều đ l hnh như nơi no cuộc sống con người tương đối được bảo đảm th họ chỉ xử dụng l tr để tm cch sao cho c được nhiều tiền, tưởng rằng c tiền l c tất cả. Quả thật đng tội!
    -ng c nghĩ rằng chỉ tại họ qu tin tưởng nơi sự trường tồn của những g họ đang nắm giữ?
    -Ni rằng tin tưởng nơi sự trường tồn của những g đang nắm giữ... Ti phục ng l người thanh lịch v lễ độ. Ti dng tiếng lễ độ c nghĩa ng mang đức độ khim nhượng v tn trọng con người v họ l người. Xin lỗi ng cho ti dm thực lng trnh by cảm nhận của mnh. Ni theo kiểu bnh dn, ng muốn m chỉ họ qu ỷ y bởi tưởng rằng cuộc đời chẳng c chi đng cho mnh để m mọi gi trị đều được đặt trn căn bản tiền bạc, cho rằng c tiền l c tất cả... Điều đau lng ti muốn ni bắt nguồn từ sự ngy thơ, thiếu suy tư. C cu ni no đ ti chỉ nhớ mang mng, suy nghĩ l kiến tạo, người suy nghĩ l người tạo dựng. Đng ny, họ khng đặt vấn đề m tin tưởng rằng những g đang c sẽ cứ như thế th đu cần chuẩn bị, toan tnh cho những g c thể xảy tới; r rng họ qu non nớt nơi trường hợp bảo vệ hạnh phc gia đnh. Ti nghĩ, c lẽ tại đ qu thm nhập với lề lối sống được bảo vệ bởi một nền văn ha cổ truyền, nơi m nền lun l cng cộng được mọi người thừa nhận trong khi điều kiện x hội khắt khe khng ng ngch dung thn cho những người muốn vượt thot, tm tnh ny đ trở thnh căn nguyn cho sự đổ vỡ. Ti thử hỏi ng, nơi đất Việt ngy xưa, một người đn b bỏ chồng rồi sẽ đi đu? Ai cho tr ngụ v kiếm đu ra cng việc lm thu mướn... lm lẽ khng chấp nhận, lm vợ khng ai ng tới, sống nơi lng x th bị khinh khi th d muốn bỏ chồng cũng khng c cch no bỏ. V thế rồi do sự tha ha, lạm dụng, hoặc ỷ lại, người ta đ by ra những tr ca tụng no trinh tiết, no đức hạnh... để khỏi phải đối đầu với những nhận thức, thức... Đng một ci như tự trời rơi xuống, sang đến đất nước ny họ phải đối diện với một nền văn ha khc biệt tạo thnh bước nhảy vọt chất chứa một khoảng trống, khng c d chỉ một vi vết tch của sự biến chuyển. Một chn trời mở rộng cho con người pht triển về mọi mặt nhưng mnh khng c căn bản để hội nhập thnh ra bị hụt hẫng, thế nn điều tốt lnh, khn ngoan của dn bản xứ th khng cần biết bởi muốn biết phải khổ cng, nhưng những chuyện chẳng ra g lại cứ hồ hởi p dụng tưởng rằng như thế mới hợp thời, hợp cảnh, mới văn minh, tiến bộ... Dĩ nhin, bất cứ mi trường x hội no cũng c những điều hay v đồng thời cũng chất chứa những khổ ải cho con người... m cng suy nghĩ ti lại cng cảm thấy đau lng... khng hiểu dn mnh gặp may hay dn mnh bị đy ải!
    -Bi học no khng phải trả gi v ai nn khn khng khốn một lần. Tuy nhin c những ci khốn chỉ một lần xảy đến đ lm bại hoại khng những cho một m cả nhiều người lin hệ. Nhiều lần suy nghĩ về trường hợp của chnh mnh v dẫu đ c cơ hội ngồi nơi trường lớp hơn năm năm trời rng hội nhập vo lối suy tư cũng như phản ứng đối với những sự việc xảy đến nơi cuộc sống, ti vẫn cn cảm thấy ngỡ ngng. Lắm khi sự thể xảy đến khiến mnh chới với, bao nhiu kiến thức học hỏi, suy luận, kinh nghiệm trường đời c thể ni chỉ giống như những bản nhạc thời trang đ đi vo qun lng, khng thể no gip ch chi để giải quyết thực tại chẳng ngờ. Ti cảm thấy mnh chẳng khc g con c bị bỏ v thng dầu bắt buộc phải thở, phải bơi... Con c Việt
    Nam bị bỏ v thng dầu văn ha Mỹ th dẫu cho loại dầu ngon đến mấy, qu đến mấy cũng chỉ chết ngộp th ni g đến chuyện bơi lội. Ti khng dm nghĩ tới thế hệ người Việt tiếp nối sẽ ra sao nơi đất nước ny, chỉ cảm nhận được những g đ v đang xảy đến chnh l sản phẩm của cuộc giao tranh văn ha m kết quả pht sinh thế no lại ty thuộc sự nhận thức v phản ứng nơi mỗi người. ng ni đến nỗi thương tm về sự bất hạnh khng đng v cng khng nn xảy đến nơi những gia đnh người Việt. Ai mang ging mu Việt khng cảm thấy đau xt khi chỉ thoạt mới nghe đến gia đnh no đ tan vỡ, v cng cảm thấy thấm tha hơn khi c cht suy tư tm hiểu l do tại sao. Thế nn, vấn đề được đặt ra lại l phải lm thế no để ngăn ngừa những chuyện khng nn v khng đng xảy ra... c thể trờ tới. Phỏng những người trong cuộc họ đ nghĩ g, c đ chuẩn bị v thực hiện những g để bảo vệ hạnh phc đ c v đang được hưởng hay khng?
    -Ni như vậy th sự việc chẳng nn xảy đến ty thuộc nhận thức của những người trong cuộc. Nếu khng mở rộng tm hồn đặt vấn đề về những g đ v đang xảy ra để dự liệu chuyện c thể xảy tới với mnh một ngy no đ hầu tm phương cch v chuẩn bị ngăn ngừa, tất cả những chuyện xảy đến đều do thi độ ỷ y của mnh. Hn chi trời khng c tai v nếu c tai chỉ cướp mất cơ hội thăng tiến của con người...

    Tiếng xe tiến vo garage... v tiếng mở cửa cắt ngang lời ng bạn. Hai b bước v nh lu lo chuyện mua bn... v cũng tới giờ vợ chồng ti ra về nhường bầu khng kh tĩnh mịch cho đi vợ chồng gi. Ti ra xe nhưng tm tr mi tận đu đu khng để những lời b x kể lể về chuyện mua bn... Bỗng c tiếng ci hụ pha sau v nh đn xanh đỏ nhấp nhy rối ln... Mi suy nghĩ mng lung, ti đ vượt đn đỏ nơi một ng tư vắng xe cộ m khng để .
    -Li xe m khng để đn đỏ...
    -Ừ nhỉ, em nhn thấy đn đỏ sao khng ni anh ngưng lại trước đ vi giy...
    -Chỉ được nước cứ hếch mắt ln lại cn ci cối...
    Ti no dm ci chi đu... lng thầm so snh luật đi đường với thn phận con người trong thời giao ma văn ha, những đn đỏ nơi sự lin hệ vợ chồng đ khng được nhn thấy hay cố tnh bị lng qun th gi phải trả l sự ly dị mang sầu hận cả một đời người... Nhưng khổ nỗi, loại đn tin bo tnh nghĩa ẩn tng khng hnh khng sắc th sao với con mắt bnh thường c thể nhận thấy...?

    Lmt.

  3. #3
    Join Date
    Jun 2009
    Posts
    353
    Thanks
    1
    Thanked 520 Times in 205 Posts

    Default Re: TRUYỆN NGẮN L MỘNG THƯỜNG


    THIN ĐƯỜNG ƯỚC MƠ


    Chiếc rổ st vnh mo m tựa nt cười khinh bỉ quất vo tầm mắt khi ti cầm ly tr nng lững thững bước dọc theo đường mn dẫn ra bến ghe. Ngay bn cạnh, một em b gi đang vơ l kh mới rụng hồi đm rải rc dưới những gốc cy. Tay tri vẫn khư khư cầm ly tr, ti với tay kia bẻ mấy cnh kh nơi bụi dm bụt, gc đất nh người bạn st lề đường, đoạn bỏ v chiếc rổ ọp ẹp, trong đ chứa chừng phần ba, những chiếc l vng a cn đậm mang mng hơi sương sớm của một ngy mới...

    - Con xin cm ơn c!
    - Khng c chi!
    Đoạn ti học theo em b dng một tay vơ những l kh rụng từ mấy bụi cy bn đường của ai đ để dnh chờ cho lớn dng lm cột nh sau ny. i da! Ti khẽ ku v đụng phải gai... Dăm chiếc gai mc ngoo kh, nhỏ li ti, thường được gọi l "mc mo" cắm ngập nơi hai đầu ngn tay trỏ v giữa...
    - C đừng vơ l, mấy dy gai sẽ lm sứt bn tay đẹp của c. Cứ để con vơ... tay con chai rồi nn chng khng lm g được...
    Lời chn tnh ngọt ngo pha lẫn xt thương được thốt ln từ cửa miệng em b xinh xắn chẳng khc g nht dao xuyn thật ngọt vo lồng ngực ti. Tim ti nhi đau, nỗi đau t ti m ci đau da thịt khng thể no trn lấp được. Sau khi nhổ gai, ti cẩn thận vơ mấy cọng l kh bỏ vo chiếc rổ, hớp ngụm tr ấm m lng tiếp tục dội ln niềm nức nở khn ngui! Tương lai đất nước ti, tương lai dn tộc ti... "Tay con chai rồi nn chng khng lm g được..." Em b tuổi đời chưa kịp lớn m đi bn tay đ vội trở thnh chai đ hầu chặn đứng tương lai một kiếp người! Tay con chai rồi...

    Tiết trời lnh lạnh của buổi sng tạo cho ti thch thưởng thức hương vị tr tươi. Cn g th hơn ngụm tr nng khi cơ thể cảm thấy hơi gai gai v lạnh... Thế m em b chỉ mặc một chiếc o nu bạc, đi tay o sờn rch nhiều chỗ c lẽ do vướng phải gai khi vơ l kh. Dng người em xinh xắn, tay chn nhậm lẹ chuyển động dưới đi mu thường thấy chốn dn qu, chiếc quần di đen v chiếc o nu, cả hai thuộc loại vải rẻ tiền nn sớm ngả sang mu bạc. Dẫu em cn nhỏ nhưng đ vội mang hnh ảnh b mẹ qu, b mẹ b t hon chẳng khc g con bp b biết cử động... đang vơ l kh vo buổi sng sớm trong khi ti vẫn chưa kịp thưởng thức xong ly nước tr nng... Cn g tội hơn cho người dn nước ti!
    Ngồi xổm, đưa tay nhặt từng l cy gom lại, ti mượn cơ hội d hỏi,
    - Em vơ l kh về lm g m sớm vậy?
    - Con nấu cho cho thằng cu Ty...
    - L cn ẩm sao con c thể đun được?
    - Mới đầu th kh chy nhưng con sẽ kiếm t cỏ kh trong bụi đng kia về nhm... Dễ ấy m, cứ bỏ vo từ từ, nng đến đu n chy đến đ...
    - Thế sao con khng vơ l chiều qua cho kh?
    - Hm qua thằng cu Ty bịnh, quấy qu con khng bỏ đi được...
    - Thế bố mẹ con lm g?
    - Buổi chiều bố mẹ con ra ghe cho sang mi tận bờ đng kia, em b đưa tay chỉ..., soi c ban đm. Bố con cn đang ngủ. Mẹ con mang c đi chợ bn từ sng sớm...
    - Chợ ở gần đy sao phải đi từ sng sớm?
    - Ở đy bn c khng được gi. Chợ đng kia, c mắc hơn nhưng cch xa mi hơn bốn cy số. Đi xe tốn tiền nn mẹ con phải đi bộ.
    - Hm qua được nhiều c khng?
    - Thưa c, kh hơn mấy hm trước. Con độ chừng được đu gần ba k...
    - Con c mấy anh chị em?
    - Thưa bốn, con l lớn nhất...
    - Năm nay con ln mấy?
    - Thưa c chn, con Thoa ln bẩy, thằng Danh ln năm, v cu Ty mới hai tuổi.
    - Con c đi học khng?
    - Thưa c, ngy xưa cn nhỏ, con đi học được ba năm, trường ở mi gần chợ mẹ con bn c. Nhưng by giờ th khng v con phải lo cho mấy em...
    - Thế by giờ em Thoa v Danh c đi học khng?
    - Nh con ngho qu... đến củi đun bếp vẫn cn thiếu thốn. Thường th bố mẹ con lấy củi khi trời cn sng trước khi soi c, nhưng mấy bữa trước trời ging gi đi sớm khng được... Hm qua, cu Ty bịnh qu m con phải bồng ra nh ng lang gần chợ khng thể đi sớm lấy củi nn sng nay con phải vơ vội t l về nấu cho cho n... Dẫu ni chuyện, đi tay em vẫn khng ngừng lm việc... v chiếc rổ đ được ấn chặt l kh chận ln trn bằng những cnh dm bụt ti bẻ lc ny...
    - Cho c, con phải về, c lẽ cu Ty cũng sắp dậy rồi...
    Em nhỏ đi dọc bờ ruộng khuất lần sau những lm cy hng v. In đậm nơi lng ti nỗi t ti... pha lẫn mặc cảm lỗi lầm... Con dn nước ti, "Nh con ngho qu... đến củi đun bếp vẫn cn thiếu thốn..." Ti c thể lm g cho những em nhỏ mu đỏ da vng nơi đất Việt, được trời ban cho nt mặt rạng rỡ, nhưng sớm phải mang trch nhiệm lo lắng cho gia đnh v bị sinh vo hon cảnh ngho tng? Ti c thể lm g? Ti phải lm g v thực hiện bằng cch no?

    - Kim Loan, b lm g m ngẩn ngơ mi ngoi ấy! Chị bạn chủ nh cầm ly tr xui theo con dốc bước dần về pha ti... Ở Việt Nam, đất trồng c ph, m chnh n lại trở thnh thứ xa xỉ bởi cần đường, cần sữa... Sự ngho tng biến mọi vật trở nn mắc mỏ... khng cần thiết th ni chi đến tư tưởng, sch bo, thức hệ, hoặc nhn quyền hay dn quyền. Khi cuộc sống thấp km ở mức tối thiểu, tất cả nỗ lực vẫn chưa đủ bảo vệ sự sinh tồn thn xc, th miếng cơm manh o trở nn mục đch trường kỳ dồn p con người đeo đuổi... từng ngy, lại từng ngy... Con dn đất nước ti! i, những trẻ em của thế hệ chưa kịp lớn m đ vội phải khoc ln thn phận loi th... cố gắng sao cho kiếm được miếng ăn đủ sống qua ngy đ được gọi l may. Cn đu mơ ước v ước mơ chưa kịp đến đ trở thnh viễn tượng! Tương lai, nơi hon cảnh ny, ngn từ tự chứa năng lực biến thnh thần thnh khiến chẳng ai dm nghĩ tới phương chi ni đến chuẩn bị hay thực hiện. Tim ti một lần nữa nhi đau đối diện vẻ v tư nơi gương mặt người bạn hai mươi hai năm trời đ qua giờ mới c cơ hội gặp lại...
    - Mnh vừa ni chuyện với em b gi vơ l kh khng hiểu con nh ai. Em b thật xinh xắn, mới chn tuổi m đ mang dng dấp của một b mẹ qu...
    - Ở đy thiếu g trẻ đi vơ l về đun bếp...
    - Mnh khng đặt vấn đề vơ l nhưng đang tự hỏi c thể lm g để gip những đứa trẻ như thế ny...
    - Muốn gip cũng khng được v nhu cầu th nhiều đến nỗi khng thể kể xiết m sức người c hạn th lm chi by giờ... Ngay như vợ chồng mnh, chỉ c hai đứa con m vẫn lắm lc cng quẫn khng c miếng gạo đổ v nồi cn ni chi tới những đứa trẻ khc... Nhiều lc mnh nghĩ, c lo lắm cũng chẳng giải quyết được g; thi th đnh ph mặc số trời, đời cua cua my, đời cy cy đo...
    - Như vậy tương lai sẽ đi về đu? Những em b chưa kịp lớn đ phải trần thn lm lụng, khng được học hnh th lớn ln sẽ ra sao?
    - Trường sở đu m học với hnh ở chốn khỉ ho c gy ny? Hơn nữa, ai coi mấy đứa nhỏ cho bố mẹ chng đi soi c, lấy củi... Thế rồi khi ci bụng đi meo phỏng c học được khng? B đang mơ chắc?
    - Mnh nghĩ, nếu chiều tối hoặc lc no đ thuận tiện trong ngy m c người dạy cho cc em nhỏ một tuần vi giờ th chẳng bao lu cc em cũng biết đọc biết viết... Hay t ra c vần, c giấy, bt, để cha mẹ dạy cho con ci cũng hơn l mu ti m tịt khng biết chữ nhất l một...
    - Biết đọc biết viết để lm g... chỉ vi năm sau lại qun hết, no c lợi ch chi đu! Chẳng ni đu xa, ngay chnh bản thn mnh, học xong lớp mười một m c hơn g những người khc đu, c lẽ thua th chắc hơn...!
    - Tiền của, cuộc sống dễ thở hơn hay km khng phải do vấn đề học thức... B khng nhớ cu "Tốt số hơn bố giầu" sao? Vấn đề mnh nghĩ tới l biết đọc để tiếp tục đọc mới c cơ hội hiểu biết hơn, sống thức hơn chứ khng phải để lm được nhiều tiền hơn. B thấy đ, cũng cng trong một hon cảnh, thi độ cũng như cch xử sự của người thức khc xa với những người thiếu hiểu biết... M muốn nng cao sự hiểu biết, t nhất cần phải biết đọc...
    - Thi, v thay đồ đi chợ... Chẳng cần g phải ni nhiều, nếu khng c mấy đồng bạc trả tiền xe th cuốc bộ cả tiếng đồng hồ mới tới chợ. Cuộc đời l thế, bị sinh vo hon cảnh no th đnh chấp nhận chứ c muốn thay đổi cch mấy cũng chẳng sao m thot ra được. B khng nhớ cu, "Đ mang lấy kiếp thn tằm, khng vương tơ nữa cũng nằm trong tơ." Rồi tất cả cũng sẽ qua đi; tất cả đang dần chm vo dĩ vng... i ngy xưa ấy! No ai c thể ngờ được những khc quanh của cuộc đời. Bao nhiu người đ qua, v mnh rồi cũng sẽ qua... Mỗi lần nghĩ đến gi trị cuộc sống, mnh cảm thấy tội cho mnh, tội cho người đồng cảnh, tội cho những em b thơ ngy m no c thể lm được g...
    - Nghe b ni sao c vẻ thất vọng đến độ bung xui thế. B nn nhớ, lm cho mnh cũng l lm cho người, v lm cho người cũng l lm cho mnh m thi. Mnh nghĩ, hy cứ cố gắng mỗi người một cht. B chịu kh bỏ ra một tuần một buổi tối thứ bẩy hay chủ nhật; mnh chịu trch nhiệm chi ph giấy bt th chỉ vi thng, những trẻ em trong khu vực ny sẽ biết đọc biết viết cho coi...
    - Trường sở đu m b dm mơ mộng ho huyền vậy?
    - Th nh b hay nh no đ khng được hay sao? Cứ thử trước khi kết luận. Nếu c được vi người sẵn lng, mnh sẽ cố gắng kiếm mấy người quen gip gp... nội trong vng một năm sẽ c được vi chục em biết đọc biết viết. Mnh nghĩ, vấn đề quan trọng l những người đang sống gần cc em. Tiền giấy bt hoặc sch vở no đng l bao....
    - Nghe b ni cũng c l... Được rồi, mnh rng thử. Bao lu nay mnh đu dm nghĩ tới sẽ c ai gip đu, nhất l chuyện được coi l cỏn con ny. Nhưng b phải hứa ủng hộ giấy bt chứ bọn mnh ở nh, đứa no đứa nấy ngho xc xơ, chẳng c bột sao gột nn hồ. Đng l c lng m khng c tiền cũng chẳng lm nn cơm cho g!
    - B c biết mấy đứa bạn mnh giờ thế no khng...
    - Rứa rứa hết. B hỏi mnh mới nghĩ tới; nếu b c thể, mnh đề nghị với chng n gip trẻ được khng!
    - Mnh nghĩ, nhiều th kh chứ mỗi người vi đ một thng mua giấy bt cho trẻ ai m chẳng sẵn lng, m c nhiều g cho cam. B cứ hỏi họ, mnh hứa chịu trch nhiệm về chi ph giấy bt. Về bn Mỹ, mnh sẽ ku gọi chừng mười người, mỗi người cho mười đồng một thng l c thể mở mười lớp học tại gia cho cả trăm trẻ em. Vấn đề chỉ l sao kiếm cho ra mười c gio hay thy gio dạy cha để trẻ biết đọc, biết viết...
    - B ni g, một trăm đ một thng sao b c thể xin được... Bộ người ta c tiền ni...?
    - Bao nhiu chứ mười đ một thng v chuyện nn lm chắc khng ai chối từ. Người ta ngho v nhiều chứ khng v mười đ một thng, mnh nghĩ như vậy. Cứ yn tr đi, ring mnh, mnh sẽ ủng hộ năm mươi đ một thng. Hy kiếm sao cho được năm người sẵn lng gip cc em rồi hy ni chuyện sau... V thay đồ đi chợ khng trưa đến nơi rồi!

    Trong tuần cuối cng, ti cũng đ đi thăm được hai người bạn cũ đang sống nơi vng hẻo lnh, khng trường sở cho con em học hnh, v họ cũng đồng nhận lời "dạy cha" với điều kiện ti phải cung cấp chi ph tối thiểu giấy bt. Mang thn phận lm thu nơi cng sở nn ti khng được dư giả cho lắm do đ chỉ c thể biếu bạn b mỗi người hai trăm. Cầm tiền cho bạn m lng ti lại quặn đau bởi phần no mang mặc cảm kẻ "ban ơn" trong khi bạn mnh lại l kẻ chịu ơn. Bạn ti, họ khc v hai trăm đối với họ l mn tiền qu lớn...
    - Mnh chịu ơn b như thế ny sao biết lấy g trả lại... Khốn nỗi, phận số mnh tn tệ qu... Con bạn thn nhất ngy xưa ngậm ngi than...
    - Thi b lm ơn im lặng cho ti nhờ, ti đang muốn khc... V thế l ti bật ln xụt xi nhưng cố nn khng để khc thnh tiếng...
    - Ơ! Ci b ny hay lạ! Ti mượn b khc dm ti sao... N phải ln tiếng ph ngang sợ khc theo ti... Ngy xưa n hay khc bởi tủi cho thn phận con nh ngho...
    - Chẳng biết đứa no hay khc, ti dng cnh tay quệt ngang nước mắt... Chợt ph cười v nhớ lại kỷ niệm thời học tr ti thường phải dỗ n...
    - By giờ ti sn si sỏi đ rồi b ơi, đu như ngy xưa nữa...! Dẫu cố ra bộ cứng cỏi m mắt n khng trnh được sắc đỏ hoe...

    Lớp học "d chiến," bạn ti gọi thế, hm đầu tin qui tụ được mười hai em, tuổi từ su đến mười hai... Dẫu hai đứa ti đ bn tnh cả buổi chiều về phương php dạy m đứa no cũng luống cuống. Th đ bao giờ chng ti lm c gio đu... chỉ v lc biến nn phải tng quyền... D cc em chưa hề tới trường lớp nhưng cũng biết "thưa c" khi hỏi v "vng ạ" khi trả lời. Chỉ hai tiếng đồng hồ, từng em đ thực sự nhận mặt được mười chữ ci. Chng ti chủ trương chậm m chắc. Bắt đầu với ba chữ a, ă, , cc em đọc theo mấy lần, đoạn ti dng cy que chỉ đảo lộn thứ tự ngược, xui, nhảy chữ, chừng mười pht để mỗi em c cơ hội tự mnh nhận chữ. Tiếp theo chng ti thm ba chữ mới b, c, d, đoạn xo xo lung tung. Những chữ mới, cc em đọc theo c gio bất đắc dĩ cỡ năm, bảy lần v sau đ nho nho chữ mới, chữ cũ, thứ tự lộn tng pho, v lại gọi từng em một đọc ln cho thật quen tn, quen chữ... Cng thm nhiều chữ mới, thời giờ cng ko di cho tăng chất lượng v gip cc em nhớ kỹ... Bạn ti hung hăng... dạy thm buổi tối chủ nhật. Hai mươi pht đầu, chng ti thay phin mỗi người mười pht n lại mười chữ cc em đ học tối hm trước. V rồi thm ba chữ mới được đặc biệt hay nhắc tới tiếp tục xo qua, xo lại năm pht, từng em xướng tn mười ba chữ theo cy que chỉ... v lại thm ba chữ mới, lại xo, lại xo, lại từng em xướng tn chữ... Bạn ti muốn dạy hết mười chn chữ cn lại tối chủ nhật, nhưng ti đề nghị chỉ thm mười chữ mới v dnh giờ cho cc em c cơ hội nhận mặt chữ đến độ thuộc lng... Chn chữ cuối, q, r, s, t, u, ư, v, x, y, v năm dấu sắc, huyền, hỏi, ng, nặng được rp với mười hai nguyn m dnh cho tuần tới...

    Suốt hnh trnh đằng đẵng trn phi cơ trở lại Mỹ, ti mơ đến viễn ảnh ngy no đ khi trở lại, những em nhỏ mới a học vần hm nay sẽ c thể đọc truyện, đọc sch. Ti dự tnh sẽ cố xin một số tiền gửi về để bạn ti mua những sch Tục Ngữ Ca Dao, những truyện ngắn cho trẻ em như sch hồng, sch xanh, tuổi hoa, sch viết về những cu truyện ngụ ngn Đng Ty rồi copy đem pht cho cc em tập đọc. Tiền bạc chắc khng kh lắm v c đng bao nhiu; dĩ nhin, no ai tiếc dăm đồng bỏ ra cho những việc lợi ch như thế... Ti sẽ ni chuyện với mấy người quen, rng kiếm cơ hội lin lạc với mấy ng nọ, b kia xưa nay nghe đu họ kh rộng ri khi được mời quyn gp... Họ cho những trăm ny đến trăm khc... v được khen tặng danh hiệu nọ kia đăng đầy trn bo... Chị Trạch nghe đu c lần ni đ cho b xơ đến quyn tiền gip gio dục trẻ những hai trăm, người em chị một trăm, thằng con lớn đi bạn ghe cũng cho một trăm... Nh ng cụ Chuyn hnh như biếu những ba trăm... Thầm nghĩ, ti chẳng dm xin nhiều, chỉ mơ ước mỗi gia đnh cho mười đồng một thng. Mười đồng, mười trẻ em đủ tiền giấy bt học bốn buổi tối... Sau đ, khi đ biết đọc biết viết, vấn đề cn lại thật đơn giản, chỉ việc copy sch đ c sẵn thnh từng tờ pht cho cc em... Nếu mỗi em trước sau đọc được một trăm truyện ngắn sẽ trở nn quen đọc... C quen đọc mới ham đọc v đ ham đọc mới c kiến thức lm căn bản suy tư để pht triển nhận thức, thức. Ti khng dm nghĩ tới những chuyện lớn lao, chỉ đơn sơ thế... lng thầm cầu xin trời ph hộ cc em km may mắn t nhất c cơ hội cỏn con ny, v mở rộng lng con người thương đến tương lai giống ni... Ti thiếp dần theo dự tnh đem lại niềm phấn khởi ha nơi ước mơ...
    Ti đ mơ...

    Trong giờ ăn trưa ngy đầu tin đi lm sau khi trở lại Mỹ, ti kể chuyện mắt thấy tai nghe nơi chuyến về Việt Nam đồng thời ni ln dự định muốn đạt tới với một người cai Mỹ nơi hng ti đang lm nhn khi ng bung cu hỏi c ni cho qua thay v bn về những chuyện trời mưa, trời nắng theo php x giao. Lc nghe, nt mặt ng lộ vẻ thng cảm cho nỗi thao thức nơi lng ti v miệng thốt ln lời am hiểu. ng ni,
    - Ti c cht t muốn gửi c gip giấy bt cho trẻ em theo chương trnh c dự định. ng mở bp, mấy tờ giấy xanh xanh mang số 20 lấp l theo ngn tay lật lật khiến lng ti dng niềm hy vọng... Sao m nhiều thế, ng định cho bao nhiu m lật hoi..., ti nghĩ. Cuối cng, ng li ra tờ 10 dollars đưa ngang qua mặt bn... Lng ti chng xuống nhưng chợt nhớ ng ta l người Mỹ; họ rất t khi cho ai tiền... nn đnh gượng gạo ni lời cm ơn... v ghi tn ng cng số tiền vo trang cuối cuốn sổ tay m lng cảm thấy hơi bực... v... mừng hụt nn ăn vội, trả lời cho qua những g ng hỏi kế tiếp để về chỗ lm việc.
    -
    Hai tuần sau, ti nhận được thư của một người bạn viết qua trong đ c đoạn, "Xt chung th qu nh c thay đổi. Năm nay ma khai trường (đầu thng 9/97) vừa qua c đến hai mươi triệu học sinh đến trường theo bo Thanh Nin cũng như Sign Giải Phng. Với con số gần tm mươi triệu dn m hai mươi triệu đi học th kiếm đu đủ trường, lớp, v thy c! Vậy trong khả năng v với điều kiện c thể được, xin bạn gip một tay hay cả hai cũng được. Mnh ly bệnh tham ăn rồi, v dn ta khng cn chết đi nữa, nhưng vẫn đi cho đến chết! Dn ngho ấy!"

    Khng hiểu tại ci miệng ti ngu hay tại ti thuộc loại bất cần hoặc thin đường ước mơ cho những trẻ em km may mắn khng đng được quan tm m qua hơn mười lần ni chuyện với bạn b cng những người quen, vẫn chưa ai x bỏ cho được đồng no, ngoại trừ ng cai nơi sở lm. Chnh lc ny ti mới hiểu được sự bực bội được tạo thnh bởi sự mừng hụt của ti đối với người cai c thể l nguyn nhn thất bại nơi những lần ni chuyện với người quen trong định khuyến khch họ tham gia gip trẻ em km may mắn cơ hội biết đọc biết viết.

    Ci miệng của ti hnh như khng c khiếu mc ti thin hạ... m coi chừng mang nặng tnh chất bất cần. Ti khng c chủ đch cố sao lấy cho được dăm đồng nơi ti người ta nn khng vơ co vạt tp, khng ni "ăn dz" m lại cứ ngang ngang, tng tng... bởi cho rằng ai cũng nghĩ như mnh, ai cũng nhận ra việc gip trẻ em biết đọc biết viết l vấn đề nng cao gi trị con người cả cuộc đời... Ti đ sai... nhưng lại khng chịu sửa ci sai ny v tự i bởi sự nhận thực ra khng ai chịu tốn ph d chỉ vi xu nếu khng c lợi... hoặc danh... hay hnh diện. Bi học hạ cấp ny thế m kh mắc mỏ. Dẫu ti biết m vẫn khng chấp nhận thực hiện. Ti tự nghĩ, với mục đch tốt lnh phỏng mnh c nn trở thnh kẻ bốc thơm người khc chỉ v vi đồng bạc... Ti khng muốn tự biến mnh thnh kẻ muối mặt. Ti muốn xin tiền gip cc em hay ti muốn cổ v cng việc cho ti? Nếu cổ v gip cc em th ti chỉ nn trnh by nhu cầu thiết yếu của cc em; ai gip chi th cho, khng th thi. Nếu ti muốn dng sự cổ v gip cc em v ci ti của mnh để hy vọng được người khc coi mnh l ng nọ, b kia sau ny th tất nhin đ tự lm mnh muối mặt...

    Lắm lc ti tự diễu, Kim Loan ơi, lng chn thnh tưởng ai cũng nghĩ như mnh biến mi thnh đứa lo khot dm hứa xin tiền gip cc em m ngu muội khng biết những chuyện lẩm cẩm, lỉnh kỉnh, v luẩn quẩn cuộc đời... Sao m đần thế, cứ mượn ai đ vc my thu hnh v ch ci ống kiếng to tổ bố vo người ta lc đang ni chuyện... ni rằng gửi sang Việt Nam để cc em biết mặt mũi n nhn hng khi gặp sau ny c thể nhận ra... chắc chắn my sẽ kiếm được tờ ba số... My dốt như b con! Ừ th dốt, ti tự nghĩ, nhưng khng đ hn, bịp bợm... hại kẻ khc bằng cch lm cho họ những g họ ưa thch...

    Thế l ti thất bại. C người dạy cha, c trẻ em ham học, nhưng khng c cơ hội chỉ v thiếu mấy miếng giấy, vi cy bt ch... thiếu những bn tay rộng mở lt đường cho tương lai con em dn tộc... Ti thất bại l phải bởi thực tại khng hất hủi cũng chẳng hộ ph ai. Điều đng buồn cho con người l chỉ biết ha theo m khng dm tự nhận định để đến nỗi những sản phẩm của cc bậc thin ti chỉ được nhận ra khi họ đ chết! Cuộc đời cũng lạ, tc giả của bức tranh trị gi mấy chục triệu Mỹ kim m bị chết đi th chỉ ở thế giới loi người mới c thể xảy ra. Bởi vậy, ca tụng những vĩ nhn c ch lợi g v no ai c được hon cảnh giống như vị vĩ nhn đ đu! Thế nn, tại sao khng sống điều mnh nghĩ nn sống m chỉ ca tụng điều đ sống của kẻ chết. Phỏng con người chỉ mơ v đu ai dm thực hiện điều nn sống được gọi l mơ?

    Tuy nhin, lần cht khi ni chuyện với một người bạn mới gặp gỡ vi lần, chị đoan chắc ước mơ nơi ti sẽ thnh cng. Chị sẽ gp mười đồng mỗi thng để gip cc em. Đồng thời chị khuyn ti nn kin nhẫn v cuộc đời c người nọ cũng c người kia, khng nn dng kinh nghiệm đ qua lm mẫu mực đnh gi những g sẽ tới. Chị cn ni, cứ bnh tĩnh, rồi chuyện phải xảy ra, nn xảy ra, tới thời điểm sẽ xảy ra, v c nhiều lc ti sẽ bị ngạc nhin... Đồng thời, chị tiếp, vấn đề quan trọng nhất phải l kin vững, sống với, v sống cho sự thực hiện niềm mơ của mnh. Phỏng ti đang mơ?
    Vng, ti đ mơ...

    Nếu c quyền năng lm php lạ,
    Ti sẽ biến những l kh nơi chiếc rổ tre xổ vnh ọp ẹp thnh những trang giấy rẻ tiền,
    Những cọng rạ trở nn bt ch,
    V vi cnh cy kh em b nhặt được nn dăm ngọn nến.

    Buổi tối nơi căn nh ngho nn sẽ biến thnh thin đường...
    C thin thần ngy thơ a tập đnh vần quốc ngữ,
    C thin thần chăm chỉ dặm theo nt chữ,
    C thin thần bật cười khc khch v trang sch hiện ln nơi tm tr đơn sơ hnh ảnh thch ch.

    Ti sẽ biến những tm hồn tăm tối thnh ngọn roi tn ph sự ngu dốt,
    Những l kh chờ mục nt sẽ trở nn hiến chương, ngạn ngữ,
    Những cọng rạ kh thnh thanh kiếm điu khắc nhn quyền,
    Những cnh kh trở nn đũa thần soi sng lương tm cằn cỗi,
    V em b ngho nn vơ l kh thnh thin thần đnh đuổi bng tối u m.

    Nếu c quyền năng lm php lạ...

    lmộngthường

  4. The Following User Says Thank You to ttvl123 For This Useful Post:

    vdt (11-21-2017)

  5. #4
    Join Date
    Jun 2009
    Posts
    353
    Thanks
    1
    Thanked 520 Times in 205 Posts

    Default Re: TRUYỆN NGẮN L MỘNG THƯỜNG


    LNG TIN

    (Những cu Kinh Thnh trch từ bản dịch của LM Nguyễn Thế Thuấn, DCCT.)



    C cu ni, "Bất cứ tưởng lớn lao no thuở ban đầu đều bị coi l phạm thượng." Dĩ nhin, cu ni ny khng c nghĩa ngược lại v những cu ni phạm thượng khng thể no trở thnh tưởng vĩ đại. C thể những tưởng lớn lao thuở ban đầu được cho l phạm thượng bởi đại đa số con người vo thời điểm ấy chưa thể hiểu nổi do tm tr hay nhận thức chưa mở rộng đủ để chấp nhận, hoặc tưởng đ phần no đe dọa c thể lm mất vị thế của một số người đang được những quan niệm, những hệ thống lun l, gio điều, xưa nay đ v đang ủng hộ. Cũng c thể v e ngại tưởng ấy mở rộng chiều hướng nhận thức gip con người thay đổi nhn quan khi đối diện thực tại tạo nn ảnh hưởng lm thiệt hại những mối lợi thế tục của một số thnh phần cn đang cố bm vu vo nhn quan hạn hẹp đầy thnh kiến, lỗi thời, nn e rằng sẽ bị thua thiệt, do đ đ lạm dụng vị thế hầu cả v lấp miệng em m ln n. Cũng c thể tưởng ấy thch đố sự thay đổi tất cả mọi chiều hướng tư duy, đe dọa lm đảo lộn hoặc ph bỏ lề lối suy tư cũ để thay thế vo đ những viễn ảnh mới đi hỏi con người mở rộng cửa lng dấn bước vo tiến trnh hon ton xa lạ, tạo nơi tm tưởng mối e ngại mất gốc, chẳng c g quen thuộc hng nương tựa nn ngại ngng đnh chấp nhận chối bỏ mong c được nỗi an bnh ru ngủ m lng thực sự chấp nhận sự trốn chạy đối diện với những thch đố thăng tiến tm tư. Nếu chn thnh nhn nhận thực tại thẳm su nơi ci lng, cng lỳ khng chịu cải thiện, cng trốn trnh đối diện với những phiền h thao thức cần nhiều cố gắng tư duy, hoặc lạm dụng điều chẳng nn đang được chấp nhận như kết quả của v minh nơi nhn thế, con người lại cng cảm thấy ray rứt, giẫy dụa v thm kht thot khỏi hiện trạng cố tnh che dấu hay cố tnh chấp nhận cho qua do p lực huyền nhiệm no đ khng ngừng nghỉ khuyến khch thức tỉnh, lột bỏ mặt nạ để nhận thực trạng huống bẽ bng do đối diện sự thấp hn nơi lng mnh như bước khởi đầu cho tiến trnh thăng ha tm linh đang mời gọi. Cn lại l phần đng những tm hồn khng dm suy nghĩ, trnh nhận thức v e ngại bị cho l sai lầm, chỉ miễn sao sống cho qua kiếp người thế nn chấp nhận ha theo đại đa số một cch hnh thức giống kiểu theo đm ăn tn, người ta sao mnh vậy cho yn thn, ni rằng tin tưởng nơi một Đấng quyền năng no đ nhưng thực sự v thần bởi e sợ, kinh khiếp sự luận phạt chứ khng cần biết mnh l ai v tại sao phải chấp nhận những khun mẫu được vạch sẵn để rồi mu mơ cảm thấy mnh sống cũng như chết do sự chấp nhận đ được sinh ra th phải sống, sống vương vất cho qua ngy đoạn thng, chấp nhận yu đời m sống lu dần rồi cũng thnh quen, một thi quen khổ ải thấm nhập tận xương tủy khng c khng thể sống nổi.


    Con người nhận biết sự vật v sự việc chung quanh qua ngũ quan; sự nhận biết ny dẫn đến nhận thức ty thuộc kinh nghiệm để kiến tạo thức đồng thời pht sinh phản ứng trong mỗi trường hợp. Những sự kiện ghi lại nơi tm tr kinh nghiệm v nhiều kinh nghiệm được tch trữ dần dần chuyển biến thnh tiềm thức điều khiển thi độ v phản ứng của con người khi đối diện với những sự kiện xảy ra nơi cc trường hợp khc nhau tiếp diễn trong cuộc sống. Như vậy, qua sự giao tiếp với ngoại vật, con người tự thiết lập cho mnh hệ thống nhận thức, một phương cch tổng hợp v chọn lựa sự lin hệ của những dữ kiện ty thuộc trường hợp v điều kiện để pht sinh thức, nhận định, quyết định, v phản ứng, v.v... lệ thuộc phần no vo tiềm thức. C rất nhiều yếu tố ảnh hưởng sự nhận thức của con người, v lẽ đương nhin, yếu tố đầu tin dễ nhận biết l ngũ quan. Khng ai c thể nhờ cc cảm quan giải thch cho một người m từ thuở sơ sanh cảm nhận v phn biệt được thế no l mu xanh hay mu đỏ hoặc thng đạt cho người bị cm v điếc lc mới lọt lng mẹ cảm nhận được sự ha hợp v nt quyến rũ tuyệt vời của m nhạc. Thiếu yếu tố gic quan, con người khng thể lin lạc với thế giới chung quanh; đồng thời, thiếu sự lin lạc ny, con người khng thể c niệm tạo nhận thức. Chẳng những thế, nếu ngũ quan no đ bị sai lệch cũng ảnh hưởng sự cảm nhận về phương diện ấy v c khi gy thm ảnh hưởng lin hệ đến ton bộ nhận thức của con người.

    Hơn nữa, sự nhận thức cn bị ảnh hưởng bởi bản chất c nhn, những niệm, quan niệm, kinh nghiệm, gio dục nơi x hội v.v... Hầu hết ai cũng sợ rắn v đ nghe về sự độc hại của nọc rắn mặc dầu c những loại rắn khng c nọc độc m chỉ gip ch cho con người như king snake, mu đen di thong trng thật đng sợ ở Mississippi chỉ ăn chuột bọ v tiu diệt cc loại rắn khc c nọc độc. Đối với những người đ nếm mi cay đắng, đau khổ v tnh phụ, thật kh lng cho họ c lại được tnh yu đơn thuần, trọn vẹn với người khc phi, hay những người sinh trưởng trong một mi trường x hội chn p, v lun, v man rợ, khng dễ chi gip họ c được lng tin tưởng nơi sự tốt lnh của những người chung quanh. Xt về phương diện tm l, sự nhận xt, phn đon thi độ, nghĩ của người khc, thường lại l phản ứng, nghĩ nơi chnh bản thn mnh v thực ra những nhận xt ny l kết quả tổng hợp phản ảnh được tạo nn do ảnh hưởng tm l, kinh nghiệm, điều kiện mi trường, của người nhận xt. Lẽ dĩ nhin, đối tượng mang bản chất khc, c kinh nghiệm, tm l khc, được gio dục, mang những niệm khc, nn dẫu bn ngoi c thi độ tương tự theo nhn quan nhận xt của mnh, chắc chắn khng mang tm tnh như mnh nghĩ.

    Ngoi ảnh hưởng của ngũ quan, con người cn bị ảnh hưởng bởi niệm, quan niệm, cng với dữ kiện tạo nn những nhận thức khc nhau; chnh v vậy, khng ai lạ g đ c những chủ thuyết duy tm, duy vật, duy l, duy sinh, duy linh, duy tịnh... Những chủ thuyết ny đặt yếu tố no đ lm căn bản, phn tch v biện chứng những ảnh hưởng của yếu tố ấy đến những cơ cấu khc nơi con người để rồi cho rằng con người chỉ lệ thuộc một yếu tố căn bản ấy m thi do đ mang nặng tnh chất thin kiến, khng đạt tới được sự nhận thức ton bộ. Con người đu phải chỉ đơn giản c cuộc sống xc thn v chết l hết như duy vật chủ trương. Dẫu thế, chnh ước muốn minh chứng con người thuộc duy vật đ khng duy vật cht no. Nhn một cch bao qut, con người mang tnh chất "duy đủ thứ," v ty mi trường x hội ảnh hưởng thể chất, tm linh nn c khuynh hướng thin nhiều về một duy no đ hơn cc duy khc. Như vậy, đ duy đủ thứ th lại chẳng thể no gọi l duy v cng duy chỉ cng khng thấy tnh chất người.

    Ảnh hưởng gio dục, thi quen, phong tục tập qun lề lối của mi trường sống trong x hội, đng một vai tr lớn lao khng những nơi tiến trnh nhận thức của con người m cn khun mẫu lề lối suy tư, cch ăn nết ở, v ngay cả tm tnh, phản ứng, trước một số sự kiện xảy đến theo những m thức nhất định ty thuộc thời gian v khng gian m tập đon con người tại thời điểm ấy chấp nhận được gọi l quy luật x hội, sự b buộc mọi người nơi x hội ấy phải tun theo như một định luật của sự sống cn nếu c nhn muốn được hội nhập v chấp nhận, dẫu những quy luật ny bắt nguồn v bất cứ l do no hoặc bị một thiểu số lạm dụng hoặc v lợi ch chung cho sự sinh hoạt ha hợp của tất cả. L do g khiến người Do Thi cho rằng heo l con vật nhơ uế? Tại sao một số dn Ấn thờ b? Quyền lực no p buộc dn Việt c quan niệm mn đăng hộ đối nơi vấn đề hn nhn của con ci, những nghi thức phải thế nọ, phải thế kia trong đnh đm, tang ma?

    Cuộc sống hữu hnh tạo thnh thi quen, khun mẫu quan niệm, v ảnh hưởng sự nhận thức nơi con người, đồng thời thiết lập những hng ro ngăn cản nếu khng muốn ni l giới hạn sự pht triển tri thức trong khun khổ no đ. Thế nn, bất cứ ai dm ni ln những tưởng hoặc sống khng ph hợp theo thi quen suy nghĩ v nhận định của đa số sẽ kh được chấp nhận v c thể nhiều khi bị ln n. Một th dụ đơn giản, đi chn trần lm ruộng, rẫy, nơi đồng qu Việt Nam hoặc nơi bun lng người Thượng l điều rất bnh thường, ngược lại, nơi những tiệm ăn sang trọng, no ai chấp nhận cho kẻ đi chn khng bước vo! Cuộc sống ảnh hưởng sự khun mẫu ha nhận thức, g p con người khng dm suy nghĩ tự nhin m phải chấp nhận những g mọi người chung quanh chấp nhận lm căn bản. Bởi dựa trn những nhận thức khun mẫu, sự suy tư của con người đ bị uốn nắn, ngăn chận, nn lm lệch lạc tiến trnh nhận định thực thể sự việc. Chnh v vậy, chẳng lạ g hầu hết mọi người đều khng biết mnh sống để lm g, khng thể nhận định r rng mục đch của cuộc sống thn xc đ được sinh ra, v cng khng thể hiểu nổi thực sự mnh l ai. Ni cch khc, đầu c con người đ bị khun mẫu ha tạo nn kết quả l những ưu tư, u uất, khắc khoải trong sự chấp nhận đ được sinh ra th phải sống m khng biết sống để lm g nn cố tm kiếm những niềm vui thế tục như mục đch của đời người. Chẳng lạ g, con người đch thực đ bị những khun mẫu thế tục bao vy, v con đường đi tới đ bị lấp kn nn được tưởng chừng như xa xi diệu vợi.

    Thử đặt vấn đề, thn xc con người gồm đầu c, tay chn, thn mnh, tim, gan, pho, phổi. Tuy được phn biệt như thế nhưng tất cả chỉ l một; khng ai c thể cắt tri tim bỏ ln bn m thn xc v tri tim c thể sống tch biệt; tương tự như vậy, bộ c, gan, phổi v.v... đối với thn xc cũng chỉ l một. Một người ngồi trước bữa ăn thịnh soạn gồm c những đĩa thịt quay, c nướng, tm kho, rau xo, mi vị hấp dẫn. Những mn ăn tuyệt hảo ấy được gắp bỏ v miệng thưởng thức nhưng thay v nuốt qua cổ họng xuống dạ dy, người ấy nhổ miếng ăn vừa nhai xong vo một chiếc chn khc. Chắc chắn rằng chnh người đ khng dm ăn lại miếng ăn vừa được nhổ ra v cho l dơ, bẩn. Tại sao gọi l dơ bẩn, khng ai giải thch được l do. Thế nn nhận thức dơ bẩn ny chỉ l kết quả của sự quen thi quan niệm v miếng ăn d nuốt xuống hay nhổ ra cũng chỉ l một... nuốt xuống được cho l sạch, tốt lnh, m vừa nhổ ra đ bị coi l dơ. Thời gian được chia thnh ngy v đm theo kinh nghiệm hiển nhin; nhận thức thực tại ny ai cũng c; ban ngy th sng bởi c nh mặt trời; ban đm th tối bởi khng c nh mặt trời chiếu sng. Giả sử một người dng phi thuyền bay vo khng gian cch xa tri đất... Nơi khng gian v tận, mặt trời lun lun chiếu sng; tri đất quay vẫn quay... v sự phn biệt giới hạn ngy đm khng c trong vũ trụ v lc no cũng như thế...

    Qua ba mẫu dữ kiện thực tại đơn giản lun lun xảy ra trước mắt mọi người bất cứ lc no, phỏng ai dm nghĩ rằng những nhận thức về thực tại của mnh lun lun đng? C lẽ phải nghĩ ngược lại! Những dữ kiện trước mắt m con người đ nhận thức khc biệt với thực thể thực tại th phỏng nhận thức suy tư lấy gi trị gốc gc no lm căn bản. Dữ kiện đem đến nhận thức tạo thnh v hỗ tương với tri thức để sinh ra thức đưa đến quyết định rồi được phản ứng. Nếu sự nhận thức đ khng đạt tới thực thể dữ kiện, tất cả hnh trnh kiến tạo phản ứng, ni cch khc, sự nhận thức ha hợp lin đới của con người v tạo vật chắc chắn sẽ cng ngy cng chỉ l khoảng cch lớn lao, tch biệt con người với thực thể vạn vật. C thể ni, đy l cội rễ của nt buồn mun thuở do lng kht khao v tận tm về bản thể đch thực của con người nơi kiếp sống hữu hnh bởi nhận thức về thực tại qua ngũ quan thiếu trung thực. Tất nhin, nếu sự nhận thức đ thiếu trung thực, niệm, thức, nhận định, c sng tạo, v.v... sẽ bị ảnh hưởng dy chuyền đưa đến những chủ thuyết, quan niệm khng đng đắn dẫn dắt tm tưởng cng ngy cng đi vo lầm lạc xa dần sự nhận biết bản thể đch thực của mnh.

    Xưa nay, ai khng nghĩ rằng cu ni: "Được chim qun n, được c qun nơm..." nơi tục ngữ ni ln tnh chất của những kẻ v ơn đồng thời m chỉ lời khuyn lun l mang nghĩa răn dạy người đời nn biết ơn những ai đ gip mnh. Tuy nhin, nếu qua sng khng rời đ để tiếp tục qung đường cn lại sao một người c thể đi tới điểm định? Nếu đ nhận thức được tưởng m cn lệ thuộc vo ngn từ, cch diễn giải, để rồi giới hạn nghĩa của ngụ ngn hoặc cu chuyện trong khun khổ hạn hẹp, g b, con người đ tự đng tai, bịt mắt khng chấp nhận những g bị cho rằng khng ph hợp theo quan điểm của mnh, ni cch khc, đ khng muốn tm hiểu để thăng tiến. Bắn được chim, bắt được c m vẫn cứ khư khư m ấp ci n, ci nơm th sao c được bữa ăn hấp dẫn với mn chim quay hay c nướng? Thế nn, người được chim qun n chưa chắc đ tỏ ra v ơn với ci n, v được c qun nơm lại chnh l điều nn khng những trong lnh vực thực tế m cn được p dụng trong lnh vực suy tư.
    Nhn tổng qut hơn về thn phận con người, ai khng thấy cu, "Hỡi người, hy nhớ mnh l tro bụi, v sẽ trở về bụi tro" l thực trạng của mọi sự vật trong tiến trnh biến ha của tạo vật. Dẫu cho bất cứ ai sống bao lu chăng nữa cũng khng thot khỏi sự chết để rồi thn xc tan r trở thnh bụi đất, hoặc nếu thn xc ấy được đem tẩm liệm cch no đ để giữ hnh hi khỏi bị hư thối th cũng chỉ l một thn xc v tri, v gic, bất động, khng cảm nhận. Dẫu sự vật no đ mang tnh chất bền vững cch mấy th cũng c ngy tan biến thnh hư khng, chẳng để lại hnh hi dưới bất cứ dạng thức no con mắt trần c thể nhn thấy. Thế nn, nhận thức thực trạng con người được sinh ra c một thn xc chng qua, c hnh hi trong qung thời gian giới hạn để rồi lại tan biến vo hư khng đ tạo nn cu ni "con người l bụi tro v sẽ trở về tro bụi." Tuy nhin, nếu chấp nhận đơn giản thực trạng như thế, con người đ thiếu st hoặc qun khng nhận định đầy đủ về con người. Chẳng hạn, con mắt no được dng để nhn trong giấc mơ khi một người ngủ, lc ấy đi mắt thịt hon ton ngưng hoạt động v đến ngay cả thn xc con người cũng bị tạm qun, khng được nhận thức? Khoa tm l học, tm l bệnh học, trả lời đ l hiện tượng di ảnh của tiềm thức, gợi lại những sự việc đ qua nơi tr no. Ni như thế cu hỏi được đặt ra qua kinh nghiệm, ai cũng c một vi giấc mơ khng lệ thuộc tiềm thức m mi một vi năm hoặc cả một thời gian t chục năm sau sự kiện đ được mơ mới xảy đến khiến người mơ ngạc nhin cảm thấy hnh như đ thực sự gặp sự kiện ny trong qu khứ; vậy sự nhn thấy những hnh ảnh trước khi xảy ra do con mắt no? Hơn nữa, xt theo kinh nghiệm, con người chỉ c thể hiểu được hoặc cảm nhận được những sự kiện đối tượng như hiện tượng phản chiếu những dữ kiện đ trải qua trong qu khứ, nằm su nơi tiềm thức. Ni cch khc, những g con người c thể nhận thức được th đ được biết sẵn hoặc đ kinh nghiệm; những diễn tiến thực tại, những nhận thức c thể chỉ l sự "đồng thanh tương ứng, đồng kh tương cầu." Tuy nhin, c những nhận thức một người chưa bao giờ c kinh nghiệm hoặc được học hỏi lm sao c thể coi được l đồng kh tương cầu? Cu trả lời dẫn con người tới ngưỡng cửa một thế giới lạ lng v thức, kho tng huyền nhiệm chất chứa sẵn những tri thức t được để nếu khng muốn ni hầu hết khng ai để . Từ những nhận định ny, cu ni: "Hỡi người, hy nhớ mnh l tro bụi, v sẽ trở về bụi tro" đ chỉ mang nghĩa: hỡi người, hy nhớ thn xc mnh l tro bụi v n sẽ trở về bụi tro. Con người khng phải chỉ l xc thn chng qua m cn bao gồm một thực thể siu linh c con mắt nhn trong giấc mơ m Phật học gọi l huệ nhn hay tuệ nhn; thực thể siu linh ny hm chứa kho tng v thức, sự hiểu biết con người tự c sẵn lm căn bản cho những sự nhận thức nơi cuộc sống hữu hnh.

    Những nhận định trn minh chứng con người từ bản chất xc thn đến tri thức đ bị giới hạn do sự nhận thức khng trung thực qua ngũ quan đối với thực tại hiện hữu, hữu hnh v v hnh, cũng như thiếu sự nhận thực về bản thể đch thực của mnh. Thực tại hữu hnh minh chứng, con người khng thể sống dưới nước như loi thủy tộc, khng thể di chuyển tự do như loi chim mung trn bầu trời, v cũng chẳng c sức mạnh bản chất chống chọi với sự thay đổi của thời tiết, thin nhin bằng th vật. Sự tự do nơi cuộc sống của con người bị giới hạn như con c trong hồ, tha hồ vẫy vng dưới nước, loanh quanh luẩn quẩn giữa sự bao vy của những bức thnh khng cho nước thot, v khi nước hết, c phải chết. Giới hạn thời gian của cuộc sống đ l nguồn gốc cho khng biết bao nhiu cố gắng của nhn sinh chống chọi với thần chết từ tm tưởng đến hnh vi. Bao nhiu người chấp nhận sự chết như một lẽ thường, đ sinh ra th phải chết! Bao nhiu người e sợ ci chết để rồi đ trở thnh cng cụ của những tội c lm hại nhn sinh, phải tun theo những mệnh lệnh chnh mnh khng muốn thực hiện. Tuy nhin, d cố gắng cch no để ko di cuộc sống th cuối cng mọi người cũng phải bước qua ngưỡng cửa sự chết của xc thn. Phỏng con người được sinh ra để rồi chết? Phỏng sự chết l cng đch của cuộc sống hay chỉ l phương tiện cho con người thăng tiến, phương tiện cho con người bước vo thế giới v hnh? Phỏng những người nghĩ rằng con người c tự do tuyệt đối với thn xc của mnh c thể ko di thm cuộc sống để chống đối sự tn rữa của xc thn sau khi chết? Nếu chưa ai c thể nhn danh tự do tuyệt đối của con người đối với xc thn để c thể ko di thm cuộc đời th c lẽ sự tự do tuyệt đối nơi thn xc chỉ l sự tự do chấp nhận con người hữu hnh giới hạn v dẫu khng chấp nhận, việc đến cũng sẽ đến, khng đường trnh thot.

    Xt về giới hạn tư tưởng, tm linh, tự do tư tưởng nếu chỉ được hiểu muốn nghĩ g th nghĩ, mơ ước chi th mơ, chắc chắn vẫn cn bị lệ thuộc bởi những bản chất, tm tnh, nhận thức c nhn, quan niệm, học thức do gio dục đồng thời với sự ảnh hưởng của mi trường v điều kiện sống đ tạo nn thực thể l chnh người suy tư. Điều đơn giản nhất ai cũng c thể nhận thấy, đ l thch hay lối nhn đ ảnh hưởng khiến nhận định về cng một sự kiện của hai người khc nhau. C đi vợ chồng xồn xồn thăm sở th lộ thin, thấy một ch nai xinh xinh đang ngơ ngc nhn khch lng du dạo bước, chị vợ cảm ứng ni với chồng, "Coi ka anh, con nai vng ngơ ngc dễ thương qu." Người chồng nhn thấy con nai chợt buột miệng, "Ồ, con nai đ m thi ti th tuyệt" khiến chị vợ đang cảm nhận khung cảnh thơ mộng bị cụt hứng tức cảnh sinh tnh...

    Khi nhận thức đ bị ảnh hưởng bởi nhiều điều kiện sống, quan niệm, niệm, tư tưởng của con người cũng khng trnh khỏi những sự ảnh hưởng ny; như thế tư tưởng đ khng cn được hon ton tự do. V vậy, muốn thực sự c nhận thức, tư tưởng hon ton tự do, mọi đầu mối ảnh hưởng, mọi quan niệm đ được nhồi sọ do gio dục, do mi trường sống nơi x hội cũng cần phải được gạt bỏ hầu con người tiếp nhận sự nhận thức thực tại khng lệ thuộc bất cứ khuynh hướng, thnh kiến, hay thch, niệm no đ v đang ảnh hưởng tạo nn những cặp mắt kiếng kinh nghiệm khiến sự nhận thức bị thin lệch. L do g đ tạo nn hai phản ứng đối nghịch về chỉ một tri ớt. Người ny cho rằng c ớt nhậu ngon hơn, mn ăn trở thnh đậm đ hơn, v kẻ khc lại khng hề dm nhng đũa nếu mn ăn no đ đ được thm ớt cho cay. V đu cũng cng một cu truyện, người cho l vị, kẻ ni rằng v duyn. Mu no khng l mu m kẻ thch o mu ny, người khng bao giờ mặc o mu kia? V l do g đa số tn đồ tn gio đều cng cho rằng Đấng Tạo Ha mnh tn thờ l độc nhất m Đấng Tạo Ha độc nhất của tn gio ny lại quan niệm khng giống Đấng Tạo Ha độc nhất của tn gio kia? Tại sao lại c những quan niệm cho rằng con người chỉ l duy tm hoặc duy vật hoặc duy linh? Nhn tổng quan, những ảnh hưởng do thể chất xc thn hoặc bất cứ quan niệm, niệm, chiều hướng, ước muốn no đến sự nhận thức đều lm sai lệch tiến trnh tm linh, hnh trnh tm về bản thể đch thực của con người. Ni cch khc, con người c tự do nhận thức thực sự chỉ khi no khng lệ thuộc bất cứ điều kiện no sẵn c d nội hay ngoại tại của chủ thể suy tư. Một người cn đang đầm mnh nơi vũng lầy bn xnh nếu muốn được sạch, chỉ c một phương cch sao cho thot ra khỏi vũng lầy mới khng bị ảnh hưởng vương bn bẩn thỉu.

    Đu l cu trả lời về con người l g, như thế no, c sự lin hệ với thế giới chung quanh, với vũ trụ ra sao? Ti l ai? Vị thế, lin hệ, bản thể đch thực của ti l g? Tại sao ti được sinh ra, c cuộc sống hữu hnh v khi xc thn ny chết, tan r thnh bụi đất hoặc được thiu đốt trở thnh ln kh ha lẫn vo khng gian ti cn lại g, đi về đu? Từ những dữ kiện c thể cảm nhận được, tin vn, ti c một thn xc hữu hnh, sống động. Ha hợp với thn xc ny, ti cũng c những khả năng v hnh như l tr, nhận thức, suy tư, học vấn, kinh nghiệm, ước muốn, v.v... đồng thời c thm những khả năng chuyển biến suy tư v hnh thnh hữu hnh chẳng hạn dng bt để vẽ niệm hnh sao bẩy cnh khng đều nhau c thể nhn thấy hoặc dng ngn ngữ để diễn đạt v truyền thng phần no tư tưởng, nghĩ của mnh cho người khc. Như vậy, ti bao gồm phần hữu hnh l xc thn ha hợp với phần v hnh l tư tưởng c mối lin hệ khng thể tch rời ra khỏi cuộc đời trong thời gian hữu hnh. Mỗi phần d hữu hnh hay v hnh cũng gồm c nhiều thnh phần khc lin kết lại v tất cả tổng hợp thnh một thực thể phức tạp c cuộc sống.

    C định luật cao siu no đ sắp xếp v điều hnh sự ha hợp ton bộ con người ti. Điều lạ lng nhưng lại xảy ra rất thường, định luật ny cũng được p dụng v điều hnh sự ha hợp nơi những con người khc. Ngoại trừ một số trường hợp đặc biệt xảy ra v l do no đ, mọi người đều c cặp mắt, một ci mũi, miệng, trong miệng c răng v lưỡi, pha dưới miệng l cằm... hai tai th ở hai bn đầu đng vị tr tương đồng trn mặt, v.v... ha hợp với cơ thể bao gồm những thnh phần khc biệt được cấu tạo qu ư phức tạp, mang những nhiệm vụ khc nhau m tựu trung tất cả được xếp đặt hợp l, hợp tnh, tạo nn một cơ cấu hữu hnh kh lng hiểu nổi. Quyền lực hay định luật no đ ảnh hưởng để mỗi phần của cơ thể được xếp đặt đng vị tr trong sự lin hợp phức tạp tạo thnh thn xc con người? Mỗi chi thể mang một nhiệm vụ v c cơ cấu ring m những chi thể khc khng thể thay thế thay v bổ tc. Tại sao cặp mắt khng mọc ở sau lưng v ci miệng nơi đầu gối hoặc ci mũi nằm trn đỉnh đầu, m mọi người, dẫu khc biệt mu da, nh mắt, hoặc cơ thể lớn nhỏ khng cng cỡ, đều c thn xc rập theo một khun mẫu mặc dầu được sinh ra từ những người mẹ ring biệt. Quyền lực ny ảnh hưởng mọi thứ tự nơi thn xc trong cả cuộc đời của ti v da mặt khng trở nn dy như da chn, cặp mi khng bao giờ sinh mng như những ngn tay, hoặc ci lưỡi nếu m mọc tc th c lẽ đ tạo nn lắm chuyện rắc rối. Cơ quan no trong thn thể chu ton nhiệm vụ ấy theo một thứ tự lạ kỳ kh m hiểu nổi.

    Khng phải chỉ ở con người mới c định luật huyền nhiệm bao bọc m nơi loi chim mung, th vật, cũng như cy cỏ đều chứng tỏ c một động lực siu việt no đ sắp xếp theo mọi thứ tự ty thuộc mỗi loi, mỗi nơi. Một con chim, con g, đẻ trứng, v chỉ sau hơn km hai mươi ngy ấp, chiếc trứng nở ra con chim, con g, nhỏ b c đầy đủ bộ phận sinh sống, cng một khun mẫu thuộc loại của n. t bữa sau, n biết bay, biết ht, biết ku quang quc... Con chim khng ku giống như con g nhưng biết ht; no c ai dạy n ht đu, thế m m thanh từ ci cổ b cht xu pht ra lu lo những cung nhạc của đồng loại. Tiếng chim ht khc biệt hẳn tiếng g ku, v con ch sủa lại khc loi b rống. Điều lạ lng ai cũng c thể nhận thấy đ l loi ch khng bao giờ sinh ra con b cũng như chưa con b no đẻ ra con cọp hay sư tử hoặc ngược lại.

    Nhiều thế giới khng km lạ lng l loi cy cỏ, cn trng, cơ cấu v sự sống của những sinh vật dưới biển, vi khuẩn, đất đ, nguyn tử, phn tử, v.v... Dĩ nhin, khng thể no do v tnh hoặc chẳng ngờ m những cy cối cng loại c cơ cấu giống nhau v sự sinh trưởng, truyền giống ty thuộc điều kiện như nhau. Gỗ, da, l, hoa, quả, của cy bằng lăng khng giống gỗ, da, l, hoa, quả, của cy ổi. C những loi c sinh con, khng bao giờ đẻ trứng; ngược lại, c những loại c chỉ đẻ trứng v khng bao giờ sinh con. Loại c hồi cứ tới ma tự biết bơi ngược dng sng tm về nguồn nước ngọt để sinh sản mặc dầu phải vượt qua biết bao ghềnh thc trong khi suốt qung đời của n lớn ln ở biển cả. Những nh nghin cứu sinh vật cn chứng minh cc loại nhệch nước mặn cho d thuộc Chu, u Chu, c Chu, Phi Chu, hay Mỹ Chu, c tnh chất v hnh dạng hơi khc nhau đều được sinh sản tại quần đảo Bermuda. Cc con nhệch nhỏ b sinh ra tại đy khng biết g qu qun của cha mẹ chng thế m đ c thể bơi một mạch về đng nơi đng chỗ, giống no về danh địa giống đ. Người ta khng thể tm thấy một con nhệch vng biển, hồ, Việt Nam ở bất cứ nơi no khc trn thế giới, v ngược lại, khng bao giờ c loại nhệch Php lạc loi nơi vng Đng Nam .

    Trong thế giới loi vật, cn trng, loi no giống ấy c hnh thể v cơ cấu ring, v chỉ những loại cng giống mới c thể ha hợp cho lai giống. Những loại động vật hoặc cn trng sinh sản rất mau lẹ nhưng lại bị một định luật no đ giới hạn qua cơ cấu thn thể trong khun khổ nhất định nn đ khng pht triển qu mức đến độ trn lan khắp mặt đất. Mu th vật khng thể ha hợp với mu con người cũng như nhiễm sắc thể nơi con người hon ton khc biệt với con vật nn khng thể no c chuyện pha giống giữa người v th vật hoặc giữa loi vật ny với loi vật kia khc giống.

    Cc nh nghin cứu về vật l ni rằng cơ cấu của một nguyn tử nhỏ đến độ con mắt trần khng sao nhn thấy bao gồm một dương điện tử ở trung tm v những m điện tử chạy chung quanh tương tự như cơ cấu lớn lao của hệ thống mặt trời hoặc cơ cấu của ton thể vũ trụ bao la con người khng sao d thấu d với những phương tiện kỹ thuật tn tiến nhất của khoa học ngy nay. Phỏng sự tương đồng cơ cấu ny c thể được gọi l ngẫu nhin? Quyền năng siu việt no đ kiến tạo vạn vật v an bi chng chuyển biến ty thuộc định luật huyền nhiệm qu sức tưởng tượng của tr c loi người như thế? Phỏng vũ trụ, thi dương hệ, tri đất, ngẫu nhin m c, v rồi lại cũng ngẫu nhin cy chanh khng sinh tri hồng, hoặc cy mt khng sinh ra bng mướp? Nếu ngẫu nhin m c được những sự cả thể từ nhỏ đến vĩ đại đối với con mắt loi người, chắc chắn sẽ c khng biết bao cy chanh sinh tri mướp v những cy mướp cũng ngẫu nhin sinh những tri chanh; con mắt sẽ ở lỗ tai v những ci mũi mọc nơi đỉnh đầu. Từ sự biến chuyển của nguyn tử ha hợp thnh đất đ, my mưa, sự sống của vi khuẩn, cy cỏ, chim trời, c biển, th vật, con người, những hnh tinh, định tinh lun chuyển nơi vũ trụ bao la đến khng kh, nh sng, nghĩ, niệm, c tưởng tượng... minh chứng c một Nguồn Động Lực Siu Việt chan ha nơi mun vật mun loi hữu hnh cũng như v hnh. Nguồn Động Lực Siu Việt ny bao gồm tất cả v hiện thể nơi tất cả, từ sự chuyển động của cc m điện tử tới hnh trnh vận chuyển của cc hnh tinh. Động Lực ny khiến chim biết ht; loi lươn biển biết tm về qu qun của cha mẹ chng; loi c hồi biết trở về nguồn nước để sanh đẻ; l cy c năng lực hấp thụ kh carbonic để tổng hợp nhựa sống, nhả kh oxygen v ngược lại; con người biết suy tư, nhận thức, v.v... Như vậy, Nguồn Động Lực Siu Việt trn ngập xc thn ti, từ nơi những nguyn tử tạo thnh cc tế bo, sự sinh sản, hoạt động của chng đến sự cấu tạo của cc tế bo khc biệt tạo thnh tim, c, xương, thịt, da, tc, tai, mặt, mũi, những phần hữu hnh v cả những thnh phần v hnh như tư tưởng, nghĩ nơi ti. Nguồn Động Lực Siu Việt ny khiến con tim đập tự n mặc dầu nhiều khi chịu ảnh hưởng ty thuộc tm tnh của ti khng những đối với tm l, cảm tnh, m cn ngay nơi những giấc mơ, khiến mọi cơ phận nơi thn thể sinh hoạt ha hợp v chịu sự sai khiến của bộ c hay những phản ứng của cc trung tm thần kinh v.v... Nguồn Động Lực Siu Việt chnh l sự sống nơi ti; sự sống ny vĩnh cửu v biến thể. Khi sự sống la bỏ thn xc đ l lc ti chết v sự sống tiếp tục đi vo ci v hnh... V thế, nỗi thao thức, kht vọng thầm kn nơi ti, nơi mọi người, chnh l lng ước ao nhận ra bản thể đch thực của mnh, nhận ra Sự Sống, Động Lực Siu Việt, linh hồn, chn ng, nơi mnh. Ni cch khc, sự sống nơi ti l một với Nguồn Động Lực Siu Việt. Thế nn, ti với ton thể vũ trụ l một khng thể tch rời. Thn xc ti chnh l sự sống hiện thể hữu hnh ở một giai đoạn thời gian trong diễn tiến biến chuyển của Nguồn Động Lực, Sức Sống Vĩnh Cửu.

    Lo học, Trang Tử, gọi Động Lực ny l Đạo, Phật học gọi Thực Tại Siu Việt; Ấn học gọi Đại Ng, Thượng Đế học gọi l Thượng Đế, Ha Cng, Chủ Tể Vạn Vật, v.v... Thin Cha Gio gọi Động Lực ny l Thin Cha v thnh quả chim nghiệm về sự lin lạc của con người với Nguồn Động Lực Siu Việt được viết thnh cuốn Kinh Thnh; phần đặc biệt nhất ni về quyền năng của Thin Cha nơi con người l bốn cuốn Phc m. Phc m gọi quyền năng ny l lng tin theo bản dịch của LM Nguyễn Thế Thuấn. Người Cng Gio thường gọi l đức tin. Theo Phc m, đức tin, lng tin, l quyền lực của Thin Cha, của Thượng Đế, của Đại Ng, của Thực Tại Siu Việt, hiện thể ở con người nơi nghĩ, ước muốn. Nhờ c quyền lực, lng tin ny, con người mới c thể thăng tiến trn hnh trnh tm linh để trở nn tốt lnh, ton hảo, rồi trở về với cội nguồn bản thể đch thực của mnh l Thượng Đế. Chnh v con người ẩn chứa quyền lực của Thượng Đế, Đức Kit đ mời gọi mọi người: "Vậy cc ngươi hy nn trọn lnh, như Cha cc ngươi trn trời l Đấng trọn lnh" (Mt. 5:48) v "Cc ngươi hy biết thương xt, như Cha cc ngươi l Đấng thương xt" (Lc. 6:36). Đối với bản chất yếu hn của thn xc trong kiếp nhn sinh, con người nhận thức sự vật qua gic quan nn lầm tưởng rằng mnh chỉ l thn xc thnh ra bị sự sinh sống xc thn, thế tục, li cuốn do đ dễ sa ng, chiều theo những cảm gic chng qua v tm tnh ha hợp nơi xc thn, tiền ti, danh vọng, để rồi nhận chng như những mục đch của cuộc đời. Chẳng những thế, bả vinh hoa, giầu sang, cn khiến con người tranh ginh, mưu m, lừa lọc, v đối với cuộc sống, luật mạnh được yếu thua l lẽ thường tnh. Với tnh chất yếu hn, đam m, km theo sự cổ v bởi những quan niệm v lối nhn thế tục, lm sao con người c thể trở nn "như" Thượng Đế nếu khng mang phần no bản thể của Ngi. Nhận thức ny ai cũng c thể kinh nghiệm v dẫu cho người ta c thể tập luyện cho một con khỉ đnh đn dương cầm tới mức tuyệt vời th con khỉ cũng khng thể no trở nn một nhạc sĩ. Muốn trở nn trọn lnh v biết thương xt như Thượng Đế phải c bản tnh của Ngi nơi mnh. Lng tin chnh l sự nhận thức thực sự quyền lực của Thượng Đế ở nơi con người.

    C cu ni: "Muốn l đ được một nửa." Tự định, ước mơ đ mang một năng lực kiến tạo hữu thể. Khng ai lạ g, những nghĩ, định ảnh hưởng tm tưởng cũng như cảm gic của con người; những niệm khng trung thực về sự vật dẫn suy luận đến những kết quả sai lầm; những ước muốn mạnh mẽ dẫn dắt con người đạt tới thnh quả mau hơn. Nơi Phc m Mathu c viết: "Cc ngươi đ nghe bảo: chớ ngoại tnh. Cn Ta, Ta bảo cc ngươi, phm ai nhn người nữ để thỏa lng dục th đ ngoại tnh với n trong lng" (Mt. 5:27-28). Cu ny ni ln năng lực của nghĩ. nghĩ xấu đ tự kiến tạo một sự hiện hữu được gọi l sự xấu, một hữu thể v hnh, "V tự trong lng th xuất ra những suy tnh xấu xa: những l giết người, ngoại tnh, dm bn, trộm cắp, chứng dối, gim pha. Đ l những điều lm người ta ra nhơ uế" (Mt. 15:19-20; Mc. 7:20-23). Tương tự, nghĩ tốt lnh cũng đ tự kiến tạo hữu thể tốt lnh, "Phc cho những kẻ c tinh thần kh ngho, v nước trời l của họ. Phc cho những kẻ hiền lnh, v họ sẽ được đất lm cơ nghiệp. Phc cho những kẻ ưu phiền, v họ sẽ được an ủi. Phc cho những kẻ đi kht cng chnh, v họ sẽ được no đầy. Phc cho những kẻ biết thương xt, v họ sẽ được thương xt. Phc cho những ai tinh sạch trong lng, v họ sẽ thấy Thin Cha..." (Mt. 5:3-8; Lc. 6:20-23). Hơn nữa, theo Phc m, định của một người cho d đối với ai đều kiến tạo một thực thể v hnh ảnh hưởng chnh mnh, "V nếu cc ngươi tha thứ cho người ta những điều họ sai lỗi, th Cha cc ngươi, Đấng ở trn trời, cũng sẽ tha cho cc ngươi; nhược bằng cc ngươi khng tha thứ cho người ta, th Cha cc ngươi cũng sẽ khng tha thứ những điều cc ngươi sai lỗi" (Mt. 6:14-15). Chẳng những thế, định của mnh cn c năng lực ảnh hưởng tới người khc: "Quả thật, Ta bảo cc ngươi: mọi điều dưới đất cc ngươi cầm buộc, th cũng sẽ bị cầm buộc trn trời, v mọi điều dưới đất cc ngươi tho cởi, th cũng sẽ được tho cởi trn trời" (Mt. 18:18). Phc m khng ni sự cầm buộc bằng lề luật của một số người đặt ra m ni "cc ngươi," mang nghĩa từng người. Xt như trn, định, ước mơ, điều mong muốn đ tự c quyền lực tạo thnh hữu thể v hnh ảnh hưởng đến con người. Ni cch khc, lng tin, đức tin, chnh l quyền lực của định, ước muốn nơi con người.

    Quyền lực của lng tin được Đức Kit ni rất r nơi Phc m trong trường hợp vin bch quản đến gặp Ngi xin cứu chữa người đầy tớ bị bịnh; Ngi ni, "ng đ tin sao th hy được như vậy" (Mt. 8:13). Trường hợp con gi của người phụ nữ xứ Canaan được cứu sống Phc m dng "ước muốn" đồng nghĩa với lng tin: "Ny b, lng tin của b lớn thật! B muốn sao th hy được như vậy!" (Mt. 15:28). Cu trả lời của Đức Kit mang tnh cch xc định nguyn nhn đ tạo nn sự kiện người đầy tớ vin bch quản được khỏi bịnh v con người phụ nữ xứ Canaan được cứu sống, v nguyn nhn ny l lng tin, l ước muốn. Tại sao Phc m khng đặt vo miệng Đức Kit cu ni "ng đ tin vo ti hay tin vo Thin Cha th đầy tớ của ng được lnh bịnh" hoặc "V b tin nơi quyền năng của Thin Cha nn Ngi cứu sống hoặc ti cứu sống con b," hay "Hy cầu xin Cha chữa con ng, Cha cứu con b," m chỉ ghi "ng đ tin sao th hy được như vậy," v "Lng tin của b lớn thật! B muốn sao th hy được như vậy!" Phỏng cho rằng tin sao, muốn sao, th được như vậy mang tnh chất v thần v khng cần nhờ đến quyền năng của thần thnh no gip? Nếu cho rằng lối ni ny mang tnh chất khng cần nhờ thần thnh no gip th đồng thời chấp nhận điều hiển nhin chnh Đức Kit chứng minh r rng quyền năng tối cao của Thượng Đế đang c sẵn nơi con người nn khng cần nhờ cậy đến bất cứ quyền lực no khc. Phỏng v thế c thể ni, lng tin, ước muốn nơi tm tr tự c quyền lực tạo thnh sự việc? V phỏng đy chnh l điều m Phật học gọi l "tm sinh vật v vật sinh tm?" Cho d đặt ra những nghi vấn no th cũng dẫn tới nhận thức về lng tin, định, hay ước muốn của con người tự c quyền lực kiến tạo thnh quả, sự kiện no đ.

    Theo Phc m, lng tin cn mang năng lực chữa lnh những bệnh tật thn xc cũng như sự đau khổ tm hồn. Trong cu truyện người phụ nữ bị bệnh loạn huyết, Phc m ghi r, người đn b nghĩ nếu chỉ chạm tới được o của Đức Kit th sẽ khỏi bịnh v b đ được chữa lnh. Chẳng những thế, lng tin của b cn c tc động khiến Đức Kit nhận ra đ c người chủ đụng đến mnh. Khi b th nhận, Đức Kit lại tuyn bố: "Ny con, hy vững lng, lng tin của con đ cứu chữa con" (Mt. 9:22; Mc. 5:34; Lc. 8:48). Cng một lối pht biểu ấy, Ngi bảo người m thnh Giric: "Hy đi! Lng tin của ngươi đ cứu chữa ngươi" (Mc. 10:52). Phc m Luca cũng ghi lại giống như Phc m Marc trong cu truyện người phung hủi xin chữa lnh. Đức Kit ni cho người được lnh bệnh biết chnh lng tin l động lực cứu chữa anh ta, "Hy chỗi dậy m đi về; lng tin của ngươi đ cứu chữa ngươi" (Lc. 17:19). Đức Kit khng những tuyn bố cho mọi người biết đức tin c năng lực chữa lnh cc bệnh tật thn xc m ngay cả đến nỗi đau khổ tm hồn của người thống hối, lng tin cũng l động lực giải thot con người như trong trường hợp người phụ nữ ăn năn v đ c cuộc sống chẳng nn, "Lng tin của ngươi đ cứu chữa ngươi. Hy đi bằng yn!" (Lc. 7:49).

    Điều đng ngạc nhin, đ l những cu truyện chữa lnh ny xưa nay thường được gọi l php lạ Đức Kit thực hiện th Phc m lại cứ đặt vo miệng Đức Kit những lời giải thch rằng đ l kết quả của lng tin nơi những người được chữa lnh. Tại sao những chuyện xảy ra khng được ni r l chỉ Đức Kit mới c thể lm được hoặc Đức Kit xc nhận Ngi lm php lạ? Ngược lại, tất cả kết quả của mọi trường hợp d đạt thnh hay khng, Đức Kit đều ni ty thuộc chnh lng tin của con người, v cn r rng hơn, Ngi ni nếu ai tin, c thể thực hiện mọi chuyện Ngi đ lm hoặc lm những chuyện lớn lao hơn (Gioan 14:12). Lng tin mạnh mẽ, chắc chắn khiến điều muốn xảy ra v khi những việc định thực hiện nhưng khng được đều bị Đức Kit cho l yếu lng tin chẳng hạn cu truyện Phr rớt xuống nước v nghi ngờ (Mt. 14:28-31). Phỏng như vậy, theo Phc m, Đức Kit muốn rao giảng cho mọi người nhận ra năng lực của điều m Ngi gọi l lng tin nơi bất cứ ai; năng lực ny vượt hẳn mọi quyền lực thế tục m t người nhận ra? Phỏng dng chữ "php lạ" mang nghĩa những điều con người khng thể thực hiện nổi để gn cho Đức Kit c thể biểu hiệu sự từ chối khng tin vo lời Đức Kit giảng dạy, hoặc cho rằng Đức Kit khng ni đng sự thật? Bao nhiu người tuyn xưng tin vo Đức Kit đ c thể thực hiện cu ni nơi Phc m Gioan: "Quả thật, quả thật, Ta bảo cc ngươi: kẻ tin vo Ta, th cc việc Ta lm kẻ ấy cũng sẽ lm, v sẽ lm được những việc lớn lao hơn thế nữa" (14:12). Phc m Gioan đặt nơi miệng Đức Kit cu ni r rng, minh bạch, ai đọc cũng hiểu; thế nhưng, những ai đ c thể thực hiện được v l do tại sao? Phỏng thực trạng khng ai c thể p dụng cu ni ny nơi cuộc sống chứng minh con người khng tin điều Phc m ghi chp, hoặc khng tin vo Đức Kit, hay khng hiểu lng tin m Ngi rao giảng l g v phương cch thực tiễn no để thực hiện? Những ai đặt cu hỏi hoặc dm suy nghĩ tất nhin đ tự c cu trả lời mnh ở trạng thi no.

    Dĩ nhin, d một niệm đến nơi tm tr con người đều được nhận thức ty thuộc những niệm, quan niệm m con người đ sẵn c. Chẳng những thế, niệm được thực hiện hay khng lại ty thuộc người mang niệm, hoặc muốn biến nghĩ, nhận thức, thnh kết quả no đ, hoặc biết chỉ để trau dồi kiến thức, biết để m biết. Cũng một sự kiện, chẳng hạn c một căn nh đề bảng bn đối với một người đang cần nh ở v người khc đang sống ấm m nơi một ta lu đi tiện nghi. Người đang sống nơi lu đi biết c căn nh đề bảng bn chỉ để m biết v khng cần cũng như khng c định mua thm. Đng khc, người đang cần nh ở sẽ tm hiểu v c những hnh động cn nhắc hơn thiệt về gi cả cũng như điều kiện nơi chốn ty thuộc nhu cầu sinh sống sao cho đạt được định đồng thời giải quyết nhu cầu cần nh. Tương tự, trạng thi "tin" c một sự kiện no, tin về chuyện g, hoặc tin tưởng nơi ai, v.v... cũng c nhiều tm trạng, mức độ, khc nhau. Tin c một Thượng Đế ton năng, thng biết mọi sự, để đến mnh, thưởng kẻ lnh, phạt kẻ dữ, v.v... đồng thời kinh nghiệm những sự kiện xảy ra trong cuộc sống v thấy lắm kẻ "xấu" chẳng những vẫn sống phy phy m cn c phần khấm kh hơn lối sống theo khun php hng được thưởng sau ny của mnh... lu dần sự tin tưởng trở thnh niềm an ủi mỗi khi chẳng may hoặc cảm nghĩ phấn khởi khi gặp chuyện theo muốn, thi độ tin ny chỉ đem lại niềm hy vọng yu đời m sống, lu dần rồi cũng quen.

    Cu ni, "Kẻ tin vo Ta, th cc việc Ta lm kẻ ấy cũng sẽ lm," mang nghĩa đi hỏi hnh động thực hiện sự việc chứ khng phải chỉ tin theo nghĩa biết để m biết hoặc tin để tự trấn an. Kẻ tin vo Đức Kit, kẻ c lng tin như Ngi rao giảng, kẻ thực hiện những điều Ngi chỉ dạy sẽ lm được những chuyện Ngi đ lm. Phc m khng ni chỉ mnh Đức Kit mới c thể lm được những điều được ghi lại m bất cứ ai c lng tin, bất cứ ai thực thi điều Ngi rao giảng sẽ lm được mọi điều người ấy muốn như Ngi đ đoan chắc "Mọi sự đều l c thể cho người tin" (Mc. 9:23). Thế nn, c sự khc biệt r rng giữa lng tin v điều m chng ta thường dng được gọi l "tin." Chỉ tin rằng Đức Kit c quyền php khng c nghĩa mnh thực hiện được quyền php đ. Tin rằng ng A, b B, giầu c khng c nghĩa mnh giầu c như họ hoặc c ti năng lm tiền như họ. Ngược lại, ai c lng tin như Đức Kit ni sẽ thực hiện những sự được coi l php lạ như Ngi đ lm. Như vậy, lng tin Đức Kit ni đến nơi Phc m l quyền lực đạt thnh bất cứ g. Người c lng tin sẽ thực hiện được những điều lạ lng: "Quả thật, Ta bảo cc ngươi, kẻ no bảo ni ny: X đi m nho xuống biển, m trong lng khng nghi ngại, nhưng tin rằng điều mnh ni sẽ xảy ra, th n sẽ thấy thnh sự" (Mc. 11:22), v nguyn tắc để quyền lực lng tin hoạt động chỉ l khng nghi ngại m hy nghĩ l đ được, "Bởi thế, Ta bảo cc ngươi, mọi điều cc ngươi cầu nguyện ku xin, cc ngươi hy tin l đ được, v cc ngươi sẽ thấy thnh sự" (Mc. 11:24). C lng tin l mọi chuyện đều c thể chứ khng phải tin nhiều hay t, "Quả thật, Ta bảo cc ngươi: nếu cc ngươi c lng tin bằng hạt cải, th cc ngươi c bảo ni ny: Hy bỏ đy qua đ! n cũng sẽ chuyển qua, v cc ngươi sẽ khng bất lực trước một điều g" (Mt. 17:20). Nếu đức tin chỉ bằng hạt cải nhỏ b m đ mang quyền lực như thế th sự khc biệt để sự việc thnh hay khng lại chỉ l c lng tin hay khng. Đến đy, vấn đề được đặt ra đ l những điều kiện no Đức Kit đ rao giảng phải c để đạt được lng tin, v l do tại sao lng tin c quyền lực?

    Ngay lc bắt đầu thời kỳ rao giảng sau khi Gioan Tẩy Giả bị nộp, Đức Kit khuyến co: "Thời buổi đ mn v nước Thin Cha đ gần bn! Hy hối cải v tin vo Tin Mừng" (Mc. 1:15). Sau đ khi người Biệt Phi thỉnh vấn, Ngi ni r: "Nước Thin Cha khng đến một cch nhn tiền, người ta sẽ khng ni được: 'Ny ở đy' hay 'Ở đ,' v ny Nước Thin Cha ở trong cc ng" (Lc. 17:20-21). Ngn ngữ chỉ diễn tả được phần no nghĩa điều muốn ni; chẳng hạn trong trường hợp chữ "hối cải" dng nơi Mc. 1:15. Bnh thường, chữ hối cải muốn ni về hối lỗi v cải thiện sao cho con người sống tốt lnh hơn. Tuy nhin, chữ hối cải ở đy mang nghĩa hon ton khc biệt m lại ph hợp tương đồng với nghi thức thanh tẩy Gioan đ thực hiện nơi sng Yordan. Hối cải hoặc thanh tẩy chỉ sự xa bỏ hết những g khng thuộc về mnh. nghĩa của hnh động ny cũng được Đức Kit mạnh mẽ minh xc về tm tnh v thi độ cần phải dứt khot với những niệm, quan niệm, v những ảnh hưởng tm tư của con người qua những dụ ngn ni về bỏ cha mẹ, vợ con, hoặc cầm cy khng quay trở lại. Theo Phc m, Đức Kit quyết đon con người khng được ly dị, "Ai rẫy vợ mnh v cưới người khc l phạm tội ngoại tnh, v ai cưới người vợ bị chồng rẫy cũng phạm tội ngoại tnh" (Lc. 16:18). Thế nn cu Phc m Lc. 14:26, "Kẻ no đến với Ta m khng ght cha mẹ, vợ, con ci, anh chị em mnh v cả mạng sống nữa, ắt khng thể lm mn đồ của Ta," hoặc Mt. 10:37, "Kẻ yu cha mẹ hơn Ta, ắt khng xứng đng với ta. Kẻ Yu con trai con gi hơn Ta, ắt khng xứng đng với Ta," hay "Kẻ vừa tra tay cầm cy vừa ng lại sau l người bất kham đối với Nước Thin Cha" (Lc. 9:62)... mang nghĩa bất cứ những g dẫu thn thiết cch mấy nhưng lm cản trở hay ảnh hưởng con người về nhận thức tm linh đều cần phải được thanh tẩy, cần phải cải thiện hoặc vứt bỏ. Ai cầm cy cn quay trở lại; ai đ nghe theo lời rao giảng của Đức Kit m cn vương vấn những niệm, quan niệm, sản phẩm của những bộ c thế tục khng thể no nhận thức được Tin Mừng. Muốn am hiểu Tin Mừng, con người cần c tự do tư tưởng hon ton, khng bị lệ thuộc hay ảnh hưởng bởi bất cứ chiều hướng no lm p lực bắt con người phải suy nghĩ theo một lề lối ring v tư tưởng con người chỉ chn chnh khi họ giải thot khỏi ảnh hưởng bởi thnh kiến v điều kiện bn ngoi. Nhận định ny c thể được dng lm căn bản để giải thch cu Phc m, "Quả thật, Ta bảo cc ngươi, nếu cc ngươi khng hon cải m nn như trẻ nhỏ, cc ngươi sẽ khng vo được Nước Trời" (Mt. 18:3), hoặc "Lạy Cha l Cha trời đất, Con xin ngợi khen Cha, v Cha đ giấu cc điều ấy với hạng khn ngoan thng thi, m đ mạc khải ra cho những kẻ b mọn. Vng lạy Cha, v đ l quyết của Cha!" (Mt. 11:25). Trẻ em cn non nớt, b mọn, chưa c kinh nghiệm sống, chưa được gio dục theo bất cứ truyền thống đạo đức, văn ha thế tục nn khng bị ảnh hưởng bởi bất cứ thnh kiến, điều kiện v lề lối suy tư no. V vậy, con người cần được thanh tẩy khỏi mọi ảnh hưởng tm tr để c thể nhận thức đng đắn về tm linh do Đức Kit rao giảng.

    Khng bị ảnh hưởng những quan niệm, niệm thế tục, con người mới c thể nhận ra "Nước Thin Cha ở trong cc ng" (Lc. 17:21); ni cch khc, "Thời buổi đ mn v Nước Thin Cha đ gần bn" (Mc. 1:15). Nước Thin Cha chnh l quyền lực của Thượng Đế xưa nay đ khng được đch thực nhận ra. Con người c suy nghĩ, nhận thức khc biệt ty theo ảnh hưởng của mi trường cuộc sống v.v... do đ đ c những quan niệm về Thượng Đế khc nhau. Những quan niệm ny lệ thuộc cảm nghiệm lin hệ giữa con người v Thượng Đế. Cựu Ước, qua cảm nghiệm của dn Do Thi đ trnh by một Thin Cha mang đầy tnh chất nhn sinh như hỉ, nộ, i, ố... ha hợp với quan niệm sống của dn Do Thi hơn hai ngn năm về trước; một Thin Cha của ring người Do Thi, chỉ chấp nhận v bnh vực họ, đứng về phe họ v đối nghịch với tất cả cc dn tộc khc, thưởng kẻ lnh v phạt kẻ dữ. Cựu Ước, theo lối nhn của người Do Thi, chấp nhận c một Thin Cha tạo dựng mun loi; mọi loi thoạt mới được tạo dựng đều tốt lnh, nhưng con người chỉ v kiu ngạo muốn trở thnh quyền năng như Thin Cha nn đ bị phạt. Hnh phạt ny được thể hiện nơi cuộc sống trần gian, "Ta sẽ gia tăng đau khổ cho ngươi trong việc thai nghn của ngươi! Trong đau đớn, ngươi sẽ sinh con đẻ ci. Với chồng ngươi, ngươi hăm hở đon đả. Nhưng n, n sẽ thống trị ngươi" (Kn. 3:16). V, "V ngươi nghe theo tiếng vợ m ăn cy Ta đ truyền cho ngươi rằng: Ngươi khng được ăn, th đất đai hy l đồ chc dữ v cớ ngươi, c đau khổ ngươi mới nhờ được n m ăn mọi ngy đời ngươi" (Kn. 3:17).

    Đức Kit khng những rao giảng một Thin Cha yu thương hết mọi người, cả kẻ lnh lẫn người dữ, m cn dạy nhn thế nn yu thương hết mọi người, ngay cả kẻ th của mnh hầu trở nn trọn lnh như Thin Cha l Đấng trọn lnh: "Cc ngươi đ nghe bảo: Hy mến yu thn nhn v hy ght địch th. Cn Ta, Ta bảo cc ngươi: hy mến yu th địch v khẩn cầu cho những người bắt bớ cc ngươi; ng hầu cc ngươi nn những người con của Cha cc ngươi, Đấng ở trn trời, v Người cho mặt trời mọc ln trn kẻ dữ v người lnh, v lm mưa trn người ngay v kẻ c... Vậy cc ngươi hy nn trọn lnh, như Cha cc ngươi trn trời l Đấng trọn lnh" (Mt. 5:43-45,48). Tiến xa hơn nữa, Đức Kit cn dạy khng nn xt đon: "Đừng xt đon, để khỏi bị đon xt" (Mt. 7:1), hoặc "Cc ngươi chỉ bằng vo xc thịt m xt; phần Ta, Ta khng xt xử ai" (Gioan 8:15). Chnh ngay thi độ đối xử với con người, Ngi đ chẳng bao giờ ln n ai theo lun l thế gian ngoại trừ những kẻ cố tnh bm vu vo những lề lối thế tục, khng chịu mở rộng lng đn nhận con đường tm linh (Mt. 23:13,15,25,26,29; Mc. 7:10-15; Lc. 11:42,43,52). Đối với Đức Kit, kẻ khc lun trổi vượt v cao qu hơn những g m người đương thời gn cho họ. Ngi khng ni người phụ nữ Samaritan bn giếng Giacp l người nhẹ dạ, ngu ngốc m đến xin một bt nước v ni chuyện với b ta (Gioan 4:7-9). Ngi khng ni người phụ nữ tội lỗi l một loại gi hư đốn mất nết m ni b c nhiều may mắn để vo Nước Trời hơn những kẻ hunh hoang về nhn đức v hiểu biết của mnh (Mt. 26:7-13; Mc. 14:3-9; Lc. 7:37-50). Ngi khng ln n người phụ nữ ngoại tnh m chỉ ni: Ta khng ln n con, hy đi về v đừng phạm tội nữa (Gioan 8:3-11). Ngi khng coi khinh cc con trẻ t hiểu biết m yu cầu để trẻ đến gần Ngi (Mt. 19:14; Mc. 10:14; Lc. 18:16) đồng thời khuyn mọi người nn bắt chước v trở nn như trẻ nhỏ trong phương diện đn nhận lời Ngi rao giảng (Mt. 11:25; 18:3)...

    Thực ra, con người lỗi lầm chưa chắc đ v lười biếng, c xấu, hay lun hướng chiều về đường tội lỗi, m v v tri về con đường tm linh nn bất mộ, khng nhận biết hoặc hiểu lầm, hoặc được dạy dỗ sai lầm nn bị m la khi nhận thức do đ khng nhận ra bản thể đch thực của mnh. Do hiểu khng đng, khng r hoặc được dạy dỗ sai, con người đ lm điều sai một cch v thức, đ bp mo, lm lệch lạc sự nhận thức thực thể sự việc v biến thức, nhận định thnh chiếc my nhai đi nhai lại những quan niệm hoặc nhận thức thế tục được cho rằng tốt lnh hoặc đng được cỗ v theo đa số từ xưa đến nay. Chnh v vậy người ta đ chỉ ch trọng tới hnh thức bn ngoi theo quan niệm x hội. Hơn nữa, đa số con người hnh động khng thức nn chịu ảnh hưởng ngoại cảnh do đ lun bất mn, khng thoải mi. Họ tự đng kịch với chnh mnh thnh thử kh nhận ra con đường ph hợp đng theo v vậy đnh chấp thuận sống theo một lề lối, khun khổ khng thch hợp. Hơn nữa, thực hiện những sự tốt lnh đều phải chấp nhận thiệt thi, nn người ni điều ngay chnh đều bị chống đối bởi nhiều luận điệu, sản phẩm của những đầu c vị kỷ. Lu dần thnh quen, con người cổ v sng kiến bới mc, vạch l tm su, v từ đ mang nặng c chỉ trch. Thực ra, với c chỉ trch, con người cng kch tất cả, họ sẵn sng bi nhọ mọi đức hạnh, tm sự sai quấy ở khắp mọi người để tưởng rằng mnh tốt lnh hoặc mong che giấu c tnh kiu căng, tự phụ, một hnh thức m la do khng nhận biết chnh mnh. Thực tế chứng minh, người ta khng thể dậy bảo điều g cho những c nhn kiu căng tự phụ bởi họ đng mắt bịt tai khi đối diện với những điều phương hại cho hnh trnh thăng tiến tm linh; từ đ họ dần dần tạo nn một tm hồn chết nơi thn xc biết cử động để rồi chỉ lm gương m bởi rập theo những khun mẫu được thế tục cổ v. Dĩ nhin, thi độ, hnh thức bn ngoi cũng cần nhưng điều cần hơn lại l bề trong. Đọc kinh, đi nh thờ, chưa chắc đ thực sự c lng tin m c thể v khiếp sợ sa hỏa ngục, như thế chưa chắc đ chứng tỏ đủ l hữu thần. Theo tn gio, giữ những khun mẫu đạo hạnh ty thuộc quan niệm người đời, sống đạo hnh thức, c thể chỉ lm thức hnh đạo lụt dần.

    Từ nhận thức trn, khng lạ g khi thấy nơi Phc m Đức Kit đ minh xc: "Nước Thin Cha ở trong cc ng" (Lc. 17:21) đồng thời Ngi lại thường xuyn nhắc nhở: "Nước Thin Cha đ đến trn cc ng" (Mt. 3:2; 4:17; 10:17; 12:28; Lc. 10:9,11; 11:20) m lại cn phải ku gọi: "Vậy cc ngươi chớ lo m rằng: Ta sẽ ăn g? ta sẽ uống g? ta sẽ lấy g m mặc? Cc điều đ, dn ngoại kiếm tm. Nhưng Cha cc ngươi, Đấng ở trn trời, biết r cc ngươi cần cc điều ấy. Hy tm kiếm Nước Thin Cha trước đ, v sự cng chnh của Người, v cc điều ấy sẽ được ban thm cho cc ngươi" (Mt. 6:31-33). Đoạn Phc m ny ni ln điều t ai để đ l c một động lực huyền nhiệm no đ tự nơi con người lin hệ mật thiết với quyền lực của Thin Cha, của Nước Trời, bao trm tất cả đến nỗi ngay những nhu cầu thiết yếu cho sự sinh sống hữu hnh l của ăn v quần o mặc đều thuộc thnh phần thứ yếu. Động lực ny chnh l quyền lực của lng tin, "ng đ tin sao th hy được như vậy" (Mt. 8:13), hoặc "Lng tin của b lớn thật! B muốn sao th hy được như vậy!" (Mt. 15:28). Với sự nhận thức hữu vi của thế nhn, ai c thể chấp nhận ăn mặc l điều thứ yếu nơi cuộc sống hữu hnh? C lẽ chnh v vậy, đoạn Phc m (Mt. 6:31-33) ny đ bị nhận thức khng được đng đắn với nghĩa thực sự của n để rồi bị coi thường hay giải nghĩa một cch sai lệch.

    Nguyn nhn tạo nn quyền lực của lng tin chnh l quyền lực của Thin Cha ở nơi con người, nơi mỗi người được giải thch bằng lối ni: "Nước Thin Cha ở trong cc ng" hay "Nước Thin Cha đ đến trn cc ng." C thể danh hiệu Emmanuel "Thin Cha ở cng chng ti" (Mt. 1:23) đ bị hiểu lầm bởi người Thin Cha Gio thường gọi Đức Kit l Thin Cha nn cho rằng danh hiệu ny chỉ về sự hiện diện hữu hnh của chnh Ngi nơi trần thế. Hiểu như vậy c phần no khng ph hợp với thời điểm ny, năm 1996, đ gần hai ngn năm Ngi khng hiện diện bằng xương bằng thịt như chng ta. Đức Kit rao giảng về lng tin v đ l sự nhận thức thực sự Thin Cha, Thượng Đế, ở nơi mọi người, ở trong mọi người, Thin Cha ở cng chng ta; con người ở trong Thượng Đế; con người, mọi vật đều mang sự sống nn l một trong Thượng Đế bởi tất cả cng được chia sẻ sự hiện hữu, sự sống, l chnh bản thể của Thượng Đế. Chnh sự sống, bản thể ny l quyền lực của lng tin nơi con người, quyền lực của định, ước muốn, của sự tin tưởng. Con người dng quyền lực ny p dụng vo nghĩ xấu tạo nn tội, p dụng vo nghĩ tốt tạo nn phc, ảnh hưởng hnh trnh tm linh, hnh trnh trở nn thiện ton như Thượng Đế của con người.

    Con người l một với Thượng Đế, l một với vũ trụ, vạn vật, c cuộc sống bao gồm thn xc hữu hnh v những thnh phần v hnh ph hợp thn xc cng với sự sống vĩnh cửu được chia sẻ do chnh bản thể của Thượng Đế; từ đ suy ra, cuộc sống hữu hnh ny l một giai đoạn hiện thể trong sự biến dịch của sự sống vĩnh cửu nơi hnh trnh tm linh, hnh trnh đức tin, lng tin, để trở nn thiện ton. Thn xc con người được sinh ra khởi đầu cho cuộc sống hữu hnh v sự chết của xc thn l thời điểm để sự sống trở về thế giới v hnh. Như vậy, cuộc sống v hnh tiếp nối cuộc sống hữu hnh thường được gọi l trời; cuộc sống hữu hnh được gọi l đất... Xt thế, với quan điểm sự sống vĩnh cửu, đất v trời l một; tm tr con người nơi cuộc sống hữu hnh thế no th ở ci v hnh cũng thế; ni cch khc, lng tin, sức mạnh của tm tr, định, lun mang quyền lực ảnh hưởng con người, "Quả thật, Ta bảo cc ngươi: mọi điều dưới đất cc ngươi cầm buộc, th cũng sẽ bị cầm buộc trn trời, v mọi điều dưới đất cc ngươi tho cởi, th cũng sẽ được tho cởi trn trời" (Mt. 18:18). Sự cầm buộc ny l ước muốn, kht vọng, nơi con người bởi sự ao ước của con người ở nơi no th lng dạ đều đặt vo đ. Chnh những kht vọng, ước muốn của con người p đặt chủ thể trở nn đối tượng mnh muốn trở thnh. Hơn nữa, mọi người l một với Thượng Đế, với vũ trụ khng thể phn ly, v như vậy, những ước muốn cho mnh cũng l ước muốn cho người do người với ta l một; ci nhn về người l ci nhn về chnh mnh; sự cầm buộc người khc cũng l sự cầm buộc chnh mnh, tạo hạnh phc cho người cũng tạo hạnh phc cho mnh. Do đ, cu "V nếu cc ngươi tha thứ cho người ta những điều họ sai lỗi, th Cha cc ngươi, Đấng ở trn trời, cũng sẽ tha cho cc ngươi; nhược bằng cc ngươi khng tha thứ cho người ta, th Cha cc ngươi cũng sẽ khng tha thứ những điều cc ngươi sai lỗi" (Mt. 6:14-15) ni ln nghĩa r rng của sự hợp nhất v ảnh hưởng của lng tin, của quyền lực định, ước muốn, nơi mỗi người đối với thế nhn.

    Điều hiển nhin, bản chất con người bao gồm hữu hnh v v hnh nhưng sự nhận thức lại bị ảnh hưởng qu nhiều bởi thnh phần thn xc hữu hnh sinh ra lối nhn sai biệt đối với thực thể sự kiện. Nhn sinh thường qu quen với sự phn chia sự kiện thnh hai phần đối nghịch như đng với sai, phải với tri, tốt xấu... Thường g những g xảy ra ph hợp với lề lối suy tư, kinh nghiệm hoặc giống với quan niệm đại đa số đều được cho l đng v những g khng giống hay khc thường với thi quen nhận định của con người dẫu chưa được đắn đo nhận thức đ bị vội cho l sai. Thực ra, trong cuộc sống đu thiếu g cảnh "thấy đỏ tưởng chn," v nhiều trường hợp, những điều tốt cho mnh chưa chắc đ tốt cho người cũng như những việc được mọi người ngưỡng mộ lại chnh l điều khổ ải cho mnh. Thế nn, sự nhn nhận thiếu đng đắn sự việc đ l điều cản trở đầu tin cho sự nhận thức của con người. Xt về mặt tm linh, những điều tốt lnh con người xưa nay ước mơ chưa chắc đ thực sự đem lại lợi ch cho hnh trnh thăng tiến nhn sinh. Ai khng ngạc nhin đối với cu Phc m: "Lạc đ qua lỗ kim cn dễ hơn l người giu c vo được Nước Thin Đng" (Mc. 10:25; Mc. 19:23-24; Lc. 18:24-25). Cũng c thể v l do ngn ngữ thay đổi nghĩa ty thời v ty nơi nn cu Phc m ny c thể mang nghĩa "lạc đ chui qua lỗ kim cn dễ hơn l người đam m giu c của cải trần gian vo được nước thin đng" v ước muốn của con người ở đu th lng dạ của họ ở đ. Ai khng muốn c cuộc đời thảnh thơi, nhn hạ, hơn l cy su cuốc bẫm, tối mặt quần quật suốt ngy lm việc. Lại nữa, sự giu c l phương tiện cho con người muốn g được nấy nơi cuộc sống hữu hnh, vật chất, mọi chốn mọi thời lun lun hiển hiện khiến con người qua sự nhận thức ngũ quan với ước muốn cải tiến cuộc sống nghĩ rằng nhn sinh chỉ bao gồm những sự việc hữu hnh nn khng để đến nhận thức v hnh trnh tm linh do đ mọi nỗ lực đều được dnh cho sự kiếm tm hạnh phc ty thuộc vật chất đời ny. Từ nhận thức hạn hẹp của ngũ quan được giới hạn trong vng sinh sống thế tục, mọi ước muốn, định, đều lệ thuộc lối nhn hữu vi, vật chất, v vậy cuộc sống đời sau tiếp nối sẽ khng được để , đ chnh l cội nguồn của chủ thuyết duy vật... v như thế, quyền lực lng tin, định, đ bị đng kn, khng cn cơ hội pht huy dẫn dắt tm đường thăng tiến tm linh. Nước thin đng đ bị chặn lối bởi lng ham muốn sự giu c thế tục qua nhiều hnh thức.

    Nhn quan hữu vi chẳng những dẫn con người lầm lạc về gi trị v mục đch đời người m cn ảnh hưởng sai lệch nhận thức về gi trị v hnh động cũng như bản tnh của con người do đ lề lối, tập tục, thi quen, gio dục, v.v... được pht triển hng khun mẫu ha mọi người cho dễ bề nhận định, dễ phn biệt phải tri, đng sai, ha hợp, hay mu thuẫn, dần dần biến con người thnh bộ phận my mc của x hội; dẫu thế no chăng nữa, ai khng lệ thuộc vo hệ thống my mc ấy đều bị ln n hoặc nghiền nt. Những hệ thống lun l, văn ha, gio dục x hội đ trở nn cc l đc hoặc tay thợ ti ba chiết cy, ghp cnh để c cy chanh sinh tri cam hoặc cy hoa hồng sinh bng huệ khng cần biết thn huệ chẳng thể rp vo cnh hồng. Thế nn, thay v tm điều thiện nơi mọi người để nhận ra mọi sự phải c l ring của n được điều động do sự thnh thiện v ton hảo tuyệt đối của Thượng Đế, lối nhn hữu vi, thế tục, đ rập theo những khun mẫu sẵn c để xt xử cc thnh phần nhn sinh. Bởi đ chẳng lạ g, cu Phc m "Đừng xt đon để khỏi bị đon xt" (Mt. 7:1; Lc. 6:37) mang gi trị tuyệt đối nơi hnh trnh tm linh. Người với ta l một th xt đon người tất nhin dng quyền lực của định tự tri buộc mnh trong vng luận xử luẩn quẩn theo nhận định thế tục.
    Lm thế no để c nhận thức chnh trực v đu l khởi điểm cho hnh trnh tm linh con người c thể nhận biết? Cu trả lời sơ khởi đương nhin phải l sự nhận biết chnh mnh bởi khng nhận ra con người mnh thế no sao c thể hiểu thực thể tạo vật chung quanh. Như vậy, tm lại bản thể đch thực của con người chnh l mục đch, l kht vọng vượt khng gian v thời gian, m ỉ nung nấu tm hồn nhưng t khi được để đến. Kht vọng ny cũng chnh l nguồn hạnh phc con người ước mơ, nguồn hạnh phc tm về nguồn cội, tm về Tạo Ha. Từ đ, lề lối tư duy, hnh trnh tm linh kiếm lại bản thể trở thnh sự xa bỏ dần dần những g khng thuộc về thực thể của mnh, những ảnh hưởng thế tục vy bọc nhận thức để thot khỏi sự lệ thuộc, để khỏi bị che khuất. Điểm khởi đầu ny được Lo học đề xướng bớt v bớt, cng ngy cng bớt cho tới khi khng cn g để bớt. Khng cn g che khuất hoặc ảnh hưởng nhận thức, bản thể đch thực sẽ lộ ra v đ l sự sống nguyn thủy của Thượng Đế nơi con người, "V Thin Cha đ dựng nn người theo hnh ảnh mnh. Theo hnh ảnh của Thin Cha, Người đ dựng nn n l nam l nữ" (Kn. 1:27). Ước mơ, lng kht vọng hướng thượng, muốn trở nn ton hảo, m ỉ tự đy tm tư c thể l nguyn thể của tiếng ni lương tm, l động lực thc đẩy con người thăng tiến trn hnh trnh tm linh: "Ta sẽ đặt luật của Ta vo bn trong chng v Ta sẽ viết trn tim lng chng; v Ta sẽ l Thin Cha của chng, cn chng, chng sẽ l dn của Ta. Chng sẽ khng cn, mỗi người, phải dạy bảo nhau, mỗi người phải ni với anh em mnh: 'Hy biết Yav!' V hết thảy chng đều biết Ta" (Jer. 31:33-34). Quyền lực của ước muốn trở nn ton hảo để trở về nguyn cội cũng chnh l lng tin nơi mọi người ở mọi thời. Ni cch khc, sự trở nn ton hảo chnh l mục đch của hnh trnh tm linh, hnh trnh thực hiện lng tin, l mục đch của cuộc đời con người nhưng t được nhận ra.

    Dĩ nhin, nơi cuộc sống thế nhn, mỗi người được sinh ra với bản chất ring biệt, được nui dưỡng trong những mi trường khng giống nhau, cũng như ty thuộc ảnh hưởng cơ thể c nhn nn hấp thụ gio dục chẳng đồng đều do đ tm tnh, chiều hướng suy tư, nhận thức sự việc lại cng khng tương đồng, v thế mỗi người c khuynh hướng, phương cch, v lề lối ring biệt nơi hnh trnh tm linh để tiến tới sự ton hảo. Tất nhin, c biển khng thể sống được nơi nước ngọt, hoặc cy cối khng thể mọc trong vng băng tuyết gi lạnh của bắc cực hay nam cực. Mỗi mi trường gồm c những điều kiện dnh cho sự pht triển ring biệt no đ th con người khng thể bị đồng ha theo bất cứ khun mẫu no trn hnh trnh thăng tiến tm linh bởi khng ai c thể truyền b cho bất cứ ai nhận thức cảm nghiệm về Thượng Đế cũng như khng ai c thể học hỏi từ người khc về bản thể của mnh v sự nhận thức ny đi hỏi cảm nghiệm c nhn v sự lin hệ tm linh trực tiếp với Thượng Đế. Sự truyền b, phổ biến chỉ l kiến thức, sản phẩm của nhận thức, kinh nghiệm, được gii by bằng luận l qua ngn ngữ trong khi ngữ bất tận ngn v ngn bất tận . Sự cảm nghiệm tm linh phải do chnh chủ thể chứ khng do sự học hỏi bởi khng ai cảm nghiệm về một sự việc giống ai hoặc khng ai c thể trung thực diễn giải cảm nghiệm của mnh do "Đạo khả đạo phi thường Đạo" (Lo Học), hay "Thin Cha l Đấng khng thể d thấu. Người ta chỉ c thể ni về những g khng phải l Thin Cha; cn những g thuộc về bản thể Ngi, khng ai c thể ni ln được" (Thomas Aquinas).

    Kiếm tm về nguồn cội, đạt tới mục đch của hnh trnh tm linh, nhận ra mnh l ai, đ l sự nhận biết bản thể đch thực của mnh; đ cũng l đối diện với Đạo tại tm, đối diện với Thượng Đế nơi cung lng mnh. Như vậy, cuộc sống hữu hnh l cơ hội cho con người thực hiện hnh trnh tm linh để trở nn thiện hảo; v khi đ đối diện với Thượng Đế nơi nhận thức, con người thực sự nhận ra bản thể nhất nguyn, mnh l một với Thượng Đế, nhận ra nguồn quyền lực của lng tin, quyền lực của sự hiện hữu, sự sống. Xt thế, nguồn gốc của tất cả những sự nguy hại cho hnh trnh tm linh chnh l sự m la của nhận thức do ngũ quan thn xc hoặc tham vọng che lấp nn khng nhận biết về bản thể đch thực của con người, khng nhận biết Thượng Đế nơi mnh để rồi phn biệt mnh với người, với Thượng Đế, v với vạn vật l những thực thể ring biệt. Thế nn, khng nhận biết quyền lực của lng tin, của ước muốn, định, v.v... lại do chnh sự khng nhận ra "Đạo tại tm," khng nhận ra Thượng Đế v quyền lực của Ngi nơi con người.

    Đức Kit rao giảng một Thin Cha yu thương mọi người khng phn biệt giai cấp hay thiện c, "Ng hầu cc ngươi nn những người con của Cha cc ngươi, Đấng ở trn trời, v Người cho mặt trời mọc ln trn kẻ dữ v người lnh, v lm mưa trn người ngay v kẻ c... Vậy cc ngươi hy nn trọn lnh, như Cha cc ngươi trn trời l Đấng trọn lnh" (Mt. 5:45,48). Đấng trọn lnh Đức Kit gọi l Cha khng xt kẻ ny thiện hoặc kẻ kia c m lm tốt cho tất cả, yu thương tất cả. Phỏng như vậy, một người "Đừng xt đon, để khỏi bị đon xt" (Mt. 7:1) khng nhận xt những điều xấu theo con mắt thế nhn, khng phn biệt thiện c như mọi người chung quanh, v khng nhận thức theo những quy luật x hội nơi con người sinh sống, m coi mọi sự như nhau, mỗi người được sinh ra c hnh trnh tm linh ring để đạt tới sự thiện ton? Điều hiển nhin, đ được sinh vo thế giới hữu hnh th sự chết của xc thn cũng l một thực thể khng thể thiếu bởi giả sử tỷ năm, triệu năm về trước tới nay nếu khng ai chết, phỏng cn khoảng trống no cho một người đi đứng? Phỏng c thể ni, Thượng Đế cho con người c sự hiện hữu hữu hnh th lại cũng phải cất con người đi để cho hnh trnh biến dịch tiếp tục? Nhn theo con mắt thế nhn, phỏng sinh được coi l thiện v chết được coi l c v khng ai muốn, th như vậy thiện c nơi con mắt khng xt đon sẽ như nhau? Phỏng sự đng, sai, phải, tri, nơi con người cần được đặt vấn đề lại để c nhn quan ph hợp cho sự thăng tiến hnh trnh tm linh? Phỏng nn ln n những con beo, hổ, sư tử, v chng giết v ăn thịt cc con th khc dẫu chng khng được sinh ra với những bộ phận tiu ha cỏ? Hơn nữa, nếu đặt vấn đề ngược lại, những điều được cho l tốt lnh theo nhn quan nhn thế phỏng đ thực sự tốt lnh theo nhận xt tm linh? Phỏng lửa khng nng th lấy g nấu thức ăn, v rượu uống khng say liệu ai tốn tiền chuốc lấy? Mỗi sự vật đều c tnh chất ring; c thể ni đ l sự thiện ton v n được sinh ra, được tạo dựng để trở thnh tnh chất ấy.

    Ring con người, Đức Kit xc định r, "Vậy cc ngươi hy nn trọn lnh, như Cha cc ngươi trn trời l Đấng trọn lnh" (Mt. 5:48), v "Cc ngươi hy biết thương xt, như Cha cc ngươi l Đấng thương xt" (Lc. 6:36). V c thể chất khc biệt ha hợp với những ảnh hưởng tm tr khng đồng đều nn khng thể c một khun mẫu chung để nhận định thực sự tm hồn một người trn hnh trnh trở nn thiện ton, trọn lnh, theo hnh thức, phong cch, v thi độ, bề ngoi; do đ con người cần ch trọng đến nhận thức tm linh ty thuộc bản chất ring mnh. Sự nhận thức tm linh ny ảnh hưởng chứ khng bị lệ thuộc hnh thức bn ngoi; c thể đ l l do tại sao cu "Đạo tại tm" bao gồm hai nghĩa, Thượng Đế ngự nơi chnh mnh, v hnh trnh trở nn trọn lnh như Ngi phải được xuất pht tự tm hồn chứ khng phải l sự bắt chước hnh thức một cch my mc, "Nhưng giờ sẽ đến, v l ngay by giờ, những kẻ thờ phượng đch thật sẽ thờ phượng Cha trong thần kh v sự thật v Cha chỉ muốn gặp thấy những kẻ thờ phượng Người như thế. Thin Cha l Thần Kh nn những kẻ thờ phượng cũng phải thờ phượng trong thần kh v sự thật" (Gioan 4:23-24). Dẫu phần no ảnh hưởng, hoặc khơi động tm tnh hướng thượng, hoặc giảm bớt lng mộ mến, hnh thức, cch sống bn ngoi chỉ một phần no biểu lộ chiều hướng, lng thnh, nội tm. Ni cch khc, nội tm kiến tạo hnh thức ngoại tại m nghi thức bn ngoi khng thể l nguồn gốc cho lng mộ mến bn trong. Nội tm v hnh thức được so snh tựa tnh yu v thể xc; tnh yu pht sinh tự tấm lng, yu v muốn được ha hợp với sự sống nơi con người chứ khng ai muốn cưới một xc chết dẫu yu thương đến cch mấy. Nơi hnh trnh tm linh, Đức Kit rao giảng lng thnh yu thương tự tm khảm dẫn dắt mọi thi độ trong sinh hoạt cuộc sống, "Vậy mọi điều cc ngươi muốn được người ta lm cho mnh, th cả cc ngươi nữa cũng hy lm cho người ta như thế: Lề luật v cc tin tri l thế" (Mt. 7:12; Lc. 6:36). Dĩ nhin, ai khng yu thương chnh mnh khng thể yu thương bất cứ người no khc; đồng thời, kẻ no kinh tởm, hận th chnh họ cũng kinh tởm hận th mọi người. Mặc dầu thế, xt trn phương diện cuộc sống, những g tốt cho mnh chưa chắc đ tốt cho người; cho nn, những g mnh nghĩ l tốt cho người chưa chắc đ ph hợp với họ, chẳng hạn trong việc p duyn con ci. Lời mời gọi hy lm cho người ta mọi điều mnh muốn phải được đặt trn căn bản vị thế đối tượng chứ khng phải chỉ nghĩ l sự việc no đ tốt cho họ m thi.

    Đức Kit trnh by một Thin Cha hiện hữu mọi nơi, mọi lc, khng phn biệt đất, trời, v đất trời l một, "Nước Thin Cha ở trong cc ng" (Lc. 17:21), "Nước Thin Cha đ đến trn cc ng" (Mt. 3:2; 4:17; 10:17; 12:28; Lc. 10:9,11; 11:20); đời ny v đời sau cũng chỉ l một; sự tha thứ, kết n của con người tự c quyền lực ảnh hưởng chnh mnh (Mt. 6:14-15; 18:18) nn Ngi đ dạy cc mn đồ: "Vậy cc ngươi hy cầu nguyện thế ny: Lạy Cha chng ti, Đấng ngự trn trời, ước g danh Cha hiển thnh, nước Cha trị đến, Cha thnh sự dưới đất cũng như trn trời..." (Mt. 6:9-10). Nước Thin Cha đ đến v đang ở nơi con người th "nước Cha trị đến, Cha thnh sự dưới đất cũng như trn trời..." lại cũng chỉ ty thuộc chnh định, muốn, của con người. Như vậy, đời sau l cuộc sống v hnh tiếp nối cuộc sống hữu hnh đời ny; ni cch khc, đời ny c định, ước muốn thế no th đời sau sẽ được tiếp diễn như vậy v quyền lực của định, ước muốn, vẫn tồn tại v ảnh hưởng ton bộ sự hiện hữu con người cho d ở đời no, "Mọi điều dưới đất cc ngươi cầm buộc, th cũng sẽ bị cầm buộc trn trời, v mọi điều dưới đất cc ngươi tho cởi, th cũng sẽ được tho cởi trn trời" (Mt. 18:18). Suy rộng hơn, người no nơi cuộc sống hữu hnh chỉ ước mơ của cải vật chất th sau khi chết, hồn cũng chỉ luẩn quẩn với sự thm kht vật chất chưa được thỏa mn nn kh bề giải thot; ai đặt định, ước muốn nơi tiến trnh thăng ha tm linh, cuộc sống sau ny sẽ khng bị lệ thuộc vo kht vọng vật chất hữu hnh. Phỏng nhận định ny c thể diễn giải cu Phc m, "Lạc đ qua lỗ kim cn dễ hơn l người giu c vo được Nước Thin Đng" (Mc. 10:25; Mc. 19:23-24; Lc. 18:24-25)?

    Xt thế, Cha, Cha, định của Thượng Đế, trn phương diện lng tin, l cng đch, l sự trở nn ton hảo, ton thiện, của con người ty thuộc định, ước muốn của chnh con người... Phỏng xt theo nghĩa ny cu " dn l Trời" mang đầy đủ mnh lực của ước muốn con người xưa nay? V như vậy, con người c cả một gia ti quyền lực lng tin nhưng khng được nhận biết, khng được tm hiểu phương cch pht triển để xử dụng. Lẽ đương nhin, ngoại trừ trường hợp bị p buộc hay c bộ c bất bnh thường, mọi hnh động đều ty thuộc định, ước muốn của một người. Thế nn, tm đng vai tr quan trọng nơi hnh trnh tm linh, "Lng ứa đầy những g, th miệng ni ra. Người lnh tự kho lnh m ko ra điều lnh; cn kẻ c tự kho c m ko ra điều c" (Mt. 12:34-35; 15:19; Mc. 7:19-21; Lc. 6:45). Bởi vậy, Đức Kit rao giảng về luật yu mến Thin Cha v yu thương con người cũng chỉ l một, "Ngươi phải yu mến Cha, Thin Cha ngươi, hết lng ngươi, hết linh hồn ngươi v hết tr khn ngươi! Đ l giới răn lớn, giới răn đệ nhất. Thứ đến cũng giống như điều ấy: Ngươi phải yu mến đồng loại ngươi như chnh mnh ngươi. Ton thể lề luật cng cc tin tri đều qui vo hai giới răn ấy" (Mt. 22:37; Mc. 12:30; Lc. 10:27). Sự bc i v tha thứ đối với tha nhn phải tự đy lng, "Cũng vậy, Cha Ta, Đấng ngự trn trời sẽ xử với cc ngươi, nếu cc ngươi mỗi người khng thật lng tha cho anh em" (Mt. 18:35). V thực ra, tha thứ cho người l tự giải thot chnh mnh khỏi sự rng buộc bởi định khng tha thứ, cầm buộc: "Cn Ta, Ta bảo cc ngươi: phm ai tức giận anh em mnh th sẽ can n; ai mắng anh em l "đồ ngốc' th can n trước cng nghị; v ai mắng l 'đồ khng' th can n hỏa ngục lửa thiu" (Mt. 5:21-22). Đức Kit nhấn mạnh về tm v định pht sinh quyền lực v hnh động; sống lệ thuộc hnh thức hay lời ni bung tri cho qua khng mang lại gi trị tm linh bởi khng pht xuất tự tm hồn nn chỉ l giả dối: "Khng phải mọi kẻ ni với Ta: 'Lạy Cha, lạy Cha' l sẽ vo được nước trời, nhưng l kẻ thi hnh Cha Ta, Đấng ngự trn trời..." (Mt. 7:21-22). Chnh tm con người thế no th cuộc sống, hnh động của họ sẽ theo chiều hướng ấy. Thế nn kẻ thực hnh điều Ngi giảng dạy, mang tm , mang lng tin trở nn thiện ton th mới c thể thăng tiến trong hnh trnh tm linh, "Tại sao cc ngươi ku với Ta: Lạy Cha, lạy Cha, m điều Ta ni, cc ngươi lại khng lm?" (Lc. 6:46). Như vậy, lng tin Đức Kit rao giảng đi hỏi tm hướng chiều ton thiện để dẫn dắt thi độ, hnh động con người chứ khng phải lời ni sung rằng tin thế ny, tin thế kia cho qua. Ni cch khc, đ l lối sống thực hiện lng tin, lối sống chứng nhn Thin Cha, Thượng Đế đang ngự trị nơi chnh mnh.

    Thực hiện, giữ luật bc i, yu thương, khng phải cứ lm bừa những g khng cấm nơi Mười Điều Răn nhưng tất cả những g c hại cho hnh trnh thăng tiến tm linh đều cần được trnh; bất cứ thi độ, cử chỉ, lời ăn tiếng ni chất chứa những điều bất lợi cho người khc đều mang quyền lực tự tri buộc mnh. C thể vị luật sĩ v vị tư tế đ lm ngơ đối với người bị cướp đnh gần chết bn đường (Lc. 30-37) v họ tun giữ đng điều đ được dạy bảo v bởi trong Mười Điều Răn đ khng c luật no ni rằng khng cứu người l c tội? Đức Kit xc định r Ngi đến để kiện ton lề luật, "Đừng tưởng Ta đến để bi bỏ lề luật hay cc tin tri; Ta đến khng phải để bi bỏ, m l để lm trọn" (Mt. 5:17). Thật ra, giữ khng lm điều xấu dễ, giữ tm khng nghĩ điều xấu mới kh, v đi hỏi nỗ lực; hơn nữa, thấy điều nn v cố gắng thực hiện lại cng kh hơn. Đy chnh l luật bc i, l sự thực thi hnh động giải thch cu Phc m: "Vậy mọi điều cc ngươi muốn được người ta lm cho mnh, th cả cc ngươi nữa cũng hy lm cho người ta như thế: Lề luật v cc tin tri l thế" (Mt. 7:12; Lc. 6:36). Được sinh ra với bản tnh con người nhưng sự thăng tiến tm linh sẽ như thế no lại ty thuộc sự thực hiện định, ước muốn, lng tin, nơi chnh mnh. Như vậy, phỏng ni rằng Cha định phải chăng chứng tỏ sự thiếu thức hoặc khng nhận biết quyền năng hay đ chẳng sống lng tin nơi mnh? Tin rằng Đức Kit cứu mnh nhưng khng thực thi điều Ngi giảng dạy, Ngi chỉ lối m khng dấn bước th con đường cứu rỗi c rộng mở, kẻ tin sung cũng chẳng tiến tới đu!

    Nhận thức Thin Cha ngự trị nơi mnh, từ những thnh phần tạo nn tế bo để cấu tạo cc bộ phận xc thn cho tới ton thể con người bao gồm định, tư tưởng, v những sự lin hệ trong cuộc sống, đồng thời cũng nhận thực quyền lực huyền nhiệm của Thin Cha ở ngay chnh mnh, con người sẽ nhận ra vai tr của mnh trong cuộc sống v mục đch của sự hiện hữu hữu hnh nơi trần thế. Nhận thức ny dẫn đến thức mnh với Thin Cha l một, với tạo vật l một, v với mọi người l một v tất cả đều l một trong Thin Cha. Quyền lực nơi định ước muốn của con người, do đ, chnh l quyền lực của Thin Cha ẩn tng dẫn dắt con người trong hnh trnh tm linh được gọi l lng tin để trở nn ton thiện. Bởi đ, luật yu thương, bao gồm knh mến Cha v yu thương người như chnh bản thn mnh l lẽ đương nhin, v dựa trn lẽ tự nhin ny, xt đon người trở thnh tri buộc mnh, c định cầm buộc hay tha thứ người tức l cầm buộc hay tha thứ mnh. Sự cầm buộc hay tha thứ c quyền lực ảnh hưởng khng những đời ny v đời sau bởi đời sau chỉ l sự ko di cuộc sống đời ny trong thế giới v hnh. Như vậy, sống v chết thuộc về lẽ biến đổi của sự sống, bản thể đch thực của con người lm một với Thin Cha, dưới dạng hữu hnh hay v hnh trong diễn tiến của hnh trnh tm linh để trở nn thiện ton.

    Đức Kit khng những giải thch về năng lực của lng tin m cn chỉ cho mọi người biết phương cch đạt được lng tin ny; những ai c lng tin đều c thể lm được những điều Ngi đ thực hiện, "Quả thật, quả thật, Ta bảo cc ngươi: kẻ tin vo Ta, th cc việc Ta lm kẻ ấy cũng sẽ lm, v sẽ lm được những việc lớn lao hơn thế nữa" (Gioan 14:12), v điều kiện đ chnh l sự khng nghi ngờ về muốn, định của mnh; ni như vậy c nghĩa điều mnh mong muốn thực sự cần thiết, khng c khng được. Điều kiện để c lng tin đi hỏi sự tin chắc chắn rằng điều mnh muốn sẽ được toại nguyện như trong cu truyện cy vả bị chết kh: "Quả thật, Ta bảo cc ngươi, nếu cc ngươi c lng tin v khng nghi ngại, th cc ngươi khng chỉ lm được điều xảy ra cho cy vả, m cho d cc ngươi c bảo ni ny 'x đi m nho xuống biển' th sự cũng sẽ xảy ra. V mọi điều cc ngươi lấy lng tin m cầu nguyện ku xin, cc ngươi sẽ được" (Mt. 21:21-22). Kinh nghiệm sống cho thấy, nếu ai thực sự muốn đạt tới điều g, họ sẽ dng mọi năng lực c thể để hon thnh sự việc chẳng kp th chầy. Tuy nhin, biết bao người muốn giầu c đồng thời lại thch th tiu pha hoang ph, hoặc vừa muốn c tiền vừa muốn c danh. Nếu người no đ thực sự chỉ muốn c nhiều tiền, họ sẽ dng mọi phương cch để c tiền dẫu rằng chấp nhận cuộc sống thiếu thốn, ăn chắt để dnh, khng se sua, ganh đua, thm kht xe mắc tiền, nh cao cửa rộng, quần o cho sang trọng mong được nở my nở mặt do người khc nghĩ mnh cũng thuộc loại ti giỏi, v.v... V người no thực sự muốn c danh tất nhin họ dng mọi ti cn, tiền bạc, nhiều khi phải bợ đỡ, luồn ci nếu khng c thực ti hầu cho người khc biết đến mnh. Dĩ nhin, c những người nức danh thơm th cũng c những kẻ nổi tiếng xấu, nhưng thực sự muốn v khng nghi ngại định trong lng, họ sẽ đạt được điều ước mơ.

    Nơi Phc m Marc ghi lại, Đức Kit khng những giải thch r rng m cn nhấn mạnh về tnh chất của lng tin đ l sự khng nghi ngại khi mnh thực sự muốn điều g: "Kẻ no bảo ni ny: X đi m nho xuống biển, m trong lng khng nghi ngại, nhưng tin rằng điều mnh ni sẽ xảy ra, th n sẽ thấy thnh sự" (Mc. 11:22). Tại sao ni "Tin rằng điều mnh ni sẽ xảy ra" trong khi đ đưa ra điều kiện "M trong lng khng nghi ngại"? Phỏng Đức Kit biết r mọi người đều nghi ngờ những điều Ngi rao giảng? Hai ngn năm trước đy người ta đ cho rằng Đức Kit phạm thượng v ni về quyền lực của Thin Cha ở nơi con người; cho tới ngy nay, vẫn chưa thấy ai lm được những điều Ngi đ thực hiện; thực tại ny l bằng chứng r rng chẳng ai c lng tin như lời Ngi đ được ghi chp lại trong Kinh Thnh. Phỏng con người đ hiểu lầm lng tin, đức tin, Ngi rao giảng? Phỏng ni rằng chỉ cần tin c Thin Cha, c Thượng Đế, v.v... th đ được Ngi nhắc nhở: "Khng phải mọi kẻ ni với Ta: 'Lạy Cha, lạy Cha' l sẽ vo được nước trời, nhưng l kẻ thi hnh Cha Ta, Đấng ngự trn trời..." (Mt. 7:21-22)? Nếu chỉ cần ni rằng tin l đủ, tại sao Đức Kit cn phải giải thch: "Bởi thế, Ta bảo cc ngươi, mọi điều cc ngươi cầu nguyện ku xin, cc ngươi hy tin l đ được, v cc ngươi sẽ thấy thnh sự" (Mc. 11:24)? L do g Phc m đặt nơi miệng Đức Kit cu ni: "i! Thế hệ cứng tin v t vạy! Cho đến bao giờ nữa, Ta sẽ ở với cc ngươi, v phải chịu đựng cc ngươi?" (Lc. 9:41; Mt. 17:17).

    Kit hữu no khng tuyn xưng tin vo Đức Kit, tin vo Thin Cha? Những người theo Đức Kit ngy đ sống gần gũi với Ngi, chứng kiến những sự việc Ngi lm, nghe tận mi miệng Ngi những lời rao giảng phỏng họ khng tin hoặc phỏng họ tin km những người sau ny trong suốt gần hai ngn năm? Như vậy, phỏng cu Kinh Thnh "Cc ngươi c nghe cho lắm m cũng khng hiểu, cc ngươi cố nhn lấy nhn để, m cũng khng thấy. V lng dn ny đ ra chai lại: chng đ nặng tai nghe, chng đ nhắm mắt lại, kẻo mắt thấy được, tai nghe được, lng hiểu được m trở lại, v Ta lại chữa chng lnh" (Mt. 13:14; Mc. 4:12) m chỉ sự m la nhận thức của con người đ bao lu nay? V l do g cu ni giống như ngớ ngẩn theo sự hiểu biết nơi tr c loi người: "Ai c tai th hy nghe!" (Mt. 11:15; 13:9,44; Mc. 4:9,23; Lc. 8:8; 14:35) lại được Phc m nhiều lần nhắc nhở bằng cch đặt vo miệng Đức Kit? Ai l người khng c tai để nghe m cn cố tnh thm "th hy nghe"! Thử hỏi, ai c thể tin được cu ni: "Ta bảo cc ngươi, nếu cc ngươi c lng tin bằng hạt cải, th cc ngươi c bảo ni ny: Hy bỏ đy qua đ, n cũng sẽ chuyển qua, v cc ngươi sẽ khng bất lực trước một điều g" (Mt.17:20) l sự thật c thể thực hiện? Ai c thể xử dụng được cu ni ny trong cuộc đời? Phỏng c lng tin sẽ khng bất lực trước một điều g chứng tỏ quyền năng siu việt no đ nơi con người được gọi l lng tin? Những ai ni c lng tin, c đức tin dm thử cảm nghiệm để minh chứng cu Phc m ny l sự thật trong cuộc đời mnh?

    Nơi Phc m, Đức Kit cũng đ hứa: "V điều g cc ngươi xin nhn danh Ta, Ta sẽ lm... V nếu cc ngươi xin g với Ta, nhn danh Ta, Ta sẽ lm" (Gioan 14:13); "Điều g cc ngươi xin cng Cha, th Người sẽ ban cho nhn danh Ta" (Gioan 16:23). Chẳng những thế, Đức Kit ni rằng lng tin mang năng lực chiến thắng cả sự chết, "Phục sinh v sự sống chnh l Ta. Ai tin vo Ta th dẫu chết cũng sẽ sống; v mọi kẻ đang sống tin vo ta sẽ khng phải chết bao giờ" (Gioan 11:25-26). C lẽ, phải thm nơi đy, "Ai c tai th hy nghe!" Kinh nghiệm chứng minh, ai cũng c tnh t m muốn biết. Tuy nhin, thực hnh mới quan trọng chứ biết để lm g!

    Lng tin, đức tin, khng phải l vấn đề cho rằng hoặc tin rằng c Cha hay khng v d tin hay khng tin c Cha th Cha vẫn c. Cha l thực thể v hnh, thần linh, cội nguồn của mọi năng lực hiện hữu, l chnh sự sống nơi mỗi người. Lng tin cũng khng chỉ đơn giản ni ln tin c Đức Kit thực sự hay khng v theo Phc m, Đức Kit khng đi hỏi phải ni tin Ngi l Thin Cha m thực hiện những g Ngi giảng dạy. Lng tin chnh l quyền lực sự sống, quyền lực định, ước muốn nơi mỗi người.

    "Sao! Nếu c thể!... Mọi sự đều l c thể cho người tin!" (Mc. 9:23).

    (Ghi ch: "Lng Tin" được viết từ cảm nghiệm c nhn; người viết chờ đợi ngy no đ trong tương lai quyền lực ny sẽ được chứng nghiệm do qu độc giả thức ngộ.)

  6. The Following User Says Thank You to ttvl123 For This Useful Post:

    Phonglinh (12-02-2017)

  7. #5
    Join Date
    Jun 2009
    Posts
    353
    Thanks
    1
    Thanked 520 Times in 205 Posts

    Default Re: TRUYỆN NGẮN L MỘNG THƯỜNG


    Đi dng nhận định về LIN HỆ THƠ NHẠC



    Xt nơi phương diện hnh thức, thơ mang tnh cch của một bi văn ngắn gọn lại c vần v điệu. Lẽ đương nhin, thơ, văn pht xuất tự tm tnh con người bao gồm khuynh hướng, chủ đch, cảm nghĩ, nỗi m ảnh, v.v... chất chứa trong lng tc giả được by tỏ qua ngn ngữ phần no đ thể hiện thực trạng Đầy trong lng nn trn ra bn ngoi.


    Bnh tm nhận định, thuở ban đầu chỉ c luật tự nhin qu ư phức tạp khng tm tr no c thể hiểu thấu. Theo diễn trnh pht triển tạo vật, suy tư, ngn ngữ, nghệ thuật ... dần thnh hnh nơi lnh vực nhn sinh. Một thnh phần nhỏ nhoi của văn ha được gọi l thơ thuộc về giới hạn ngn ngữ. Ty theo hon cảnh, điều kiện, cũng như những l do ảnh hưởng, thơ lại được con người phn chia, ấn định những lề luật để phn định cho dễ nhận định hoặc phn định gi trị lệ thuộc tm tr hoặc điều kiện x hội người đồng thời.

    Thiển nghĩ, danh hiệu Thơ Tự Do đ được định nghĩa v cng nhận từ lu, Thơ Tự Do l thơ c vần v điệu, đ qu rộng ri cho những tay mơ nơi giới hạn thơ. Tuy nhin, c lẽ nơi trường hợp Trưởng giả học lm sang, một số kẻ do tự ty mặc cảm, ma gậy vườn hoang, nhắm mắt la ln mặt trời khng chiếu sng, đồng thời lạm dụng phương tiện c sẵn hầu tỏ sự cả sng viết nhăng viết nh tự cho mnh l Nh thơ cho c vẻ ta đy, cố che giấu thực trạng tự ty nơi mnh hầu vnh vo tưởng rằng được snh vai với những ti năng thực thụ, đ lạm dụng ngn từ, bất chấp nỗi thất vọng của độc giả cũng như lng tốt của người tốn cng sức, tiền ti cung ứng cơ hội, lm phiền lng mun người. Thực tế minh chứng, đ c những kẻ cố tnh phạm php để được đăng tn nơi bo ch th cũng chẳng lạ g khi thấy c những người viết to lao thin tướng để mong được người khc gọi l nh thơ. i! Ni sao đy khi lỡ rơi v trường hợp hạt bụi v tnh lọt vo trng mắt. Ca Dao c cu, Ni ra th bảo rằng ngoa, chẳng ni lại bảo người ta rằng đần. Hơn nữa, nơi cuộc đời ny, khng c luật đnh thuế kẻ ni pht. Biện luận rằng con g l con chim bởi n c hai cnh, hai chn, hai mắt, một mỏ như chim th cũng chẳng ai thm chấp. Cứ viết lung tung, xuống hng từng cu ngắn để rồi gọi l thơ th thần thnh đnh im lặng, v ma quỉ cũng ngậm miệng bởi thần thnh hoặc ma quỉ khng c ci miệng của loi người để ni v cũng chẳng c tay để viết chữ.

    Văn, thơ, nhạc, hội họa thuộc về nghệ thuật diễn tả tm tnh, khuynh hướng, định, ước muốn, ước mơ, thao thức, kht khao ẩn chứa nơi nỗi lng con người. Những mộng mơ v định hướng khng lin hệ thực tại hoặc điều kiện c thể thực hiện ty theo khả năng c nhn được gọi l mộng tưởng. Mộng tưởng qu độ được tạm gọi l khng, l đin bởi người khng khng, chẳng đin, khng thể no c được mộng tưởng như thế; dẫu nơi thực tế đ c những đề n, kiến nghị mới thoạt đầu bị coi l khng, l đin nhưng một thời gian sau đ trở nn hiện thực. Tuy nhin, khng phải tất cả những mộng tưởng đều l sản phẩm của những bộ c tuyệt vời vượt trước suy tư người đồng thời. Một điều hiển nhin, chng ta khng thể bay như loi chim nn dng những phương tiện di chuyển khc như xe pho hoặc phi cơ để tới mục tiu nhanh hơn đi bộ bởi chng ta khng được sinh ra với đi cnh như loi chim. Do đ, kẻ no cho d cố gắng thực tập bay như loi chim đều được gọi l mộng tưởng, phương chi chỉ dng đi ngn từ ni ln mơ ước chẳng bao giờ c thể trở nn hiện thực. Như vậy, dầu văn, thơ, nhạc, hội họa cũng cần chứa đựng những phương diện by tỏ tm tnh, ước vọng, hoặc thao thức chất chứa nơi lng khn thnh giả.

    Bởi thế, được gọi l thơ, chắc chắn cần phải l một tổ hợp văn từ bao gồm những cu ngắn chứa đựng tm tnh, định, c vần v điệu gii by sự thể hay mơ ước hiện thực nhn sinh; đ c vần v điệu, tất nhin mang sẵn cung nhạc. Sự lin hệ giữa thơ v nhạc bắt nguồn tự điểm chung ny.

    Ni cho đng, chẳng c luật lệ chung cho tất cả mọi người nơi phương diện định gi nghệ thuật; c chăng, chỉ c những định gi cng lắm lệ thuộc thch đa số nơi phương diện no đ. Thử nghe Voltaire nhận định, Hy thử hỏi con cc đực, đẹp l g, ci đẹp tuyệt mỹ. N sẽ trả lời cho bạn biết, đ l con cc ci của n, với cặp mắt to v lồi trn ci đầu nhỏ b, một ci miệng rộng v dẹp, một ci bụng vng kh, một ci lưng xm sặm. Hỏi cc nh triết học, họ sẽ trả lời, cho bạn ton những lời lng tng, hồ đồ. (Ci Cười của Thnh Nhn; Nguyễn Duy Cần; Tr. 401; Dainamco; Glandale, CA 91292; USA; ?). Văn, thơ, hội họa cũng thế, ty thuộc tm tnh, thch, mơ ước, hoặc khuynh hướng c nhn thưởng thức.

    Để gợi ln cảm ứng nơi lng độc giả, một bi văn hay một bi thơ cần những điều kiện no đ để dẫn dắt tm tnh độc giả đạt được chủ đch tc giả muốn trnh by. Như vậy xt về hnh thức, bi thơ cần được bao gồm t nhất ba phần, mở, thn, kết như một bi văn. Tất nhin, ngn từ, nhận thức, tm tnh hon ton lệ thuộc căn cơ của tc giả. Một tc giả c kiến thức su rộng chắc chắn dng ngn từ diễn đạt khc hẳn người hiểu biết hạn hẹp, t nhất nơi lối nhn mở rộng. Một tc giả đ trải qua nhiều thời gian nghiệm chứng r rng trnh by điều mnh muốn ni qua lời thơ thanh thot hơn kẻ chỉ hời hợt hiểu biết cho qua. Nh Phật c cu, Nước nng lạnh người uống tự biết. Lời thơ trnh by tm tnh tc giả sẽ gợi niềm cảm ứng đồng điệu nơi giới độc giả.

    Dĩ nhin, lm thơ m vẫn cn bị lng tng về nim, luật th sao c thể sng tạo được một bi thơ tự nhin ni ln điều mnh muốn trnh by một cch hấp dẫn. Thm vo đ, chưa chắc bi thơ đng nim luật đ đnh động lng độc giả hơn bi thơ với ngn từ thanh thot, coi nim luật như tr đa để rồi vượt hẳn ln tạo nt chuyển hướng ngỡ ngng đầy th vị nơi độc giả. Tuy nhin, với mục đch đưa ln nhận định cơ cấu của một bi thơ sao cho ph hợp với tnh chất cn phương nơi một bản nhạc, chng ta cần biết sơ qua về cơ cấu tối thiểu của một bản nhạc.

    Thử nhận xt cc bản nhạc do nhạc sĩ sng tc (Nhạc sĩ sng tạo bản nhạc. Nh ha m, phối kh v ha m cho ca sĩ ht bản nhạc. Những người dng nhạc cụ tạo m thanh theo bản ha m được gọi nhạc cng. Khng hiểu danh hiệu Nhạc sĩ dương cầm, Nhạc sĩ guitar, pht sinh từ đu ra), lời ca nơi cc bản nhạc ny đều l những bi thơ tự do, c vần v điệu; số chữ nhất định nơi mỗi cu ty thuộc cung nhạc sao cho cn phương. Th dụ, bản nhạc Hoa Trinh Nữ, Hoi Cảm, v.v... Đọc lời ca của những bản nhạc ny, chng ta thấy tc giả phn chia r rng mở, thn, kết. Đại khi được chia thnh: Tiểu khc 1; tiểu khc 2, cung nhạc lặp lại tiểu khc 1 nhưng khc lời; điệp khc; v tiểu khc 3; tiểu khc 4 (kết), nhạc lặp lại tiểu khc 1. Đại khi, hnh thức lời ca bản nhạc giữ đng căn bản, mở, thn, v kết được chia ra như sau, phần đầu hai khc, phần giữa hai khc, v phần cuối hai khc, (vị chi 6 khc). Cung nhạc khc 2, khc 5, v khc 6 lặp lại cung nhạc khc 1. Nơi phần điệp khc, cung nhạc khc 4 lặp lại khc 3. Cơ cấu ny được gọi l cn phương nơi một bản nhạc. Như vậy, lời ca phải được soạn thảo sao cho hợp với cung nhạc nhất định đồng thời mang nghĩa tc giả muốn trnh by. Xt thế, c được một bản nhạc đng qui ước (ngy xưa), tc giả phải l người c kiến thức rộng ri, rnh rẽ về luật thơ, v c khả năng xử dụng ngn từ chnh xc, thăng hoa.

    Luật cn phương một bản nhạc c thể được cải tiến bao gồm hai khc đầu, hai khc giữa, v một khc cuối (vị chi 5 khc. Cung nhạc khc 2 v 5 (cuối) giống nhau. Cung nhạc khc 4 lặp lại cung nhạc khc 3. Tương tự, bản nhạc c thể chỉ bao gồm 3 khc, khc đầu, khc giữa, v khc cuối. Cung nhạc khc cuối giống như cung nhạc khc đầu. Khc giữa cung nhạc được đổi cho thm phần sống động. Luật cn phương được đặt ra mục đch cho dễ nhớ, dễ ht, ngy nay chng ta thường gọi l nhạc Tour. Ấy, ci được gọi l nhạc vng chnh l n.

    Bản nhạc được phổ từ thơ kh nhớ hơn bởi cung nhạc ty thuộc lời thơ nn m thanh bị p đặt khng thể rp v khun lặp lại như bản nhạc sng tc. Nơi bản nhạc sng tc, nhạc được viết trước, lời được chọn lựa, cn nhắc rp v. Ngược lại, bản nhạc phổ từ thơ th thơ đ c sẵn, cung nhạc đnh chịu lệ thuộc. Do đ, bản nhạc phổ từ thơ chỉ được p dụng tối thiểu luật cn phương bao gồm số cu, số chữ nơi mỗi cu v hnh thức căn bản lời ca, mở, thn, kết.

    Đối với những bi thơ 4 chữ, 5 chữ, nn được viết t nhất thnh 6 khổ, hai khổ đầu, hai khổ giữa, v hai khổ cuối. Thơ 6, 7, 8 chữ cần được viết 4, 5 khổ sao cho r rng mở, thn, kết. Nhịp nhạc được chia nơi phần mở v kết giống nhau dẫu cung nhạc khc biệt. Xt thế, một bản nhạc được phổ từ thơ c cung điệu thay đổi nn lun lun mang nt mới lạ, thay đổi trnh nỗi nhm chn do cung giọng bị lặp đi lặp lại khiến những người kh tnh cho l Sến.

    Theo quy ước no đ khng r (ai biết, chỉ dm), định chế khun mẫu (standard) một bản nhạc bao gồm 3 phần, phần đầu 32 khung (measure), phần giữa 32 khung, v phần cuối 32 khung. Tuy nhin, khng c m nhạc dở, nếu nghe thấy n hay th n hay. Khng thch n th n vẫn l n, l sản phẩm của đầu c no đ m thi. Khng g mới lạ dưới nh mặt trời th cũng chẳng c luật no giới hạn m nhạc bởi đ chỉ c một luật độc nhất đ l khng c luật no cả. Tất nhin, muốn chạy th phải biết đi; muốn p dụng ph cch hoặc sử dụng luật trừ lại cần biết luật bởi khng biết luật sao c thể ph cch.

    Loại thơ no phổ nhạc kh nhất? Xin thưa, thơ lục bt. Thơ lục bt tự n đ c cung nhạc nhất định (Ni cho vui, tạm gọi cung m chn; lục: lục lọi, m mẫm; bt: chn bt). Ai tự ho giỏi dang, cứ thử phổ 10 bi thơ lục bt cng nhịp 4/4 hoặc cng nhịp 3/4 sao cho khng bi no cung điệu trng hợp với 9 bi kia sẽ biết ngay.

    Thử phn tch tnh cn phương bi thơ V Lợi ch Trăm Năm, tc giả Nắng Xun.

    Bi thơ c vần v điệu nhưng khng cn phương. Hai khổ đầu:

    Mnh mng dng đời (4 chữ)
    Ngược xui tri mải miết (5 chữ)
    C nỗi nhớ bi ngi (5 chữ)
    Da diết khn ngui (4 chữ)

    Mẹ cha cho ti (4 chữ)
    Những bi học đầu đời (5 chữ)
    Thầy c cho ti (4 chữ)
    Hnh trang vo cuộc sống (5 chữ)

    Hai khổ thơ ny đọc ln nghe ph lắm v tm tnh chan chứa nn đ lm nổi bật ưu điểm ph cch luật thơ. Nhưng khi rp vo nhịp nhạc, nếu muốn giữ nguyn, chỉ nn dng nhạc ngũ cung m thi. Nơi cc ph cch của m nhạc trường lớp đnh phải thm, bớt cho hai cu, Thầy c cho ti (4 chữ)
    Hnh trang vo cuộc sống (5 chữ)

    Cho thuận nhịp với hai cu,

    C nỗi nhớ bi ngi (5 chữ)
    Da diết khn ngui (4 chữ)

    Đoạn điệp khc viết sao cũng được v n thuộc loại ma v vườn hoang, chẳng cần ai khen ch, khng đi đi với ai bởi hai khổ được ghp lại thnh một.

    Xt hai khổ cuối, 5 v 6: hon ton khc hai khổ 1 v 2. Muốn phổ cho hợp cn phương, đnh phải sửa.

    Ma thu về (3 chữ)
    Lng xao xuyến bng khung (5 chữ)
    Thnh cng hm nay l những lẵng hoa dng (9 chữ)
    L lng biết ơn thnh tm by tỏ (8 chữ)

    Thầy c cả đời chắt chiu, nng đỡ (8 chữ)
    Nghiệp trồng người (3 chữ)
    V lợi ch trăm năm (5 chữ)

    Cc khổ 1, 2, 5 v 6 của bi thơ trn được sửa lại cho cn phương như sau,

    Khổ 1
    Mnh mng dng đời (4 chữ)
    Ngược xui tri mải miết (5 chữ)
    C nỗi nhớ bi ngi (5 chữ)
    Da diết khn ngui (4 chữ)

    Khổ 2
    Mẹ cha cho ti (4 chữ)
    Những bi học đầu đời (5 chữ)
    Thầy c gip đỡ ti (5 chữ)
    Hnh trang vo đời (4 chữ)

    Khổ 5
    Mỗi độ thu về (4 chữ)
    Lng xao xuyết bng khung (5 chữ)
    Thnh cng ngy hm nay (5 chữ)
    L đa hoa dng (4 chữ)

    Khổ 6
    Ghi ơn thy c (4 chữ)
    Ngy đm những miệt mi (5 chữ)
    V lợi ch trăm năm (5 chữ)
    Mang nghiệp trồng người (4 chữ)

    Chng ta thấy, khổ 1, 2, 5, v 6, mỗi khổ gồm 4 cu số chữ giống nhau, 4, 5, 5, 4. Phổ một bản nhạc từ thơ, sự thể ny được gọi cn phương ph cch.
    ttvl



  8. The Following User Says Thank You to ttvl123 For This Useful Post:

    Phonglinh (12-02-2017)

  9. #6
    Join Date
    Jun 2009
    Posts
    353
    Thanks
    1
    Thanked 520 Times in 205 Posts

    Default Re: TRUYỆN NGẮN L MỘNG THƯỜNG


    HẮN


    Hắn đến nh ti như một tn thất nghiệp, bơ vơ, bị đời bạc đi... C thể ni, hắn tứ cố v thn bởi đ hai thng nay, từ ngy hắn tới, ti khng thấy hắn h mi nhắc nhở g đến gia đnh, họ hng thn quen cũng như vợ con. Hắm m thầm cm nn d đ bao lần ti d hỏi m hắn vẫn khng, dẫu chỉ một lần, ln tiếng trả lời. Phỏng hắn cm, ti khng nghĩ thế v ngay buổi đầu gặp gỡ, hắn tỏ ra mừng rỡ, miệng lắp bắp g khng r v ti đang qu bận rộn. Mời hắn v nh, hắn đứng lỳ ngoi cửa nhn ti chằm chằm. Ti hỏi hắn đi khng, hắn cũng chẳng thm ni... Lc ấy cũng l giờ cơm trưa, vừa quay v định dng bữa, ti nghĩ đến sự tội nghiệp của kẻ đứng chờ nn đnh năn nỉ hắn v ăn trưa. Nhưng khng, hắn vẫn lỳ lợm nhn ti chằm chằm, chẳng ni chẳng rằng. Ti quay v, lấy vội phần ăn đem ra cho hắn... Hắn thờ ơ, nghếch đầu nhn nơi khc. Vừa cảm thấy kh chịu, vừa bực mnh với tn khch bất đắc dĩ kỳ cục ny, ti bỏ đại thực phẩm xuống lối đi bởi mang trở v th qu v đu ai tiếc những mn ăn đ được nấu sẵn với một kẻ chơ vơ, lang thang... Quăng thực phẩm đi th tiếc bởi sẽ mang mặc cảm ph phạm của trời, ti đnh chấp nhận thế. V khng c bn ghế xếp trước cửa nh nn, đ lỡ bực mnh, do đ đnh thử bỏ đại xuống lối đi đối với tn khc lạ ny một chuyến. Dẫu thế, chưa kịp trở lui v chỉ mới xoay người quay lại, hắn đ vội v ngấu nghiến ăn lấy ăn để t thực phẩm ti vừa bực mnh bỏ xuống hnh như e sợ ti hứng bất tử đổi chăng.


    V cũng từ thời điểm đ, hắn ở lỳ tại nh ti. Hằng ngy, ti cung phụng hắn, nấu ăn, lấy nước cho hắn uống, lỡ hắn ham m quanh quẩn đu khng thấy, ti lại phải đỏ mắt tm kiếm. Nhiều khi hắn đi đu rong chơi cả đm, đi đu khng biết, sng về tới nh, lăn quay ra ngủ, ngủ từ sng tới trưa, từ trưa tới chiều, dường như nhờ những giấc ngủ ny hắn lấy lại năng lực đ tiu hao suốt đm qua. Bữa trưa, bữa chiều, ti sắp đồ ăn cho hắn, sau khi mở cặp mắt mơ mơ mng mng, lờ đờ liếc ti, hắn uể oải vươn vai, duỗi chn chẳng biết bao nhiu lần rồi mới thm lững thững tiến đến cỗ đ dọn sẵn. No đu đ hết, đi th ăn, dẫu ăn xong lại ngủ, hắn vẫn lờ đờ ng những mn ăn, nghếch đầu ngắm đng, ngắm ty, nhn trời, xem đất một hồi đoạn mới thm liếm lp. Ngay sau khi uống nước, hắn lại lăn quay ra ngủ, bạ đu nằm đ khiến lắm lc ti bực đin ci đầu. V thế l, hai thng trước, hắn hiện thn như một kẻ ăn nhờ ở đậu, nay đương nhin l chủ ti phải cung phụng. Nhiều khi ti nghĩ hay l tống cổ hắn đi nơi khc cho đỡ phiền. Tuy nhin, suy đi tnh lại, c hắn k k bn cạnh cũng đỡ trống vắng nh cửa. C điều, bất cứ ai gh qua, hắn cũng tỏ thi độ niềm nở đn tiếp dẫu miệng lưỡi lười lĩnh ln tiếng đến độ con ruồi bậu v cũng khng thm đuổi.

    Thế ra ti thch hắn... khi tự nhận định thi độ của mnh đối với hắn. Mo vo nh th kh, ch vo nh th sang, ng b mnh để lại cu ni như thế. Ring đối với ti, hắn vo nh th ti biến thnh tn đầy tớ đ khng được trả lương thu mướn m cn chấp nhận chịu tổn ải chẳng những tiền bạc m cả thời giờ hầu hạ hắn.

    Đi khi c cơ hội được mời ăn cơm khch, ti lại phải lấy phần về cho hắn. Xưa nay, c bao giờ ti ln tiếng xin xỏ ai bất cứ vật g, điều g đu. Tự nghĩ, những g người khc đ mua sắm, tất nhin họ cần hoặc thch mới mua. Lỡ v tnh khen vật g đ của người ta m chẳng đặng đừng bị họ nghĩ mnh thch nn ln tiếng tặng hay cho, lời khen của mnh trở thnh thứ dọa nạt để ăn cướp v p chủ nhn phải vui vẻ tặng. Ti nghĩ như thế nn lc gặp trường hợp ny đnh phải năm lần mười lượt giải thch rằng ti khng cần hặc khng c chỗ để chưng mn đồ đẹp đẽ đ..., thế m vẫn khiến chủ nhn mn đồ ấm ức, dường như nghĩ rằng c cơ hội tặng ti mn đồ v được ti chấp nhận tất nhin quả l qu may mắn. Một đi lần v bị ni p phải nhận mn đồ m ti đ lỡ miệng khen, ti đnh phải ph ngang trả lời, Ti khng muốn khen mn đồ để ăn cướp nn c thu ti cũng khng lấy. Thấy đẹp th khen chứ khng muốn khen để ăn xin. Bởi đ, tham dự tiệc mời, d cho c mn ăn no thch đến mấy, ngon đến mấy, chủ gia muốn ti đem một t về, ti cũng khng nhận. Đ ăn chực nhưng được mời m lại gi ghm của nh người ta mang về, khng ăn cướp th cũng ăn giật; ti khng cần phải lm những chuyện ny. Thế m từ khi c hắn, cứ mỗi lần được mời đi ăn chực, v e hắn đi, ti đnh chấp nhận tn tận lương tm giựt của người ta thm t đồ ăn về cho hắn.

    M no hắn tử tế g cho cam! Khng bao giờ nấu bất cứ mn g, hắn chỉ chờ ăn sẵn. An xong, khng thm lấy nước uống, ti lại phải hầu... Chn bt khng rửa, v đứa rửa lại l chnh ti. Hắn lm ngang như ti mang nợ hắn từ tiền kiếp no đ. Chẳng bao giờ c được lời ni hay thi độ tỏ ra biết ơn, hắn mang bộ dạng của một ng chủ, đương nhin được hưởng thụ sự hầu hạ của chủ gia đ cho hắn ở nhờ.

    Chẳng những thế, bởi lười nấu ăn, ti mua thực phẩm bn sẵn ở chợ đem về cho hắn. Hắn phớt lờ ra bộ thứ thực phẩm đ khng đng cho hắn ng ngng tới hoặc hắn cao trọng như thế m bắt hắn phải ăn cơm hng, cho chợ! Lắm lc bực mnh, ti nghĩ bụng, thy kệ, khng ăn th đi, v lc đi tất sẽ phải ăn nn bỏ đi lm chuyện ring của mnh. Khi rảnh việc ng lại... th ra hắn cũng ăn, nhưng khng muốn cho ti biết hắn chấp nhận lm ti ci bụng lc đi. V bt đĩa vẫn cn by ra đấy... đương nhin ti lại lui cui dọn dẹp!

    Nếu c thy di no ln tiếng ni rằng ti mang nợ tiền kiếp hay truyền kiếp với hắn để kiếp ny phải phục dịch hắn như một ng chủ, cn qu ng chủ l đng khc, ti khng chấp nhận v hắn khng c g đng để c thể so snh với ti phương chi l chuyện chủ tớ. Phục dịch ng chủ sẽ được trả lương, sẽ được bao ăn ở v phải được nghe những lời cảm ơn khim tốn dầu lời cảm ơn pht ra từ miệng lưỡi ng chủ. Đng ny, hắn chỉ l tn tứ cố v thn, trn răng dưới dế... khng c ti để đựng đồng xu th sao c đồng xu dnh ti. Hắn chỉ lười ỳ ra đấy. Đuổi đi khng nỡ, giữ lại đnh chấp nhận lm của nợ. C lẽ bởi hắn l của nợ nn khng cần ni tiếng cảm ơn... (Khng hiểu hắn nghĩ g.)

    Tục ngữ c cu, Ch vo nh th sang. Sang đu khng biết, chỉ biết ti phải hầu hạ hắn v hắn l con ch tự dưng đến v ở lại nh ti.
    lmt

  10. The Following User Says Thank You to ttvl123 For This Useful Post:

    vdt (12-06-2017)

  11. #7
    Join Date
    Jun 2009
    Posts
    353
    Thanks
    1
    Thanked 520 Times in 205 Posts

    Default Re: TRUYỆN NGẮN L MỘNG THƯỜNG



    NNG BN HOA

    Ln gi lạnh căm căm dẫu chỉ đủ phớt nhẹ khiến hng dương liễu l lơi cnh l, ti rời xe, bước vội cho kịp chuyến bay bởi chỉ cn 15 pht nữa phi cơ cất cnh. Cũng may khng c thi quen m đồm, nề nếp, chỉ cần mấy bộ quần o quăng đại v chiếc xch tay nhỏ qung ln vai, ti đ c thể xa nh một đi tuần khng cht cảm nghĩ phiền h. Nhưng chuyến đi ny ti quả đ tự chuốc lấy phiền h! m điện thoại mi cho đến hai giờ sng ni chuyện cng nng bn hoa để rồi bốc đồng mua v bay qua
    Cali gặp nng, chuyến bay độc nhấtGulfPort - Atlanta - OrangeCounty. Leo ln giường th đ ba giờ hơn m chuyến bay khởi hnh đng su giờ rưỡi. Từ nh tới phi trường nuốt trọn của ti hơn nửa tiếng ngủ v ci tật nửa khỉ nửa người, li thi luộm thuộm uống c ph mỗi khi thức giấc cũng rềnh rng c nhanh cho lắm chắc chắn mười lăm pht. Thế m sng nay ti đ c thể ph lệ, ph lệ bởi giọng ni ngọt ngo đầy hứa hẹn bn kia đầu giy điện thoại; giọng ni của nng bn hoa.

    Hai chiếc đồng hồ thi đua go tht. Cứ thường như mọi ngy do thch ngủ nướng, ti đ phải để đồng hồ bo thức sớm hơn nửa tiếng. Ni rằng tại thch ngủ nướng cũng khng đng v những kẻ độc thn, lấy đm lm ngy như ti no ai đ c thể vo khun php chồm dậy ngay khi, hoặc sớm hơn, những tiếng ku t t, của loại đồng hồ điện quỷ qui, như muốn chọc thủng mng nhĩ. Lu dần thnh quen nếu khng muốn ni thnh nghiện, mới đầu qu bực bội v vẫn đang m ngủ, ti đưa tay nhấn nt kha ci họng n lại tự nhủ chỉ ngủ thm năm pht nữa, khng hiểu sao những giy pht ngủ nướng tuyệt vời đến thế, lc giật mnh dậy đ trễ hơn tiếng đồng hồ. An năn cũng đ muộn, với tay nhấc điện thoại, quay số, lấy giọng l nh gọi cai sở kiếm cớ bịnh th cũng phải lồm cồm b dậy khoc o đi lm v khng thng bo trước nn khng kiếm được người thế chn thợ my. Ni rằng tại hng chế đồng hồ điện tử cũng khng sai v cứ sau khi ấn ci nắp đậy hờ pha trn để cắt tiếng ku t t rộn rng kh chịu, tiếp tục giấc mộng dở dang... đng chn pht sau n lại kin nhẫn, trung thnh khuấy động cơn m của chủ. V lại nhấn, lại thm chn pht nữa, n vẫn lỳ lợm ru rao nhiệm vụ cả sng, hon ton ph tan nỗi lng tiếc nuối thời giờ vng ngọc đ bị xm lấn hồi hm. Những ba lần ngủ nướng mỗi buổi sng th dẫu muốn nướng đến mấy cũng chẳng được. Hơn nữa, bụng đi sao ngủ... muốn ngủ cũng cần phải đi lm kiếm thứ g bỏ bụng.

    Chiếc đồng hồ kia thuộc loại cổ lổ sĩ từ thời ng bnh tổ chưa rụng rốn. Chạy rất đều đặn km theo những tiếng ku tch tắc hơi lớn, nhịp nhng khng khc g giọng rềng rng ngi ngủ của người canh xc chết vo nửa đm về sng. Oai phong lắm, đeo hai chiếc chung như cặp vnh tai mọc hai bn đỉnh đầu, cứ mỗi lần chng khua ln th thnh cũng mất hồn, bạt va. Bởi những lần lỳ lợm quen thi m ngủ trong nỗi yn tr chỉ ngủ thm năm pht sau lần thứ ba bị đnh thức nn đưa tay nhấn nt tắt, ti đ được hưởng sự khoan khoi th vị của ngủ nướng th t m cm rm, đe đuổi sở của lo cai th nhiều. Tậu mn đồ cổ ngoa miệng ny từ một tiệm bn đồ phế thải, ti phải để n ngự nơi kệ nhỏ đng dnh vo tường cch giường một qung bằng chiều di ci giường để rồi ấn định cho n la lối đng giờ cần phải chồm dậy bởi khi cặp chung của n đ khua tất nhin chẳng cn cch no hơn bởi chịu khng nổi. Lẽ thường, đ chồm dậy v tắt được chiếc đồng hồ bo thức th đ gần ngay cửa phng, bước ra trnh cảnh l m trở lại giường ngủ. Ay vậy m đ c những lần ti vẫn m lại giường ngủ. No c lạ chi, ăn, ngủ l điều cần thiết tiếp tục sự sống th m ngủ l sự thường.

    Đ biết r thời gian rất hạn hẹp nn lc chiếc đồng hồ cổ knh ln giọng, dẫu xc thn cng cực nặng nề, ti cố lấy gn sức chống tay đẩy người ngồi dậy trong khi vẫn nu ko bằng cch nhắm tịt đi mắt. Ngy xưa khi theo thợ rừng đốn cy ti đ tập được thi quen vừa đi vừa ngủ gật. Mở mắt, định hướng, độ khoảng cch, v nhắm mắt nửa mơ nửa tỉnh trong khi chn đều đặn bước, đi tay nu con dựa trn vai, gật được cht no cũng cảm thấy đ thm cht đ. Hnh như sự ngủ b đắp phần no trạng thi thiếu ăn. Cho đến nay ti cũng khng thể hiểu tại sao mnh c thể ngủ gật được khi đang đi như thế dẫu đ c lần đang gật th đm sầm vo người đi trước do ng ta dừng lại bất chợt để sửa quai dp. Nhấn nt chiếc đồng hồ cổ tắt bo thức, ti lao đao bước ra nh bếp bật điện my pha c ph v rềnh rang v phng tắm vốc nước đắp ln mặt thầm nghĩ đến niềm vui ước mơ hầu đnh tan cảm gic ngi ngủ.

    Thi quen thưởng thức c ph cũng được bi bỏ v dẫu vẫn cn mắt nhắm mắt mở, ti xếp vội mấy bộ đồ v xch tay, rt c ph v ly nhựa, v leo ln xe li ra phi trường. Su giờ thiếu mười lăm... liếc mắt nhn đồng hồ đeo tay, ti tự nhủ phải li xe cẩn thận, lỡ ra, tiền phạt khng chi đng ni nhưng trễ chuyến bay th quả l phiền. Trời chớm đng nn xa lộ vắng hoe nhất l vo thời điểm ny nơi miền nam nước Mỹ. Ở vng qu, cuộc sống coi bộ đỡ x bồ, đua chen với chiếc đồng hồ như thnh phố lớn, xa lộ 10 đượm vẻ th lương trong cảnh sắc mờ tối của buổi sng sớm. Ti li xe theo phản ứng như một ci my, gi vận tốc tự động, nhấp miếng c ph, chm điếu thuốc mơ mng tưởng nhớ những g cn st lại nơi tm tưởng.

    Thực tm, ti khng hiểu r nỗi lng của mnh. Được sinh ra trong một gia đnh dn qu thuộc tỉnh lẻ xa lắc xa lơ, ti chẳng khc g ch mn khi mới bước chn tới Si Gn vo kỳ thi t ti nhất... Cũng may c được nh ng bc của một người bạn cng lớp để trọ trong mấy ngy thi nn vấn đề đường x, đi lại khng phải l điều trở ngại. Năm tiếp theo sau khi xem kết quả kỳ thi t ti hai, vấn đề nơi ăn chốn ở để tiếp tục học đại học nơi Hn Ngọc Viễn Đng đ khiến ti bối rối, may thay, bc của người bạn sẵn lng cho hai đứa chng ti ở trọ. Nh ng chỉ cn c con gi t mới ln đệ tứ nn xt ra khng c g trở ngại nhất l đối với quan niệm gia phong người Việt. Chng ti, hai tn sinh vin vừa rời ghế trung học, tm hồn đầy ắp viễn tượng huy hong của một tương lai dẫu chưa bao giờ c thể nghĩ tới nhưng lng chất chứa niềm hnh diện cao ngất trời, sinh vin m!

    Ti vừa theo học Đại Học Khoa Học vừa ghi danh bn Văn Khoa, thoạt nghe c vẻ đối nghịch nhưng mấy ai để tnh chất l luận tổng hợp những yếu tố, điều kiện tỉ mỉ của khoa học lại bổ xung cho sự suy tư, mơ tưởng cần nhiều sng kiến v đi hỏi nhận định chnh xc nơi diễn tiến nhn sinh của khoa nhn văn. Bạn ti v theo ban A ở trung học nn ghi danh trường Luật v Văn Khoa. Chỉ hai tuần lễ tri qua, ti đ nghiễm nhin trở thnh v em km ton l ha cho c b con chủ nh, thng minh nhưng được cưng chiều nn khng quen tự lập thnh ra lười suy nghĩ. Con gi m, con gi sống theo thch v chỉ để nhiều đến nt yểu điệu duyn dng, e học ton sẽ biến thnh kh cằn sỏi đ giống con trai. Thực ra, khng ai nhờ ti km ton l ha c b m cũng chỉ v bạn ti dốt ton khng biết giải thch hoặc trả lời sao cho c b khi được hỏi. Ring ti trong nghề lại v nể bạn, cố trnh khng muốn bị cho rằng lấy điểm hoặc lm mất mặt bạn b nn ngay lần đầu tin c b nhờ bạn ti gip giải bi tập hnh học, trong lc anh ta giải thch quanh quẩn khng đu vo đu, ti phải rn nn nhịn giả bộ khng để m trong lng si sục, thật kh chịu đựng nổi cảnh phải ngăn chặn kiến thức ton đầy ắp muốn trn ra khỏi lng ruột. Tất nhin, c b cng khng hiểu g!
    - Hng, nghề của my, tao b rồi...

    Ai m khng biết ton l ha của năm đệ nhị chnh l phần mở rộng của ton đệ tứ v thm mn lượng gic. Tuy nhin, đ lỡ ra bộ khng để nn khi được nhắc tới, ti phải tiếp tục đng kịch, giả đ chưa biết đề ton thế no v vờ vĩnh chăm ch đọc. Anh bạn thot nạn vớ lấy cy ghi ta bật tưng tưng vi nốt đoạn nghu ngao ht trong lc tay đệm đn. Nhn cơ hội ny, ti pht sinh chủ , thầm nghĩ sao mnh khng nhận chn km em, trước hết cơ hội như được định sẵn, thứ đến để tỏ lng cảm ơn chủ nh chấp nhận cho ở trọ... v lẽ đương nhin, ng mất ci gi, b th chai rượu, lm cng sẽ được trả lương b đắp tiền trọ, tiền ăn... Đ c chủ đch lại sẵn cơ hội, ti vội tnh ton phải lm thế no để minh chứng cng việc km em l cần thiết v c tiến triển. Khng thực hiện được sự khc biệt ny một cch r rng đu ai cần đến mnh. Thế rồi lại cũng giả đ hỏi cho biết sức học, sự hiểu biết về ton của nng ra sao, ti hỏi về mấy định l, định đề nng mới học tuần trước. Giảng đến mấy về định l ton học cũng chẳng khc g nước đổ đầu vịt, nhất l với những bộ c ham mơ mộng, thiếu thực tiễn của lứa tuổi mới lớn, đặc biệt đối với con gi. Sở dĩ biết thế v đ l kinh nghiệm gạo của chnh ti. Hiểu định l, định đề nhưng p dụng vo bi tập, nếu khng quen xử dụng, l thuyết trở thnh v bổ.

    Hơn thng đầu của năm đệ nhị, dẫu học thuộc lng định nghĩa, định l, định luật, định đề, cng thức, điều kiện ắt c v đủ, nhưng khi rớ tới đề ton, tịt, khng biết cch no m m. V tnh đến nh người quen đang học t ti hai thấy c cuốn sch giải bi tập hnh học, ti by tỏ nỗi kh khăn mnh đang gặp nơi mn ton. Được giải thch phải lm bi tập để học cch p dụng giải ton, ti kiếm mua cho được tất cả những sch giải của bất cứ mn ton no. Mới bắt đầu, chịu kh đọc bi giải v để lối p dụng cc định l... học thuộc lng bằng cch tự ghi lại bi giải v ngn từ tc giả dng để l luận. Như thuyền tri theo ging nước, những cuốn sch giải bi tập đ trở thnh thy dạy tch cực v thực tiễn. Ti trở nn một trong ba thợ ton l ha của lớp học. Thy dạy v bạn b cho rằng ti thng minh, giỏi nhưng no ai biết ti đ phải cắm đầu cắm cổ học bi trước khi thy dạy v gạo cho hết phần bi tập đ được giải sẵn.

    Nhẹ nhng giương bẫy, ti hỏi c b về những định l đ học tuần qua, c b khng để nn ngớ ra... Gốc gc thnh cng ở điểm ny. Ti ni c b lật sch đọc từng định l, định nghĩa... v giải thch sơ sơ. Trở về bi ton thay v giải thch, ti đặt cu hỏi để c b trả lời theo từng giai đoạn giải một bi ton, đến đu bắt ghi lại đến đ. Tất nhin, v phải trả lời, phải lật sch, phải đọc lại một đi định l hnh học của những ngy đầu nin học chưa c bao nhiu, c b c cảm tưởng tự mnh giải được bi ton... Lẽ thường, bị quay như quay dế, lật tới, lật lui v lặp đi lặp lại sẽ nhớ được v nhờ trả lời những cu hỏi, c b hiểu cũng như p dụng được l thuyết nơi việc giải ton; ti đương đường trở thnh v em. V v em khỏi phải trả tiền trọ, tiền cơm, lại cn được c b nhng nhẽo, sướng rn... C điều, phải cng nhận c b thng minh, v cũng chnh v thế mấy năm ở trọ ti đ nhiều lần bị dồn vo thế b, b v bị c b dng lm bia đỡ đạn. Oi giời! Thanh nin, thn ở trọ m được con gi chủ nh nhng nhẽo g cũng ch, ỷ y, lười lĩnh cũng bm lấy ch đỡ đn, th ch chỉ cn nước xuống địa ngục, may m chưa mất xc.

    C b cũng kh đẹp, thm phần dng dấp hấp dẫn, nhất l thời kỳ trổ m của những năm lớp đệ tam, đệ nhị, lại con nh kh giả nn hơi kiu. Con gi no khng thế! Họ cứ tưởng cuộc đời ny l chốn đ được chuẩn bị sẵn cho họ lm vương lm tướng, mọi người phải nng niu, chiều chuộng, v lm ti mọi cho họ. Ti nhận thấy điều đ nhưng khng hề nghĩ g nhiều ngoại trừ coi nng như đứa em gi b bỏng bởi thường qu thn cận. Bất cứ chuyện g nng cũng tỉ t, bắt ti phải nghe dẫu nhiều khi lng ruột ti đang nhung nhớ về người khc. Anh chng no theo nng, bố mẹ ngăn cấm những g, phải ăn ni ra sao, bị la mắng như thế no về những việc g... Ti c cảm nghĩ mnh l thứ thng rc cho nng quăng tất cả những cặn b thừa thi v ch hầu giải thot mọi sự rắc rối cho lng thanh thản... Th no c g lạ đu! An nhờ, ở đậu, nng lại l con cưng muốn g được nấy, thế nn ti đnh chịu trận để đổi lấy nơi chốn học hnh. Trung thực phn định, ti qu dốt, nếu khng muốn ni l qu chn thnh đến độ ngy ng. Em hơ hớ ra đấy m lng dạ tương tư, đuổi bắt hnh bng xa xi mi đu đu. Em thch đi chơi cũng chỉ ch Hng đưa đi. Họp bạn, lin hoan, văn nghệ, cũng ch Hng. Em muốn g, nn hay khng nn, b mia đều hỏi ch Hng trước khi quyết định cho hay khng. Quả thực, ti cũng khng biết mnh đng ci vai tr no giữa ng b chủ nh v đứa con gi. Mắc mớ g ng b phải hỏi kiến ti, mắc mớ g cứ nhờ vả ti k k con gi của họ.

    V sắc lệnh đn qun xảy đến, ti tối tăm mặt my do bị trễ một năm. Thi đnh nhập ngũ trước mấy thng cn hơn bị rớt vo cảnh động vin, ti từ gi ng b chủ nh v c b về qu sau khi ghi danh nhập ngũ. ng b chủ nh đưa ti ra tận bến xe đ. Trong khi chờ đợi nhn vin phụ xe xếp hng ho ln mui xe, em bịn rịn k k m cnh tay ti như đ thnh thi quen ở nh mỗi khi c chuyện cần ti lm biện l... Kể ra hnh ảnh ny cũng kh tnh tứ nhưng lc ấy ti no để c lẽ v qu dốt. Sau khi bắt tay từ gi hai bc, v tiến về chiếc xe đ hnh khch đ được sắp xếp chỗ ngồi hầu hết, em vẫn k k p tải ti tới tận cửa xe, mắt đỏ hoe, miệng ấp ng,
    -Anh Hng, chừng no về Si Gn, nhớ gh... em... em...
    Lng dạ ti ln my khiến tối tăm mặt my... Cảm gic tiếc muối trn ngập tm hồn lẫn thn xc ti. Ti ngu qu... Ti l thằng khờ... Lc ấy ti mới hiểu được tại sao ci g cũng ch Hng... Mn! ch Hng...
    -C b, xe chạy rồi... rng ngoan ngon cho hai bc vui. Hẹn ngy ti ngộ.
    Ti gỡ tay c b, leo ln xe bước v số ghế...

    V tnh trn nt, ti gặp được danh hiệu, nanghoa. Ti khng hiểu tại sao danh hiệu ny mới thoạt gặp đ tự mang một hấp lực lạ kỳ đối với mnh. Trổ ti giả định tới lui, nng hoa, nắng họa, nắng ha, năng ha, nng ha, nang họa... lập chữ tới lui, trước, sau, nhưng cũng khng c được một niệm no chắc chắn, ti g đi chữ lm quen. Ni pht, ti g một khổ thơ lm quen, dn văn khoa m! V rồi thơ đối thơ đp trn mạng lưới điện ton dẫn đến điện thư cho dễ thn dễ thiện, ti được biết nng l chủ tiệm hoa, ti tạm gọi c nng hoa. Su thng kể từ ngy thư qua tin lại, tối qua ti mới nhận ra nng l c b t của hai bc chủ nh ngy xưa đ ở trọ. Ti phải đi kiếm nng.

    Cũng may, nơi buổi sng lạnh lẽo trung tuần thng chạp, nhm bạn dn lười lĩnh thi hnh nhiệm vụ nn ti đ an ton tới phi trường kịp giờ m khng gặp chi rắc rối v li xe qu tốc độ. Hy cn may mắn lắm, ti thầm nghĩ bởi qua kinh nghiệm nơi cuộc sống, bất cứ khi no c chuyện g gấp rt vội vng, hnh như đều c những chuyện tạm gọi l khng may xảy đến. Chẳng hạn đang lc e ngại khng kịp giờ giấc cho việc g th những người li xe chạy pha trước cứ tỏ ra đầy vẻ nhn nh như khng cn hơi sức nhấn chn ga khiến xe hơi cứ chạy như xe b... Dẫu bực mnh nhưng những hnh ảnh c b ngy cũ đ phần no gip bay hơi lng nng sốt nơi ti...
    V duyn đối diện bất tương phng. Ci phi trường chỉ lớn hơn bn tay sao hm nay c bảng quảng co to lớn thế, ti thầm nghĩ khi tiến tới gần cửa chnh. Đập nơi tầm mắt hnh khch khi vừa bước v l tấm giấy lớn ghi r rng hng chữ,
    Những chuyến bay chuyển tiếp tới
    Atlanta v New York bị đnh hon v hạn định v trận bo tuyết. Xin qu khch vui lng cảm thng. Chng ti sẽ thng bo ngay khi điều kiện thời tiết cho php.
    Ti đứng như trời trồng, chợt lẩm bẩm,
    -Quả bất tương phng.

    Lối lm ăn của bọn ph thủy mắt xanh l thế, đường bay trục trặc, phi cơ thiếu an ton, thời tiết khng cho php, phi trường cần sửa chữa th hnh khch rn m kin nhẫn đợi chờ. Cng chờ lu cng tốt v mấy nh hng nơi phi trường, đồ ăn thức uống chẳng ra chi nhưng gi mắc cắt cổ; thế nn cng lắm trục trặc cng hốt nhiều tiền. Tuy nhin, d xe bạn hỏng hoặc chỉ đến trễ dăm ba pht v chấp nhận đợi bay chuyến kế tiếp, lỗi tại bạn, v phải đng tiền phạt. Lối ăn ni của bọn ph thủy cũng kỳ cục; mới gặp mnh, ci miệng d xinh xắn đến mấy cũng cứ theo thi quen pht ngn những cu ni chẳng dễ thương cht no, May I help you, họ cứ lm như mnh l thứ bần cố nng đến xin lng thương xt che chở. M no c help chi đu! Mnh trả tiền đng hong đứng đắn m! Tệ hơn nữa, What's wrong? gy cho mnh mặc cảm lỗi lầm! Cũng tại ti khi mua v trn internet đ khng để về thời tiết. Tiến đến quầy v, ti hỏi nhn vin trực số điện thoại ring về chuyến bay để lin lạc khi c chuyến bay cũng như tin tức dự đon về thời tiết,
    -Cho d thời tiết thuận tiện ngay lc ny th chuyến bay vẫn phải đnh lại tới sng mai theo thường lệ v phi hnh đon đ ra về. Xin ng vui lng gọi lại tối nay nhưng tốt nhất l sng sớm ngy mai bởi chng ti cũng chư a thể biết đch xc về điều kiện thời tiết như thế no...

    D đ uống hết ly cối c ph, ti vẫn chưa hon ton tỉnh hẳn, c lẽ do kết quả của những ngy di thiếu ngủ cộng thm qu khứ mơ mng đ mấy chục năm chm vo qun lng nay c dịp gợi nhớ.
    * * *

    Sự hiện diện của ti km theo mấy thng sch vở cũng như đồ đạc c nhn khiến bố mẹ ti ngạc nhin. Ti vội trnh by tm tắt sự thể thn trai thời loạn v giải thch đng no ngy động vin cũng trước kỳ thi cuối năm nn th rằng nhập ngũ cn c cơ hội chọn lựa sau ny hơn l rơi vo thế bị bắt buộc khng quyền ưu tin. Bố ti lặng người nhn khoảnh rau thơm đủ loại trước sn. Mẹ ti thở di chẳng biết bao nhiu lần. Ti hiểu, bao nhiu hy vọng của gia đnh đổ dồn nơi mnh giờ trở thnh my khi. Người em gi gip ti đ phải nghỉ học năm nay v kinh tế gia đnh dẫu đ c t ti nhất, giờ đang dạy mấy mn cho lớp nhỏ thuộc một trung học tư thục.
    -Ti đ bảo với ng hỏi vợ sớm cho n để gia đnh c nề nếp v thời buổi ny ai biết đu m lường, nhưng ng cn muốn nh c ng cử cho hạnh mặt với đời... Đấy, chỉ cn hơn thng nữa n ở nh, ng lo sao th lo, người ta đ chờ cả mấy năm rồi...

    Như từ trời rớt xuống, điếng lng! Ngay khi vừa xong kỳ thi t ti hai về tới nh, ti đ nghe long thong bố mẹ bn tnh với nhau về chuyện gia thất... Thế nn lc biết mnh đ đậu t ti hai, ti trnh by với ng b định tiếp tục đại học v lng chưa hề nghĩ g đến chuyện vợ con. Tưởng rằng như thế đ yn, ai ngờ vẫn cn dy dưa nn cảm thấy tội cho người con gi no đ chưa bao giờ được nghe ti d chỉ một đi lời ỡm ờ tỏ tnh m đ chống cho chờ đợi những mấy năm. Nửa phiền lng, nửa cảm thấy tội nghiệp cho thn phận người con gi chn qu nhưng v qu gấp gp, ti cần thời giờ suy nghĩ để giải thch với bố mẹ về chuyện gia thất. Lng ti cn ở mi đu đu; thch c bạn gi hợp nhn học năm thứ hai trường luật, lại mới sững sờ biết c b con chủ nh trọ thương mnh, v hai ng b cũng thuận tnh, ưng ti m đ bao lu nay ngốc nghếch khng nhận biết. Giờ đy thm một người khng tnh, khng , khng quen biết chờ đợi. Ti phải giữ vững lập trường khng quen, khng biết, nn khng thể thương. Nếu khng sẽ bị du vo thế như đi đũa lệch so sao cho bằng. Vợ chồng t nhất phải c học thức tương đương, chứ ci kiểu ng ni g, b ni thc th khổ anh trăm đường như người xưa đ dặn d. Hừ! Khng ngờ mnh c ci số đo hoa khốn khổ, lắm mối, tối nằm khng, ti tự diễu mnh, cảm thấy lng rộn vui giữa tm trạng giờ khc giở cười v quyết định của người lớn, nhất l mẹ ti. Bố ti th cn c thể dng l lẽ, by tỏ, tnh ton hơn thiệt. Mẹ ti th b l trời; bố ti cũng phải chịu thua. Ni cho đng, trời cũng phải thua v của b lun lun đng, b nghĩ thế. Knh yu bố mẹ nhưng nhiều lc ti cảm thấy thương hại bố, đồng thời nể phục lng nhẫn nhịn của ng nơi sự tnh ton sao cho gia đnh c cuộc sống ấm m.

    Hai năm trước 54, ng được tuyển chọn vo trường gin điệp do người Php đo tạo, v khi cuộc di cư xảy đến, gia đnh ti vo nam lc ấy ti mới 3 tuổi, ng phải thay tn đổi họ bởi ci gốc gc gin điệp của Ty đng được bị kinh khiếp. ng khng bao giờ dm h mi ni cho mẹ ti biết ci khả năng qu khứ đng sợ ấy lỡ b v tnh hở mồm hở miệng th chỉ thnh ga bụa sớm. Thời kỳ cn trẻ, hai ng b lm ghe đnh xiệp nơi sng lạch quanh vng Phước Ha, Chu Hải, Lng Ct, tương đối khấm kh nn để dnh được t vốn, thế m ng phải quyết định về lm vườn nơi vng định cư Gia Kiệm, vui với ry chuối, vườn rau. Au cũng l trời bắt mnh rơi vo phận số Đũa lệch, đi lc ng than thở với ti. Cũng c thể v muốn chuẩn bị cho ti t vốn liếng nhận thức về thực tại hn nhn nn ng thường nhắc nhở ngn từ m định coi bộ kỳ cục ny. Sức học của bố ti chỉ mới hết lớp đệ thất nhưng bản chất suy tư, nhận định lại vượt khỏi tầm hiểu biết bnh thường. C lẽ bởi thế ng được chọn học nghề gin điệp, ti suy đon! Mẹ ti chưa hết tiểu học v con một gia đnh dn qu tương đối khấm kh nhưng chuyn đon.
    -Ngy cn trẻ, mẹ con dễ thương lắm, ng trầm tĩnh, nhẹ nhng thổ lộ, nhưng cng lớn tuổi, lối ni dn qu ngy xưa đối với những người bnh thường th khng sao, m đối với những người để nhận thức th lại trở thnh qu ư độc c.
    -Sao bố khng giải thch với mẹ...
    -Ngy sau, khi c vợ con sẽ hiểu v muốn ni ra cũng khng thể no ni cho đng, cho chnh xc được phương chi giải thch. M khổ nỗi, cứ mỗi lần bố nhắc nhở mẹ con th b ấy lại h ho ln no l, Ấy, ng hay, ng giỏi th sao khng ra ngoi m hơn người ta đi! Ra bn ngoi đi ăn đi hội với người ta th ai ni sao cũng được, mnh th cứ cm như hến, khng dm mở miệng, m về nh th độc đon, lm kh vợ con. R l thứ khn nh dại chợ... Chỉ được một điều bởi bố đ căn dặn v đe dọa, đ l dứt khot khng được ni những lời bất đồng kiến giữa bố mẹ trước mặt cc con.
    -Th bố đợi lc no mẹ đang vui thử nhẹ nhng ni...
    -Bố đ đợi đủ mọi dịp, thử nhiều kiểu cch nhưng khng cch no, kiểu no c thể gip mẹ con thay đổi được g m bố e chỉ sứt mẻ thm tnh mặn nồng vợ chồng. Con biết, bố rất thương mẹ v cc con thế nn chỉ lo lắng lỡ mai ny cc con v v tnh hoặc qu chn thật đến độ thiếu khn ngoan sẽ bị rơi vo những trường hợp chẳng nn xảy đến. Khi cn ở trong trại, bố được huấn luyện chuyn ngnh tổ chức nn được học về những phương php nhận định cũng như phn định một số đặc tnh cc hạng người... Mi sau ny khi chuyện xảy đến bố mới nghiệm được cu ni của một chuyn vin, Cc anh nhớ cho rằng, người ta khng thể no bổ đầu một con b để nht c ch vo cho n khn ln được. Th con người ta cũng thế, nếu khng được để huấn luyện, dạy bảo, ngăn ngừa trước, sau ny khi đ nhập tm, qu quen với những lề thi hoặc thi độ, lời ăn, tiếng ni th kệch sẽ khng thể no nhận thức được phương chi thay đổi...
    -Thế bố khng tin hoặc khng nghĩ được một người c thể thay đổi chỉ trong một tch tắc...
    -Trường hợp ny phải trả gi qu nặng, m ai muốn trả bất cứ gi no. Chỉ trong những trường hợp thập tử nhất sinh, tm thức con người bị căng thẳng qu độ mới pht sinh phản ứng chẳng ngờ... Nhưng cũng cn ty, nếu người no đ khng được sinh ra để thức ngộ th cho đến mun đời cũng khng hơn chi v ngay chnh họ đ khng nhận biết nn khng thực lng khao kht. Con c để c những người chưa bao giờ ăn thịt d chẳng hạn, đến khi được mời, họ đ khng dm thử v cho rằng họ khng ăn được thịt d.
    -Vậy nếu gặp trường hợp khng thể kiếm được bất cứ thứ g ăn sống người m chỉ c thịt d...
    -Th đ rơi vo trường hợp trả gi mắc mỏ bởi con vẫn cn chưa thực sự nghiệm đng thực tại được gọi l thập tử nhất sinh...

    Khng thể no ngờ được bố ti c nhận thức thm trầm như thế. Chỉ cn hai thng nữa tới kỳ thi t ti hai nhn một buổi chiều chẳng hiểu sự đi c pht xuất từ đu khi mẹ ti bn hai xe chuối mới thồ từ rẫy về tới chợ, thấy bố c vẻ buồn, trầm lặng, ti rủ ng đi bch bộ nơi một đường giong trước nh dẫn su v cnh đồng. Xưa nay, bố ti khng nghim khắc nhưng rất để theo di từng đứa con. Nhiều chuyện xảy ra mi tận đu đu về đủ mọi phương diện, ng kiếm cch, bằng cớ ny hay l kia, đem ra phn tch v đặt thnh vấn đề, thm những lời gio toa trước về những hậu quả nếu chuyện đ c thể xảy đến bất cứ ai trong chng ti. C lẽ mẹ ti bị nghe qu nhiều nhưng khng để hoặc khng hiểu tại sao bố ti c thi độ như thế nn coi thường chăng...
    -Mẹ con rất chn thnh, tuyệt đối thương con ci... nhưng chỉ tội khng để nhận định chi hết m thường chỉ phản ứng theo thch, tnh cảm c nhn... Thế nn, nếu bố chết trước th với tnh cch ấy, mẹ con sẽ phải chịu nhiều phiền h...
    -Vậy trước khi cưới, bố mẹ c biết nhau khng...
    -Bố theo đuổi mẹ con những hai năm, ng b ngoại con đ c lần nhận trầu người khc rồi ấy chứ... Nhưng cũng chẳng qua duyn số. Đu phải bố thch hay m mẹ con m qun nhận định hay phn tch thiệt hơn c thể xảy ra sau ny. Ngy xưa mẹ con rất dễ thương đồng thời lại t ni... Đu ai ngờ văn ha địa phương thấm nhập tận xương tủy con người d c muốn gột tẩy cũng khng thể được, phương chi đối với trường hợp khng để nhận thức. Người nhận thức thay đổi như kết quả của suy tư. Người khng nhận thức học theo những hnh thức phiến diện bn ngoi. Con thử để , cũng hai người mặc hai bộ đồ giống nhau, sống trong cng một gia đnh nhưng tư cch, thi độ hai người đ khc nhau ty thuộc sự nhận thức của mỗi người. Người khng nhận thức giống như con khỉ bắt chước, thấy sao lm vậy, nn người ta đ dng ci bnh c miệng chỉ lọt bn tay người lm bẫy bắt khỉ. Nơi những ba rừng su, họ cột những bnh ấy vo gốc cy, mang đến một rổ tri bắp, đổ xuống đất cho cc con khỉ đang leo tro trn cy nhn thấy. Đoạn họ nhặt những tri bắp bỏ vo bnh, lại th tay lấy bắp ra đem nht một vi tri ngang hng v bỏ đi. Mấy con khỉ bắt chước theo, thấy trong bnh c những tri bắp th tay lấy nhưng khng sao rt tay ra được v cứ khư khư nắm chặt tri bắp. V người ta trở lại bắt khỉ...

    Ti cười đau cả bụng... Khng ngờ bố ti giải thch nhận thức bằng những sự việc cụ thể rnh mạch như vậy m vẫn phải lặp đi lặp lại Đi đũa lệch, rồi lại cn ci số, ci vận... quả l rắc rối cuộc đời. Dĩ nhin với c tnh suy tư thm trầm lại được huấn luyện với một khả năng lnh đạo chuyn mn về tổ chức như thế, bố ti c ci nhn khc hẳn với những người chung quanh nn ước vọng của ng cho con ci lẽ thường khng giống như mẹ ti, ngược lại hon cảnh thực tại no c bao giờ chiều lng người, chắc lng ng phiền muộn lắm. Nghĩ như vậy, ti định bụng sẽ ni chuyện ring với ng vo buổi tối sau khi cơm nước để d v dẫu sao ti cũng khng muốn ng phải mang niềm thất vọng qu lớn bởi nỗi thất vọng no chẳng lớn hơn diễn tiến thực tại do được thăng hoa từ ước mơ. Đng khc, quan niệm về hn nhn đối với ti đ vượt khỏi nề nếp ng cưới vợ cho bố th bố cưới vợ cho ti.

    Đồng rằng Lấy vợ xem tng, lấy chồng xem giống l điều cần thiết v nn để t nhất trnh cảnh đũa lệch. Dẫu thời nay quan niệm mn đăng hộ đối khng cn được đặt thnh vấn đề bởi ngăn cản những hủ tục pht sinh từ n nhưng xt ra n được pht xuất từ kinh nghiệm thực tại dẫn đến nhận thức hn nhn; n c ci hay của n chứ nếu khng sao đ c thể đứng vững v ngự trị nơi tm no con người đ bao nhiu thời đại. Suy xt cho cng th căn nguyn cho một gia đnh hạnh phc lại ty thuộc sự nhận thức của đi vợ chồng. Cuộc đời, hon cảnh thay đổi tất nhin tm tr v cuộc sống con người thay đổi. Bởi vậy nếu con người khng để tm nhận định th chắc chắn sẽ phải đối diện với những kh khăn chẳng nn c. Nơi cuộc sống hn nhn, một người nhận thức m người phối ngẫu lại ỳ ra th quả l điều khổ tm một đời. Kể ra người xưa kh thm trầm nn đ để lại cu ni nghịch thường, Củi mục dễ đun, chồng cn dễ khiến, đồng thời lại đưa ln cu, Tưởng rằng củi mục dễ đun, ai ngờ củi mục khi um cả nh. Nhận biết những g bố ti đ phải gnh chịu nơi tm tư, ti lại thấy cng phải ni chuyện với ng nhiều hơn. Ti c nn dng cả cuộc đời mnh đnh canh bạc lm hi lng bố mẹ nhất thời khng. Đng khc, cuộc chiến ny rồi sẽ đi về đu v đời lnh trng no ai biết sống chết lc no, phỏng ti nhẫn tm đủ để ko thm cuộc đời người con gi no đ lm con cờ th cũng chỉ v muốn lm hi lng bố mẹ lng khng. Chỉ t bữa nữa ti phải ln đường v ngy về lại v hạn định v cũng c thể chẳng bao giờ về, ti c đủ can đảm đối diện thực tại để c được quyết định sng suốt hầu sau ny khỏi phải ăn năn hối hận khi sự thể xảy đến ngoi dự đon. Ti khng gặp trở ngại với thn phận con người giữa thời cuộc chẳng đặng đừng nhưng lại kh nghĩ với tm trạng khc biệt của người thn. Lng rối như tơ v, xch chiếc giỏ đ qu quen thuộc vo những ngy cn ngồi ghế trung học, bước xuống đm ruộng nước pha trước nh kiếm mớ ốc đem về nham bng chuối uống rượu với bố chiều nay.
    -Con xch giỏ đi đu vậy, bố ti ln tiếng.
    -Con định kiếm mớ ốc về khu ra nham bng chuối bố con mnh nhậu tối nay. Dạo ny bố cn đặt lờ cua nơi hũng chuối nữa khng... Vậy nh mnh cn được mấy chiếc ống lươn? Con định tối mai mnh nhậu lẫu lươn, ăn canh cua rốc. By giờ hơi trễ, đạp xe vo rẫy cũng hết nửa tiếng th đu c giờ m sửa soạn... Cả mấy năm nay, chỉ những ngy h mới c cơ hội ăn ốc nham bng chuối... Tiếc qu, vẫn cn thiếu b...
    -Nh mới đnh đụng con heo, thiếu g b... để ti đi với anh , hai người bắt ốc cho mau. Quay qua mẹ ti ng ni,
    -Con Loan sắp dạy học về, b bảo n đạp xe đi mua cho ti lt rượu để ti pha vo bnh rượu thuốc đ ngm su thng... chất thuốc đặc qu... B cũng lạng dm cho ti t b thi đĩa nem, tối nay bố con ti thử đối ẩm một bữa...
    -Vậy ng c muốn mời ng b Thnh khng...
    -Nếu b c ấy th bảo con Loan bắt thm con g trống thứ nh m lm thịt. G luộc, lng nấu miến, nem thnh v ốc nham bng chuối... , đem kho mấy con c tr ti đang rộng đ lm đồ mặn ăn cơm. Bố con ti đi cỡ hơn tiếng sẽ về lm thịt g; b nhớ ni con Loan đi mời ng b Thnh...
    Hai bố con ti kẻ trước người sau ra khỏi cổng băng ngang đường giong bước xuống bờ ruộng.
    -ng b Thnh l ai vậy bố m con khng biết...
    -B ấy l bạn hng xm của mẹ con ngy xưa mới nhận ra nhau cch đy hai năm sau khi con đi Si Gn học được một năm. Con gi của ng b ấy nghe đu năm ngoi học luật ở Si Gn. Mẹ con ưng con b đ rồi to nhỏ với b bạn định hỏi c ta cho con. Bố ngăn cản khng được, con biết tnh kh mẹ con m... Nhưng v khng muốn con xao lng việc học bố phải ngăn chận đủ mọi cch, viện đủ l lẽ để mẹ con khng được cho con biết. Hơn nữa, bố nghĩ, hn nhn l việc hệ trọng một đời người, thế nn đợi khi con học xong đi lm rồi tnh chuyện cũng khng muộn. Đng khc, qua kinh nghiệm cuộc đời, bố thấy vợ chồng cần phải c một sự học thức tương đương. Cứ bnh thường chỉ vi thng nữa con ra cử nhn th người vợ t nhất cũng phải năm thứ hai, thứ ba đại học, tốt nhất l cũng cử nhn. Dẫu con người khng được sinh ra để lm cng cụ cho học thức nhưng học thức lại l phương tiện gip con người sống thức hơn, sống cho ra con người hơn. Tuy nhin, cũng chỉ v khng để nhận biết, người ta đ coi sự học hnh l cng cụ kiếm tiền, hoặc danh dự, sao cho vinh thn ph gia. Thế nn, cuộc đời ny đ khng biết bao người c học nhưng cuộc sống lại v thức. Con thử nghĩ coi, đem bộ quần o đẹp đẽ, mắc tiền mặc cho con khỉ th con khỉ c thể biến thnh người được khng, v nếu đem vng bạc, chu bu đeo cho con khỉ th gi trị cuộc đời một con khỉ c thể no so snh với một người dốt nt ăn mặc rch rưới khng. Nơi phương diện nhn bản, học thức cũng chỉ l bộ quần o khoc thm cho con người dẫu gip cho con người nhận thức để sống thức hơn. Bởi vậy nếu đ khng thức th bằng cấp đến mấy chưa chắc đ nhận ra gi trị cuộc sống m chỉ trở thnh gnh nặng cho cuộc đời, gy thm nhiều phiền h rắc rối cho những người khc m thi.
    -Bố ni như thế th coi chừng sự học thức đu lin hệ g đến hn nhn m điểm chnh yếu lại l đặc tnh nhận thức nơi con người...
    -Như vậy l con chưa nghĩ g về chuyện hn nhn?
    -Chưa đu bố. Mặc dầu thch một đi người con gi thấy hợp nhn với mnh nhưng quả thật con chưa c thời giờ nghĩ tới v cũng chưa muốn nghĩ tới bởi sự nghiệp đ c g đu. Lm rẫy cuốc vườn th chưa c vốn mua đất đai; lm ngnh nghề no lại cũng cần vốn... m đi lm thu như dạy học th đu đ học xong nhất l lc ny phải nhập ngũ. Cũng may dạy km cho con gi chủ nh, con khng phải trả tiền nh, tiền ăn nn khng cần phải đi dạy thm để dồn hết vo việc học... Ai ngờ...
    -Bố nghe long thong th con gi nh người ta học đệ nhất th cũng lớn rồi; con c tnh g với c ta khng m chưa nghĩ đến chuyện hn nhn...
    -Khng c đu bố. Sng nay trước khi bước ln xe con mới biết người ta để con thi, trong khi con lại để một c b học năm thứ hai trường luật... Nhưng con thiết nghĩ, chuyện hn nhn l chuyện một đời... Cứ nhn vo gia đnh mnh... Bố biết, con rất thương mẹ nhưng lại hiểu nỗi khổ tm của bố do đ con đặt rất nặng về việc hn nhn... M con người th thay đổi lm sao c thể dự đon được những sự đổi thay nơi một tương lai khng c chi lm căn bản suy luận. Bố đu cấm con quen biết... chả lẽ bố khng nhớ đ c lần ni t nhất phải học năm thứ hai đại học bố mới chấp thuận cho c bồ... Thế nn nếu c thương yu ai, c g đu m ngại ngng khng cho gia đnh biết. Hay c lẽ quan niệm yu thương của con khc với những người đồng thời chăng... Con biết bố theo di con rất kỹ... Nghề của bố m...
    -Con ni đng. Qua thi độ, cử chỉ của con, bố biết con chưa để g đến chuyện hn nhn m mẹ con lại cứ muốn theo ring lo cho con. Cho tới tuổi ny v đ trải qua những thăng trầm trong cuộc sống bố mới thấy người ngy xưa cũng như ngy nay đ qu coi thường về việc gio dục hn nhn. Cuộc đời một người ngy nay, tạm tnh từ nhỏ đến hết t ti hai, vị chi bnh thường l 12 năm, nếu học hết đại học tất nhin 16 năm để chuẩn bị cho tương lai. Chỉ v muốn c cuộc sống kh hơn, ni cch khc, muốn c cng việc lm ăn dễ thở hơn m người ta đ phải chuẩn bị hơn 12 năm trong khi hn nhn l cuộc sống chung một đời th chẳng c ai để chuẩn bị, khng ai nghĩ đến vấn đề nếu muốn c một gia đnh như thế no th mnh cần biết những g v người bạn đời mnh sẽ v cần phải như thế no... Thật đng buồn v đng thương cho con người... chỉ v thiếu thức nn phải chấp nhận hoặc phải trả gi qu mắc mỏ. Ay l ti chỉ đưa ln nhận định từ chnh cuộc đời mnh...
    -Con nghĩ đủ rồi bố. Bằng ny khu ra cũng được một t, nhậu tuyệt c mo...
    Hai bố con ti vừa lượm ốc vừa ni chuyện. Những con ốc xấp xỉ ngn chn ci, lưng một giỏ. Loại ốc nứa ny rất mau lớn, bo ngậy... đem hấp với cht muối, mẻ, bỏ vo mấy l chanh, nhậu đế th trời đất khng biết sẽ lăn quay lc no. Nếu đem đập bể trn ốc, hấp sơ ln cho dễ khu rồi nham với mẻ xo chn thm cht mắm tm, trộn với b, l chanh thi nhuyễn cng cc loại l thơm v bng chuối hột thi mỏng đ được ngm nước muối cho hết cht th nhậu chỉ c thiếu chết.
    Thế m hai tiếng đồng hồ tri qua thật lẹ. Hai bố con ti vừa bước tới sn th c tiếng người con gi nghe kh quen thuộc,
    -Anh Hng...
    Ngạc nhin, hướng về pha pht ra tiếng ni th ra H, c b học năm thứ hai luật, ti thch...
    -Ua, sao em ở đy... Ti ngớ người, chẳng biết mnh ni g...
    -Thế anh khng muốn cho em ăn cơm mời...



    Ti chợt hiểu H l con ng b Thanh. Ti thch nng, để nng nhưng mới chỉ gặp nng độ năm bảy lần trong thời gian hơn một năm, từ đầu năm thứ ba đại học. Được biết tn nng do những người khc gọi, v những lần gặp gỡ đều c hơn km hai chục bạn b sinh vin quen biết trong những trường hợp tụ họp ny nọ nơi một vi gia đnh ở Si Gn hoặc vng phụ cận. Ti nhớ lần gặp gỡ v c cơ hội ni chuyện ring với nng chừng mười pht đ l lần về Li Thiu cng với một số bạn khc nơi gia đnh một người bạn chung lớp; H được mời v l bạn học với em gi của anh ta. Tướng t của ti cũng khng đến nỗi tệ, ở lứa tuổi thanh nin ai khng thế, nhưng tự thm tm ti biết mnh nht gi. Nht gi khng phải v khng biết tn gi hoặc e ngại điều chi, nhưng điều chắc chắn đ l ti c tự i kh cao. Hơn nữa, mặc cảm con nh ngho, quần o chỉ đi ba bộ thay đổi sinh ra l ph lc chưa lm g ra tiền nn khng dm quen thn, quen thn tiền đu đưa em đi ăn kem, dạo phố, trong khi phương tiện di chuyển chỉ l chiếc xe đạp đ c tuổi. Bởi thế, thch nng nhưng ngại gặp, ngại thn thiện do đ khng dm hỏi nng qu qun ở đu hoặc gia đnh như thế no dẫu c dịp. Hỏi về nng, bị hỏi ngược lại th sao ăn ni, sao dm khoe khoang tnh trạng ăn nhờ ở đậu của mnh. Nhiều lần định xin dạy nơi mấy trung học trường tư nhưng suy đi tnh lại, ti tự nhủ hy rn chịu trận đi năm bởi muốn lấy cho xong hai cử nhn cng một lc. Gặp nng đột ngột lại ph hợp với định của mẹ, ti chợt c cảm nhận dường như l trời...
    -Ua, hai anh chị biết nhau từ bao giờ... Loan ln tiếng, m c vẻ thn thiện qu ta...
    Ti tỉnh hồn, ging mu văn chương văng ra,
    -Hữu duyn thin l năng tương ngộ.
    Khng dấu diếm g được v nng đ đến tận nh mnh, trng thấy đầy đủ gia cảnh th chỉ cn nước trổ ti đnh đo miệng để đn p mặc cảm thn phận ngho tng...
    -Em nghĩ anh sẽ bị ngạc nhin chứ ai ngờ cng lao ăn ni, ni nỉ rước được nng cng cha tới đy kể như cng khống...
    -Em dẫn H ra sau vườn xem c tri măng cầu hay mt tố nữ no chn chưa về lm sinh tố để anh nham ốc. M em đ thi bng chuối chưa?
    -Em đu nghe mẹ ni chi, chỉ mới lm thịt xong con g. Để em lm ốc, anh đi hi bng chuối hột... em sợ rắn lắm...
    -Oc nham như thế no? H ln tiếng.
    -Dễ m, chẳng cần học cũng biết. Chị muốn biết th đi lm ốc với em. Loan đn lấy giỏ ốc trong khi ni, đoạn hai người tiến về pha sn hồ cạnh giếng nước...
    Gh v nh bếp ti lấy con dao phay tiến về hướng mấy bụi chuối gc vườn. Lấp pha sau đm l c một buồng chuối sứ chn được gần hai nải, hạ thn chuối cắt lấy buồng đoạn kiếm nơi bụi chuối hột... may, c được một buồng mới trổ được 5 nải... ăn cng ngon, ti cắt bng chuối v xch cng buồng chuối sứ đem về.
    -Anh kiếm đu ra buồng chuối chn ngon vậy? Loan ln tiếng khi thấy ti bước tới gần. Mới chiều hm qua em để khi cắt rau lang cho heo m đu thấy chi...
    -N ở trn cy chuối m...
    -Ai khng biết n ở trn cy chuối, chẳng lẽ ở chợ, nhưng em muốn biết n nằm gc no m nhn hoi khng thấy. Nếu khng c anh chắc n chn rũ...
    -C lẽ đ l duyn! Nếu em thấy n hm qua th sao c được mấy tri chn cho anh...
    -Th c bao giờ khng c phần cho anh đu nhưng chỉ hơi trễ...
    -Nghĩa l sao? H hỏi.
    -C em ti khng ăn chuối chn m lại thch chuối ương ương cht l... Thế m khng hiểu sao lại rất dễ thương. Vậy đ c anh chng no trồng cy si em chưa?
    -Lm sao em biết được lng người nếu khng để ! M nếu c cũng chả c g đng ni v em muốn học Văn Khoa. Năm nay em để dnh tiền cho sang năm đi học lại cho xong t ti hai... Hy vọng sau đ anh c thể gip em theo học đại học... th c g đu phải để đến mấy cy si...
    Hai nng, mỗi người một chiếc muỗm ty đập trn ốc đ gần xong. Ti lấy thau nước, ha muối đoạn bc vỏ gi v thi bng chuối... Rau chuối mới nở ny ăn ngọt v dn, ti thầm nghĩ, dự định thi xong, vắt thm v nước một tri chanh...
    -Loan, em hi dm anh tri chanh... nhớ bất thm mấy l chanh non nữa...
    Loan nhn ti hy mắt... c lẽ nng nghĩ ti muốn ni chuyện ring với H nn khng ni khng rằng bỏ muỗm, rửa tay đi về pha sau nh nơi c vườn cy ăn tri, phần đất trống dưới gốc cy được trồng rau lang cắt ngọn nui heo thay v để cỏ mọc.
    -Anh cần chanh lm g. H ln tiếng.
    -Lc ny khi cắt bng chuối ti qun khng hi tri chanh để vắt vo nước muối cho rau chuối khỏi bị nhựa đen.
    -Dng dấm tiện hơn... lỡ tri ma chanh lại phải mua mất cng.
    -Khng c chanh dng dấm cũng được nhưng dẫu chua, chanh vẫn mang vị ngọt khiến rau chuối ăn ngon hơn...
    -Sao an ni chanh mang vị ngọt.
    -H c để khi ăn chanh chấm muối ớt... thấy vị ngọt khng.
    -Mới nghe đến chanh chấm muối đ thấy ngọt rồi, ngọt vị nước miếng...
    -Chng ta rất t khi để đến những chi tiết nhỏ nhặt được coi như qu thường. Tuy nhin nếu để sẽ thấy lắm điều th vị...
    -Anh thử cho th dụ.
    -Đ bao giờ H thử ăn cơm khng, chầm chậm nhai để thử cho biết r mi vị của cơm thế no chưa?
    -Chắc chắn chưa... Quả thật em chưa bao giờ để chuyện cỏn con ny; thế mới biết cả đời ăn cơm m đ khng biết vị cơm thế no. Em nghe Loan ni anh mới về trưa nay...
    -Vng, ti trở giọng nghim trang, ti đ nộp đơn nhập ngũ v chỉ cn hơn thng nữa ở nh.
    -Sao, anh đang học dở dang... Vậy anh khng c hon dịch học vấn sao?
    -C chứ nhưng sắc lệnh động vin rơi ngay vo tầm tuổi của ti. Lệnh động vin c hiệu lực trước kỳ thi ra trường hai thng. Thế nn ti ghi danh nhập ngũ để khỏi bị rơi vo tnh trạng hiện dịch, sẽ bị hơi kh khăn sau ny.
    H liếc nhn ti, dường như c điều g muốn ni nhưng vẫn giữ im lặng, tiếp tục đập ốc.
    -Anh chị c chuyện g b mật đang ni sao lại im lặng...
    -Anh vừa trả lời cho H biết cn hơn thng nữa anh nhập ngũ...
    -Vậy l thế no! Hn chi em thấy mấy gio sư biệt phi c vẻ xn xao...
    -Thế cn chuyện của anh chị?
    -Em muốn ni chuyện g?
    -Anh cn giả bộ nữa ư! Chị H, ni cho anh ấy khỏi giả vờ!
    Thế ra H v Loan đ biết nhưng chỉ mnh ti mới được biết. Tuy nhin, để dễ ăn ni sau ny, ti cần phải ra vẻ khng biết.
    -C chuyện chi vậy H... Nếu ti khng lầm th đy l lần thứ tm ti gặp H v cũng l lần đầu tin gặp H tại nh ny...
    -Anh chị hẹn nhau những bẩy lần trước rồi ư? Thế sao anh cn giả bộ khng biết...
    Mặt H đỏ như gấc chn... nhưng thi độ nng rất bnh tĩnh...
    -Anh nhớ kh giỏi, H điềm tĩnh ln tiếng. Lần cuối gặp anh ở Li Thiu, em đ hơi ngờ ngợ v anh c nt kh giống Loan, lại nghe ni anh học hai phn khoa, khoa học v văn khoa... nhưng thấy anh c vẻ kn đo nn chẳng biết thm được g. Bởi vậy chợt gặp anh ở đy v qu ngạc hin nn em bật ln tiếng gọi...
    -Nhưng ci Loan ni chuyện g, anh c biết chi đu... Em thử nhớ lại coi, gặp nhau mấy lần, anh đu biết em l ai, chỉ biết tn do người khc gọi. Khng bao giờ hỏi con ci nh ai, địa chỉ chốn no, ưng g, muốn g, hoặc cn độc thn hay đ c chủ...
    Giả đ như đ trng đi, ti mở my pht thanh.
    -No by giờ thử khai l lịch để ti kiếm lại hồ sơ xem đ được cất giữ nơi đu...
    Chẳng c bi học văn chương no dạy ti tn gi bậm trợn như thế ny. Kể ra ci miệng của ti cũng kh trơn tru, kịp thời ứng biến.
    -Thế ra anh xi Loan gọi em đến đy để thẩm vấn...
    -Ơ hay ci b ny, em năn nỉ chị đến kh cả nước bọt m no c biết chị ở nh. Anh ấy c trả cng em đu v đi dạy học về, c thấy mặt mũi anh ấy dạo ny mo, trn thế no đu th sao m chi dm bới ra vụ thẩm vấn. Phiền thật, ng b ni khng sai... Ở đời c bốn ci ngu m lại vấp ngay phải ci ngu thứ nhất...
    -Người ta đang tập sự tại ta n. Hy ni cho anh biết chuyện g m em bảo H ni...
    -Th chuyện hai anh chị...
    -H, chuyện g vậy. Ti cố tnh tỏ ra như qu v tư...
    -Em cứ tưởng anh biết v anh chị đ hẹn h nhau... Quả b ci lầm... Thế sao nghe m với bc Thnh gi hẹn h xui gia... Loan chm v.
    -Th đ l chuyện của hai b ấy chứ mắc mớ g đến anh. Phương chi em chỉ nghe hơi, ngồi ch rồi gn p...
    Ti tỉnh queo cố bới bất cứ g lấn t để biến chuyện tnh cảm thnh thường tnh, khng quan trọng, với ẩn dẹp tan tnh cảm nếu c nơi H trong khi H trn mắt nhn với nt mặt tỏ lộ sự lạ lng. C lẽ nng ngạc nhin v ti khng biết g th t m v bỗng nhin hm nay ci miệng của ti linh hoạt khc thường, chẳng b lại những khi gặp bạn b... như H đ biết...
    -Ngy mai mưa lớn... H ni khng đu vo đu.
    Ti đ đon trng.
    -Chị ni g... Mưa th mắc mớ g tới mnh chiều nay...

    Ti hiểu H; thật phin, ti đang kiếm đường cởi tri th nng mang chủ cột thm. Nỗi đau no đ bng ln nơi tm tư. Ti thch nng ngay từ khi mới gặp nhưng chưa bao giờ ni d chỉ một cu bng gi tỏ tnh. Ti biết thn phận cũng như giới hạn của mnh thế nn khng dm đa giỡn với tnh cảm. Hơn nữa, tự i ti to như tri ni nn khng dm nổ bậy. Nổ bậy sẽ bị khinh khi. H ni sắp mưa m chỉ cc nghiến răng. Những lần gặp gỡ cng với bạn b, ti rất t ni; t ni v mặc cảm... Bỗng hm nay thấy ti ba hoa chch che, nng ni ln sự ngạc nhin... nng đ để ti kh nhiều! Nhận biết được điểm ny, lng ti t ti. Ti thch nng. Đng! Nhưng khi biết nng để nhiều đến mnh trong trường hợp khng biết ngy mai mnh sẽ ra sao khiến mối thương cảm nổi ln. Nếu nng đ khng để g đến ti, d mang mặc cảm đau xt nhưng ti sẽ cảm thấy yn lng bởi sau ny mnh c mệnh hệ no th cũng khng lm phiền lng nng. Hiện giờ, nng đ biết định của hai b mẹ lại nghing chiều chấp thuận m ti th khng thể nhẫn tm... Phỏng cn nỗi phiền h no lớn hơn!
    -Tại em biết nhiều qu... Ti ni gọn lỏn.
    -Chị trả cng năn nỉ cho em đ phải khng? Loan chỉa mũi di về pha H.
    -Oan Thị Knh, ti no dm đụng chạm đến chủ nh khi được mời ăn cơm... Tự dưng tội đổ vo đầu. R qut lm, cam chịu.
    H ni thế ăn v, cố tnh đứng vo phe với ti; điều ny cng khiến ti bối rối khng biết phải giải quyết cch no. Qut lm cam chịu. Lỗi tại ti, nng phải gnh. Hừ, thch người ta, đến lc biết được người ta thch mnh th lại bối rối như bố vợ bị đấm...
    -Kẻ tung, người hứng hn chi em bị coi l thứ lắm miệng... Như vậy người đời xưa đ qu sai lầm.
    -Người xưa ni g m Loan cho rằng sai lầm... H hỏi.
    -Th cũng chỉ v thời nay no c ai coi thứ b c l ci qui g...
    Mặt H lại hồng ln. Phiền to rồi, miệng lưỡi con em ti sao dạo ny qu quắt đến thế. Mới đi dạy học mấy lớp nh được vi thng m đ c vẻ sắc sảo... hn chi muốn học văn chương. Khng cảm nhận được nỗi phiền h nơi ti, hai người cứ một mực ni ăn v, ti đnh kiếm cớ rt lui để suy nghĩ, dn trận. Cũng may, ti vừa thi xong bng chuối hột v ốc đ chuẩn bị xong. Quăng những phần dư của bng chuối vo đống rc, ti rửa dao, thớt. H v Loan cng v bếp xo ốc, ti rửa rau chuối...

    -Xin cho hai bc, ti ln tiếng khi vừa bước tới cửa, tay bưng khay thức ăn đặt ln bn.
    -Anh Hng mới về chơi! Ba của H ln tiếng.
    -Thưa bc chu về chuẩn bị nhập ngũ...
    -Thế cn việc học hnh sẽ ra sao?
    -Thn trai thời loạn m bc. Chu đ nghĩ hết nước nhưng khng cn cch no. Bn đại học Khoa Học khng đến lớp được kể như xong. Ở Văn Khoa, kỳ thi sẽ rơi vo trng thời kỳ su thng huấn luyện tại qun trường nn đnh phải đợi tới năm sau. Cho đến giờ chu cũng chưa biết r chương trnh huấn luyện sĩ quan Thủ Đức được sắp xếp như thế no v đợt tổng động vin ny sẽ c qu nhiều sinh vin do đ trường Sĩ Quan Thủ Đức khng thể no chứa hết. Nghe đu những lớp huấn luyện kiến thức điều hnh chỉ huy cần được phn phối để giảng dạy nơi cc qun trường khc mới c thể kịp thời đp ứng. V nếu sự thể diễn tiến đng như dự đon, nhanh lắm cũng phải tm thng sau mới được bổ nhiệm qua đơn vị. Thế nn c muốn suy nghĩ, tnh ton cũng khng thể được lc ny nn đnh ph mặc cho vận trời...

    Lc ấy Loan v H cũng đang sắp xếp mấy đĩa thức ăn v so chn đũa, ti cố tnh bung mấy lời Tnh ton cũng khng thể được... nn đnh ph mặc cho vận trời hầu nu cớ chặn đứng những chuyện toan tnh hn nhn. Cuộc đời chưa biết đi về đu nhất l trong thời buổi loạn lạc khng hiểu sống chết lc no th cn ni chi đến việc cưới hỏi. Thật kh cho ti chấp nhận cảnh cưới vội cưới vng trước khi nhập ngũ... Đi lnh thời loạn chứ đu phải đi lm quan thời bnh. Cưới vợ rồi nhập ngũ th tm tr đu để học tập, huấn luyện! Khng thể hiểu được, cứ như chuyện cưới chạy tang, tệ hơn l đng khc v cưới chạy tang th đi vợ chồng mới cn c ngy giờ ăn ở với nhau. Đng ny, đ biết r sự thể chia ly chỉ mấy ngy nữa sẽ xảy đến th niềm vui ngy cưới chỉ l gượng gạo, no vui th g. Nghĩ đến cảnh người vợ mới cưới mếu mo, dng dằng tiễn chồng ln đường nhập ngũ m đau lng, ti khng thể no chấp nhận nỗi thương tm ấy.
    -Ti nghe ni cn đu những gần hai thng nữa mới tổng động vin m...
    -Thưa bc, c học thm hai thng nữa th ngy tổng động vin cũng trước kỳ thi hai thng. Hơn nữa, rơi vo trường hợp tổng động vin sau ny sẽ khng c ưu tin chọn binh chủng, ngnh nghề, cũng như đơn vị, nghĩa l bị sắp xếp thế no đnh rn chịu, chỉ hơn lao cng chiến trường. Bởi thế, nếu tnh chuyện sau ny th mnh phải đầu đơn nhập ngũ thay v hiện dịch...
    -Thế những người hiện dịch c giờ để học cho xong khng...
    -Nhập ngũ hay hiện dịch cũng vo qun trường cng một ngy. Nhập ngũ th chưa đến hạn kỳ đ xung phong ghi danh nn thuộc hng trừ bị. Hiện dịch th khng cần ghi danh trước. Sự khc biệt chỉ l ghi danh tự nguyện hay chấp nhận bị động vin... v sau ny khi ra đơn vị, những người c tn trong danh sch trừ bị được quyền ưu tin chọn trước.
    -Thế by giờ anh định ra sao trong hơn thng ở nh... Mẹ ti ln tiếng, giọng b c vẻ nn nao.
    -Th mẹ đ biết, sự thể đ r rng đu cn g m tnh với ton nữa. Mấy ngy chờ nhập ngũ, con sẽ coi lại vườn tược xem c thể lm g cho gia đnh để lc ra đi yn lng. Khi ra trường, may ra con c thể được chọn đơn vị gần nh... v đợi đến năm tới thi cho xong bằng cử nhn văn chương rồi sau đ mới tnh chuyện xin chuyển sang ngnh gio sư biệt phi nếu thời cuộc sng sủa hơn. Con định ken thm cỡ hai chục hom lươn cho bố xi dần, lm thm mấy lờ bắt cua... Tối mai sẽ ăn canh cua rốc nấu với rau đay, mấy thng nay chưa ăn con thấy thm rồi...
    Ti ba hoa chch cho ni huyn thuyn hy vọng đnh tan được định của mẹ. Nhưng b khng tha, muốn của b phải được thực hiện ngay lập tức...
    -Vậy rồi chừng no ti mới c chu bồng. Anh xem nh người ta đấy, ra c con, vo c chu an ủi tuổi gi. Nh mnh th bố anh cn mi mộng ng cử, b t, ra vo lủi thủi giống như độc đinh. Anh liệu sao th liệu, nh ny chỉ c mnh anh, thời buổi lnh trng no ai biết đu m lường...
    Bố ti đnh chấp nhận nhịn nhục mẹ ti cho gia đnh m ấm l phải. Mẹ ti qu đơn sơ, qu thực tế lại muốn giải quyết vấn đề theo ring, khng cần biết người khc nghĩ g hoặc đang phải đối diện với trường hợp no. Ti cảm thấy tội cho bố ti, tội cho những ng chồng. Những ng no hiểu biết th tm tr lun bị phiền h dẫu cố nn lng chịu đựng để tnh ton, dn xếp cho gia đnh yn ấm. Những ng no khng chịu suy nghĩ, nhận định để chấp nhận hon cảnh v kiếm cch giải quyết tất nhin gia đnh lục đục. Khng hiểu người ta nghĩ g trước khi lập gia đnh! Thực ra, c được một gia đnh yn ấm, vợ chồng tất phải gồng mnh chịu đựng nhiều nỗi gian trun. Cu Nhất vợ nh trời c lẽ phải được hiểu theo nghĩa khc thường, điều kh khăn nhất đối với người đn ng l chấp nhận, chịu đựng vợ của mnh. Giải quyết những kh khăn cuộc đời, của phận số vẫn chỉ l chuyện nhỏ. Để liếc xo H, mặt nng đỏ tựa gấc chn, c lẽ nng đang muốn độn thổ, ti nghĩ, phải lm sao giải quyết cấp kỳ để ăn cơm cho ngon. Tội cho nng qu! Nhưng c thể cũng l điều may cho nng v c cơ hội cảm nhận được nỗi kh xử của người khc đi khi mnh v tnh khng chịu để tới. Ti đnh liều ph ngang,
    -Mẹ đừng lo, con định cưới hai c vợ một lc, một c ở nh với mẹ cho vui, một c theo con ra ngoi chiến trường nng khăn sửa ti. Nếu mẹ muốn, con cưới thm một c chuyn vin đẻ, tha hồ cho mẹ bồng, lc ấy đừng c ku trời. By giờ ăn thi, con đi lắm rồi, suốt từ sng tới giờ chưa c g vo bụng... Xin mời bố mẹ, mời hai bc, mời hai c t... Bố, chai rượu đu cho con mượn, hm nay con phải uống gi từ sch vở.

    Ti đn chai rượu, trịnh trọng chầm chậm rt v lng cảm thấy nặng nề chưa biết phải giải quyết chuyện tm cảm cch no. Ti rất thch H, thch chợt khi mới gặp nng, thch đến độ khng để đến con gi chủ nh trọ lun kề cận ngay bn, thch qun cả để đến cch đối xử của ng b chủ trọ ưu tin cho php đưa đn cũng như hỏi kiến về những g c lin quan đến con họ, nhưng giờ đy tnh thế bất chợt đổi thay. Biết được H cũng thương ti, nng lại được đi bn gia đnh, t nhất l mẹ ti đ chọn nng cho ti nn ti lại cng cảm thấy thương cảm cho nng. Nng đang học năm thứ hai luật th sau khi ti mn kha Thủ Đức v năm sau đ lấy xong cử nhn văn khoa, nng mới xong năm thứ ba, no đ vội g. Tuy nhin, nơi thời buổi loạn ly, trai thiếu gi thừa th với lứa tuổi của nng được kể như muộn mng. Văn ha v cuộc sống nơi đất nước Việt
    Nam đo tạo người con gi sớm biết lm vợ v lm mẹ, tuổi 20, 21 thuộc giới bnh dn quả l kh lấy chồng. Bởi thế, ni khng thương th dối lng, ni thương nhưng hy đợi th lại cng rắc rối phiền h bởi dấn thn nơi cuộc chiến, sống chết kề cận chỉ lm khổ kẻ đợi chờ. Ti phải giải thch sao đy để nng tự nhận định v quyết định m ngăn chặn trời của mẹ ti, v chỉ nng mới giải quyết được. Th rằng ti khng thch nng, khng thương nng th cho d mẹ ti c ưng đến mấy cũng dễ dng đối xử. Cưới vội trước khi nhập qun trường, khng thể được; ti khng lm chuyện nực cười ấy được, v coi chừng chỉ lm nng ga bụa sớm. C lẽ chỉ cn cch ni thẳng sự thể chẳng đặng đừng rồi muốn đến đu th đến...

    Mi suy nghĩ lại đang lc đi ti uống hết ly rượu lc no, đến khi lấy chai rượu rt thm ti mới chợt nhận ra bữa ăn qu thinh lặng.
    -Hai c ban ny h nhau đấu ti sao by giờ im lặng thế... hay tại mn nham ốc qu ngon nn lo ăn qun cả ni...
    -Đng, ốc anh cử m nn ngon hơn ốc mua ở chợ...
    -C gio đm nhẹ nhẹ thi chứ nếu khng ti phải nhờ luật sư đưa ra ta...
    -Th ai khng biết nh anh c luật sư.
    -Kể cũng lạ, hnh như thời buổi ny trẻ thng minh sớm nn mới g đầu chng t thng m em c vẻ thng minh hẳn ra.
    -Vậy xưa nay anh coi tụi con gi chng em l thứ đần độn lắm hay sao?
    -Em vừa ni chứ anh no dm ni chi! Suốt cả buổi chiều những ai cứ h nhau, kẻ tung, người hứng đấu anh tơi tả vậy?
    -Anh ni chi vậy? Anh chỉ c thua con rồng chứ ai m đấu được anh tơi tả.
    -Em ni đng, anh chỉ thua con rồng v con rắn, hai con cng hng, khc họ.
    V thế l Loan nhảy quay ln,
    -Anh dm bảo em giống như con rắn, sao ngoa vậy...
    -Bộ em khng con rắn th con g. Trai nhm, gi qu; con gi Qu Tỵ m vẫn khng bằng lng ư?
    -Vậy chị con rồng chị H?
    -Đng, chu H sinh năm nhm thn. B Thnh ni chen v.
    -Anh theo di người ta kỹ qu nha; biết cả ngy sanh thng đẻ... thế m lm bộ như khng biết. Khng biết mới gặp nhau tm lần... Mẹ, anh Hng v chị H biết nhau từ xa lắc xa lơ thế m bố cấm con khng được ni cho anh Hng biết về chị H... Đ, by giờ giữa thanh thin, bạch nhật, anh Hng v chị H thanh minh thanh nga thế no để chứng tỏ hai người chưa biết nhau cho cả nh nghe coi. Thế m cả hơn năm nay lm em cứ ấm ức, tức chết được...
    -Em ấm ức về chuyện g? Ở nh mẹ bắt nạt em hay sao?
    -Dấu đầu li đui! Khng thế m mẹ cưng chị H hơn em ư!
    Trnh vỏ dưa, đạp vỏ dừa! Ti chợt nghĩ, tại sao khng xoay cu chuyện cho thm thn thiện để cht nữa dễ ni chuyện ring với H, v thế l ti quay mũi di về H bắt đầu pho,
    -C phải mẹ anh cưng em hơn ci Loan khng?
    H đỏ mặt, chưa kịp ln tiếng th Loan lại liến lu,
    -Chối lm sao được... Ci g cũng chị H; đi ra cũng chị H, đi v cũng chị H. Con gi lượn qua lượn lại cả ngy khng nhớ, b gi nhớ chị H, nhớ người dưng khng h... Đấy anh xem, nh c mỗi cy ổi x lị thế m mẹ dnh tri ngon nhất cho chị H thế c tức khng...
    -Tin sư con ny ni bậy, mẹ ti nhn Loan, mặt tươi ri mắng yu. Con ci g m cứ ni gian cho mẹ. Tri cy cả vườn đấy chị em bay bất hi sao no tao biết g m ci g cũng đổ cho mẹ.
    -Vậy dạo ny mẹ ăn rỡ sao! Ti ph ngang khiến cả nh cười nghing ngửa...
    -Đấy, ng b coi, con ci nh ti, chng n vậy đ... Mẹ ti phn trần, rồi giục Loan,
    -Loan, con xem lấy trng miệng ra mời ng b dng...
    Ti quay qua H,
    -Mẹ anh đng vị ty vị thế no m ci Loan tố khổ dữ vậy?
    -Loan ni Loan l b c m! Mặt H đỏ bừng...
    -Sao em khng mch mẹ anh...
    -Hai người đang tnh chuyện đấu b c đ phải khng. Loan ln tiếng khi mang t mng cầu xim trng miệng gần tới...
    -Thi được, cht nữa mnh ni chuyện sau. Phải tnh kế hoạch r rng, nếu khng sẽ bị pho tan tc...
    Cỡ năm giờ chiều, H phụ với Loan rửa chn bt đ xong, ti rủ hai nng đi dạo dọc theo đường giong. Nh ti ở cuối đường, pha trước l vng ruộng thấp được hng v phn thnh những lớn nhỏ khc nhau tựa như chiếc bn cờ tướng khng đều được chặn bởi một ging suối đm ngy m đềm thầm lặng chảy tựa ging đời chẳng đợi chẳng chờ ai. Quẹo tay phải ngay khi vừa bước ra khỏi cổng, con đường nhỏ dẫn su tới mt mắt, nằm chnh vnh phn chia đm ruộng nước v ruộng cao được phn định bằng hai dy hng cọc thấp trnh cảnh lấn bờ. Lc đc đy đ những người dn qu quảy đi thng doa tưới những luống rau xanh mượt. St bn bờ suối l những đm ruộng cần nhắc nhở ti mn cần xo thịt b. Thịt b xo rau cần phải l những miếng pha gn hoặc ti v c da, miệng nhai, tai nghe; tiếng dn của rau cần nghiến giữa hai hm răng nghe ha lẫn vị ngọt thức ăn, khiến ăn hoi vẫn cn cảm thấy đi... Một vi đm rau diếp nổi bật mu vng nhạt như gom tụ nh nắng mặt trời nơi chiều qu m ả. Ti chưa biết phải bắt đầu như thế no. Đng no cũng phải giải quyết nội chiều nay cho ci lng khỏi bức xc. Vẳng từ pha hng dậu bằng cy trồng, đi tiếng heo ku xuyn qua kẽ l, Loan vội ni,
    -Thi chết rồi, em qun cho heo ăn. Anh chị đi dạo, em phải về kẻo mẹ lại la con nỡm, đoạn quy quả trở lại.
    Ti đnh bạo, ni những điều cần v phải ni,
    -Ti khng ngờ em lại ở ngay vng ny nhưng đ hơn năm nay từ ngy biết em m khng dm hỏi.
    -Tại sao vậy, hnh như anh l hai con người khc biệt. Một t ni, nghim nghị, một đấu ht lia chia khi trng đi...
    -Ti t ni khi c nhiều người chung quanh c lẽ bởi mặc cảm mnh con nh ngho, khng muốn ai để tới.
    -Ngho th đu phiền h g ai m khng muốn người ta để tới. Em thấy những người mang mặc cảm thua km thường hay mang họ hng nh pho lắm m...
    -Họ nổ v t nhất họ cũng c dăm bảy bộ đồ thay đổi khiến t người để . Ti cả đời khng bao giờ c được đến bốn bộ quần o th dễ bị nhận diện, thnh ra ngại người ta để tới. C lần một người bạn v tnh nhắc đến chỉ thấy ti mặc ba mu o, v từ đ ti trnh diễu chơi với bạn b... Thế nn khng muốn tham dự những lần tụ họp. Từ khi gặp gỡ H lần đầu, mỗi khi được gọi tham gia, ti phải d hỏi xem c em ở đ khng mới đi. Cũng lạ, em như cục nam chm ht ti tới mặc dầu chỉ để theo di khng dm đương đường lm quen; lỡ b lắm, chỉ cho hỏi sơ qua...
    -Hn chi em thấy anh t ni nn thỉnh thoảng gặp, em cứ thắc mắc sao trong đm bạn b trẻ trung, vui đa ấy anh c thể nghim nghị m lại tham gia với họ.
    -Em biết chuyện mẹ anh muốn hỏi cưới em cho anh bao lu rồi?
    -Mới đy, trước lần gặp anh ở Li Thiu... V cũng hm ấy em chợt nhận ra anh c nt giống Loan. Thực ra, nghe Loan ni em khng c một cht nghĩ no v chuyện hn nhn đối với em chưa thấy cần thiết bởi cn đang học. Thm vo đ, em c biết anh đu... trong khi em đang để anh chng khc. Em để thi v thấy hơi lạ v khng hiểu sao em lại muốn biết về chng ta...
    -Chc mừng em đ c đối tượng. Em c thể ni chng l ai khng?
    -Tại sao anh chc mừng khi biết em c đối tượng để theo đuổi...
    -V em sẽ khng bị phiền h về muốn của mẹ anh...
    -Em sợ bị phiền hơn... v mẹ anh với m em l bạn hng xm xa xưa, xa lắc, xa lơ...
    -M em ngăn cấm em tm hiểu anh chng kia hay sao...
    -Khng m cn ni ăn vun vo...
    -Thế th sao lai phiền hơn...
    -V đ l anh chng m em đ để ...
    -Anh đ gặp anh ta chưa?
    -Rồi, anh biết r anh ấy lắm nhưng khng để đ thi...
    -Tn anh ta l g?
    -Anh ta chưa bao giờ giới thiệu tn mnh cho em biết.
    -V em khng biết tn...
    -C chứ, em nghe người ta gọi tn anh ấy nn biết.
    -H, em đang ni quanh quẩn v ngại điều g phải khng?
    -Em đu c ni quanh quẩn, c lẽ anh quanh quẩn nn nghĩ em quanh quẩn...
    Ti quay nhn H, nng hơi ngước ln nhn ti. Nt mặt rạng rỡ khng son phấn, đi m hồng ln trong nh chiều nổi bật giữa ln tc đen bung thng ngang lưng. Nng ăn mặc thật đơn sơn, chiếc o trắng tay di, quần đen theo kiểu người miền
    Nam. Lng ti chợt cảm thấy rung động. Nhưng... quay mặt hướng về pha trước, ti nhẹ nn tiếng thở di...
    -C chuyện g khiến anh thở di...
    -Ti rất mến H, ni cho đng, ti thch H nhưng thn trai thời loạn khng biết sao hơn. Ti muốn nhờ H bằng cch no đ xa dm ước mơ cưới H cho ti của m ti. Thực tm, ti khng hề muốn nhờ gip chuyện ny nhưng khng cn cch no khc. t bữa nữa ti nhập ngũ v chỉ su thng sau ra đơn vị tc chiến, chẳng biết sự sống chết thế no. Ti khng muốn tin nhảm hoặc ni dại nhưng cứ thắc mắc nguyn nhn no đ thc đẩy mẹ ti muốn ti cưới vợ sớm. H thử nghĩ coi, th rằng ni chuyện cưới hỏi một hoặc hai năm sau khi ti ra đơn vị th cn hợp l hợp tnh. Ngay lc ny, ti cảm thấy thật nhẫn tm v e rằng người vợ mới cưới chẳng bao lu đ trở thnh ga bụa. Lng ti chịu đựng sao nỗi, trong khi của mẹ ti chẳng khc g trời. Ti khng muốn ni d chỉ một cu lm phiền lng b. Ti hiểu lng đơn sơ, chn thật của mẹ ti nhưng khng hy vọng g b nghe những lời giải thch của ti. Cũng may, H đ c đối tượng nn dễ ni hơn...
    -Anh bảo em c đối tượng no?
    -Người m em để theo di nhưng khng muốn ni tn...
    -Em để người ta thi, lỡ người ta khng để đến em th sao...
    -Ci thằng dốt...
    -Anh ni ai dốt?
    -Ci người được em để m khng nhận biết.
    -Tại sao anh ni họ dốt?
    -Tại n c mắt khng trng nn khng biết được em để .
    -Em để thi chứ người ta c để đến em đu m biết... Cũng c thể anh ta cố khng biết hoặc khng muốn biết hay dằn lng khng biết.
    -Anh ta biết hoặc khng biết, cố hoặc khng cố hay dằn lng chi nữa cũng dốt.
    -Anh ni đấy nha. Chưa biết d chỉ tn người ta m đ la như thế th khi gặp mặt anh ăn thịt người ta ?
    -Anh đu c la, anh chỉ ni dốt.
    -Anh c bảo đảm mnh thng minh hơn người ta khng?
    -Chắc chắn...
    -Chứng minh...
    -Đ gọi l dốt đu cần phải chứng minh.
    -Anh ni v dốt nn khng cần chứng minh vậy người dốt khng chứng minh hay người bị ni dốt khng cần biện minh.
    -C lẽ anh dốt rồi... dốt nn mới phải nhờ em ni chuyện với mẹ anh.
    -Anh muốn em xi mẹ anh cưới gấp em cho anh? Sao m vội thế!
    Ti trợn mắt nhn nng. Nng vẫn tỉnh bơ, chỉ nhẹ mỉm cười. Đẹp! Dng dễ thương thiệt, ti thầm nghĩ v cứ dn mắt nhn nng...
    -Em lạ lắm sao? Nng ph cười, đưa tay bụm miệng.
    -Cng nhận em đẹp v dng dấp dễ thương...
    -Nhưng thương khng dễ!
    -H, em c nhận lời ni với mẹ anh gip anh khng?
    -Em sẽ ni nn cưới gấp nếu khng uổng cng xc tp nui c, c ăn cho bo c d ln cy...
    Sao hm nay nng bạo v lỳ như thế ny, lại cn cố vờn ti như con mo vờn chuột, ti nghĩ...
    -Vậy em c ưng khng?
    -Ưng g! Em phải hỏi ci tn dốt xem hắn c để đến em khng đ mới c thể trả lời được.
    -Chắc chắn l hắn để rồi, khỏi cần hỏi cũng biết.
    -Nhưng nếu hắn chịu cưới em th em mới c thể ni với bc gi rằng em đ c chỗ chứ.
    Ti chợt ngơ ngẩn lng... Dẫu biết nng đang dng dằng đa chuyện g đ nhưng chỉ vừa nghe mấy tiếng, nếu hắn chịu cưới em, nỗi niềm tiếc nuối mơ mng no đ vội tro dng. Ti đang phải đối diện với một trận bo lng. Hnh như ti đ đậm thương nng m cng thương nng cng cảm thấy phải chấp nhận cch xa nng t nhất hơn một năm bởi nghĩ đến những ngy sắp tới mng lung ngoi tầm tay với. Khng nn biết thm g hơn về nng để dễ dng giải quyết, ti thầm nghĩ. Một đi người tưới rau đang sắp xếp quang gnh về lng. Ti cng nng tiếp tục bch bộ trnh phải nhường lối.
    -Sao hm nay em ở nh...
    -Thứ hai, thứ ba em khng c lớp. Em cũng mới ghi danh thm bn Văn Khoa đầu nin kha nhưng hm thụ. Mai em trở lại nh trọ. Thi giỡn với anh bằng ấy đủ rồi. Anh yn tr đi, d cho l anh hay bất cứ ai, vấn đề hn nhn đối với em khng phải chuyện một sớm một chiều nn khng c chi đng ni phải vội vng. Em cn đang đi học m mấy người lớn cứ lm như khng gả vội th sẽ bị ế. Th rằng em chịu ế chứ khng chịu nhắm mắt, nhắm mũi để cho bất cứ ai khc quyết định cuộc đời mnh. Thực ra, khi thấy mẹ anh v mẹ em đi khi ni chuyện về việc anh với em, em khng để bởi em đ c quyết định r rng. Thm vo đ em no c biết chi về anh ngoại trừ nghe long thong anh học bn Khoa Học v Văn Khoa. Ni cho đng, được hai b mẹ dự định, lo lắng cũng tốt thi nhưng c lẽ tốt với họ. Đng khc, để quan st về cch đối xử nơi cuộc sống gia đnh của những người chung quanh em thấy hnh như lối sống hn nhn của họ bị qu nhiều khiếm khuyết. Th dụ, em khng c chủ đch ph phn ai nhưng chỉ muốn nu ln trường hợp cụ thể, Bc gi trước bữa ăn đề cập đến vấn đề, Vậy rồi chừng no ti mới c chu bồng. Anh xem nh người ta đấy, ra c con, vo c chu an ủi tuổi gi. Trời ơi, nng ln giọng, cu ni nghe qu thường lại c vẻ đng được tn trọng nhưng khi chuyền đến tai em, em c cảm nghĩ việc lập gia đnh hay cuộc sống hn nhn chỉ l đem hai người rp lại để kiến tạo một bộ my đẻ...
    Giọng nng nhẹ nhng, du dương, thm phần ngọt ngo, c lẽ tại ti thch nng nn cảm thấy thế v nghe dễ thương lắm. Khng ngờ nng c lối ăn ni sinh động đến như vậy... v cũng v mấy lần thấy nng đỏ mặt nhưng khng ni g, ti tưởng qu e thẹn nn khng ni. Khng phải thế, nng bạo dạn đến độ qu tự nhin phn tch, nhận định. Với hnh dng ấy, tm tr ấy, no ti dm ước mơ g hơn; nhưng...
    -Em ni khng giỡn với anh nữa nghĩa l sao? Vậy từ lc ni chuyện đến giờ em cố giỡn ư?
    -H h... Tại anh qu lo lắng những chuyện khng đng lo hoặc v mặc cảm sinh ra cao ngạo nn nghĩ ai cũng như ai nhất l thấy em thuộc loại nh qu nn đ coi thường...
    -Sao em ni anh coi thường...
    -Anh khng coi thường em m e ngại phải cưới em sớm ! Ai cho php anh cưới m lo; bộ trn đời ny hết người rồi hay sao m anh nghĩ em sẽ chấp thuận lấy anh. Hứ, khng coi thường nhưng chỉ thiếu thng minh... dốt!
    Nng ngần ngừ, bung tiếng dốt kh nặng... v thế l ti ngớ ra. Nng nhận xt về ti r hơn ti biết về chnh mnh. Dĩ nhin ti khng coi thường nng nhưng chnh sự lo lắng của ti, chnh v qu cảm thương cho thn phận một người vợ xa vắng chồng nếu chuyện cưới hỏi xảy đến... Nghĩ đến đy, ti thực sự cảm thấy mnh qu ngố tầu... Người ta bảo con gi khn sớm quả l c l. Chỉ qua đi lời ni đơn sơ, v tnh m nng lật tẩy chnh ti cũng khng ngờ đến. Ti chợt giật mnh... thế ra nng đ vờn ti như con mo vờn ch chuột nhắt mới bắt được. Ti cảm thấy mu nng dồn ln mặt v thẹn... đnh giả l,
    -Thế ra ngay từ lc đầu em đ c chủ chng anh...
    -Bộ anh cn muốn bị chng nữa hay sao m dm nhắc tới.
    -Ai ngu g, anh chỉ mới nhận ra. Phải cng nhận em qu thng minh.
    -Lo lếu, người dm khen kẻ khc thng minh phải l người thng minh hơn... H h... Tội chết khng chừa cố ham ci dừa bnh đa...
    Ti ni ăn v,
    -Ham l đng rồi. Miếng mỡ để ngay miệng mo m con mo khng nhận biết phải l con mo ngu.
    -N khng ngu đu nhưng dốt.
    -Sao em ni dốt.
    -Tại v n khng giống người ta bởi nếu khng dốt n đ ngoạm miếng mỡ rồi. Nhưng c lẽ giờ muốn ngoạm cũng khng được.
    -Thế em định học thm văn chương lm g?
    -Em muốn viết một cuốn sch hoặc truyện về hn nhn.
    -Em đ ở trong hn nhn đu m biết...
    -Đu phải cứ đ ở trong cuộc sống hn nhn mới biết. Em e rằng người trong cuộc sống hn nhn khng biết v nếu biết chỉ biết trong giới hạn nhỏ qua kinh nghiệm. Người đứng ngoi hn nhn mới c thể c được ci nhn trung thực, khng thin vị. Anh thử nghĩ coi, trước khi lập gia đnh, người ta biết được những g về cuộc sống hn nhn nếu khng chịu tm hiểu, học hỏi. Đọc nơi thơ văn, em khng thể tưởng tượng c thể c được mun ngn vần thơ, lời văn viết về sự nhung nhớ, tiếc thương người tnh cũ. Những bi thơ tnh th buồn da diết, những chuyện tnh cảm th cứ đổ vỡ nhắng ln. Bộ cuộc đời ny chưa đủ khổ ải hay sao m cc nh thơ, nh văn phải nhồi nht vo tm no con người những mảnh tnh buồn thương như thế. Vớ vẩn, v đọc thấy qu nhiều loại thơ văn kỳ cục ấy em thử suy nghĩ, rồi nhận xt, mới nhận ra con người đ khng nhận biết bất cứ niệm no về sự thể cũng như thức về cuộc sống hn nhn. C được mi ấm gia đnh nhưng lng dạ họ đu cần biết g đến người phối ngẫu do đ cứ than ln nỗi nhung nhớ, tiếc nuối người tnh cũ. Đồng rằng những g đ đi vo qu khứ mang ảnh hưởng tm tr con người thường được thăng hoa, nhưng nh thơ, nh văn, đm đm m chồng hay m vợ m pht ra những lời thơ, lời văn rn rỉ nhớ thương người tnh cũ th lng dạ họ thế no, vậy m lại lấy lm hnh diện với những tc phẩm độc c, lm hư hại tm hồn con người. V những độc giả cảm nhận, ngậm ngi với những thứ thi văn như thế phải l những loại người no? Phải chăng họ mang đồng tm trạng. Em cảm thấy mnh c bổn phận chống đối, phơi by lng dạ những kẻ đang v tnh bơm vo đầu c con người những điều chẳng nn như thế. Họ c biết đu đ bao thế hệ bị tim nhiễm những điều chẳng ra g khiến tm no con người v tnh khng để nhận định thực trạng hn nhn của mnh, quả l v thức...
    Giọng ni của nng nhẹ nhng thanh thot nhưng chất chứa vẻ hng hồn, lin tục xổ một hơi, nhịp nhng đi tay cử động ha theo bổ xung để cổ v tm tnh đang được diễn tả. Mặt nng đỏ bừng v bầu nhiệt huyết pht sinh bởi nhận thức tro dng... Ti ngắm nng đ mắt, lng nghĩ, dng dấp ny, miệng mi ny với bộ c chất chứa suy tư được diễn dịch qua những lời nhận định như thế, sau ny nng lm luật sư c lẽ khối kẻ bị lột mặt nạ... bằng chứng l chnh mnh vừa vấp phải... Bỗng nng nghing mặt nhn, chợt thấy ti im lặng đăm đăm nhn nng theo di, ngưng ngang, nng hỏi,
    -Anh nghe em hay anh chỉ nhn em?
    -Cả hai! Em sẽ l luật sư c ti biện chứng sau ny. Khng ngờ em để nhận định thực thể tm thức con người qua thi văn kỹ qu...
    -Thi trở lại nh đi anh, mnh đi qu xa rồi...
    Bng chiều ngả dần, những ln gi nhẹ vương vương mi vị đồng qu lẩn quất bay bay t o, ln tc H. Ti hơi chậm bước để li lại nhn pha sau lưng nng. Kiểu quần ống rộng may hng vải nhẹ được gi thổi phồng tạo cho nng c hnh dng của một bức tượng b mẹ qu với đi gt chn hồng theo nhịp bước...
    -Sao anh đi chậm vậy?
    -Anh muốn nhn dng em pha sau lưng.
    -C g đặc biệt khng?
    -Thấy bắt mắt, nhưng đừng vội cuống kẻo chn nọ vấp chn kia t lăn kềnh giữa đường th phiền lắm.
    -Thi ng ơi, đi lẹ ln, ba m em chắc đang chờ...
    Ti bước vội, đi ngang nng.
    -Anh khng hiểu hai bc chờ em c cảm thấy xao xuyến như anh đ từng chờ đợi gặp em khng. Ti giở giọng tn. Dĩ nhin, c lẽ ti m nng rồi m tm tư cứ dng dằng trong khi l tr lại đối nghịch.
    -Anh tn kiểu đ thiếu thng minh mặc dầu người nghe cảm thấy thch.
    -Vậy phải tn cch no? Trời! C lẽ tại em qu thng minh trong khi ti dốt... quả l dốt.
    Nng đưa tay,
    -Cầm lấy, khng được nắm chặt...
    Lng ti run ln khi chạm tay nng.
    -Anh đng l nht gi. Tại sao khng ni cm ơn... Oi giời ơi, ngố.
    -Th chịu mang tiếng ngố m được cầm tay cn hơn thng minh nhưng nối đui.
    Miệng lưỡi ti no vừa chi nhưng lng ti thực sự cảm mến v tn trọng nng. Ti nuốt nước bọt, muốn m lấy nng hn rồi thy kệ, đến đu th đến nhưng vội dằn lng, lm như thế chỉ chứng tỏ lạm dụng, khinh khi nng. Nhưng khốn khổ thay...
    -Anh muốn m em phải khng... chớ dại lm ẩu! Đừng tưởng em thch anh m lạm dụng được đu...
    -Sao em c thể đọc được lng ruột của anh như thế. Hay cứ để anh m em... m cht xu thi. Ti giả đ ngớ ngẩn, nghờ nghệch.
    Thực ra, ti thm m nng lắm, thm chảy nước miếng nhưng l tr ti khng cho php bởi tận đy lng, ti rất tn trọng nng. Bởi tn trọng nng, thế nn khng muốn bất cứ g tạo cho nng c nghĩ vẩn đục về ti. Ti khng muốn mất nng. Chẳng những thế, ti e ngại nng khinh khi ti l lạm dụng. Một con người biết xử dụng l tr suy luận như thế, những cử điệu v tnh theo cảm nhận coi chừng sẽ bị kết n thnh khinh khi. Ti phải biết tự trọng để khỏi bị kết n l coi thường nng; v nếu một khi nng đ in tr như thế, kể như mất, mất cả ch lẫn chi, ti lặng tm tnh ton.
    -Em khng giỡn đu nghen! Giọng nng đanh chắc. Mỗi người c một giới hạn, v em khng muốn bị tnh cảm chi phối nhận xt để quyết định chuyện phải đến. Em mến anh lắm nhưng khng phải v thế m để cho anh c những thi độ khinh khi em... Anh lm ơn nhớ một điều, chớ dại lm ẩu rồi xin lỗi. Em khng bao giờ chấp nhận lời xin lỗi v giả sử giết chết người ta rồi, xin lỗi c lm cho người ta sống lại được khng. Em nghĩ, anh hiểu em muốn ni g.


    Nng ni g ti đu cần biết v lng dạ đang bay bổng. Kể cũng lạ, nắm nhẹ bn tay mềm mại của nng th c bổ bo chi hơn đu nhưng sao n ph ơi l ph! C lẽ mnh nht gi thật, ti tự nhủ, nhưng khng sao, được đng chn, ln đng đầu mấy hồi. Hai đứa tay nắm tay snh đi dạo bước nơi cảnh chiều qu, ai nhn thấy m khng cho l tnh tứ, nhưng họ đu biết nỗi lng ti đang xo trộn lung tung. Bng Loan xuất hiện nơi ng khiến H dụt tay lại nhưng ti kịp nắm chặt bn tay thon nhỏ.
    -Để cho Loan nhn thấy v cht nữa cần nhờ c ta mở đầu cu chuyện. Ti ni nhỏ.
    -Nhưng chỉ lm người lớn hiểu lầm thm...
    -Bố anh khng hiểu lầm đu. Anh cần em ni gip cho mẹ anh yn lng, nếu khng, phiền lắm.
    -Tnh gh nơi! Mời anh chị về dng ch. Loan cất tiếng khi bước đến gần.
    -Ch g? Ai nấu m c sẵn vậy?
    -Ch đậu đen ăn cho mt dạ, mau c chu cho mẹ bồng.
    -Chu nội hay chu ngoại? Ti nhẹ siết tay Loan ra dấu im lặng để ti khới chuyện.
    -Nhất nam viết hữu, thập nữ viết v, sao anh cn giả vờ khng hiểu. Chẳng lẽ anh qun cu, Chu ngoại vc mai qua mồ... ư?
    -Hổng chn rồi b c ơi!
    -Sao anh ni hổng chn?
    -H muốn học cho xong...
    -Thế anh nghĩ sao?
    -Anh đu c quyền nghĩ. Cha mẹ đặt đu con ngồi đ cho trọn đạo hiếu th nghĩ chi cho mệt, m c nghĩ cũng chẳng thể thay đổi được g th đu cần phải ni đến nghĩ hay suy.
    -Vậy chừng no trở lại trường, chị H? Loan hỏi H khi chng ti vừa bước tới hng hin, cng lc ti bung tay nng.
    -Sng mai mnh đi sớm để rộng giờ n bi cho ngy mốt đi lớp.
    -V chuyện của anh chị giờ tnh sao đy?
    -Cn nhiều thời gian m. H trả lời. Hy để anh Hng yn tm dự kha huấn luyện sĩ quan v lấy cho xong cử nhn văn chương, hơn một năm nữa chứ mấy, lc ấy mnh cũng đ xong năm thứ ba luật, rồi tnh chuyện đại, tiểu khoa cng lc khng vui hơn sao. Hơn nữa, dẫu sao mnh cũng cần thm thời gian suy nghĩ, cn nhắc, bởi một cuộc hn nhn thiếu hiểu biết, thiếu chuẩn bị, chỉ l cng nhau kiến tạo cuộc đời khốn khổ nếu khng muốn ni tiến đến sự đổ vỡ.
    -Nhưng trai thời loạn... Loan ngập ngừng c lẽ bị thấm nhập nặng nề quan điểm của mẹ ti.
    -Trai thời loạn th đ sao. Mnh nghĩ, nếu c chuyện g xảy ra, th th rằng ở gi chứ khng muốn lm gi go suốt đời m mộng hờ. Hy đặt Loan vo vị thế của mnh, Loan sẽ c nhận định chn chắn hơn.
    Dĩ nhin, người lớn trong nh nghe r rng đầy đủ. Tạ ơn trời, ti khng phải lo nghĩ chi thm v mẹ ti cũng khng thể hối thc được g trong suốt thời gian gần hai thng ti ở nh lo chăm sc vườn tược, rẫy chuối... Từ nhỏ tới lớn, cuộc đời ti được bao bọc, ấp ủ nơi truyền thống v lề lối sinh hoạt ha với nền văn ha dn tộc được giới hạn bằng lin hệ với người đồng thời ty thuộc nơi ăn chốn ở nn thường chỉ sống v suy nghĩ theo thi quen đ được tim nhiễm qua kiến thức hay khun mẫu sẵn c một cch bất thnh văn v rất t khi tm hiểu về kho tng văn ha thnh văn. Từ khi nghe H ni ln ước mộng pht sinh từ nhận định về kha cạnh nhận thức được pht hiện nơi phương diện tnh cảm chất chứa nơi thi văn , ti đ suy nghĩ kh nhiều về từng phương diện lin hệ tới cuộc sống, đặc biệt ch tới nghĩa ẩn tng nơi kha cạnh no đ của sự thể được chấp nhận như một sự bnh thường. Cng suy nghĩ, ti cng cảm phục bố ti. Những cu chuyện, những vấn đề ng đ ni với ti dường như chia sẻ quả l một gia ti nhận thức m đ bao lu nay ti khng để , giỏi lắm th cũng chỉ chấp nhận một cch phiến diện theo lẽ đng sai, phải tri hầu trnh phải đối diện những phiền h c thể xảy đến do sự v của mnh. Nay H chỉa mũi di nơi phương diện tiềm thức chất chứa pha sau những lời thi, văn, nhận định ny như ngi nổ thức tỉnh ti phải đặt lại vấn đề thay v trạng thi tm thức ngủ yn nơi khung giường m i văn ha đ được dọn sẵn. C thể nhận định của H phần no thc đẩy tự i của ti. Tất nhin, ti mang niềm hnh diện của một con người tạm được gọi l c học thức, c sẵn vốn liếng để suy tư nhưng đ khng biết xử dụng khả năng nhận thức nơi mnh v cn thiếu kinh nghiệm thực tế. Cũng may, ti chưa phải trả gi v chưa phải đối diện với cuộc đời. Thế nn, cng để nhận định, ti cng cảm mến H hơn; lng cảm mến ny chẳng khc g ngọn lửa hồng lan nhanh biến ha chiếm trọn tm tr cũng như thc đẩy ti phải tự suy tư, nhận định nếu khng sẽ tụt hậu, khng thể no tương xứng với nhận thức đang đ pht triển nơi tm tư H.

    Su thng huấn luyện qun sự qua mau, ti xin được về sư đon 18 đng qun trải di từ khu vực Long Khnh đến Vũng Tu nn vẫn c cơ hội về thăm nh v H. Nng đ xong năm thứ ba luật khi ti thi năm thứ tư Văn Chương Quốc Am, thế nn chng ti dự định sẽ cưới nhau sau khi nng học xong bốn năm luật. Tnh hnh chiến sự mỗi ngy một gay go nhưng no ai c thể dự đon trước những g sẽ phải đến, nhất l với vị thế sĩ quan tc chiến như ti. Vừa được gắn lon chuẩn y về trnh diện tiểu đon trưởng, ti bị lnh trch nhiệm đại đội ph đại đội trinh st. Ngơ ngơ, ngo ngo với kiến thức học đường, no c bao giờ Khoa Học v Văn Khoa dạy cho ti những phương php tự lực mưu sinh, phải lm sao theo dấu qun địch, khi bị dồn vo thế b phải như thế no cho khỏi bị nhận diện, trong khi mnh lại l cấp chỉ huy mặt bng ra sữa, ngố nghế nhưng bị du vo thế cng, ti chỉ cn nước tm học kinh nghiệm.
    - ng thy khng c g phải lo lắng. ng khng c tướng chết non đu m e ngại, coi chừng ln lon đến nơi, ti dm bảo đảm như thế. Nếu nội trong ba thng, ng thy khng ln lon, cứ nọc ti ra m onh, ti khng một lời than trch. Vị thượng sĩ da mặt rắn ri đoan chắc với ti. ng cỡ chừng trn dưới năm mươi.
    -Bc ni qu, chu chỉ đng tuổi con lớn của bc m. Bc đừng gọi chu bằng ng thầy, chu mang tội với trời đất.
    - ng thầy năm nay bao nhiu, coi chừng chỉ lớn hơn con gi ti ba hay bốn tuổi l cng.
    -Thi m, ni khng nghe, phạt bc ht điếu thuốc. Ti đưa tay mời bc thượng sĩ điếu thuốc Capstan. Từ ngy vo qun trường ti sinh thm tật xấu học đi ht thuốc. Người thượng sĩ đưa hai tay đn lấy điếu thuốc v ti bật quẹt trong khi ni,
    -Chu mới 23, c lẽ thua tuổi con bc.
    -Ti trng gi v di dầu sương gi bởi thch sống với cảm gic mạnh của nghnh trinh st. Năm nay ti mới 42 tuổi v con gi lớn của ti mới 20. Chuẩn y hơn con gi ti ba tuổi. Sắc diện của chuẩn y tươi nhuận, nước da sng lắm, chắc chắn thăng quan tiến chức đến nơi.

    Ti khng nghĩ g v mới về nhận đơn vị được mấy ngy. Chuẩn y Thủ Đức, phải ba năm sau mới ln lon m thăng quan nỗi g. Đng một ci hơn thng sau, chiến dịch Hạ Lo pht động, đại đội trinh st tất nhin đi hng đầu, ti chỉ cn biết kiếm vị thượng sĩ bn hỏi sau khi nhận mệnh lệnh v phn chia cng tc với đại đội trưởng. ng chỉ vẽ mnh mung nh nghề v hứa st cnh với ti. Chưa đầy một thng, vị thiếu y đại đội trưởng tử trận v pho kch trong khi ti hướng dẫn tọa độ để đại đội pho binh gi nt một ton qun địch cấp tiểu đon nhờ cng lao vị thượng sĩ gi chỉ mnh lới kề bn. Nghĩ đến m ớn da g nhưng phải cng nhận gừng cng gi cng cay. Nếu khng nhờ vị thượng sĩ, c lẽ ti đ bị bỏ thy vng Hạ Lo.
    - ng thầy, định tọa độ v xin một loạt năm tri khi để chng n binh binh bất động v nội trong vng 3 pht điều chỉnh tọa độ cho chnh xc tặng cho chng một trận mưa hồng, nhớ ni cấp tiểu đon, đoạn rt thật lẹ trnh lạc đạn.

    Đm hm ấy, ti, vị thượng sĩ, v hai binh sĩ trinh st chia nhau ngủ trn mấy tn cy lớn lưng chừng dy đồi cch một con đường mn pha dưới cỡ ba trăm thước. Muỗi rừng con no con nấy đen thui, kềnh cng phụ họa với hng ngn con vắt đỏ lm dường như c thần giao cch cảm đ chầu chực sẵn, x đến ht mu mỗi khi c hơi người bước qua. Đụng với thực tế ti mới hiểu được tại sao vị thượng sĩ mới 42 tuổi m c nước da khắc khổ trn dưới năm mươi. Thuốc thoa muỗi, chống vắt bọc kn đầu tc, mặt mũi v đi tay tạo cảm gic thật kh chịu. Chỉ hở cht mi khng bi, con vắt cũng chnh nh vắt vẻo. Lần đầu tin gặp cảnh ny tưởng l đọt l non rơi trng, ti đẩy lưỡi định thổi cho bay đi. Giật mnh! V thuốc muỗi được đắp ln, ti cảm thấy vị đắng ngắt tạo cảm gic buồn nn nhưng cố nn. Vị thượng sĩ v hai người lnh tướng cch như những con sc luồn lạch trong rừng. Ti nhớ lời dặn trnh gy tiếng động đến mức tối đa, lẽo đẽo theo họ nhưng lắm lc vẫn khiến họ giật mnh quay lại.

    Kh hậu ẩm thấp của miền rừng ni Hạ Lo khiến ti trằn trọc, nằm lắng nghe tiếng muỗi vo ve, tưởng tượng đn vắt bu kn chờ chực pha dưới chiếc vng tong teng mắc giữa hai cnh cy lớn được che khuất bởi tn l. Gần bn cỡ một cnh tay duỗi, tiếng thở đều đều của vị thượng sĩ vọng sang, chắc ng đ ngủ.
    -ng thầy nn nhớ, lc ngủ, ci đầu phải lật nghing để khỏi ngy. Nơi rừng cy thinh lặng, tiếng ngy luồng dưới cnh l vang đi rất xa chẳng khc g bo cho địch quanh đ đến thộp cổ mnh.

    Hnh như c chuyện g quanh đy, ti chợt thức giấc cảm thấy lng dạ nao nao lc trời chưa kịp sng. Ngc đầu đưa tay vẹt tấm bạt d vắt ngang dy cột pha trn trnh sương định ngồi ln cho đỡ mỏi cổ. Một vi đốm sng nh ln lọt qua kẽ l. Ti đ để , tối qua đu c đom đm m sao sng nay c đốm sng. Ti ngồi ln, lựa thế trnh l che tầm nhn. C tiếng xa xa vẳng tới giống như tiếng my nổ, vi pht sau tắt hẳn km theo tiếng nổ hơi lớn hơn. Với chiếc ống nhm treo đầu vng, tay tri nắm chặt dy căng ngang pha trn, ti nghing người nhn qua kẽ l. Một vi hnh ảnh mờ mờ giống như người di động. Đeo ống nhm vo cổ, đổi tay nu dy, ti đưa tay tri đập nhẹ nhẹ đnh thức vị thượng sĩ trinh st. Đoạn đưa ống nhm cho ng v lấy tay ra hiệu chỉ chỉ về hướng địch qun.
    Vị thượng sĩ trả lại ống nhm cho ti khẽ ni,
    -Địch chuyển qun cấp tiểu đon, năm chiếc tăng. Xuống lẹ, để ti ku hai thằng em v rt ngược về hướng đng. Trong khi đi, ng thy định mốc pho.
    Ti dng ống nhm nhn lại, trời mờ sng, để vị tr v đặc tnh tn l cy cao nhất lm chuẩn căn tri khi, đoạn lẹ lng tho vng tụt xuống khỏi cy. Ba l trn vai th ti đ nhẩm định được vị tr cho tri khi, nhưng để chắc ăn, ti nhẩm tnh lại. Chuẩn sữa cn nặng hơi học tr nhưng lc đụng chuyện cũng khng đến nỗi tệ. Th no kh g đu, nghề của ti l ton học, con đường ngoằn ngoo ghi r trn bản đồ ti đ để chiều qua, v ước lượng địa điểm ngay nơi khc quanh nhiều cy cổ thụ tn l rườm r. Tối qua ti ngờ nghệch định ngủ lại khu rừng ấy nhưng vị thượng sĩ ni khng nn m phải ln lưng chừng đồi kiếm lm cy độc lập giữa vng cỏ thấp t ai nghĩ đến v qu trống trải v ngại tới lui.

    Cỡ mười pht sau, ti tro ln ngồi trn nhng cy giữa bụi rậm, lưng đeo my, tay cầm ống nhm quặp hai chn nơi một cnh nhỏ e lỡ mất thăng bằng. Năm tri khi trng chc pha trn đầu dịch, v cơn mưa hồng trn xuống. Bốn người chng ti chạy thục mạng ngược về hướng đng để trực thăng bốc. Bốn chiếc oanh tạc cơ vần vũ sau cơn mưa khi chng ti bước ln trực thăng.
    -ng thầy, chuẩn bị đeo lon mới, vị thượng sĩ ni nhỏ với ti trong khi ti cn mi để theo di những cụm khi bốc ln cch xa cỡ hơn hai cy số.
    -Đ l cng lao của bc, sao lại ti.

    Ln lon, ln chức đại đội trưởng đại đội trinh st nhưng ti vẫn cảm thấy mnh ngờ nghệch nn bm riết vị thượng sĩ. Con nh ngho do đ vẫn cn mang mặc cảm dẫu nơi vị thế đại đội trưởng trinh st, thi độ của ti đối với thượng cấp v binh sĩ tương đối kh nh nhặn khiến ti nhận ra cho d mặc cảm l điều bất lợi nhưng cũng phải nhờ n ti mới trnh được những thi độ hống hch lm bực lng người. Vị thượng sĩ được ti mời về nh khi tnh thế đ tạm yn để mừng ln lon, ti gọi thế, lc đ ng ng, bấm mấy đốt ngn tay, miệng lẩm bẩm chi đ tnh ton đoạn ni với ti,
    - ng thầy chịu kh nhẫn nhịn dm cho ti su thng. Ti ni nhẫn nhịn c nghĩa nếu thi độ của ng thầy trước sau cứ như đ đối xử với anh em trong đại đội những ngy qua, ng thy phải đi ti hai bữa nhậu mới đ, v thm bảy ngy php về thăm b x du dương mối tnh gi. ng thầy dm hứa với ti khng?
    -Bc ni hứa chi? Loan chm v. Hứa chịu kh nhẫn nhịn hay hứa cho bc nhậu v nghỉ php thăm b x du dương mối tnh gi?
    -C em qu tỵ phải khng, c bằng tuổi con gi lớn của ti; vị thượng sĩ vừa gật g vừa ni. Trai nhm, gi qu. Nếu nh ti ở gần đy, ti xin php được cho con ti lm bạn với c. Chu khng thanh bai như c v con nh ngho phải lm lụng cực khổ, nhất l c bố đi lnh, nhưng cặp rắn đi chung với nhau c ngy thin hạ đnh lộn bể đầu.
    -Bc qun trả lời rồi...
    -, , ti ni hứa cả ba chứ khng phải một trong ba. ng thầy ti sng gi lắm m. Nhưng c em ny, h h, phải xa cch ng thầy ti dăm năm v ti khng được uống rượu mừng. Đng tiếc! ng hướng về H nhắn nhủ... nhưng no c ai để .

    Hơn su thng sau ti được gắn lon trung y v cuối năm 1975 tỵ nạn tại Hoa Kỳ. Gia đnh bảo trợ c hơn năm trăm mẫu đất nui b, trồng bắp. Ngy ngy ti được chở tới đại học cộng đồng học anh văn v khi ở nh phụ gip họ trong những cng việc nng trại. Hơn năm sau, nhận thấy cảnh ăn nhờ ở đậu, lm cng khng lương chẳng bao giờ c thể vươn ln được, ti nộp đơn xin việc tại một hng in v cng với một người bạn thu chiếc nh tiền chế sống tạm, ngy đi lm, tối đi học chuẩn bị cho những ngy di trong tương lai. Su năm sau, ti đ lấy xong cử nhn điện ton. Cắm đầu cắm cổ học trong khi ngy lm tm tiếng kiếm miếng ăn, ti đ khng để d hỏi trước những điều cần thiết nơi cuộc sống ở đất cờ hoa. Đến khi học gần xong đại học, nghe long thong đy đ về vụ bảo lnh người nh đồng thời gửi đơn xin việc, ti mới vở lẽ mnh đ khng biết để xin nhập quốc tịch trong thời gian năm năm từ khi định cư. Ti nộp đơn thi quốc tịch đồng thời lm giấy tờ bảo lnh gia đnh, v chờ bổ tc hồ sơ khi đ c quyền cng dn. Rn nhẫn nhịn cy thm mấy năm để lấy thm bằng cấp MBA trong khi đợi đon tụ, ti lại gặp phiền h về lin hệ l lịch khi nộp đơn lm việc nơi một cơ quan dn sự thuộc ngnh hải qun Hoa Kỳ.

    Kể ra bọn ph thủy mắt xanh ny cũng giỏi, những lin hệ l lịch ti k khai chỉ độ hai tuần sau, ti được gọi tới văn phng v được trao cho một xấp giấy in, hnh ảnh km theo chi tiết ghi r ngy thng ti nhập ngũ, nơi no, ở đu, mang chức vụ g. Điều lm ti ngạc nhin nhất l c cả hnh ảnh bố mẹ, Loan v H. Việc bảo lnh đon tụ của ti bởi khng biết nn đ ghp thm H vo danh sch do đ bị đnh chỉ chờ cứu xt. Ti đ phải nộp lại hồ sơ v bảo lnh H theo diện hn th. Loan v đ c gia đnh nn lọt sổ. Chồng nng l bc sĩ qun y cn đang trong trại cải tạo nn sẽ được sang Hoa Kỳ theo diện HO.

    Đi lm được hai năm, ti đ c thể mua được căn nh ba phng coi cũng tạm được. Dn tị nạn mua nh lớn qu chỉ tổ cho người địa phương nhm ng, ghanh tị. Su thng nữa bố mẹ ti sẽ qua cng với H, thời gian chờ đợi cũng chẳng l bao, ti phải đi thăm nng bn hoa. Một đm nằm bằng năm ở, mn nợ n tnh dẫu khng ai bắt phải trả, nhưng ti vẫn phải mang. C b con ng b chủ ngy xưa nhng nhẽo g cũng ch để rồi mơ tưởng ch l anh nay đ chồng con đề huề. Chồng nng l vị bc sĩ kh nổi tiếng, hốt tiền như nước nhưng ci ngang ngạnh tự lập của c b muốn vc ch vo thn mở tiệm hoa. Con ci nng đ lớn, c lẽ ngồi nh nấu cơm chờ chồng được coi l đng chn nn mở tiệm hoa khoe b con nụ cười duyn dng. Vợ bc sĩ bn hoa, ti phải đi thăm nng, t nhất một lần tỏ lng cảm ơn được bố mẹ nng cho lm khch trọ những ngy cn ngy thơ.
    lmt


  12. The Following User Says Thank You to ttvl123 For This Useful Post:

    vdt (12-06-2017)

  13. #8
    Join Date
    Jun 2009
    Posts
    353
    Thanks
    1
    Thanked 520 Times in 205 Posts

    Default Re: TRUYỆN NGẮN L MỘNG THƯỜNG

    .
    Ngn Năm Một Thuở Xui May Chẳng Ngờ


    Vừa nhẹ tay khp cnh cửa, ng Tn bước vội v phng tắm. Sau khi cả ngy lm việc ngoi trời với sức nng gay gắt, mồ hi nhễ nhại, đứng dưới ln nước mt tun ra từ bng sen, khng c cảm gic no sinh th hơn. Khng c vị bc sĩ no pht minh được những phương cch giữ gn sức khỏe tuyệt vời như sự lm việc. Đa số người ta muốn c thn thể cường trng nhưng ngại ngng lm những cng việc hoạt động chn tay ngoi trời, ng nghĩ, nhất l vo những khi thời tiết nng chy. C lẽ người ta đ v tnh khng nhận biết sự lm việc chn tay l hồng n để con người c được sức khỏe bền bỉ. Dn Việt c cu ni, "Mồ hi nước mắt." Nhờ sự lm việc ngoi trời nhn lc đang bận tay vướng chn m mồ hi thấm nha cả mắt, ng Tn cảm nghiệm được khng phải phi l m nơi ngn ngữ mnh c cu ni nghe bộ thng thường nhưng muốn cảm nhận được thực thể cu ni phải cần c cơ hội đối diện nghiệm chứng. C lần, v đ mấy thng trời khng gh qua miếng đất, mới chỉ lm việc mười lăm pht ngoi trời giữa kh hậu oi ả, ng cảm thấy mệt phờ người. Gh v bng mt một tn cy rậm, ng ngả người nằm di trn đm cỏ mới cắt tnh ton những cng việc phải lm cho xong, ng chợt hiểu cu ni, "Nh giu tham việc, thất nghiệp tham ăn." Thế ra người xưa để lại những cu ni thm trầm nghe vậy nhưng khng phải vậy. Cũng c thể, "Hay lm th giu, c ch th nn," dẫu chưa chắc hay lm đ l người giu c, nhưng chắc chắn "Tay lm hm nhai, tay quai, miệng trễ." Người thấy việc qu nhiều lm hoi khng xuể tất nhin khng c giờ lo nghĩ sẽ ăn uống g, lại bị cho rằng tham việc; trong khi kẻ chẳng c việc g lm, tng bấn, lo lắng khng biết lấy g để sống lại bị gọi tham ăn. Đ khng c đủ ăn v thất nghiệp sao c thể gọi l tham. Thm vo đ, kể từ sau cơn bo Katrina, mỗi khi ngẫm nghĩ về gi trị cuộc sống, ng Tn cảm thấy cuộc đời mnh kh may mắn dẫu đ bao lần cố suy tư tm hiểu tại sao mnh được sinh ra l người Việt Nam, c cơ hội sống trn đất Mỹ. Cố dng mọi l do hoặc suy luận th kết cuộc vẫn khng lập luận no đứng vững c thể minh chứng một cch xc đng, v lần no cũng thế, cu kết luận vẫn chỉ l phận số.
    Nhưng ni rằng phận số th n tự đu ra? Đối với những người c cuộc sống chẳng may, lầm than vất vả, dẫu chắt bp đến mấy cũng vẫn khng đủ ăn đủ mặc, phỏng cu trả lời phận số chỉ l lối giải đp cho qua hầu con người yn lng chấp nhận thay v đay nghiến tm tư do nỗi bất bnh thn phận khng phương giải thot. Ni theo cụ Nguyễn Cng Trứ, "Tri tc, tiện tc, đi tc, h thời tc," th, "Người qun tử ăn chẳng cầu no... Ngy ba bữa vỗ bụng rau bnh bịch" phỏng c thể tri tc trong ma đng thng gi nơi "khch sạn ngn sao" hoặc đi khi mưa rơi trong nh nặng hạt hơn ngoi trời! Qun tử hay tiểu nhn khi rơi vo hon cảnh đ đi lại gặp thm lc trời đất gi rt, c tri tc thế no chăng nữa cũng chẳng thể chi ngăn cản cảm gic khốn khổ đi rt p đặt nơi thn xc con người. Dĩ nhin, "Tri lại m đnh khen hay chịu đn," chẳng gồng mnh chịu đựng, đu ai c thể thay thế. Ni hay, khuyn giỏi, no cầu thần, khấn thnh chắc chắn thua chn cơm nguội v chiếc o lạnh. Dẫu cc thy l số cũng đnh chấp nhận, "Số kh lm chẳng nn giầu" th cho d học hnh, nghin cứu đến mấy, thy, b no ăn ni c thing đến đu đều khng thot, "Số c, c để cho ruồi n bu." V điều được gọi l phận số, chẳng chứa đựng l lẽ no thực tiễn dẫu bao cng lao nghin cứu của cc bậc thức giả tạo dựng nn mn l số, vẫn lun ngự trị nơi đầu mi cht lưỡi con người. Khng ai hiểu được phận số của mnh thế no; chẳng ai giải thch căn nguyn, l lẽ để c thể tm hoặc đề nghị phương sch giải quyết số kh trở nn giầu c, thế m n vẫn ngang nhin tồn tại từ thời đại ny qua thời đại khc, v c thể ni ai cũng mang phần no tnh chất mn đồ của n mặc dầu bao nhiu người hy vọng, "Xưa nay nhn định thắng thin cũng nhiều" (Kiều).Sch tướng diện dạy, "Tướng tự tm sinh, tướng ty tm diệt," c thể ph hợp v pht sinh lời khuyn nơi cu Ca Dao, "Trng mặt m bắt hnh dong, con lợn c bo th lng mới ngon." Nơi sch Tử Vi c cu, "Đức năng thắng số," hoặc Kiều, "Chữ tm kia mới bằng ba chữ ti" trong khi Ca Dao nhắc nhở, "C ti m cậy chi ti, chữ ti liền với chữ tai một vần." Đa số người ta thường cho rằng chữ "Tai" ở đy l tai họa hay tai nạn nhưng những người c ti chưa chắc đ gặp lắm tai họa bởi chỉ, "Bần cng sinh đạo tặc" mới gặp lắm phiền h chứ những người c ti thường được trọng dụng, ngoại trừ những ai tưởng rằng mnh c ti nhưng sinh bất phng thời. Xt thế, phận số may ra mang ẩn chuyện trời đất chất chứa lắm thứ nghịch thường, khng thuận theo muốn con người, v nếu muốn giải quyết những chuyện được gọi l tai họa xảy đến cho mnh th phương cch đng đắn nhất lại l "Đức," con đẻ của ci "Tm." Nghĩ thm, được gọi l đức, tm ngay lnh, th đ l tất nhin vẫn l dục nếu ni theo nh Phật v đ l dục vẫn l nghĩ loi người nn bị mệnh danh l quỷ vương, Satan. "Xo đi sau ta, hỡi Satan, v tưởng của ngươi khng phải l tưởng của Thin Cha m l của loi người" (Mc. 8:33). Vậy th "Đức năng thắng số" v "Chữ tm kia mới bằng ba chữ ti" lấy l do g để đứng vững? May mắn, nơi Kinh Thnh c cu, "Vậy mọi điều cc ngươi muốn được người ta lm cho mnh th cả cc ngươi nữa cũng hy lm cho người ta như thế. Lề luật v cc tin tri l thế" (Mt. 7:12). Theo từ chương, thực hiện những điều tốt lnh thường hay bị mang vạ chứ những qun ma gio, mưu đồ, no ai biết đấy l đu nn họ sung sướng an hưởng những g đạt được (Satan). Đng khc, giả sử mời khch đến dự tiệc, mọi mn đều bỏ ớt cay x cả lưỡi th chỉ ngồi đ m khc v khch khng thể ăn cay như mnh. Cho nn chỉ cn cch hiểu, "Lm cho người khc những g mnh muốn họ lm cho mnh" mang nghĩa, "Ước muốn cho người khc những g th chuyện đ sẽ xảy đến nơi chnh mnh," mới hợp tnh hợp l v hợp với thực thể quyền lực tối thượng đang hoạt động nơi mnh, nơi mọi loi mọi vật. Khi xử dụng nghĩ, ước muốn ước mơ, tất nhin xử dụng quyền lực tối thượng hiện diện nơi mnh.Thế th "Ci đức" l ước muốn, nghĩ tốt lnh cho người khc trong khi ước muốn cho mnh th lại chnh l lng ham muốn, "Ci dục." ng Tn thầm nghĩ khi nng ly rượu nhấp ngụm nhỏ, mng lung nhn cy pecan sau nh đ xum xu cnh l, chn thng sau cơn bo. Sau thời gian hoạt động ngoi trời, ln nước mt tẩy sạch những cặn b tch tụ nơi cơ thể được thải ra qua mồ hi, nhm nhi ly rượu thuốc khiến lng ng dng niềm khoi cảm.Cy pecan cao lớn bị gẫy mất mấy cnh. Hm bo thổi tới, ng Tn ngồi nhn cảnh biến chuyển của cy cối sau nh. Mưa lin tiếp rơi, khi lất phất, lc nặng hạt trong khi những luồng gi ồ ạt, vũ bo quật ng cy cối. Những cy thng đu c bao nhiu cnh l nhưng bị ci tội cao lnh khnh, cht vt nn lớp th gy ngang, lớp trốc gốc. Người ta ni, "Tro cao ng đau" nhưng trong cơn bo th cng cao cng bị gi quất bạo. C cy thng đứng ring một mnh, vươn ln giữa đm tạp nhạp thấp l t nn khng bị rống, gốc to cả quầng v c lần ng Tn đo thử, nn khng cao lắm, tha hồ vươn cnh l. Chợt nghe c tiếng đập lớn v nh km theo luồng gi thổi qua phng ngủ vang ln tiếng dập cửa dữ tợn, ng vội rời ghế quan st. Cnh cy sồi gần gc nh bị gi quật gy, đập bể miếng kiếng. Kiếm miếng dn p chận v lỗ trống v trở ra pha sau nhn cảnh trời đất quằn quại trong cơn ging, đang dợm ngồi xuống ghế, ng chợt thấy cy thng xum xu từ từ ng theo ln gi, đ bẹp nh kho chứa đồ lm vườn. Coi bộ n ng nhẹ nhng nhưng v qu nặng nề, chiếc nh kho t hon khng đủ sức gồng mnh chống trả, đnh chịu trận với phận số thấp cổ b miệng. Tanh bnh!Những cnh pecan vươn di xin ln trời, xum xu một mu xanh mt trng rất đẹp mắt. C điều mấy cnh mọc ngược với chiều gi đều bị quật gy. Gi tn bạo xoay, xoay theo chiều cơn bo chẳng khc chi dng đời quật ng những g bị coi khng ph hợp với dng sống nhn loại. Chẳng lạ g, những chi cổ hủ hoặc bất cứ nhận thức no đi trước thời đại đều bị những quan niệm hoặc chiều hướng nhất thời dập vi, "Chng khẩu đồng từ, sư ng cũng khốn." Thế mới hay, con người ai khng muốn tự do nhưng lại dng quyền tự do nhận thức ha theo thch nhất thời bởi hoặc khng nhận biết thực thể chnh mnh, hoặc muốn trở nn những g khng phải l mnh, do đ a dua cho c vẻ ta đy hợp thời, hợp cảnh, kết quả của sự lười biếng suy tư nn đ tự khp mnh vo trng n lệ mặc cảm tự ty. Khng suy tư, chỉ sống sao cho giống người chung quanh tất nhin trở nn ti mọi cho những tro lưu đương thời. C căn nh đồ sộ, đẹp đẽ l chuyện dễ nhưng sắm sửa đồ đạc cho xứng với nt kiu sa, lộng lẫy của căn nh đnh chấp nhận đau lưng trả nợ. M no ai thấu cho nỗi khổ được che dấu pha sau vẻ ho nhong, thanh lịch.Chấp nhận rằng cuộc đời l thế v con người l thế th lại chẳng khc g nhắm mắt bước đại, than rằng mặt trời khng chịu chiếu sng để mnh bước xuống hố, v nếu chỉ lo sao đạt được những chi mnh ước muốn v ai c phận người nấy th đu cần biết tại sao mnh được sinh ra, đu cần tự hỏi gi trị cuộc đời l chi, mnh sống để lm g. Xưa nay, nay xưa, cứ như một thng lệ, đời ng cố ng kỉnh than vn, nghi ngờ thế hệ ng cố nội, b cố ngoại. Thời ng b cố nội ngoại ku ca thế hệ tiếp nối. V thế hệ ng b lo lắng, ưu tư về thế hệ cc con, cc chu, nhưng thử nhn lại cuộc sống ra sao! t nhất mỗi ngy n một kh hơn ngoại trừ những trường hợp ring lẻ đặc biệt. Những g ngy xưa được ca tụng giờ đi về đu v coi chừng điều bị kết n hoặc cho rằng viễn tưởng thời trước lại l sự thường tnh hm nay. Dng đời thay đổi tất nhin con người thay đổi bởi thế nhận thức cũng cần được đặt lại vấn đề. Yn ngủ, bm vu những g đang được thụ hưởng c lẽ l phương php tuyệt vời nhất để giới hạn chnh mnh, biến mnh thnh n lệ thi quen, quan niệm, hay thch.Nhớ lại mấy ngy sau khi cơn bo mới xảy ra, những chiếc xe nối đui nhau cả dặm để lần lượt mua được hai chục bạc xăng. C những người phải xếp hng hơn ba tiếng rưỡi đồng hồ. Mỗi ngy, một chiếc xe tải mười tm bnh chở đồ tiếp tế khng biết từ đu tới, người ta thi đua khun vc, nghe đu c những gia đnh chứa đồ tiếp tế c thể dng đến ba năm sau mới hết. Rồi lắm kẻ hằng ngy lo kiếm nước đ. Đến khổ, tốn giờ đợi chờ dưới trời nắng chang chang để mua xăng chở những bịch nước đ về hầu c nước ngọt mt lạnh uống, bởi đ quen thi uống đồ lạnh. Nhn những cảnh đợi chờ mua xăng, những thn xc mồ hi nhễ nhại b từng bịch nước đ chất v thng xe, ng Tn thầm nghĩ, d nước đ mt lạnh đến đu cũng khng thể so snh với năng lực tiu pha dưới sức nng lại tốn thm tiền xăng v thời giờ chầu chực. Th rằng khng uống lạnh đỡ phiền h hơn.Lng ng dng ln niềm cảm mến cảnh khốn kh thời xưa. Bao nhiu năm thng, từ ngy lọt lng mẹ tới lc lớn khn, gia đnh ng đu cần điện đm để nấu cơm, thế sao vẫn khng bị ăn gạo sống. Th cứ coi như mnh c cơ hội sống lại thời xưa, ngy cũ, ng thầm nghĩ. Đất đai, kh hậu thuận tiện trồng cấy c ph, v c c ph xuất cảng, trong khi uống c ph lại l xa xỉ. Ngy ngy thả chiếc gầu xuống giếng cạn mc nước tắm, giặt, nấu ăn, chẳng cần điện đm m c bao giờ thiếu nước đu. Sống nơi một đất nước văn minh, vừa mới cp điện, tất cả đều ngừng trệ. Ah! Th ra văn minh hm chứa nghĩa lệ thuộc, chẳng khc g ngn từ "Credit" đ biết bao người bị lừa, cng lưng trả tiền lời cho người khc hưởng, cũng chỉ v muốn trở nn văn minh giống bao kẻ chung quanh. Mua bộ salon bọc da mới sang; chưa c tiền th mua bằng credit card. Nghĩ đến đ, ng Tn mỉm cười ngộ nghĩnh đặt vấn đề, khng hiểu con khỉ ngồi nơi bộ salon bọc da c thể c tư cch của con người ngồi nơi bậc h chăng!ng lấy mấy tấm thiếc bo thổi bay từ đu đ rơi v mảnh vườn pha sau lợp chiếc giại ng dng mấy thanh gỗ nối v vch, đặt chiếc kiềng luộc crawfish bn tấm tn chắn cch tường, v vơ mấy cnh cy kh gy, nhm bếp đun nước pha c ph, lng thầm nghĩ, khng c điện th ta dng cnh cy kh nấu ăn hồi tưởng lại thời xưa cũ. Nghĩ đến thời ngy xa xưa, lng ng mang nỗi nhung nhớ, cảm kch, v xt thương lẫn lộn. Hai mươi lăm năm, mới đ m đ một phần tư thế kỷ; những hnh ảnh ngược dng qu khứ khơi lại nơi tm hồn khiến ng bi ngi thương cảm. Những sng cắp sch đến trường, thy gio, bạn b con nt, những tr chơi đnh khếch, đnh quay, đẽo quay vết thẹo cn mờ mờ nơi ngn trỏ phải, rồi thả diều, chia phe onh lộn, sợ thy gio dữ khng dm nhảy lớp ở nửa năm cuối lớp tư được chuyển ln lớp ba, những khi tắm suối về nh bị đn, những lần m cua, bắt ốc, vc củi về nấu bếp, bạn b thơ ấu nay ra sao. Hai mươi lăm năm ng chưa một lần về thăm lại qu xưa, chốn cũ. Nhiều lần ng đ phải tự nhủ, về thăm phỏng được ch g, th cứ coi như đ về v tốn một số tiền di chuyển, để tiền ny gip những em nhỏ khng c cơ hội tới trường c sch để đọc. V điều mơ ước đ thnh hiện thực đ hơn mười năm. Cứ mỗi năm, một nơi cho mượn sch c được năm mươi em tới mượn, mỗi em nhỏ đọc được mười cuốn truyện, hơn km hai trăm chỗ cho mượn sch trong mười năm. Mười năm, mười ngn em c thi quen đọc sch v khi cc em lớn ln đ quen thi đọc sch sẽ tự kiếm sch để đọc, khng ai c thể lừa dối, tuyn truyền bậy bạ hầu ngu dn để trị như những thời đ qua. Con người thay đổi, x hội phải thay đổi. Th cứ tnh mỗi năm về thăm qu hương một chuyến v qun n đi, chuyện đến sẽ phải đến. Ngọn lửa đun bằng cnh cy kh hnh như cố ghi lại khoảng mầu đen trn quanh thnh ấm nước, nhắc nhở tm tr ng nhớ lại hnh ảnh những nồi cơm nng hổi ngo ngạt mi gạo mới của những ma gặt, những t canh chua c nấu với dấm mẻ, những đĩa rau diếp hay rau muống thi nhỏ, hoặc canh rau đay riu cua rốc. ng Tn khp nhẹ đi mắt thầm tưởng nhớ. Một năm, giỏi lắm được bốn hay năm lần ăn thịt g, một hoặc hai lần thịt thỏ, thịt heo luộc may ra một thng một lần v thường th kho mặn. Mấy chục năm hnh như c được hai hoặc ba lần ăn thịt b "steak," v c thể cũng v lẽ ấy m ng nghiệm ra được cu ca dao, "Đầu ngi c con ba ba, kẻ gọi con trạnh, người la con ra," đ khng ni g về thứ bốn chn lội nước mang mu trn mu dưới m ni về sự hợm hĩnh, xảo tr của những kẻ mị dn. C thể ni, ng nghĩ, cuộc sống khổ cực l kết quả của sự thiếu hiểu biết, thiếu nhận định, km thức thời m ra.Tai nghe tiếng nước reo; mắt nhn ngọn lửa liếm quanh chiếc ấm như cố in đậm mu đen cng nhiều cng tốt, ng Tn nghĩ, mnh nn biết ơn cuộc sống kh khăn khổ cực trong qu khứ v nhờ n mnh khng phải đi bc sĩ ht mỡ bụng, khng phải king cữ. Khổ nỗi, sống ở nơi hằng ngy cơm canh, rau, c kho mặn th ước mơ thịt th, đến lc bị ăn thịt thay cơm mới hiểu được lời thm trầm cổ nhn để lại nơi tục ngữ, "Gi được bt canh, trẻ được manh o mới." Sống ở chốn m canh, rau, miếng c mắc hơn thịt g, thịt heo mới thấy nỗi thảnh thơi tm hồn của cuộc đời kh ngho. Nhớ lại c lần nghe ai đ ni, "Kh m ngho," ng Tn mới chợt nhận ra điều ẩn của cu ni nghịch thường. Thế mới biết, khng trải qua, khng c cơ hội thực nghiệm hay nghiệm chứng để rồi chỉ quen thi nghe sao biết vậy v cho rằng sự khn ngoan nơi cuộc sống chỉ l những g mnh biết quả l qu thiển cận. nghĩ ny dẫn tm tr ng lin tưởng đến cu ni, "Người tuyệt đối thng minh giống như ngu đần; kẻ ăn ni giỏi dang giống lắp bắp; v người tuyệt kho giống như vụng." ng giật mnh; cu ni qu ư thm trầm chẳng khc g "Kh m ngho." Đ bao lu nay ng cứ tự thắc mắc tại sao người tuyệt kho phải tỏ ra giống như vụng, v đ tuyệt kho sao c thể tỏ ra vụng v tại sao phải tỏ ra vụng. Ni rằng thi độ con người nn biết khim nhượng th chẳng lẽ khim nhượng l sự tr hnh hoặc cố lừa thin hạ. Đặt vấn đề như thế, lng ng ấm ức mi. Nhờ c cơ hội nhận biết hon cảnh sống khc biệt nơi cuộc đời, nơi trường hợp muốn c cũng khng được mn canh rau đay cua rốc, hoặc c lẹp nấu mẻ, hay bng chuối xo ốc ao, ng nghiệm được cu ni, "Kh m ngho," dẫn nhận thức của ng nghiệm được lời ni thực tế nhưng v khng để trở thnh qu ư nghịch thường, "Người tuyệt đối thng minh giống như ngu đần; kẻ tuyệt kho giống như vụng." Thế ra, v khng hiểu người ta ni g nn cho rằng họ ngu đần. i! ng Tn thở di, như vậy cuộc đời mnh đ bao lần bỏ lỡ cơ hội. u cũng l ci tội ếch ngồi đy giếng. ng lẩm bẩm, vậy tại sao lại c cu, "ng bẩy mươi học ng bẩy mươi mốt." "Chữ ti liền với chữ tai một vần," c ti tất nhin bị ghen tị hoặc khng được nhận biết cũng sinh lắm phần đm tiếu. C ti lại cần c chiếc tai biết chấp nhận nghe ph bnh lung tung. ng bảy mươi học ng bảy mốt coi chừng lại mang nghĩa "n cố nhi tri tn," nhận biết sự thể đ qua để nghiệm chứng sự việc sắp tới. ng 71 c lẽ mang khng cần học g thm. Người khn học kẻ dại v đ dại, kẻ tự cho mnh l ci rốn của vũ trụ th đu cần học ai. nghĩ ny khiến ng nhớ lại thời năm mươi của những ngy di cư từ Bắc vo Nam, ng cảm thấy hơi ngượng ngng.Từ ngy di cư, sống dưới mi những chiếc "tằng kaki" cho tới vi năm sau, cc vng dn di cư được cấp pht những hộp sữa bột, "cheese," gạo. Dn ta đem sữa, cheese nui heo hoặc bn rẻ cho người nui heo. ng Tn cn nhớ, ngy ấy cầm miếng cheese mu vng đậm ăn m ngao ngn, khng thể nuốt được. Qua những lần tham dự tiệc tng của người Mỹ sau ny, ng mới nhận ra chnh do thiếu kinh nghiệm v khng nhận xt, người dn di cư thời năm tư đ chẳng thể no sử dụng thiết thực lợi ch được dnh sẵn. Những đĩa cheese được cắt sẵn thnh từng miếng vung cỡ đầu ngn tay hoặc thi thnh lt mỏng, ăn một đi miếng th ngon, nhưng ngy ấy v khng hiểu cch xử dụng, ăn nhiều một lc nn chỉ đi lần, trng thấy cheese đ sợ, sợ v ngn tới cổ do qu nhiều chất bo. Sữa bột pha nước si uống, bụng dạ chưa quen khiến kh chịu, sinh phiền h, v thế l chỉ bo đm heo. Trong lc thiếu thốn từ miếng ăn, quần o mặc, v cũng chỉ v khng nhận biết cch thức xử dụng, người ta đ phải khốn khổ tm kiếm thực phẩm quen ăn. Cổ nhn ni chẳng sai, "V tri bất mộ." C trường hợp cũng chỉ v hiểu lầm thế no đ cộng thm tự i vặt c nhn, mấy trăm bao gạo để pht cho dn đ bị để mốc meo, bn rẻ cho heo ăn trong khi mọi người thiếu thốn lo chạy ăn từng bữa. Nhn cy cối tan hoang nơi vườn lc lng dạ tưởng nhớ những sự thể mấy chục năm trước, ng Tn tự hỏi c cch no gip con người khỏi phải trả gi những lỗi lầm, thiệt hại do thiếu hiểu biết, nhận thức. Dĩ nhin, kinh nghiệm no khng phải trả gi v khng kinh nghiệm no nơi cuộc đời lại xảy đến gống bất cứ trường hợp no đ qua do khc mi trường, hon cảnh, hoặc điều kiện c biệt. Tuy nhin, ng nghĩ, chẳng lẽ con người được sinh ra để bị đy ải. Lời thơ của cụ Nguyễn Cng Trứ trở về nhắc nhở, "Thoạt sinh ra th đ khc che, trần c vui sao chẳng cười kh."Nhớ tới ngy xưa gợi lng ng suy nghĩ về bối cảnh hiện thực. Biết bao người chết v con nước dng cao trn vo đất liền. ng Tn thầm nghĩ, người ta chết nhiều nơi cơn bo Katrina nhưng nguyn nhn lại chnh l coi thường, thiếu nhận định, đem rượu mới đổ b cũ. Cơn bo Denis đi qua Texas gi mạnh cấp bốn v di chuyển kh nhanh nn sự tn ph gy thiệt hại khng chi đng ni nếu so với những cơn bo khc. Chỉ t bữa sau, cơn bo Katrina ập tới cũng với luồng gi cấp bốn nhưng đường knh chuyển vận 150 hải l đồng thời sự di chuyển kh chậm, đi khi khng di chuyển một đi giờ, v thế l nước dồn lại đẩy vo bờ c những nơi sng nước cao tới hơn km mười một mt (32 feet). Những vng dọc theo duyn hải bị sức nước qut thnh bnh địa, những khch sạn, khu bun bn, nh cửa, cao ốc chỉ trong một vi giờ theo chn thần sng Katrina biến mất khỏi mặt đất, tri đi đu khng biết; phần cn lại chỉ l đống gạch vụn, đến nỗi chn b tng cũng bị lột ngược ln. Tất nhin, những g khng di chuyển được đnh phải chịu trận, tanh bnh, khng vin gạch no chồng ln vin gạch no. Dng kinh nghiệm về bo tố của những lần xảy ra nơi qu khứ v đặc biệt về cơn bo Denis để rồi khng tưởng tượng nổi sự tn ph ngn năm một thuở của Katrina, nhiều người đ chết đuối, mất cơ hội nghiệm chứng cu ni, "Người ta khng lấy rượu mới đổ b cũ," hoặc, "Chẳng ai lấy vải mới v o cũ" (Mc. 2:21-22), hay, "Kẻ no tra tay cầm cy m quay trở lại th bất kham với Nước Thin Cha" (Lc. 9:62).Mấy hm trước gh qua miếng đất hai chục mẫu m lng ng cảm thấy chn ngn. Bao cng lao xy dựng, chắt bp cố cng chuẩn bị cho những ngy sau ny, lỡ phải sống lu, may ra c được cht t đủ chi dụng nơi hon cảnh gi yếu. Bn xnh sền sệt ngập bn trn mắt c chn. Hai căn nh tiền chế (trailer) tan tnh, chiếc ao mười mẫu, c m đi sạch, v nay trở thnh nước mặn. Mười năm gom gp, ba ngn su trăm năm chục ngy k cp chuẩn bị, nay tiu tn đường. Chắt bp từng xu để mất bạc ngn, ng lẩm bẩm, lng chng xuống v phận số. Nhưng khng sao, ng tự an ủi, hy cn c để m mất. Bao nhiu dn bản xứ, sinh trưởng nơi đất ny với đầy đủ nếu khng muốn ni l thừa thi cơ may để thăng tiến nhưng cả đời vẫn ở nh thu, chỉ một đi thng thất nghiệp l đ trở thnh tay trắng; xe bị ko, nh cửa bị tịch thu. Chẳng những thế, đu phải v tnh đ c cu, "No money no honey." Thất nghiệp, nh cửa, ti sản ra đi, v b x cũng khng thm trở lại. Mnh hy cn may chn, ng tự nhủ.Bi học no khng phải trả gi, v gi cả no khng lm người ta đau xt theo bản tnh bnh thường nhn sinh. Thiếu để , chiếc my cy của ng Tn đ bị ngập nước mặn. Đem đến tiệm sửa, người ta đ cố tnh ko di thời gian khiến khng thể sửa được. Của mất ruột xt, thm một bi học thua lỗ về chấp nhận cuộc đời. V một chiếc my cy cũ được ko về đất. Một buổi sng gh qua, chiếc my cy đ khng cnh m bay. Lời khn ngoan no giải quyết cho tm tnh bị mất trộm. Người ny hỏi đ trnh bo cảnh st chưa; kẻ khc ni nn cho cảnh st biết. C lần trộm v nh vơ vt, gọi tới, gọi lui, ng cảnh st lừng khừng m tới, quệt quệt, bi bi, chi tới chi lui lấy dấu tay, v kết quả cũng chẳng biết g. Lời Phc m nhắc nhở, "Khi người ta kiện tụng con v chiếc o khoc ngoi th hy tặng lun cho họ chiếc o trong." Xảy ra sự kiện tụng, nhất định đ c chuyện tranh chấp, đi chối, m Phc m dạy nn chấp nhận thua thiệt. Đng khc, "Nếu kẻ no vả m phải của con th hy để họ vả thm m tri." Ni rằng chịu thua thiệt để những thứ người chẳng ra g quen thi lm bậy sẽ bị rơi vo trường hợp khốn khổ gấp trăm ngn lần, quả l qu độc hại. Hơn nữa, nếu c nghĩ cho người ta như thế, tm mnh đ động, đ tạo dục v như thế tất nhin điều chẳng ra g sẽ xảy đến với mnh v chnh mnh đ kiến tạo nn vọng tưởng đ. ng Tn lặng người. Nghĩ cũng khốn, ước muốn thỏa mn thch của mnh lại cng phiền. Sự việc đ như thế, thi th đnh cấp nhận như vậy bởi, "Chạy trời khng khỏi nắng." Sự việc đ xảy ra ngoi ước muốn, định của mnh tất cũng c l do m mnh khng hiểu hoặc chưa đủ kinh nghiệm, nghiệm chứng để hiểu. Ni rằng ci hại nhỏ xảy đến để ngăn ngừa điều thiệt hại lớn lao hơn đang trờ tới. Lấy g minh chứng v chuyện chưa đến ai c thể ni. Vấn đề được đặt ra lại l những người ăn cắp đ nghĩ g; hon cảnh no đ kiến tạo nn những con người như thế, v cuộc đời họ sẽ đi về đu! ng Tn nhớ đến chuyện một người bạn bị mất con ch. Đi lần ng ta tỏ ra ưu tư v thương hại cho người ăn cắp ch. Mới thng trước ng ta đưa ch đi chch ngừa, v tnh khng biết ăn thịt n sẽ sinh bệnh. Điều nguy hại xảy đến như kết quả của sự thiếu hiểu biết. Con người kể cũng đng thương.Nơi một đất nước tr ph, đầy đủ phương tiện v cơ hội cho con người thăng tiến, vẫn c những người khng muốn vươn ln hoặc cố tnh lm những điều xằng bậy. Ni rằng phận số định cho họ như thế th căn cơ no nơi một người tạo nn phận số của họ. Lại c những l thuyết nhai đi nhai lại, con người chỉ l tổng hợp của những thnh phần ngũ đại, kim, thủy, mộc, hỏa, thổ, vậy những ước muốn, nghĩ, tham vọng ở đu ra. Con mắt sao c thể nhn; tai sao c thể nghe v biết bao người mắt sng, tai thnh, sau khi được gọi l chết, cặp mắt hết nhn; tai chẳng thể nghe. Con người quả l huyền nhiệm nhưng đ biết bao người, trải qua bao thế hệ đ vẫn cn ngang nhin chấp nhận mắt nhn, tai nghe!Những thnh phần nơi một người chỉ l phương tiện cho sự thể no đ hoạt động, tạm gọi l hồn, ng Tn trầm ngm. Vậy th cuộc đời l mi trường hay phương tiện hoặc tạm gọi l cơ may cho hồn con người học hỏi những bi học cần phải học. Bi học no mnh cần học v lm sao c thể biết, ng Tn đặt vấn đề. C cu ni, cuộc đời sẽ dẫn dắt con người với lng chn thnh muốn thăng tiến đi đng con đường họ phải đi. Vậy phỏng cuộc đời l phương tiện tạo dựng phận số! ng lơ đng nhn bầu trời. Hm nay trời trong xanh; mai u m. Ngy no đ cả vũ trụ ny rồi cũng qua đi, mnh cn lại g, nhưng chắc chắn mnh qua đi trước. Cổ nhn để lại, "Tam thập như lập, ngũ thập tri thin mệnh." Ni rằng biết việc trời th cũng chẳng thot khỏi n tử đ k k ngay từ khi một người được sinh ra. Thế th tri thin mệnh phải l biết chấp nhận thn phận con người cn nhiều điều chẳng bao giờ c thể biết m an vui với hiện tại. Với cuộc sống kh ngho qu khứ, nay mnh khng phải ưu tư về thn xc mập mạp, p huyết cao hay bệnh tiểu đường th hy cn hạnh phc chn. Hoặc l mnh khng biết nn cảm thấy hạnh phc. ng Tn cảm thấy mnh lẩm cẩm lặp lại cu ni, "Người tuyệt kho giống như vụng."

Posting Permissions

  • You may not post new threads
  • You may not post replies
  • You may not post attachments
  • You may not edit your posts
  •