Welcome to Một Gc Phố - Chc cc Bạn mọi chuyện vui vẻ & như ...
Results 1 to 1 of 1

Thread: Lun Hon, Gối Sng Tm Thơ

  1. #1
    Join Date
    Sep 2007
    Posts
    2,828
    Thanks
    4,542
    Thanked 5,199 Times in 1,966 Posts

    Default Lun Hon, Gối Sng Tm Thơ

    Lun Hon, Gối Sng Tm Thơ
    Vương Trng Dương

    Năm 2005, Lun Hon thực hiện tuyển tập Lun Hon, Một Đời Thơ để kỷ niệm bốn mươi năm từ thời thập nin 60 với cc thi phẩm đ ấn hnh: Về Trời (1964), Tri Sng (1966). Sau khi nhập ngũ kha 24 tại Trường Bộ Binh Thủ Đức, phục vụ tại Quảng Ngi, ấn hnh tập thơ Chết Trong Lng Người (1967) v Vin Đạn Cho Người Yu Dấu (1969) viết về đời sống, tnh cảm người lnh bộ binh.

    Trong tuyển tập nầy gốm cc bi viết của thn hữu: V Kỳ Điền, i Cầm, Du Tử L, m Trung Php, ức Phổ, Hong Khởi Phong, Hong Lộc, Hồ nh Nghim, Khắc Minh, Lm Chương, L Hn, L Vĩnh Thọ, Lương Thư Trung, Lưu Nguyễn, Mạc Phương nh, Nguyễn Ch Thiệp, Nguyễn ng Giang, Nguyễn Mạnh Trinh, Nguyễn Nam An, Nguyễn Quốc Tường, Nguyễn Sao Mai, Nguyễn Văn Din, Nguyễn Vy Khanh, Nguyễn Xun Hong, Phan Nhật Nam, Phan Ni Tấn, Phan Xun Sinh, Phan Thị Trọng Tuyến, Song Vinh, Song Thao, Thi T Hạp, Thảo Nguyn, Thu Thuyền, Trang Chu, Trần Gia Phụng, Trần Huiền n, Trần Trung ạo, Trần Văn Hng, Trần Yn Ha, Triểu Hoa ại, Trương ức Thủy, Vĩnh Điện, Vũ nh Trường, Vương Ngọc Long v ti với bi viết Nhn Lại 40 Năm Lun Hon.

    Trước đ cũng c tuyển tập với cc cy bt viết về Lun Hon cng những bi viết được phổ biến trn hệ thống truyền thng. Sự gp mặt, chia sẻ của thn hữu với sng tc của anh (ngoi thi ca) hơn nửa thế kỷ cũng qu nhiều, khng cn g để viết thm Trn trang web Vung Chiếu của Lun Hon hnh thnh từ năm 1999 đến nay đ hai thập nin, trong đ c mục Gối Sng Tm Thơ, đăng tải cc bi thơ của thn hữu trong thời binh lửa, ti thch v chọn tựa đề nầy để viết về anh.
    *
    Lun Hon với ti, đồng hương, cng những ngy trong qun trường Bộ Binh Thủ Đức khi kha ti được gởi sang học qun sự giai đoạn I ở Trường BB Thủ Đức cng với kha 24. Lc đ Khối Chiến Tranh Chnh Trị thnh lập Ban Bin Tập lin kha 23 & 24 Sinh Vin Sĩ Quan cho nguyệt san Thủ Đức nn được gặp nhau.

    Thng 5-1967, chng ti chia tay, Lun Hon tiếp tục ở qun trường vi giai đoạn II, sau đ phục vụ đơn vị tc chiến ở Sư Đon 2 BB. Gần hai năm sau, ti nhận được tin buồn của Phan Nhự Thc, Lun Hon mất một bn chn rồi!... Chiến trường ở Quảng Ngi lc đ rất khốc liệt, khng cn g ngoi lời an ủi thi đnh, để cn sống với vợ con. Trong cuộc hnh qun v đạp phải quả mnh ba ru chn st dng sng, mất đi bn chn tri tại Thi Phổ ngy 11/2/ 1969.
    Năm 1987, gặp Phan Nhự Thức ở Si Gn, nhắc lại bạn b, Phan Nhự Thức ni hồi Lun Hon bị mất bn chn tri, tội nghiệp n qu, no ngờ trong ci rủi c ci may, nếu n khng giải ngũ trở về đới sng dn sự ở ngn hng th cuộc đời n cũng bị lao t, khốn đốn như tụi mnh! Đời l v thường, khng thể no biết.

    Lun Hon, tn thật l L Ngọc Chu, sinh ngy 10 thng 01 năm 1941, cuối năm Canh Thn ở phố cổ Hội An, Quảng Nam. Qu nội ở Lim Lạc, Ha Đa, Ha Vang, Quảng Nam, cch Đ Nẵng khoảng mười cy số về hướng Nam. Qu ngoại ở La Qua, Điện Bn, Quảng Nam, cch Đ Nẵng khoảng ba mươi cy số về hướng Nam.. Thn phụ anh l ng L Hon, thn mẫu l b Nguyễn Thị Lun nn anh ghp tn song thn thnh bt hiệu Lun Hon. Ngoi ra, anh cn c cc bt hiệu: L Quyn Chu, Chu Thị Ngọc L, Đon Thị Bch H, Chu Hải Chu, L Phước Ninh, L Bảo Hong, Cự Hải...

    Trong thời kỳ khng chiến chống Php, như nhiều gia đnh khc, năm 1947, gia đnh anh di tản ln miền rừng ni Tin Hội, Tin Phước, Quảng Nam. Năm 1951, gia đnh anh chuyển về Ha Vang v năm 1953 dời về Đ Nẵng. Sau đ, thn phụ anh l vin chức ở Ngn Khố. (Trong thi phẩm Sng Ni Cng Người Thơm Ngt Thơ c ba bi thơ của anh ghi lại địa danh: Hội An, 1945 - Tin Phước, 1949 v Ha Đa, 1953). Cụ L Hon rất snh thơ văn nn từ nhỏ Lun Hon được hấp thụ mu thi ph của thn phụ để tấp tễnh lm thơ.

    Trong hồi k của Lun Hon đ đề cập đến cội nguồn v tuổi thơ: Lim Lạc, Lng Qu Nội - Tin Phước, Một Nhnh Ấu Thơ Ti v Hội An, Nơi Chn Cuống Rn Thơ. Trch những đoạn LH viết về thời điểm đ:

    Nằm cch trung tm thnh phố Đ Nẵng, về hướng Nam, khoảng mười một cy số, tnh theo đường trải nhựa, cộng với đường đất, qu nội ti l một lng qu xinh xắn, bốn ma ấm p tiếng chim. Lng được mang tn Lim Lạc, chừng muốn khoe khoang ci bản tnh lim khiết lẫn lạc quan của người dn trong lng

    Ti đ c ba năm ở đy, ở trong ngi nh ngi lớn nhất lng ny, kể từ năm 1951. Năm ti theo phụ thn ln lt hồi cư

    Trước nhất ti c thm một người mẹ. Đ l người vợ cả của ba ti. Ti gọi b bằng mẹ v đ gọi người sinh ra mnh l m. Mẹ ti, người dong dỏng cao, khỏe mạnh, nhan sắc trung bnh. B c qu danh l ng Thị Thấp, sinh năm 1896, người lng Phong Lệ. Phong Lệ l qu hương của một danh tướng dưới triều Tự Đức. Phong Lệ nằm bn trong con đường sắt quốc gia, cạnh quốc lộ 1, nơi ti c một đi lần gh qua

    Chắc chắn mẹ ti c b con gần xa g đ với cụ ng ch Khim, ng tướng uy dũng nhưng khng km ti văn học, như lịch sử đ ghi chp. Tuy l dn qu nhưng mẹ ti khng trực tiếp lm nng. B thay chồng cai quản một số ruộng đất, cho t điền lm ăn chia hoa mu. Trong thời gian chng ti đi tản cư, b sống cng với hai chu nội

    ng nội ti l một nh nho, đ gi. ng ở một mnh trong ngi nh ngi cổ knh ng ti chẳng mấy khi đi dạo ra sn. Thỉnh thoảng lắm ti mới bắt gặp ng mở cnh cửa, nghing đầu nhn bn ngoi giy lt, rồi lặng lẽ khp cửa. Ti c cảm tưởng ng đang tự giam mnh. Ngi nh của ng l một ci huyền b, lun tạo cho ti những cảm gic bất an

    ng nội ti, tục danh L Hữu Huy, c hai vợ. B nội ti tn Trần Thị Dưỡng, xuất thn từ lng Mn Quang. Ngi lng nằm bn kia sng Ci. Con sng m ngy hồi cư ti đ c dịp sang đ. B nội ti sau khi sinh hạ ba ti được hai ngy th khng may, qua đời. Người em gi của b, Trần Thị Thừa, đ thay chị nui ba ti v tiếp tục cng ng ti sinh thm mười ba người con nữa...

    Trong ba năm giữa đất trời qu nội, mẹ ti đ thương yu v lo lắng cho ti như người con chnh b sinh ra

    Năm 1946, năm ti ln năm. Chẳng thể l một tnh cờ, ba ti cng ti đến đy. Cuộc chiến Việt Php l gốc rễ cho một nhnh ấu thơ ti bn ln vung đất rừng Tin Phước

    Tin Phước thời bấy giờ, hay đng hơn khu vực chng ti ở vo thời ấy, dưới mắt ti, khng qu hai mươi nc gia

    Những ngy sau cng bỏ Hội An, ti đ được sắm cho cặp tp, vở, bt ch, v cũng đ c một vi buổi đến một trường mẫu gio, nhưng chưa học được qu mấy chữ a, b, c...

    Trường học chnh thức đầu đời của ti l một đnh lng trn vng đất ni rừng Tin Hội ny Lớp học khng c bn cũng khng c ghế. Với sĩ số chn, mười đứa cao, thấp khng đều. Chng ti đều nằm sấp, hoặc ngồi sắp bằng để học, ty theo từng lc tập đọc hoặc tập viết, đng hơn l tập đồ lại những chữ đ được thầy viết sẵn. Chng ti khng học i, tờ như cc lớp bnh dn học vụ sau ny, m vẫn bắt đầu bằng a, ă, ớ, e, , i...

    Người thầy đầu đời chnh thức của ti l thầy Y. Danh xưng ny chnh xc trăm phần trăm, khng phải v sợ trng lặp sự thật ở ngoi đời m ti viết tắt hoặc thay đổi. Tn gọi thn thương ny đng l tn ti đ từng được gọi một thời. Ti chỉ khng r phải viết bằng y di hay i ngắn, v ngy đ hnh như ti khng c dịp viết tn thầy một lần no

    Gia đnh ba mẹ chng ti chnh thức ti lập nghiệp giữa ni rừng, nơi dung dưỡng nhiều loại th qi lẫn dữ tợn như rắn rt, cọp beo...

    Khởi nghiệp của ba mẹ chng ti l một ngi nh tranh khang trang trn một ngọn đồi. Ngi nh ny ba m ti đ mua lại của một người đn b, ở tuổi ba mươi Chị B cũng đ tm được tnh yu, Sau khi bn nh cho ba mẹ chng ti, chị B theo chồng ln tuốt Tr My

    Theo với sự chuyển dịch của thời gian. Ti đ theo học tại một trường tiểu học ở Tin Hội. Tin Hội chẳng cch Tin Chu bao xa. Nhưng cng với vi quyển vở đng bằng giấy tự tc vng xỉn. Ti cn mang theo một nắm cơm gi trong l chuối. Rất kn ăn. Ty tạng, khẩu vị khng thch ứng được nhiều loại c, mắn, nn ti thường dng cơn lạt nếu khng c một cục đường đen, hoặc một tri chuối ăn km

    Ti đ bỏ Tin Phước m đi như vậy đ. V đi , đi mỗi ngy một xa, đi miết khng một lần trở lại. Căn nh của mẹ ti sau đ l nh lao Tin Hội. Tội danh của b được thnh lập bởi mặt trận Việt Minh: bun lậu, c chồng Việt Gian, đo tẩu về vng địch. Cho đến một ngy của năm 1954, ba mẹ ti đ trở về được với nhau. Bi đường thi của một ng phn ngy no, nm vo lng một chiếc nn của một c bn cơm thng, chừng như vẫn cn ngọt ngo m vận

    Nhưng khng lu, mẹ ti lại vội v trở về với đất Đ Nẵng, vo năm b ln 54 tuổi Ba ti cũng đ về với đất Đ Nẵng, năm 84 tuổi.

    Hội An, Hội An, với ti l một tn gọi đằm thắm, thn quen như tn một người yu chung tnh Ti c ci may mắn được cho cuộc sống trong lng phố cổ nhỏ b ny. Lại cng được may mắn, chỉ c duyn ht thở lin tiếp ci khng kh của ci Hội An trong vng năm năm đầu đời. Năm năm, một chiều di qu ngắn nhưng đ vừa đủ để một no c non nớt, một tri tim trong suốt, chụp bắt, lưu giữ đến trọn đời những hnh ảnh ngọc ng nhất

    Trong vng hơn 4 năm, kể từ ngy được ra đời, ti đ sống với Hội An trong những thng năm ấm đẹp

    Trong khoảng thời gian hai mươi năm kể từ 1955 đến 1975 ti chỉ c được hai đm để chuẩn bị vo lm học sinh trường trung học Trần Qy Cp. Một đm thức trắng tn dc với Thi T Hạp ở một gc sn cha ng. Một đm uống nước ma với Nga Đại Lộc. Một đm ăn cao lầu với Quyn Thanh Bnh. Một đm lau nước mắt cho L Phước Ninh. Vỏn vẹn chỉ c thế. Những lần khc chỉ sng đi chiều về, nhưng đều đều ba bốn tuần một bận.

    Với những địa danh v nơi chốn nầy, Lun Hon đ sang tc nhiều bi thơ với kỷ niệm ngy xưa. C thể gọi Lun Hon l nh thơ của qu hương v từ ngy đi học, trong qun ngũ v ở hải ngoại, hnh bng qu nh thấp thong trong thơ.

    Những năm đầu của thập nin 50, năm học Đệ Ngũ ở trường trung học Phan Chu Trinh, anh c thơ được đăng tải trn Tuổi Xanh, Gi Mới rồi dần d đến cc tờ Tiểu Thuyết Thứ Bảy, Ngn Khơi, Kỷ Nguyn Mới, Mai, Bch Khoa, Văn Học...

    Vo giữa thập nin 50 v 60, những nh thơ trẻ đất Quảng xuất hiện trn nhiều tờ bo ở Si Gn như Lun Hon, Thnh Tn, Thi T Hạp, Chu Tn (gốc Huế), Triều Hoa Đại (gốc Bắc) Nguyễn Thị Lin Phượng (Nguyễn Nho Sa Mạc), Phương Tấn, Hong Quy, ynh Hong Sa, H Nguyn Thạch, Vương Thanh (gốc Bắc), Huy Giang... bn cạnh những khun mặt hiện diện ở Si Gn như Hong Trc Ly, Tạ K, Bi Ging... Sau đ, xuất hiện thm cc khun mặt trẻ tạo thnh phong tro thi ca trong giới trẻ cng với cc nhm Sng Thu, Đất Hn...

    M thơ v cứ nhởn nhơ với đời nn đường học vấn khng đi đến chốn, theo ước vọng của song thn như lời anh tự nhn. Cuối năm 1966 anh bước vo Ngưỡng Cửa Qun Đội Kha 24 Trường Bộ Binh Thủ Đức. Ra trường, anh đổi về lm Trung Đội Trưởng, Trung Đội II, Đại Đội II, Tiểu Đon I, Trung Đon 4, Sư Đon 2 Bộ Binh tại Quảng Ngi. Ở đ, anh c dịp sinh hoạt văn nghệ với H Nguyn Thạch, Khắc Minh, Phạm Trung Việt, Vương Thanh, Đynh Hong Sa, Nghiu Đề, Minh Đường, Trần Thuật Ngữ, Phan Nhự Thức... qua cc tạp ch Trước Mặt, Tập Hợp .

    Cũng như Trần Hoi Thư, hai que sậy văn nghệ, ra trường đ lao ngay vo đơn vị tc chiến. V, thng ngy qun ngũ kết thc với bn chn tri của anh vo cuối năm Mậu Thn, đầu năm Kỷ Dậu, 1969. Anh đ kể lại hnh ảnh đau thương nầy:

    Cuộc hnh qun bước qua ngy thứ 5, chng ti c lệnh trở về Ni Dẹp. Khi ngang một chm mộ mồ ci, con đất Thi Phổ của Quảng Ngi bỗng tot miệng cười, trải ti nằm ngửa trn một thảm cỏ rất xanh. C lẽ 4 giờ chiều, trời đất mnh mang yn lặng. Ti nhịn đau chống tay ngồi tho giầy, ci o gip đ nặng trn lưng. Ba ngn chn st cnh ngn ci bị dập nt. Với vết thương ny, nếu ở Qun Y Viện, c lẽ ti chỉ bị mất đi nửa bn chn. Tiếc thay v c cht xu cấp bậc, người đồng minh sốt sắng đưa ti về bệnh viện d chiến Hoa Kỳ, trn ngọn ni Đức Phổ. V sau đ, theo cng thức ấn định, ti bị cắt bỏ nửa phần chn dưới trong cơn m. Kỹ thuật cưa cắt từ một phần xương thịt lnh lặn, qủa đ sớm gip vết thương liền miệng an ton. Nằm với thương binh Mỹ từ 24 thng chạp đến mng Ba Tết, ti được đưa về Qun Y Viện Quảng Ngi. Bạn văn tm đến đủ mặt Vương Thanh, Phan Nhự Thức... khc như trẻ thơ. Qua một đm ti được về Tổng Y Viện Duy Tn. Trong tay, ngoi cặp nạng, cn c ci khăn tay của Khắc Minh buộc sẵn. Gần một thng sau, ti nhắn tin buồn cho gia đnh. Vợ ti đang trong thời kỳ chuẩn bị sinh chu đầu lng, L Ngọc Ha Bnh...

    Cuộc tnh của anh giống như cuộc tnh của nh thơ Hữu Loan với c học tr L Đỗ Thị Ninh, năm Hữu Loan 33 tuổi v c học tr mới trn 16. Người tnh, người bạn đời Trần Thị L gắn b với Lun Hon trong những thập nin qua cho biết: ...Ti đến với ảnh chẳng qua v hồi đ ti cn trẻ qu m ảnh th c ci m được trai lắm. Ảnh đến nh ba mẹ ti thu phng ở trọ, rồi km ti học, ngon trớn km lun, quỉ thật. Chị nhỏ hơn anh trn một con gip nn phải man khai giấy khai sinh thm hai tuổi cho khỏi vị thnh nin mới hợp lệ để lm hn th.

    Thi phẩm Nn Hương Cho Bn Chn Tri (cng với bạn văn) ấn hnh năm 1970 với những bi thơ buồn rất tuyệt. Những bi thơ nầy hơi bi quan nhưng đ ni ln thn phận người trai trong cuộc chiến đẫm mu.

    Giải ngũ, anh về lm việc ở ngn hng Việt Nam Thương Tn Nẵng. Tưởng cũng nn biết, trước khi vo qun đội, Lun Hon lm việc tại Ta Thị Chnh, thời bc sĩ Mẫn, dưới sự chỉ huy trực tiếp của đại y Tch, văn phng Xy Dựng Nng Thn. Sau thng 4-1975, trong thời điểm nầy anh cho biết:

    Ti chỉ phải tập trung cải tạo tại trại Ng Văn Sở cũ. V đến đợt thực thi chnh sch đổi tiền một cch rầm rộ, đều khắp, ti cũng như hầu hết vin chức cũ của ngnh ngn hng, đều được mc ra để trở về việc chuyn mn. Ti trở lại bộ phận kế ton. Trước khi nhận việc, ti bị gọi trnh diện thủ trưởng. Lo cn bộ ny, c lẽ chấp hnh đng chnh sch, cho ti xem lời phn loại trn phếu l lịch c nhn của ti: Thnh phần cặn b của chế độ cũ. Dĩ nhin ti khng hề buồn v xấu hổ bởi sự đnh gi trn. Nhưng tinh thần bị bao vy v khủng bố tinh tế như vậy, ti phải biết lo sợ, đề phng v quyết tm trốn ra nước ngoi. Sự thiếu hụt chn đi, chn chạy của ti l một trở ngại qu lớn trong kế hoạch vượt bin. Nhưng ti cũng đ tổ chức, tham dự hai lần. Cả hai đều thất bại trước khi bị pht hiện.

    Lần đầu, trong lc cả nh đang đợi đến giờ ra đi, bất ngờ cch cửa nh ti độ 40m xảy ra một n mạng. Đường Hng Vương, mặt tiền của nh ti bị phong tỏa. Lần thứ hai, ng ga vợ ti tr trừ tạm giử lại một chiếc xe đ chạy Đ Nẵng - Quảng Ngi. Chng ti tr trộn cng hnh khch đến điểm hẹn thứ nhất, bất ngờ xe hỏng my giữa đường, sửa mi khng được. Bỏ cuộc. Cũng may vo năm 1979 ti nhận được giấy bảo lnh đon tụ của em trai ti (L Hn) từ Canada. C giấy, nhưng vẫn sợ v ngại, nn mi đến năm 1981, bắt được mối lo lt, ti mới lập thủ tục v ra đi vo năm 1985. Ngy 02 thng 2 năm 1985, anh định cư tại thnh phố Montral, Qubec, Canada. Gia cảnh: vợ v bốn con, hai trai, hai gi
    *
    Dng Thơ

    Trả lời o Huy n (Hồ Trường An) trong cuộc phỏng vấn, Lun Hon cho biết hnh trnh đến với thi ca:

    Ti học lm thơ vo năm 11 tuổi, qua sự chỉ dẫn của cha ti. Những bi luận văn vần ngy ng thời đ đ gip ti sớm lm quen với vần điệu. Nhưng gần đến ba năm sau, khi đọc qua nhiều bo Tuổi Xanh ti mới thực sự yu thch thơ. Khởi đầu thơ ti gởi đăng ở tuần bo học sinh Tuổi Xanh, rồi đến Gi Mới, tạp ch Mai, nguyệt san Thời Nay. Những năm sau, bi được gởi đăng nhiều ở: Ngn Khơi, Tiểu Thuyết Thứ Bảy, Kỷ Nguyn Mới vv Lc ny ti k nhiều bt hiệu, trong đ c tn Chu Thị Ngọc L được dng nhiều nhất. Về sau ti chỉ gởi bi đến Bch Khoa v Văn Học, một vi bi ở Văn Ngoi cc tờ bo ở Si Gn kể trn, ti cn c thơ đăng ở cc tạp ch, tập san khc: Nhận Thức (Huế), Trước Mặt, Tập Họp (Quảng Ngi) vv.
    Trong những thập nin qua, nh thơ Lun Hon đ ấn hnh nhiều thi phẩm, ring anh v chung với bằng hữu. Trang web của anh, sn chơi của bằng hữu, được thực hiện đ lu v rất cng phu nn được phổ biến khắp nơi.

    Những thi phẩm đ xuất bản theo dng thời gian:

    Thập nin 60: Về Trời, Tri Sng, Chết Trong Lng Người, Vin ạn Cho Người Yu Dấu.
    Thập nin 70: Rượu Hồng Rt, Nn Hương Cho Bn Chn Tri (cng với nhiều bạn văn), Thơ Tnh (cng với Khắc Minh), Lục Bt Ca (cng với L Vĩnh Thọ, Vĩnh Diện phổ nhạc), Ca Dao Tnh Yu (cng Khắc Minh), Ha Bnh Ơi, Hy ến (cng L Vĩnh Thọ, Phạm Thế Mỹ), Vin Đạn Cho Người Yu Dấu (nxb Thơ, Quảng Ngi, ti bản năm 1995)

    Thập nin 80 ở hải ngoại: Hơi Thở Việt Nam (Sng Thu, Hoa Kỳ), ưa Nhau Về ến u (Sng Thu, Hoa Kỳ), Ngơ Ngc Ci Người (Nhn Văn, Hoa Kỳ)

    Khi định cư tại Canada, Lun Hon tiếp tục sng tc v đ ấn hnh.

    Thập nin 90: Cảm Ơn ất Trổ Thơ (Kinh Đ, Hoa Kỳ), Mời Em Ln Ngựa (Sng Thu, Hoa Kỳ), Nui Thơm Chm Kỷ niệm Xanh (Canada), Cỏ Hoa Gối ầu (Sng Văn, Hoa Kỳ).
    Sng Ni Cng Người Thơm Ngt Thơ (Canada, 2003)
    Ổ Tnh Lận Lưng (Canada 2007)
    Em Từ Lục Bt Bước Ra (Canada 2008)
    Năm 2013: Thơ Thơm Từ Gốc Rễ Tranh (Canada 2013)
    Năm 2016: Khi Cuối Nguồn Hương (Canada 2016)
    Ngoi ra c hồi k: Dựa Hơi Bạn B 1 & 2 (Nhn Ảnh 2006, 2007), Qu Khứ Trước Mặt.

    Dưới bt hiệu L Bảo Hong đ thực hiện Tc Giả Việt Nam (Nhn Ảnh 2006, ti bản 2008).

    Với bt hiệu H Khnh Qun qua cc bi viết cảm nhận về thơ, đ ấn hnh tc phẩm Theo Gt Thơ (Nhn Ảnh 2010)

    Tc phẩm Văn Học Hiện ại - Thi Ca & Thi Nhn của Cao Thế Dung (Si Gn, 1969) đ đề cập đến Lun Hon.

    Tiếp nối nguồn cảm hứng trong thi ca từ trước năm 1975 đến nay, c hai nh thơ hiện nay (2018) vẫn sng tc đều đặn, hnh như thường nhật, dễ dng như mn điểm tm l H Huyền Chi v Lun Hon.

    Đỗ Qu Ton gặp Lun Hon định cư tại Canada, nơi xứ lạnh, tm tnh của nh thơ đến trước trao gởi đến người bạn mới:

    ... Nếu kiếp sau trời cho ti lm thi sĩ, ti muốn được lm thơ tnh như Lun Hon. Sng lm thơ. Trưa lm thơ. Tối trước khi đi ngủ cũng hy lm thơ đ. Lm thơ khi thức dậy, để lt dạ. Lm thơ khi đứng đợi xe, để qua th giờ...

    ... Thơ Lun Hon mang lại cho tnh yu học tr nhiều điều mới lắm. V những bi thơ tnh của Lun Hon thật hơn, cụ thể hơn, lẩm cẩm ngu ngơ hơn tất cả những thi sĩ nổi tiếng trn. Nghĩa l học tr hơn. Thật sự học tr khng khoc v tnh học tr một bộ o của ngn ngữ diễm lệ hay thu dệt những tnh tứ kiu kỳ. Ngn ngữ của Lun Hon thật giản dị. Hnh ảnh l hnh ảnh bnh thường của đời sống hng ngy.

    Qua cc thi phẩm đ được ấn hnh, Lun Hon l nh thơ của tnh yu, tnh bạn, cảm xc, cuộc sống v qu hương qua nhận định của văn hữu.

    Gia ti qu hương của chng ta đ bị xu x gần hết, chng ta chỉ cn lại một di sản qu bu: tnh tự con người Thơ anh l những m thanh tnh tự thiết tha v tất cả gi trị của anh l ở điều đ. V thế đi khi anh bất chấp những xảo thuật của ngn ngữ để lm tăng vẻ đẹp hnh thức; anh chỉ quan tm tới một điều: ni tiếng ni của con người, tm thấy nhau trong nhịp điệu của sự sống đầy yu mến thiết tha (Lời Bạt của Dương Kiền trong tập thơ đầu tin Về Trời).

    Chưa bao giờ ti thấy một người thơ no lại u yếm cng thi ca đến như thế... Ni đến thơ, người ta sẽ ni đến ci g tốt đẹp, tuyệt vời, vượt xa ci trọc thường tnh. Với Lun Hon, tri lại, thi ca gần kề với quả đất, ci trần gian (Trần Hoi Thư).

    Thơ Lun Hon gần gụi với đời sống. Đề ti khng cao xa, n đứng gần thực tại một với tay. Tất cả c mặt trong dng sống chất ngho đi, thiếu thốn, bất cng dy đầy, nhưng trn đầy mơ ước. Trong tiếng than van vẫn ẩn chứa cao ngạo. Trong cam chịu vẫn cố vượt ln... (Nguyễn Mạnh Trinh).

    Lun Hon lc no cũng tha thiết, cuồng nhiệt như tuổi vừa biết yu. C thể ni dưới mắt của Lun Hon, cuộc đời l một bi thơ bất tận. Thơ trải di theo từng chặng đường đất nước, mang nỗi ray rức thương nhớ khn ngui qua cuộc bể du của vận nước nổi tri, m vang như tiếng thở di trong đm vắng của một kiếp người lầm than lưu lạc bn trời lận đận... (Lưu Nguyễn).
    Ngn ngữ thơ anh cực kỳ đơn gin m tinh khi tn kỳ. Ti xử dụng ngn ngữ ca anh lạ lắm: anh lm thơ khơi khơi như ni chuyện, đi lc như h lộng. Chng ta khng bắt gặp sự gọt dũa, trau chuốt trong thơ anh. Y vậy, m ngn ngữ anh đẹp lạ lng, n chứa cả nguồn sinh lực v bin, hồn nhin tuyệt vời. Qua ngn ngữ thơ đ, chng ta bắt gặp một sự nhạy cảm rất thơ, một tm hồn phng khong kỳ diệu (Hồ Trường An).

    Với ng, ti cảm nhận thơ như bng với hnh. Thơ l hơi thở, l nguồn sống. Thơ l người tnh thủy chung nhất, trong mọi hon cảnh cay nghiệt của cuộc đời. Thơ vẫn lun hiện diện khắp nơi chốn đi về của ng ng như con tằm đến thc vẫn cn vương tơ (Nguyễn Thu H).
    *
    Gối Sng Tm Thơ

    Cuối năm 1969, bước ngoặt của cuộc sống L ngọc Chu khi bước chn vo Ngưỡng Cửa Qu Đội:

    Đm Xuống Tc
    mi tc bồng bềnh đẹp nhất đ nẵng
    đẹp nhất miền trung
    đẹp nhất Việt nam
    rụng xuống
    rụng xuống
    từng tảng từng tảng
    trong tch tắc
    Thế rồi Ngy Ra Trường:
    Hng cy, con đường lm thinh
    Gi khng ln tiếng tiễn mnh buồn chưa?
    Ln đường đo nhậm đơn vị tc chiến, lm trung đội trưởng, nh thơ chia sẻ:
    Cả đời chưa tri con g
    Đ đt con ch, vy m cầm qun
    Rồi từ đ bước chn người lnh trn chiến trận trải qua bao lần giao tranh, Lun Hon đ vo sinh ra tử cng đồng đội, khi dừng chn lm thơ gởi người bạn đời:
    Em biết khng?
    anh đang ngồi trn quốc lộ số 1
    tại một nơi được gọi l cống ng Liếu
    thuộc Thi Phổ, Mộ Đức, Quảng Ngi
    anh đang nghĩ về em
    về những người thương mến
    v khng dằn được nhớ nhung.

    V no ngờ, chnh nơi đ, anh gởi lại bn chn tri. Những bi thơ trong thời chiến, cuộc đời qun ngũ, qua cc thi phẩm của Lun Hon, c bi mang tư tưởng yếm thế, c bi ni ln tnh chiến hữu trong cơn binh lửa.

    Lun Hon chia xẻ: Thơ viết trong giai đoạn cầm sng, xin gọi nm na l thơ lnh, của ti kh nhiều, kh c thể nu ln số lượng chnh xc. Sự ra đời của chng, dĩ nhin ăn khớp với hơi thở của thời nhức nhối chiến tranh. Một phần thơ đ được trnh diện trong những trang giấy mang tn Vin Đạn Cho Người Yu Dấu

    Giữa cao điểm chiến trận của thập nin 70, cho trnh diện Vin Đạn Cho Người Yu Dấu, ti khng nhiều th t đ bị đnh gi l phản chiến, d đang thường trực hnh qun. Thơ lnh của ti lc bấy giờ khng được chấp nhận thở trn Chiến Sĩ Cộng Ha, Tiền Tuyến... Chng chỉ xuất hiện lẻ tẻ trn Văn Học, Thi Độ... Ngao Du Cng Vũ Kh chắc dễ chấp nhận hơn, nhưng hồi đ ti ngại ngần nằm trong hng ngũ anh tiền tuyến của cc em gi hậu phương, nn gần như khng phổ biến

    Số lượng thơ lnh của ti lớn cũng dễ hiểu. V cng sống với đồng đội, sng đạn, cc thứ phụ tng chiến tranh, ti cn sống thường trực với thơ. Thời gian lm lnh l giai đoạn ti dư giả th giờ nhất. Những chuẩn bị, lo sợ trước v sau mỗi cuộc hnh qun, kh lấp đầy khoảng trống kh rộng trong đời lnh chỉ chuyn nghề hnh qun

    Trước nhất, thơ lnh của ti kh linh tinh, ty hứng lẫn ty nghi. Một lần điểm danh trung đội, thấy thnh phần của binh sĩ c đủ tnh nguyện, thi hnh đng bổn phận, bị bắt lnh... l c thơ ngay

    Viết về bản thn, viết về đồng đội, viết về những người đối đầu, tuy tri trn dng xc cảm, nhưng ti lun cố gắng khng để lng xa rời sự chn thật. Mỗi dng thơ với ti l một tấm gương soi. Đọc chng, ti phải thấy lại ti, thấy lại sự việc khng hư cấu, mới rung đi, hut so, gật g.

    L một người lm thơ cầm sng, đứng cạnh thần chết thường trực, ti cũng sớm biết qun bnh sinh hoạt hằng ngy. Hạn chế rất nhiều những vớ vẩn lng mạn. Mỗi lần tham chiến, đương nhin phải nghim chỉnh khi họp hnh qun, để hiểu đại khi về mục tiu, khoanh chng ln bản đồ. Nghe tnh hnh khả năng của địch. Nắm r những đơn vị bạn tham chiến, yểm trợ. Trước giờ xuất pht, kiểm sot qun số, lương thực, cấp số đạn, hệ thống truyền tin. C lo sợ g khng lc ny? Thật tnh, sau vi trận đụng độ đầu, khng thấy g đng lo sợ nữa. Ci g đến sẽ đến.

    Ci g ở đy l: rch-o (bị thương), đi-php-di-hạn (tử trận), đơn giản chỉ c thế. Thời gian di chuyển, d ngồi GMC hay lội bộ, đều c thể lm thơ, dĩ nhin khng dng viết. Trong mọi cuộc điều động qun, gần như đều c một khoảng trống thời gian nhỏ dừng lại, đủ để chp vội những g đang đựng trong đầu. Mươi pht trước v trong giờ xung trận, thơ tuyệt nhin khng đến ph đm những suy tnh, đo lường, tin đon, quyết định lẫn phản xạ. Thơ rất dễ trở lại khi mặt trận hon ton yn tĩnh, giữa những đm khi v tư

    Trong mọi mặt trận, lội ni l điểm đến, ti thch nhất. Vc dng, khng gian rừng ni, vốn c ấn tượng tốt đẹp với thời ấu thơ, nn ti khng ngần ngại vay mượn chữ nghĩa để trải lng kh nhiều, no l Tro Ni Ngang, Trấn Ni Ph Sơn, Qua Đo Bnh Đ, Chạm Sng Ở Rừng Lăng, Dừng Qun Sườn Ni Trn, Đứng Trước Ni, Đm 30 Trn Đồi Lm Lộc, Ln Rừng, Chiều Trn Sườn Đồi, Thơ Trn Vch Ni Ph Sơn, Ln Ni Nghĩ Linh Tinh... Cn, cn nhiều nữa. Tất cả đều ấm p hnh ảnh, nồng nn tnh cảm

    Với ti, mỗi cuộc hnh qun, ngoi việc thanh ton xong mục tiu theo nhiệm vụ chung, cn mở ra cho ring mnh những điểm thưởng ngoạn mới, đầy hấp dẫn. Khng c những chuyến ngao du sinh tử ny, ti hon ton khng c cơ hội để biết những Ba Gia, Ba Tơ, Tr Bồng, Ni Trn, Ni Ngang, Ni Dẹp, Phước Sơn, Ni Vng, Rừng N, Eo Gi, Suối Nun, suối C Đ, Sng Re, Sng Ring...

    Quảng Ngi l địa bn của đại gia đnh bộ binh mang tn Sư Đon 2 bnh định, trấn giữ... Những nơi ny t nhiều ti cũng đ từng lội qua, dừng lại. C hoặc khng những xc cảm, ti đều k gởi cht t trong luống chữ

    Bị v được đổ mu vi ba lần cho con đất xứ đường phổi, ti được bồi hon một số thơ lụn vụn, chưa đạt trnh độ thơ con cc, nhưng thơ con rệp th chắc với tới. V chỉ chừng đ cũng đ l một phần thưởng lớn. Ngoi một số huy chương đổi mu để sờ m, với ti, Vin Đạn Cho Người Yu Dấu, Ngao Du Cng Vũ Kh l những (khng phải l hai) tấm huy chương ti qu nhất. Những tấm huy chương ny, do sng ni ủy thc cho ti hnh thnh, để truy tặng chnh mnh v đồng đội. Những qun nhn thuộc mọi binh chủng c thể dự phần, nếu khng kỳ thị.

    Thơ lnh của ti gần như một loại nhật k bằng văn vần. C điệu c vần khng hẳn đ l thơ. Chất nghệ thuật may ra được một nửa. Xin cứ tạm gọi l thơ. Đời lnh Bộ Binh theo ti, khng c nhiều cực khổ, chỉ c vất vả, nn ti rất t khi cố tnh than thở. Ti chăm ch vẽ lại cảnh sắc, hoạt cảnh mnh mục kch. Những hnh ảnh ny hiện diện ngay trong đơn vị, hoặc nằm ngoi quần chng, được bắt gặp khi hnh qun. Cảnh đng thương v chiến tranh v số kể. Phải th thật, nhiều cảnh xốn lng nhất, như nhn cc em b ngho khổ đứng lặng trước ngi nh của mnh bị chy, như cc bn thờ thật giả ảm đạm trong hầu hết những tp l cư ngụ, cảnh thy phơi bn mm cơm, xc treo trn ro dy kẽm gai... ti đ viết khng tới, nếu khng muốn xc nhận l tệ. Ti nghiệm ra, với ring mnh, khi buồn qu lm thơ kh hay.

    Hnh dạng, bản chất ti khng thể tiu biểu cho người lnh Bộ Binh. Bởi đồng đội ti rất hiền ha nhn hậu, thực tế hơn. Bộ Binh vốn được gọi l Nữ Hong Chiến Trường. Đồng đội ti khi tham chiến th gan dạ, tận tnh, tch cực, nhưng ngay khi mặt trận ngưng tiếng sng, họ cư xử với những người thua trận rất nhn i. Khng c chuyện xẻo tai, lấy mật... như thường bị địch qun xuyn tạc Binh sĩ Bộ Binh, đơn vị chng ti, cũng khng cưỡng hiếp, d quan hệ tnh dục cng dn nữ ở vng xi đậu đi khi xảy ra. Nhưng những tế nhị bn lề ny vốn lun được đồng thuận, tự nguyện.

    Trong thi phẩm Ngao Du Cng Vũ Kh c 163 bi thơ đ sng tc trong thời chiến nhưng tc giả khng ấn hnh cho mi tới năm 2016.

    cuộc đời - được gọi cuộc chơi
    cuộc chiến - một đoạn cuộc đời ph du
    lc no cũng biết ngao du
    coi sinh tử nhẹ nhng như nhau
    cuộc đời - cuộc chiến - cuộc chơi
    ci tr bắn giết c hơi bất thường
    nguyện giữ lạc quan yu thương
    mang cy sng ngắn kin cường ngao du.

    Bi thơ Ngao Du Cng Vũ Kh cũng l tựa đề tập thơ, với Lun Hon th khi lm lnh trận sống chết cận kề, coi như số mạng, tc giả cũng tự nhận nht gan nhưng trn trận mạc, bom đạn đu c chừa ai, than vn cng bằng thừa, ph mặc cho số phận, coi như cuộc chơi.
    Quan niệm đ được thể hiện trong bi Hnh Qun

    hnh qun c dữ c lnh
    gặp dữ bỏ mạng gặp lnh ln lon
    một nhnh dương liễu con con
    đổi ci tnh mạng cn son cũng buồn
    mục tiu khng c bất ngờ
    ngoại trừ qun địch dật dờ vuốt ru
    hnh qun giản dị vậy thi
    ti xem như cuộc dạo chơi thường ngy

    V sống lu sinh lo lng đụng trận riết cũng quen nn gan l như ở Mặt Trận Phước Sơn:
    hnh qun lin kết vng Quảng Tn

    gặp bạn thn hồi Phan Chu Trinh
    hắn chi đon trưởng, ngồi thiết gip
    ta hnh nghề lội của bộ binh
    ta với ni rừng từng l bạn
    từ thời Tin Phước cho tạm cư
    ham chơi thường ngủ trn mặt đ
    nắng c my che, gi ht ru
    lội ni chưa bao giờ ta sợ
    hnh như ngực mọc sẵn niềm tin
    l ba hộ mệnh thơm trầm ngải
    hoa l mưa my trộn tiếng chim

    Bi thơ Đa Tnh Lnh Trận với lối v von của người lnh trận lng tử:

    ln rừng mai phục địch qun
    về phố rnh rập ngng chừng gt hoa
    em đi thn ngọc vc ng
    nn trắng o bạch bao la gi hiền
    địch trn rừng l con mồi
    em của thnh phố như trời cao xa
    ngắm rồi lưu luyến bỏ qua
    khng thể nhả đạn tinh ma hồ đồ
    ln rừng phục, ng trời cao
    thấy em dưới phố nhảy v my ngồi
    chồm ln toan nu ng trời
    nhớ ra qun địch đang ngồi chung quanh

    Trong bi Mục Tiu, tc giả ghi r từng địa danh Quảng Ngi thuộc địa bn hoạt động của Sư Đon 2 BB, xảy ra chiến trận:

    tnh bo đưa tin nhiều bng địch
    qua đo Eo Gi đến Minh Long
    chnh qui, du kch, cng hộ l
    hướng mũi di nghing về pha đng
    Nghĩa Hnh nằm giữa năm con đất
    Đức Phổ, Ba Tơ pha bắc, nam
    Minh Long, Tư Nghĩa cng Mộ Đức
    nắm lấy tay nhau miệt ty, đng
    địch đổ dồn về nhiều vị tr
    muốn chơi một thế đnh gọng kiềm
    chiến lược qun ta vừa cố thủ
    vừa dng chiến thuật bẻ răng đin
    ta mu lạnh ư? khng đng vậy
    lm sao ghm lại những ngn tay
    đ vẽ đương nhin l phải đến
    sẽ phải lm chi những điểm ny?
    đại bc mấy ly gọi xin dội
    phi cơ yểm trợ mấy mươi trng
    bao nhiu rocket, đạn tc xạ
    người, cy, nh, ruộng... bnh địa đng
    sẽ chiếm mục tiu từ tảng sng
    sẽ vo trt lọt giữa đm khuya
    ta nui tổ quốc trong hơi thở
    gắng giữ cho đời c yu thương

    Trn chặng đường hnh qun với bao chướng ngại vật, đầy gian khổ qua hnh ảnh Lội Ruộng:

    nhng botte de saut vo mặt nước
    rng mnh ngực nhi nỗi bng khung
    bn đất mỉm cười hay chớm khc
    ai dẫm vo ta tận đy lng
    ma lạnh đang về mưa tầm t
    nước đầy mặt ruộng trống quanh năm
    cỏ dại tự do cn o uột
    nhớ la hay sao yếu nảy mầm
    ta thả thm vo một chn nữa
    v rồi b bm bước chn đi
    nước chẳng chảy theo nhưng loang tỏa
    những gợn vng vo thở thầm th..
    đồng khng mng quạnh lm bia ngắm
    nấm mộ cha ng hiện nhạt nha
    khẩu sng đeo hng tr nặng bước
    ta đi hồ dễ biết đi đu
    d khoanh nhiều điểm cần thanh ton
    chẳng c điểm no khng bể du!

    C lc phải Tro Ni Ngang, ngoi hnh trang của người lnh tc chiến cn c cy bt để lm thơ:

    khi đổ xuống ni Ngang
    ta lm trung đội trưởng
    cổ đeo ci địa bn
    ti o dắt bt mở
    tm thơ hay tm giặc
    tảng đ chạm mũi chn

    Vo thời điểm đ, chiến trường ở Quảng Ngi si động, khi đơn vị về hậu phương Giữ Cầu Sng Vệ cũng bị du kch quấy ph:

    tiểu đon về Ni Dẹp
    dưỡng qun nửa thng trời
    chia nhau đi kch gc
    vng đai quanh cụm đồi
    một tuần trụ Qun Lt
    một tuần đi trấn cầu
    cầu trng tn thị trấn
    cn đng người, kh vui..
    hai đầu cầu lnh gc
    trong l cốt ta nằm
    mơ thấy giọt sương rụng
    ngấm vo thn tiếng ngn
    c đm nghe loa gọi
    đch tn ta, dụ hng
    gớm mấy ng du kch
    tnh bo kh r rng
    lnh bực, chơi mấy quả
    79 nổ dồn tan

    Với tm hồn lng mạn, ngay cả doan trại đơn vị cũng xem l nơi lm thơ như trong Tiền Phương Tiểu Đon 1/4

    tiền phương, hai tiếng, nghe oai
    thật ra chỉ c một vi nc tn
    khng phn, trơ những cột chn
    nền xi mng vặn b lon chỉnh tề
    nhớ em kn cả bốn ma
    tiền phương của cả tiểu đon
    đi lần ti ngỡ l bn viết ti.

    Thơ Lun Hon trong thời chiến hầu hết l lợi tự tnh, cảm nghĩ trung thực của người lnh chiến với nỗi buồn, nỗi khổ, niềm đau trong cảnh tương tn của cuộc chiến do đối phương gy nn. Với bản chất nh thơ cả đời chưa tri con g khi dấn thn trong đơn vị tc chiến, tự vệ phải chiến đấu, Với thơ, như người tnh, hơi thở nn cho rằng tư tưởng yếm thế hơi qu đng trong thời điểm đ.

    Trong hồi k của anh khi viết về hnh ảnh qun trường: L cựu sinh vin sĩ quan, đ biết đổ mu cho chnh nghĩa, cho tự do, chng ti khng dấu những tự ho của mnh. Chng ti vẫn l những người chiến thắng trong cuộc chiến bảo vệ tnh người, bảo vệ nhn phẩm. Những dng chữ đ thể hiện tấm lng của anh như bao chiến hữu đ một thời bn nhau.

    Khng anh hng, cũng hin ngang
    Lm người lnh trận Việt Nam Cộng Ha

    Sau biến cố tang thương, sau cuộc đổi đời, Lun Hon với sự hồi sinh cng thi ca, Lun Hon vẫn tự ho Lm người lnh trận Việt Nam Cộng Ha, với ti hnh ảnh qu đẹp cho d bị thất trận để sống cuộc đời lưu vong!

    Cng niềm đau mất nước của người lnh, Lun Hon chia sẻ với Lm Hảo Dũng:

    chiến tranh gip chng ta
    cng đi với khi lửa
    vết thương liền ngoi da
    ưu tư thm giu từng bữa
    tiếc thay chợt tan hng
    khng trốn cũng đnh chạy
    mười thắng chỉ một thua
    nghẹn ngo thơ mu chảy!

    Miền Nam VN bị bức tử bởi sự tho chạy, phản bội của đồng minh lm chng ta nghẹn ngo v Lun Hon thay chng ta để viết ln dng thơ đ.

    Vương Trng Dương

  2. The Following User Says Thank You to vdt For This Useful Post:

    chieunhatnang (06-13-2018)

Posting Permissions

  • You may not post new threads
  • You may not post replies
  • You may not post attachments
  • You may not edit your posts
  •