Thm đằng sau bi diễn văn của
TT Donald Trump về Hai B Trưng


Dương Hoi Linh



Khi tổng thống Mỹ đ cng du đến một vng đất no đ, những người viết diễn văn cho tổng thống thường đặt hng những người gốc vng đất đ hiện đang sống trn đất Mỹ viết về văn ha của đất nước mnh. Sau đ bộ phận chấp bt ny sẽ chọn lấy những chi tiết đắt gi nhất để đưa vo bi diễn văn của tổng thống.

Một số người gốc Việt đ tham mưu cho Obama đưa bi thơ Thần của L Thường Kiệt vo bi diễn văn gy xc động lng người khi Obama đọc tại Việt Nam năm 2016. V lần ny đến lượt Trump thm của người viết cao hơn thế nhiều.

Tại sao người viết diễn văn cho tổng thống Donald Trump lại lấy v dụ về Hai B Trưng m khng lấy v dụ no khc? Trong khi lịch sử 2000 năm sau Cng Nguyn l lịch sử chống Tu.

Chống xm lược Trung Quốc khng chỉ c thời B Trưng m cn thời B Triệu Thị Trinh, thời Ng Quyền, thời L Thường Kiệt v rất nhiều sau ny.

Thm của Trump ở đy chnh l thời kỳ Hai B Trưng giống với thời kỳ hiện nay của đảng cộng sản Việt Nam. Đ l thời kỳ T Định lm thi th cho nh Đng Hn khng khc g Nguyễn Ph Trọng lm thi th cho nh Hn của Tập Cận Bnh hiện nay.

Từ khi nh Triệu tiu diệt An Dương vương v thiết lập quyền cai trị trn lnh thổ u Lạc cũ, chế độ thống trị dừng lại ở cấp quận với đại diện l 2 vin quan sứ ở 2 quận Giao Chỉ v Cửu Chn. Đến khi nh Ty Hn diệt nh Triệu (111 TCN), cấp độ thống trị vẫn ở cấp quận; chế độ cc Lạc hầu, Lạc tướng của người Việt với quyền thế tập trn lnh thổ u Lạc cũ được cc chnh quyền phương Bắc chấp nhận cho duy tr, nhưng ngy cng suy yếu.

Cc Lạc tướng, Lạc hầu, Bồ chnh để duy tr quyền hnh v sự thế tập bị bắt buộc phải cộng tc với chnh quyền cai trị phương Bắc. Trong hng ngũ cc Lạc tướng c sự phn ha giữa một bn l những người thực sự cộng tc với chnh quyền nh Hn, bn kia l những người chỉ thần phục bn ngoi.

Từ khi nh Đng Hn thnh lập, Hn Quang Vũ Đế tuy chưa dẹp xong cc lực lượng ct cứ phương Bắc nhưng vẫn quan tm tới miền Nam. Tch Quang, Nhm Din lm Thi th Giao Chỉ v Thi th Cửu Chn của nh Hn, ra sức thực hiện chnh sch đồng ha, thay đổi tập tục từ hn nhn đến y phục, lễ nghĩa của người Việt bắt theo người Hn, dẫn đến xc phạm nặng nề tới phong tục cũ nhiều đời của người Việt.

Từ khi T Định sang lm Thi th Giao Chỉ năm 34, ch thống trị của nh Đng Hn cng nặng nề hơn với người Việt. T Định tn bạo v tham lam, tăng cường phục dịch v thuế kha với người Việt để cống nạp cho triều đnh nh Hn nhiều hơn, thc p cc Lạc tướng dữ hơn. Sự đụng chạm lớn về văn ha, tn ngưỡng v kinh tế khiến mu thuẫn giữa người Việt khng chỉ nhn dn m cả cc Lạc tướng với chế độ thống trị của nh Hn ngy cng gay gắt. V vậy cc Lạc tướng đ đon kết nhau lại để chống đối.
Cũng l nh Hn, cũng l chnh sch cai trị thi th dng tay sai người Việt trị người Việt đồ của Trump đ qu r rng khng thể r hơn.

Nhưng một số người lại đa cợt cho rằng Nếu Hai B Trưng xuất hiện ở thời ny cũng bị bắt v tội chống Formosa Trung Quốc.

Lập luận ny sai hon ton. Thời Hai B Trưng dn ta cn khốn khổ hơn khi bị bắt ln rừng tm sản vật, đy xuống biển m ngọc trai. Thn phận n lệ cn bi thảm hơn.V thi th T Định khng thể nhẹ tay hơn cộng sản Việt Nam trong việc bắt người.


Do vậy ni rằng Hai B Trưng sống lại ở thời đại ny cũng sẽ bị bắt như Mẹ Nấm, như Trần Thị Nga l đnh gi qu cao CSVN v phủ nhận sự nổ lực của Hai B cũng như bo chữa cho sự bế tắc của phong tro đấu tranh dn chủ hiện nay.

V như thế đ phủ nhận tm huyết của người viết diễn văn v tm huyết của người đ quyết định đưa chi tiết ny vo bi diễn văn. Người đ chnh l ng Trump, kẻ quyết định cuối cng.

Nhưng thật kỳ lạ cũng trong bi diễn văn ny khng ai ch đến cu ni của ng Trump về dn chủ v php trị:

Chng ti tn trọng nền php trị chứ khng phải những lnh đạo độc ti. Cc nguyn tắc ny bảo đảm ổn định v xy dựng an ninh, niềm tin phồn vinh v điều xảy ở cc quốc gia l giống nhau.

Đy mới chnh l mấu chốt của vấn đề. Bởi lẻ một x hội nếu khng c dn chủ v php trị th chống xm lược chỉ l thay thế ngoại xm bằng nội xm. Nhn dn thay v lm n lệ cho một thế lực ngoại bang lại lm n lệ cho một đảng phi chnh trị. Điều đ c khc g nhau?

Nhưng cũng giống như bi diễn văn của Obama, người Việt Nam chỉ ch tới phần chống Trung Quốc cn bỏ qua phần ni vể thể chế chnh trị phải do người dn Việt Nam quyết định. Họ tảng lờ v giả điếc trước vấn đề ny. Thậm ch cn suy tn chế độ độc ti ln bằng cch v von rằng ngay cả Hai B Trưng cũng khng thể lm g được CSVN.

Điều đ chứng tỏ người Việt Nam khng hiểu g về dn chủ,php trị, b tay trước cc vị vua Đảng CSVN. V họ chỉ bị kch thch tinh thần tự ho dn tộc khi nhắc đến truyền thống chống ngoại xm.

Nhưng cũng ngay chnh người Mỹ, kẻ đọc diễn văn vẫn bị biến thnh ngoại xm trước đy chưa lu. V by giờ tuyn gio Việt Nam vẫn nhắc lại điều đ mỗi năm vo ngy 30/4. Vậy th một điều c thể kết luận l cn lu người Việt Nam mới hiểu r kẻ th của họ l ai? L những tn thi th hay nh Đng Hn.

C lẽ chnh những tn thi th như đảng CSVN mới l đối tượng m bi diễn văn muốn ni tới. Tiếc thay chỉ c thể ni trắng ra th người Việt mới hiểu.


12/11/2017

Dương Hoi Linh