Tại sao 'Cch mạng Ma H' Việt Nam sẽ thnh cng?

Cc ng c thể bỏ t những nh cch mạng, nhưng khng thể bỏ t cuộc cch mạng.
Huey Newton

Nguyễn Quốc Khải
Voice of America (VOA)
26-6-2018

Trong hai tuần vừa qua ở Việt Nam đ bng ln nhiều cuộc biểu tnh lớn tại H Nội, Saigon, v nhiều thnh phố khc. Những người đi biểu tnh đ trương ln nhửng biểu ngữ v h ln những khẩu hiệu chống Luật Đặc Khu Kinh Tế nhắm cho thu đất một thời gian rất di ln đến 99 năm v Luật An Ninh Mạng nhắm kiểm sot việc sử dụng cc mạng thng tin hầu tiu diệt quyền tự do ngn luận. Một vi biểu ngữ v bch chương ku gọi dn chống lại chế độ cộng sản.

Những cuộc biểu tnh ny, lớn chưa từng thấy kể từ khi CSVN ln nắm quyền cai trị đất nước từ 1975, đnh dấu khởi đầu của một cuộc cch mạng Ma H ở Việt Nam. C rất nhiều dấu hiệu cho thấy rằng cuộc cch mạng dn chủ ny c nhiều hi vọng thnh cng. Như chng ta sẽ thấy trong bi phn tch ny, cuộc Cch Mạng Ma H 2018 ở Việt Nam khc với cuộc cch mạng Ma H 1989 tại Trung Quốc, mặc d cả hai c cng một mục tiu giống nhau: chống n lệ độc ti, xy dựng tự do dn chủ.

Tại sao cuộc Cch Mạng Ma H ở Trung Quốc thất bại?

Cuộc cch mạng dn chủ ở Trung Quốc bắt đầu với những cuộc biểu tnh của sinh vin vo cuối năm 1986 v đầu năm 1989 v sự bất mn với tnh trạng tham nhũng lớn lao v lan rng ở cấp cao trong chnh phủ, con ci những vin chức ny được hưởng nhiều đặc n, ngn sch thiếu hụt kinh nin, nạn lạm pht đng kể (40% - 50% hng năm), v chnh lệch giầu ngho qu lớn trong x hội. Cuộc cch mạng ny bng nổ lớn vo ngy 17-4-1989 khi khoảng 600 gio sư v sinh vin đến đặt vng hoa tại Quảng Trường Thin An Mn để tưởng niệm cố Tổng B Thư Cộng Sản Trung Quốc Hu Yaobang, một người chủ trương cải cch, vừa qua đời trước đ hai ngy. Nhiều sinh vin khc đ ko đến tham dự ngy cng đng trong bẩy tuần lễ lin tiếp. Đon người biểu tnh đi hỏi chnh quyền đnh gi lại di sản của . Hu Yaobang, cc vin chức chnh quyền phải k khai lương bổng v ti sản, bi bỏ chnh sch kiểm duyệt bo ch, tăng lương cho những nh tr thức, v tăng ngn sch quốc gia về gio dục.

Chnh quyền ln n những cuộc biểu tnh, ban bố tnh trạng khẩn trương v ra lệnh thiết qun luật vo ngy 20-5-1989. Tuy nhin những biện php ny khng những v hiệu m cn lm tăng sự ủng hộ của dn chng đối với sinh vin. Ngoi ra cuộc viếng thăm Trung Quốc của Chủ Tịch Nga X Mikhail Gorbachev trng hợp vo thời gian ny lm tăng kh thế của sinh vin. Sau cng bực bội đối với cuộc biểu tnh ko di, bị lm nhục v lo sợ ngy cng nhiều người ủng hộ phong tro dn chủ, vo ngy 3 v 4, thng 6, 1989 . Deng Xiaoping, mặc dầu đ về hưu nhưng vẫn sử dụng quyền lực ở hậu trường, theo phe cứng rắn, ra lệnh cho qun đội với 250,000 binh sĩ, hng trăm xe tăng v xe bọc sắt vy Quảng Trường Thin An Mn v bắn vo sinh vin để giải tn đm biểu tnh n ha... Trước đ, hng trăm sĩ quan cao cấp trong qun đội đ viết thư cho Thủ Tướng Trung Quốc Li Peng từ chối khng điều động qun để giết sinh vin.

Một trong những l do chnh lm cho cuộc Cch Mạng Ma H 1989 tại Trung Quốc thất bại l v phong tro dn chủ khng tiếp cận tới được giới nng dn v được khối lượng người rất lớn ny hưởng ứng. Mặc d nng dn quan tm đến nạn tham nhũng lan rộng khắp nơi, lợi tức suy giảm, v tnh trạng bất bnh đẳng giữa cc vng, nng dn Trung Quốc, một giai cấp rất ngho, hi lng với cải cch kinh tế bắt đu từ 1979 do . Deng Xiaoping khởi xướng. Phần lớn những người tham dự biểu tnh ở Bắc Kinh l sinh vin, gio chức v một số cng nhn trong thnh phố. Cuộc biểu tnh ở Bắc Kinh được ủng hộ của hng triệu người ở 80 thnh phố, nhưng vẫn thiếu vắng khối nng dn. Những người lnh bắn vo đm đng sinh vin từng l những nng dn.

Sinh vin Trung Quốc chủ trương đấu tranh bất bạo động v khng đủ lực lượng đối ph với qun đội. Mặt khc sinh vin e ngại rằng bạo động sẽ l ci cớ để chnh quyền đn p v tin tưởng rằng những sự khc biệt với nh cầm quyền hiểu biết c thể giải quyết một cch n ha. Sinh vin tổ chức biểu tnh tuần hnh với 10,000 người đạp xe đạp v tuyệt thực vo lc Chủ Tịch X Viết Mikhail Gorbachev đến Bắc Kinh. Chnh cuộc tuyệt thực đ kch động v li ko cng nhn thnh phố nhập cuộc.

Khối sinh vin l những người ủng hộ dn chủ, nhưng khng c ai l chnh thức l người người lnh đạo. Bn trong ni bộ khối sinh vin c những khc biệt về chiến lược v tư tưởng. Giữa cc nhm sinh vin nẩy sinh ra những va chạm, đặc biệt giữa Bộ Chỉ Huy ở Quảng Trường Thin An Mn v Lin Hiệp Đon Kết Sinh Vin Đại Học Tự Trị. Ngoi ra, về sau c một vi nhm ring biệt khc tham gia phong tro, nhưng độc lập với khối sinh vin, như tr thức, k giả, cng nhn, nn việc phối hợp chiến lược cng trở nn kh khăn.

Theo hai sử gia về xung đột bất bạo động Gene Sharp v Bruce Jenkins, cuộc biểu tnh ở Quảng Trường Thin An Mn cho chng ta hai bi học chiến lược: (1) Chiếm cứ một địa điểm cụ thể d mang nghĩa quan trọng lun lun l một rủi ro đối với những người biểu tnh. Ti hon ton đồng về nhận xt ny. Chiếm cứ một địa điểm th dễ nhưng giữ được l rất kh. N sẽ trở thnh một mục tiu cố định để chnh quyền dễ dng tấn cng v giải tn; (2) Thất bại trong việc động vin những người trong chnh quyến nhưng bất hợp tc với chnh quyền, bao gồm nhn vin dn sự, qun đội, cảnh st, cng nhn trong ngnh viễn thng v chuyn chở.

Mặc d, cuộc Cch Mạng Ma H 1989 ở Trung Quốc thất bại, nhưng ngọn lửa cch mạng vẫn chy trong tim những người ưa chuộng tự do ở Trung Quốc. Cuộc Cch Mạng Ma H ở Trung Quốc gy ra chấn động trn ton thế giới, đặc biệt l trong khối cộng sản. Cuộc cch mạng ny đ gip những cuộc cch mạng khc ở Đng u thnh cng v khng đổ mu, ngoại trừ ở Romania.

Tổng Thống Nga X Mikhail Gorbachev tử chối gửi qun đội Nga gip cc nước Đng u dẹp loạn. Lnh tụ cộng sản Đng Đức Erich Honecker chủ trương dng giải php Cng Trường Thin An Mn để dẹp biểu tnh tại Leipzig v Đng B Linh, nhưng đ bị chnh những cố vấn, kể cả Bộ Trưởng Cng An Erick Mielke, can ngăn v khng thể đnh đập hng trăm ngn người.. Kết quả l Bức Tường B Linh xụp đổ vo ngy 9-11-1989 v 11 thng sau nước Đức thống nhất.

Tại sao cuộc cch mạng Ma H ở Việt Nam sẽ thnh cng?

Ngắn gọn, cuộc Cch Mạng Ma H ở Việt Nam, đ bắt đầu từ 10-6-2018, c nhiều lợi điểm so với cuộc Cch Mạng 1989 ở Trung Quốc để thnh cng.

Thật vậy, những cuộc biểu tnh trong hai tuần vừa qua tại nhiều tỉnh lớn, nhỏ ở Việt Nam cho thấy một điều rất thch th l những người tham gia thuộc mọi lớp tuổi v giới tnh: gi, trẻ, lớn, b, đn ng, đn b, thuộc mọi giai cấp trong x hội: thanh nin, học sinh, sinh vin, cc b nội trợ, cng nhn, tu sĩ, dn oan bị cướp đất, nghệ sĩ, những người bnh thường trong x hội. Những cuộc biểu tnh ở Bnh Thuận gồm ton dn địa phương, phần lớn sống về nghề đnh c. Điều ny chứng tỏ rằng chế độ CSVN hiện nay đ gy chiến với ton bộ dn Việt. C những nơi ton bộ nh thờ gồm hng ngn người ko nhau đi biểu tnh một cch trật tự v n ha. Họ vừa đi vừa ht:

Trả lại đy cho nhn dn ti
Quyền tự do, quyền con người
Quyền được nhn, được nghe, được ni
Quyền được chọn chn l tự do
Quyền xa bỏ độc ti độc tn

Một cuộc biểu tnh nhỏ bao gồm khoảng 30 cng dn bnh thường, gồm cả nam v nữ, thuộc Qun 12 của H Nội, mặc cng một loại o chui đầu mầu l mạ, đến trước dinh thự của ng Tổng B Thư Nguyễn Ph Trọng biểu tnh một cch n ha, trật tự, nhưng ồn o. Họ ni vọng vo trong dinh rằng Tham nhũng nhiều qu lm mất nước Bc Trọng ơi, Trả ti sản, trả nh cho dn, Bc Trọng ơi, Bc v tm v cảm với dn, Cứu dn, cứu nước Bc Trọng ơi, Chnh quyền Quận 12 cướp hết ti sản của dn rồi, Bc Trọng ơi. An ninh đồng phục v thường phục c mặt, ngăn cản khng cho dn đến st hng ro, nhưng khng giải tn đm đng theo những hnh ảnh thu nhận được trong hơn 11 pht.

Một điều rất đng ch chưa bao giờ xẩy ra trong thời gian gần đy l những cuộc biểu tnh ny khng c ai lnh đạo cả. Một l do rất giản dị l CSVN đ bắt giam vo trong t gần 200 t nhn lương tm. Những người đ từng tranh đấu, hết hạn t, đều bị cng an canh gc khng cho ra khỏi nh hoặc thậm ch kha cửa từ bn ngoi để nội bất xuất, ngoại bất nhập. Đ l trường hợp của LS L Thị Cng Nhn.

Nhn dn tự động kết hợp cng nhau tham gia biểu tnh. C những cuộc biểu tnh di đến hơn một cy số. Tại sao những người dn bnh thường lại c thể lm nn php lạ đến như vậy? Chnh những vũ kh c độc chnh quyền trao cho người dn tạo nn php lạ ny. Họ đ động đến nọc của ton dn Việt Nam khi đưa ra Luật An Ninh Mạng v Luật Đặc Khu Kinh Tế. Luật An Ninh Mạng nhắm bịt miệng dn để bảo vệ đảng, bảo vệ những kẻ tham nhũng. Chnh ng Nguyễn Ph Trọng đ phải xc nhận như thế. Luật Đặc Khu Kinh Tế nhắm cho Tầu thu đất 99 năm ở ba vị tr chiến lược của Việt Nam: Vn Đồn, Bắc Văn Phong v Ph Quốc.

Đối với ton dn Việt Nam, trong v ngoi nước, Trung Quốc l kẻ th truyền kiếp. Trước những hnh động bn nước cầu vinh của CSVN lin tiếp từ khi c Mật Ước Thnh Đ 1990 đến nay, trước sự bất lực của CSVN đối với việc lấn chiếm lnh hải của Việt Nam v chm giết ngư dn Việt ở Biển Đng, dn Việt Nam khng thể chấp nhận được sự ươn hn của cc nh lnh đạo CSVN. Chnh nguy cơ mất nước cho giặc Tầu, Việt Nam trở thnh một Ty Tạng thứ hai, lm cho ton thể dn Việt vng dậy, đon kết chống ngoại xm. Cuộc Cch Mạng Ma H 1989 tại Trung Quốc khng c yếu tố cực kỳ quan trọng ny.

Cho đến nay, chnh quyền CSVN đ khng ra lệnh giải tn những cuộc biểu tnh n ha. Tuy nhin họ cho cng an mặc thường phục tr trộn trong cc đon biểu tnh, theo di những người lnh đạo, bắt giữ v đưa những người ny về đồn cng an để đnh đập v p cung. Tuy nhin biện php hn hạ v bất hợp php ny chỉ lm cho dn chng căm giận thm v nhn chnh quyền v cng an như những cng cụ của Trung Quốc.

Một yếu tố v cng thuận lợi khc m cuộc Cch Mạng Ma H 1989 tại Trung Quốc khng c l phương tin truyền thng tiến bộ như ngy nay với Facebook, YouTube, Internet, điện thoại di động. Mọi người trn thế giới c thể lin lạc với nhau trong nhy mắt, ni chuyện nửa vng tri đất khng tốn một xu. Đặc biệt với YouTube, người ta c thể thấy đầy đủ những cuộc biểu tnh ở Việt Nam. Ni chung cc mạng x hội l một yếu tố thuận lợi cho cuộc cch mạng m cch đy ba thập nin chưa c. Cũng chnh v l do ny m CSVN đưa ra Luật An Ninh Mạng.

Cuộc cch mạng no m khng cần tiền v người cần lm biểu ngữ, in truyền đơn, mua loa phng thanh, điện thoại, chi ph di chuyển, CSVN khng những tr dập những người đấu tranh cho tự do dn chủ, m chng cn trả th cả những người trong gia đnh, lm cho mất việc lm, khng cho con ci đi học, Việc chuyển tiền ngy nay kh dễ dng. C nhiều tổ chức v c nhn hải ngoại v ở ngay trong nước đ chuyển tiền về để yểm trợ cho những gia đnh bị CSVN đầy đọa, những nh tranh đấu cho tự do v cng bằng x hội v những nạn nhn bị cng an đnh đập.

Nếu nhn vo đm đng biểu tnh chng ta sẽ khng thể nhận ra ai thuc giới nghệ sĩ. Nhưng khng c sự tham gia của nghệ sĩ sẽ khng c cch mạng. Họ thuộc một trong su người cần để khởi đầu cho bất cứ một cuộc cch mạng no: (1) Nh hoạt động; (2) Tr thức; (3) Nghệ sĩ; (4) Người trong cuộc biết r guồng my cai tri; (5) Thnh vin ưu t bất mn trong x hội; v (6) Quần chng.

Giới nghệ sĩ đ đng đng gp rất nhiều cho cuộc Cch Mạng Ma H đ bắt đầu ở Việt Nam. Ảnh hưởng của khối nghệ sĩ ny rất to lớn nhưng c thể chng ta chưa ch đến. Ti muốn ni sự đng gp v cng qu bu của cc nhạc sĩ Việt Khang, Trc Hồ, Nguyệt nh, Phan Văn Hưng, Việt Dũng, Nguyễn Xun Tn, Nguyễn Đức Quang, Trầm Tử Thing, Anh Bằng, Trần Hun, Kin Thanh. Những bi ht cch mạng đ ph vỡ sự v cảm của nhiều người Việt v động viện lng yu nước của hng triệu người. Một số bi ht ny gồm Việt Nam Ti Đu, Trả Lại Cho Dn, Ti Vẫn Mơ Một Ngy Về, Chng Đi Bun, Đp Lời Sng Ni, Dậy M Đi, Phải Ln Tiếng, Triệu Con Tim, Ht Cho Ngy Saigon Quật Khởi, Thề Khng Phản Bội Qu Hương, Chng ta đ nghe thấy những người biểu tnh đ ht một số bi ny.

Ngoi ra, chng ta cn thấy nhiều bi thơ đầy cảm sc sng tc trong thời gian gần đy để kch động lng yu nước, ca ngợi cch mạng như Tổ Quốc Lm Nguy v Xuống Đường Đi của Trần Quốc Bảo, Ngủ của Thy Dung, Hy Chụp Hnh Gim Ti của Trần Văn Lương. Khi đang viết bi ny ti cn nhận được một cu ca dao đầy nghĩa dưới đy của Phong Tro Dn Trị:

Đnh cho chết thi cuồng ngng,
Đnh cho chng biết đn ng nước nh,
Đnh cho chết thi gian t,
Đnh cho chng biết đn b nước Nam.

Ngược lại, phe chnh quyền cộng sản khng sản xuất được một bi ht no, cu thơ no hay một bch chương trong thời gian gần đy để ca ngợi chế độ độc ti cộng sản hay thin đường XHCN. R rng họ đang thua đậm trn mặt trận dn vận v văn ha.

Một điều đng ca ngợi l những người biểu tnh đ mang nhiều bch chương v biểu ngữ rất chuẩn mực, trnh bầy sng sủa v đẹp đẽ. Điều ny lm tăng sức mạnh của biểu tnh. Tuy nhin những cuộc biểu tnh cn thiếu những biểu ngữ v bch chương bằng tiếng Anh (ngoại ngữ phổ thng nhất hiện nay) để vận động sự hỗ trợ của thế giới bn ngoi. Phải c người c đầu c họa sĩ v hiểu biết về Photoshop mới lm được những bch chương mỹ thuật v nghĩa. Trong đ phải kể đến những bch chương như (1) N cấm ln mạng th ta xuống đường, (2) Cho thuế đất 99 năm l bn nước, (3) Phản đối lưỡi b Trung Quốc, (4) Khng đặc khu, khng Trung Quốc, (5) An ninh mạng thế giới, an ninh mạng Việt Nam, (6) Hy dậy đi hỡi đồng bo ơi, (7) Cy d khng lm chnh trị, (8) Luật An Ninh Mạng Vietnam Cybersecurity Law.

Luật Đặc Khu Kinh Tế v An Ninh Mạng chỉ l những điểm v l ngi nổ. Diện l cuộc cch mạng dn chủ. Hiện nay cuộc Cch Mạng Ma H của Việt Nam cn thiếu một biểu hiệu cho mục tiu cch mạng chung: dn chủ, tư do, no ấm, cng bằng x hội. Trong khi chờ đợi, một số người đ dng cờ ngũ sắc do LM Nguyễn Văn L khởi xướng.

Cuộc nổi dậy của dn Việt ở trong nước đ nhận được sự ủng hộ nhiệt tnh của người Việt khắp nơi ở nước ngoi. Nhiều cuộc biểu tnh chống CSVN đ diễn ra ở nhiều tiểu bang của Hoa Kỳ, Canada, c, Php, Anh, Ba Lan, Na Uy, Nhật, Đi Loan, Đại Hn, v Phi Luật Tn. Chưa bao giờ người ta chứng kiến hiện tượng phản khng chế độ CSVN lớn lao như vậy.

Mi trường chnh trị ở Việt Nam hiện nay rất thuận lợi cho cuộc cch mạng dn chủ. Về mặt nội bộ, Đảng CSVN đ rạn nứt thnh nhiều nhm khc nhau về quyền lợi, chứ khng phải v l tưởng. Họ cn l tưởng no đu để m khc biệt. Guồng my chnh trị ngy cng phnh to ra, trở nn nặng nề v tốn km. Chế độ CSVN tin rằng nếu nui dưỡng được guồng my ny, đảng sẽ vĩnh viễn tồn tại, nhưng họ qun rằng chỉ c dn mới bảo vệ được đảng m thi. Cựu Tổng B Thư L Khả Phiu, trước thềm Hội Nghị Trung Ương 6 đ tuyn bố phải cch mạng bộ my chnh trị, khng c đường li. Bộ my đ tr trệ, chưa ni đến con người. Khng t người ton ngồi chơi khng.

Ngn sch quốc gia phải dnh ra 82.1% để trả lương cho vin chức, cn bộ, qun đội v khoảng 5 triệu đảng vin cộng sản. Phần cn lại khoảng 17.9% dnh cho đầu tư pht triển. Tuy vậy, v qu nhiều người trong sổ lương của nh nước, ngn sch quốc gia chia ra cho họ khng đủ sống, nn mạnh ai kiếm chc thm bn ngoi, tạo ra tham nhũng. Chnh quyền thỉnh thoảng lại tăng thuế, bắt dn v tội cổ ra nui bộ my chnh trị gồm cả 205 tướng cng an để đn p dn. Bất cng ngy cng chồng chất.

Về mặt quốc tế, giản dị l chế độ CSVN hiện nay bị c lập từ mọi pha. Những lnh tụ CSVN với m mưu bn nước cầu vinh, đ nhượng bộ, chịu nhục với Trung Quốc nhiều lần khiến dn Việt tức giận v bất mn, nhưng vẫn chưa lm hi lng một đồng ch tham lam. Nga đ bỏ rơi Việt Nam khi tuyn bố ủng hộ Trung Quốc ở Biển Đng. Hai nước kế cận l Campuchia v Lo đều theo Trung Quốc về vấn đề Biển Đng. Kể từ ngy . Nguyễn Ph Trọng ra lệnh cho bắt cc . Trịnh Xun Thanh ở Đức, uy tn của Việt Nam xuống dốc th thảm đối với thế giới, đặc biệt l u Chu. Việt Nam chỉ cn một đồng minh thn thiết duy nhất l Cuba. Nhưng quốc gia ny khng thể tự lo cho chnh họ ni chi l gip Việt Nam, ngoại trừ cho php những lnh tụ Việt Nam đến tị nạn chnh tri khi c biến. Mỹ xem ra sẵn sng gip đỡ Việt Nam nhưng với những điều kiện kh nuốt đối với những lnh tụ đang sa cơ thất thế l tn trọng nhn quyền v tự do tn gio.

Lịch sử cho thấy rằng những lnh tụ độc ti t khi no chịu nhả quyền hnh v lợi ch đang nắm trong tay. Do đ những cuộc cch mạng kh c thể kết thc trong ha bnh. Nhưng vo lc tuyệt vọng, cuộc thương thuyết cuối cng c thể đưa đến thay đổi nhanh chng như trường hợp của cựu Tổng Thống Eduard Shevarnadze của Georgia, nguyn tổng b thư của Đảng Cộng Sản Georgia, đ đồng từ chức trong một cuộc Cch Mạng Mầu Hồng n ha vo 2003. Lịch sử gần đy cho thấy đy khng phải l trường hợp ra đi ổn thỏa duy nhất.

So snh cuộc Cch Mạng Ma H ca Việt Nam với một vi cuộc cch mạng ở chu v Trung Đng

Tại Nam Dương sau 32 năm cầm quyền, gia đnh của Tổng Thống Muhammad Suharto v những bạn b thn thuộc trở nn rất giầu c trong khi đ những người từng ủng hộ ng trước đy v đa số dn ngy cng ngho. Nạn tham nhũng v khủng hoảng kinh tế chu 1997-1998 lm chnh phủ Suharto ngy cng mất đi sự ủng hộ của dn. Sau khi ... Suharto tuyn bố ti đc cử thm một nhiệm kỳ nữa vo thng 3, 1998, những cuộc biểu tnh lin tiếp bng ln ở nhiều nơi. Xung đột giữa cảnh st v dn lm hơn 1,000 người bị chết nhưng cc cuộc biểu tnh tiếp tục lan rộng. . Suharto phải từ chức vo cuối năm 1998 sau khi cc tướng Nam Dương bảo đảm cho ng về hưu an ton. Theo Transparency International, Suharto l một người tham nhũng nhất thế giới trong lịch sử cận đại. ng đ biển thủ khoảng 15-35 tỉ Mỹ kim trong thời gian cầm quyền.

Tunisia vo đầu thập nin 2010 l một quốc gia ngho, với nạn thất nghiệp cao, gi thực phẩm cao, tham nhũng lan rộng v khng c tự do dn chủ. Dn chng đ nhiều lần biểu tnh phản đối chnh phủ... Sau cng, một người ngho tn l Mohammed Bouazizi, 26 tuổi, bn rau để nui gia đnh gồm 8 người tại thnh phố Sidi Bouzid, cch thủ đ khoảng 300 cy số. Anh ta khng c giấy php hnh nghề, bị cảnh st tịch thu xe rau v đnh đập. Bouazizi đến trụ sở hnh chnh thnh phố để than phiền v đi lại rau, nhưng khng được tiếp nn đ tự thiu ngay trước trụ sở vo ngy 17-12-2010 v qu uất ức. Tổng Thống của Tunisia l . Ben Ali đ đến bệnh viện thăm Bouazizi vo ngy 28-12 để lm dịu cc cuộc biểu tnh.. Bouazizi đ qua đời vo ngy 4-1-2011.

Tai nạn ny khch động hng ngn người đ ra đường ở nhiều nơi để phản đối chnh phủ trong nhiều ngy. Dn chng x xt với cảnh st. Một số t người bị chết hoặc bị thương. Dn chng ph ngục giải thot cc t nhn chnh trị. Khi cc tướng của Tunisia từ chối khng bắn vo đm đng, Tổng Thống Ben Ali quyết định chạy trốn ra khỏi Tunisia vo ngy 14-1-2011 v sau đ tị nạn tại Saudi Arabia. Sau biến cố ny, Tusisia trở thnh một nước dn chủ, đa đảng với những cuộc bầu cử tự do. Cuộc cch mạng 2011 ở Tunisia kch động nhanh chng ton thế giới Ả Rập, đưa đến cuộc cch mạng tại Ai Cập từ 25-1 dến 11-2-2011, cuộc cch mạng tại Lybia từ 15-2 đến 23-10-2011 v cải tổ chnh trị ở nhiều nước khc. Bo ch quốc tế gọi đy l Ma Xun Ả Rập.

Cuộc cch mạng ở Ai Cập bắt đầu vo 25-1-2011. Ngy ny được nhiều nhm thanh vin sinh vin chọn để cho trng hợp với Ngy Cảnh St Cng An hầu gy ch đến sự tn bạo của họ trong những năm gần đy dưới chnh quyền của Tổng Thống Hosni Mubarak. Những người biểu tnh đi chấm dứt sự hung c của cảnh st cng an, bi bỏ luật tnh trạng khẩn cấp, giải quyết nạn tham nhũng, thất nghiệp v lạm pht gi thực phẩm, bất cng x hội, chấm dứt chế độ độc ti, phục hồi cc quyền tự do.

Chnh quyền Mubarak thiết lập giờ giới nghim nhưng v hiệu quả v cảnh st v qun đội khng thi hnh được do dn chng bất tun lệnh. Hng triệu người tham gia biểu tnh n ha tại thủ đ Cairo, Alexandria v ở hầu hết cc thnh phố chnh trn khắp nước. Những nghiệp đon lao động tổ chức đnh cng để yểm trợ cuộc cch mạng. Khi đm người biểu tnh bị cảnh st cản trở, x xt giữa đi bn đ xẩy ra v lm t nhất 846 người thiệt mạng v trn 6,000 người bị thương. Những người chống đối đốt chy 90 đồn cảnh st trn khắp nước để trả th. Chưa đầy một thng, vo ngy 13-2-2011, . Mubarak từ chức.

Những l do căn bản để xẩy ra những cuộc cch mạng gần đy xẩy ra ở chu hay Trung Đng đều giống như Việt Nam hiện nay. Những người biểu tnh v chnh quyền CSVN nn học hỏi những kinh nghiệm ny để mu cng đổ t bao nhiu cng tốt bấy nhiu. Mu dnh để chống giặc Tầu. Cố Tổng Thống John F. Kennedy c ni Những kẻ lm cho cuộc cch mạng n ha khng xẩy ra, sẽ lm cho cuộc cch mạng bạo động khng thể trnh được.

Kết luận

Tm tắt lại, d mới bắt đầu chưa c tổ chức, chưa c phối hợp, kh thế đ ln cao, cuộc Cch Mạng Ma H của Việt Nam xem ra khởi sắc, mạnh mẽ v trật tự v c nhiều lợi điểm hơn hơn cuộc Cch Mạng ma H 1989 ở Trung Quốc.

Leon Trotsky, nh cch mạng Nga v l thuyết gia Marxist, từng ni rằng Nếu ngho khổ l nguyn nhn của những cuộc cch mạng, sẽ lun lun c những cuộc cch mạng. Theo ti điều ny chỉ đng một phần v đa số người dn trn thế giới cũng như ở Việt Nam hiện nay đều ngho. Yếu tố thc đẩy mạnh mẽ những cuộc cch mạng l những bất cng x hội, một phần thể hiện qua sự chnh lệch giầu ngho qu mức ngay trong ranh giới một quận huyện, một thnh phố hay một quốc gia. Việt Nam đang chứng kiến hiện tượng hiển nhin ny gy ra bởi chnh những người từng nhận mnh thuộc giai cấp v sản chuyn chnh. Thật l cay đắng. Đ tới lc một cuộc cch mạng phải bng nổ, sớm hay muộn..

Việt Nam c tất cả những thnh tố căn bản của một cuộc cch mạng tiu biểu: bất cng x hội, tham nhũng từ trn xuống dưới, giai cấp đảng vin cn bộ giầu c trong khi dn bnh thường ngho khổ, khng c tự do dn chủ, dn lm n lệ cho chnh quyền, nhn quyền bị tr đạp, hng trăm t nhn lương tm đang bị giam cầm. Nng dn bị cướp đất, ngư dn bị cướp biển, mất phương tiện sinh sống. Sinh vin tốt nghiệp khng c việc lm.. Cng an tự do bắt dn, đnh đập dn thoải mi, bất kể đến php luật. Dn khng biết cầu cứu ai, phải vng ln tự cứu mnh v con chu.

CSVN xưa nay vẫn dựa vo hai nguyn tắc kinh điển của Vladimir Lenin để cai trị dn bằng v lực v dối tr: (1) Một người c sng c thể kiểm sot được 100 người khng c v (2) Lời ni dối lập đi lập lại nhiều lần sẽ thnh sự thật. Tnh trạng ở Việt Nam by giờ xem ra cn tồi tệ hơn Tunisia v Ai Cập bẩy năm trước.

Một cuộc cch mạng thường được khởi xướng bởi thanh nin sinh vin, được sự tham gia đng đủ v mạnh mẽ của tr thức, nghệ sĩ, cng nhn, nng nhn v sau cng ko theo qun đội, cuộc cch mạng đ sẽ thnh cng. Trường hợp cch mạng Việt Nam đặc biệt v mạnh hơn v c nhiều vị tu sĩ trong v ngoi nước tham gia v lnh đạo tinh thần. Che Guevara, một nh cch mạng Marxist, ni Cch mạng khng phải l tri to, khi chn sẽ rụng xuống.. Chng ta phải lm cho n rụng.

Tham khảo:

1. Bital Ahmed, The 1989 Comparison, Souciant, February 27, 2013.
2.. Mark Almond, How Revolutions Happen: Patterns from Iran to Egypt, BBC, February 14, 2011.
3. Christopher Amacker, Why Did Communism Survive in China but Not in the USSR?, Webster University, Geneva, November 17, 2010.
4. Neal Conan, Shadi Hamid, Simon Schama, The Elements of a Successful Revolution, NPR, February 7, 2011.
5. Lester R. Kutz, The Chinese Pro-Democracy Movement 1987-1989, George Mason University, October 2010.
6. Sara Robinson, 6 People You Need to Start a Revolution, Alternet, April 12, 2012.
7. Gene Sharp and Bruce Jenkins, Non-Violent Struggle in China: An Eyewitness Account, 1989.
8. Mark Thompson, To Shoot or Not to Shoot Post Totalitarism in China and Eastern Europe, Comparative Politics, October 2001, City University of New York.
9. Đ Trang & Đức Bnh, Đổi Mới Chnh Trị: Khng C Đường Lui, Tuổi Trẻ, 2-10-2017.
10. Michael True, the 1989 Democratic Uprising in China: A Non-Violent Perspective, The International Journal of Peace Studies, January 1997.
11. Weihang Wang, The Revolutions of 1989 in Poland, Romania and China, Ohio State University, autumn 2014.
12. Wu Wei, Why Chinas Political Reforms Failed, The Diplomat, June 04. 2015.

oo0oo

"The only thing necessary for the triumph of evil is for good men to do nothing" Edmund Burke.
"When Journalists are silenced, people are silenced" Anonymous.