NHỮNG KH KHĂN, CŨ V MỚI
VŨ LINH



Thời gian như... ngựa chạy qua cửa sổ, như cc cụ ta thường ni, thong một ci đ biến mất rồi. Mới đy m TT Trump đ đắc cử gần 20 thng rồi, trong khi cuộc bầu cử quốc hội giữa ma chỉ cn 4 thng nữa.
Cuộc bầu ny trn căn bản hết sức quan trọng cho cả TT Trump lẫn đảng DC. Chẳng những sẽ c ảnh hưởng quan trọng trn cc chnh sch của ng Trump, m cn c thể quyết định việc ng c bị đn hặc hay truất phế lun hay khng. Quan trọng hơn nữa, n sẽ quyết định tương lai lu di của cả đảng Dn Chủ.

Xin những vị chống Trump đến hơi thở cuối cng cứ tiếp tục thở v chống, v như dn gian thường ni, coi dzậy m hổng dzễ đu nha!.
Nếu như qu độc giả l người sống bn Na Uy chẳng hạn, suốt ngy ngồi trong nh nhn tuyết rơi quanh năm ngy thng, by giờ c dịp du lịch Mỹ, đọc New York Times hay mở TV coi CNN, hay đọc bi bo của vi cụ tỵ nạn ở Bolsa, th qu vị đang nghĩ qua đầu năm tới, Mỹ sẽ c tổng thống mới, sau khi đảng DC đại thắng vo cuộc bầu cử cuối năm nay, cc tn dn biểu v nghị sĩ nhậm chức đầu thng Ging th qua giữa thng Ging sẽ đn hặc v cuối thng Ging sẽ truất phế TT Trump. Nếu qu vị tin c ng gi N-En th chuyện ny sẽ thnh sự thật.
Thực tế l bức tranh tổng qut của nước Mỹ hiện nay khng đơn giản như vậy. TTDC ồn o đnh TT Trump đến tối tăm mặt mũi, khiến nhiều người thấy ng ny kh thot đại nạn, nhưng sự thực l khối cấp tiến, TTDC v đảng DC cũng đang gặp nhiều kh khăn lớn. Họ cng nguy kịch cng phải đnh Trump mạnh.
Ta thử coi lại bức tranh vn cẩu đ.

KH KHĂN CỦA TT TRUMP
Bnh thường th đảng đối lập lun gy kh khăn lớn nhất cho đảng nắm quyền, trong khi truyền thng giữ vai tr thng tin khng phe đảng, hay c phe đảng th cũng khng qu đng. Nhưng đối vi TT Trump th ta thấy một tnh trạng khc lạ.
Đảng DC dĩ nhin chống như cuồng. Nhưng ci bất bnh thường m nhiều người khng hiểu nổi, l sự chống đối đến mức cực kỳ v l của TTDC. Chống đến độ c thể ni nếu ISIS m st giết được TT Trump, th TTDC sẽ tuyn dương ISIS l anh hng cứu tinh dn tộc Mỹ ngay.

Nhn vo cuộc biểu tnh của cả trăm ngn người chống chnh sch di dn của TT Trump tuần rồi th ta hiểu được phần no chnh trị Mỹ.. Người dn Mỹ, tuyệt đại đa số l dn lương thiện, tốt bụng, nhn i, khoan dung. Dn Việt đến Mỹ tỵ nạn năm 75 đ được hng ngn gia đnh Mỹ mở cửa đn vo sống với gia đnh họ, mặc d hai bn ngn ngữ khc biệt, lối sống khc biệt, đồ ăn thức uống khc biệt, chẳng quen biết g nhau. Đại đa số dn Mỹ tm đủ cch gip chng ta, như bảo trợ, cho đồ đạc, quần o, thực phẩm, dạy tiếng Anh, gip tm việc lm, chở đi nh thờ.
Trong tinh thần nhn i đ, dn Mỹ khng thể hiểu cũng như khng thể chấp nhận chnh sch di dn c vẻ tn nhẫn của TT Trump, nn đổ x biểu tnh chống..

Vấn đề đng nu ra l trong những người biểu tnh đ, bao nhiu hiểu được thấu đo vấn đề? Rất t! Chỉ v đại đa số đ bị đầu độc bởi những lập luận tuyn truyền, xch động thiếu lương thiện nhất của TTDC.
V dụ cụ thể của ci thiếu lương thiện lộ liễu l TTDC lun lun chơi tr mập mờ đnh lận con đen. Tất cả những biện php của TT Trump đều nhắm vo đm di dn lậu, nhưng TTDC đăng tin th khng bao giờ c chữ lậu đ. Hay cc biện php chống khủng bố th được ha php thnh chống Hồi gio. Tất nhin tạo cảm tưởng đng như TTDC mong mỏi l TT Trump chống di dn ni chung, tức l kỳ thị. Hết kỳ thị dn Mễ, đến kỳ thị dn Hồi gio.
Ngy lễ Độc Lập vừa qua, hơn 14.000 di dn tứ xứ tuyn thệ nhập quốc tịch Mỹ. TT Trump gửi thư hoan nghnh họ. t người biết v TTDC nn thinh. TTDC nn thinh th TTTN (truyền thng thng ngn) cũng im re.
Khi TT Obama cch ly gia đnh di dn lậu theo như lời th nhận của cựu bộ trưởng An Ninh Jeh Johnson- cũng khng ai biết v chnh quyền m nhẹm v TTDC tiếp tay dấu kn dm khiến TTTN khng c bi để dịch.
Chnh v ci gian tr, thng tin một chiều của TTDC, m dn Mỹ gần như bị thi min hết, một phần cũng v họ qu lương thiện, dễ tin những g TTDC viết. Ni chung TTDC hiện nay đ hon ton bị chi phối bởi muốn chống Trump đến cng, bằng mọi gi, mọi cch.
Thế nhưng dn Mỹ khng bị lừa mi mi. Theo thăm d mới nhất của Axios, 72% dn Mỹ cho rằng TTDC cố tnh loan tin giả hay loan tin mập mờ để tạo hiểu lầm. Hy vọng dn Mỹ bắt đầu qua cơn m!
Ngoi ra, TT Trump cũng phải chống đỡ ph hoại của nhm Nh Nước Ngầm lun x tin hậu trường bất lợi để TTDC khai thc đnh TT Trump. L do dễ hiểu l v TT Trump chủ trương một guồng my thư lại cng nhỏ cng tốt, cng t cng chức lo lng cả ngy ngồi xiả răng cng tốt. Chẳng những nhỏ m lại cn phải sạch, t su bọ ruồi nhặng nữa. Nghĩa l nồi cơm của đa số cng chức bị đe dọa. Tất nhin họ phải chống để tự bảo vệ mnh.
TTDC v Nh Nước Ngầm, đ chnh l hai lực lượng sẽ gy hại rất nhiều cho đảng CH v TT Trump trong cuộc bầu cử tới. Khng phải ngoại th như Nga hay Trung Cộng hay ISIS g hết. Cũng chẳng phải l cng tố Mueller lun.

KH KHĂN CỦA ĐẢNG DN CHỦ
Đảng DC như đ bn nhiều lần trn Diễn Đn ny, đ gặp hai đại khủng hoảng: khng c nhn sự v khng c chnh sch g hay ho để tặng dn Mỹ.
Về nhn sự, những thăm d mới nhất cho thấy hai người được hậu thuẫn mạnh nhất vẫn l hai cụ khủng long Hillary Clinton v Joe Biden. Bn cạnh l đm khủng long hạng nh khc như Nancy Pelosi, Chuck Schumer, Elizabeth Warren, Bernie Sanders,... khng c cụ no dưới tuổi cổ lai hy hết.

Chẳng những gi nua, m lại cn cạn , khng c được một chnh sch g c thể hấp dẫn dn Mỹ, nn chỉ loay hoay trong việc sỉ vả, bi bc c nhn TT Trump qua những chuyện vớ vẩn nghe qu nhm tai như ni lo, bốc đồng, dm đảng, thiếu tư cch, bất nhất,... chứ cũng chẳng đụng g đến chnh sch no. Hay chnh xc hơn, đụng vo chnh sch th phải bp mo, xuyn tạc để chỉ trch.
Thật ra, DC cũng c vi sng kiến m đng ra phải gọi l ...tối kiến. Từ chuyện lớn như tăng thuế lại, hủy bỏ hết thuế quan cho cả thế giới, mở toang cửa bin giới, giải tn cơ quan kiểm sot di dn ICE, chi tiền cho cả thế giới,... Nghe sặc mi thế giới đại đồng v sản! Đến chuyện nhỏ như nh cầu chung, nam nữ bất phn biệt kiểu như ru ria mặc vy đầm, trẻ con mẫu gio học về sex, .... Tối kiến v tất cả đều l những đề ti kiểu dọn cỗ cho Trump xơi, những chủ trương cực đoan khng được lng dn.
Những chuyện ny thật ra cũ rch đ bn qu nhiều. Vấn đề mới m DC đang gặp phải hnh như quan trọng hơn tuy TTDC khng dm đả động đến, đ l thi độ của dn da mu với TT Trump, v sự chia rẽ trầm trọng trong nội bộ đảng DC. Ta bn qua cho biết.
Trước hết l quan điểm của khối dn da mu với TT Trump. Bnh thường th đy l khối cử tri trung kin nhất của DC. Nhưng đ l tnh trạng trước khi ng Trump đắc cử. Sau khi ng đắc cử, tnh hnh đ thay đổi nhiều.

Những thống k mới nhất cho thấy tỷ lệ thất nghiệp đ giảm mạnh phần lớn nhờ giảm thuế lợi nhuận cng ty khiến cc cng ty hăng hi đầu tư pht triển nhiều hơn, tạo cng ăn việc lm cho dn lao động. Nhn cho kỹ, ai l dn lao động? Đ khng phải l cc ng gi da trắng, m tuyệt đại đa số l dn da mu, tức l dn da đen v dn da nu gốc La-Tinh. Tất cả những thống k đều cho thấy tỷ lệ thất nghiệp trong hai khối dn ny đ xuống đến những mức thấp nhất lịch sử Mỹ: 5,9% cho dn da đen v 4,6% cho dn gốc La-Tinh. Đy l yếu tố sinh tử của hai khối dn ny.
Tất cả những chuyện về Trump kỳ thị, chống di dn, hay ngay cả chuyện c Stormy, chỉ l những chuyện mu m của TTDC dng để tấn cng TT Trump trong khi trn thực tế, khối dn lao động chỉ lo cho ci nồi cơm của họ thi, khng rảnh đọc bo theo di tin chnh trị. Thực tế, TTDC chỉ l phương tiện thng tin của giới tr thức trưởng giả thi, cn dn lao động, chẳng ai đọc NYT hay WaPo. Đầu tắp mặt tối đi lm c khi hai ca, buổi tối hay cuối tuần c rảnh th vui th gia đnh hay mở TV coi football, baseball, kịch diễu dở, khng ai rảnh ngồi nghe cc bnh loạn gia ni lảm nhảm trn cc đi CNN hay MSNBC hay ngay cả Fox.
Ưu tư của họ l tiền mang về cho gia đnh, v những biện php của TT Trump đ l nguyn nhn khiến đời sống thực tế của họ khấm kh hơn nhiều.

Từ ngy TT Trump nhậm chức, số người lnh phiếu thực phẩm foodstamps- đ giảm hơn hai triệu, trong khi mức lương của dn lao động cũng đ tăng trung bnh 2,7%, cao nhất từ hơn một chục năm qua.
Nếu đy l yếu tố quan trọng nhất quyết định l phiếu của họ th DC sẽ gặp kh khăn lớn trong cuộc bầu tới. Cho đến nay, kẻ ny chưa thấy thống k no về khối dn da đen, nhưng những thăm d của đại học Harvard trong khối dn gốc La-Tinh đ khiến DC tot mồ hi: tỷ lệ hậu thuẫn TT Trump đ tăng vọt 10 điểm chỉ trong một thng vừa rồi, ngay khi vụ cch ly di dn đang được TTDC quậy tung trời. Nm na ra, dn chng ni chung khn ngoan hơn TTDC nghĩ, họ nhn thấy rất r đu l hỏa m chống đối, đu l quyền lợi thực sự của họ.
Mất hậu thuẫn, d chỉ l một phần nhỏ, của khối dn da mu cũng sẽ tạo kh khăn cho DC khi m họ đang mất phiếu da trắng o o.
Vấn đề lớn thứ hai m DC phải trực diện l chia rẽ nội bộ, với sự nổi ln của cnh cực tả.

Cnh cực tả ny nổi ln chống b Hillary ngay từ những ngy đầu b ra tranh cử năm 2015, cầm đầu bởi cụ x nghĩa Bernie Sanders, phi sau l giới trẻ đầy nhiệt huyết. Nguyn nhn khng phải l việc giới trẻ ny bất ngờ khm ph ra chn l Mc-xt, m chỉ v họ chn ngn ci tham nhũng tột đỉnh của giới lnh đạo đảng DC, cầm đầu l hai vợ chồng ng b Clinton, lnh cả chục triệu đ từ ti phiệt Walll Street cho những bi diễn văn v thưởng v phạt vớ vẩn, rồi kiếm vốn chnh trị bạc tỷ qua Quỹ Clinton Foundation.
M chẳng phải ng b Clinton khng. B Pelosi, b Feinstein, ng Schumer, ng Kerry,... sau vi năm lm chnh trị lnh lương một hai trăm ngn, l thnh đại triệu ph hết. TT Obama về hưu chưa bao lu đ được Wall Street mời đi đọc diễn văn trả ngay 400.000 đ một bi. Để qu vị c một khi niệm r rệt, 400.000 đ l lương nguyn năm của tổng thống đấy (TT Trump tặng hết cho từ thiện). Clinton hay Obama, c g khc?

Chống tham nhũng chnh l chủ đề tranh cử của cụ Sanders khi ng lin tục tố co b Hillary đ giả dối, miệng chửi ti phiệt, tay thu tiền của chng. Thu ht được hậu thuẫn mạnh của giới trẻ.

Giới trẻ Mỹ cũng ngy ng tin bnh vẽ x hội chủ nghĩa. Theo một nghin cứu của một trung tm cấp tiến, 40% thanh nin Mỹ ủng hộ chế độ x hội chủ nghi, v 7% ủng hộ chế độ cộng sản lun, chỉ c 42% ủng hộ chế độ tư bản, tự do dn chủ. Ci ngu của giới trẻ Mỹ l vẫn tin chỉ cần đnh thuế tối đa vo khối 1% giu nhất l dư tiền cho 99% cn lại được hưởng tất cả mọi thứ miễn ph.

Những yếu tố trn đ đẩy mạnh khuynh hướng cực tả trong đảng DC, đưa đến chiến thắng bất ngờ của c Alexandria Ocasio-Cortez. C tổ chức cộng đồng ny chẳng những hon ton v danh chẳng ai biết, m khi biết th lại khm ph ra đy l một chị Mc-xt thứ thiệt, với những chủ trương chỉ c thể khiến Cc-Mc muốn chui ra khỏi quan ti để chia vui. Khối thin tả cực đoan Dn Chủ X Hội Mỹ -Democratic Socialist of America- trong đảng DC phủ phục hoan nghnh c Cortez, ca tụng Communism is good! v hy vọng c Cortez sẽ mang lại chiến thắng cho communism tại Mỹ. (Xem bi trong trang Bo Mỹ tuần ny). C Cortez đ trở thnh người đang được TTDC tung ln 9 tầng my, khng khc g 2004 khi TTDC tung h Đấng Tin Tri Obama vừa ging thế.
M ci tin động trời nhất l khng phải c ny đ hạ một chnh khch tp riu v danh no, m lại hạ ng Joe Crowley, l nhn vật lnh đạo đứng hng thứ nh của khối DC trong Hạ Viện, được mọi người nghĩ sẽ hạ b Pelosi để lm chủ tịch Hạ Viện nếu DC chiếm được đa số tại Hạ Viện trong kỳ bầu cử cuối năm nay.

Cu đố dnh cho qu vị: c Cortez thu được bao nhiu phiếu? Xin thưa tổng cộng 16.000 phiếu, ng Crowley được 11.000 phiếu, trong một địa hạt với hơn 400.000 dn gốc La-Tinh. Khng c g kinh hồn cả. Hiển nhin, TTDC đang cố nặn thần tượng mới. Con muỗi đang được thổi ln thnh con voi.

Chưa ai biết được khối cực đoan ph Mc-xt chủ trương cộng sản ha nước Mỹ của c Cortez ny sẽ mạnh tới đu, cũng như chẳng ai r cấp lnh đạo DC đang c sch lược no để đối ph với sự nổi loạn đ. Hay DC sẽ chạy theo c ta khng chừng?
C Cortez chnh l tương lai của đảng DC!. Qu cụ bnh DC bnh tĩnh, đy khng phải l Vũ Linh hồ đồ viết bậy đu, m l cu tuyn bố chnh thức của chủ tịch Ủy Ban Quốc Gia của đảng DC, Tom Perez đấy. Đảng DC sẽ trở thnh đảng Mc-xt? ng Ari Fleicher, cựu pht ngn vin của TT Bush ni cu tuyn bố của ng Perez l mn qu lớn nhất DC c thể tặng cho CH trước cuộc bầu cử.
Cụ tỵ nạn no vẫn sống chết với đảng Mc-xt DC xin bước ra xưng danh đi! Diễn Đn ny gip phổ biến tn tuổi của vị đ ngay. Miễn ph! Bảo đảm sẽ được huy chương Khc Ruột Yu Nước, Đệ Nhất Đẳng.

Rất đng tiếc l kẻ ny đang sống ở Mỹ, nếu khng th đ thắp nhang cầu cho c Cortez sớm lm tổng thống Mỹ, cho dn Mỹ biết mi x nghĩa. Dn Mỹ, nhất l giới trẻ, chưa thấy quan ti nn chưa đổ lệ (trong khi vi cụ tỵ nạn đ thấy quan ti rồi, đổ lệ rồi, những vẫn.... mơ mơ mng mng ca tụng c Cortez v khối Dn Chủ X Hội!).
Thật ra, ngay từ sau khi b Hillary thất bại, DC đ ngả qua hướng tả khi bầu hai ng thin tả nặng l Tom Perez (gốc Mễ) v Keith Ellison (Hồi gio da đen) lm chủ tịch v ph chủ tịch Ủy Ban Quốc gia của đảng, nhưng hiển nhin, đối với cử tri, chưa đủ, v đảng cần phải đi xa hơn nữa với những người như c Cortez.

Vấn đề l với những thnh phần cực đoan như c Cortez, DC lm sao c thể lấy phiếu của khối độc lập khng đảng phi hay ngay cả khối DC n ha? C Cortez, giỏi lắm chỉ c thể đắc cử tại New York hay San Francisco thi, cn khng cht hy vọng ở bất cứ nơi no khc (c Cortez chắc chắn sẽ đắc cử trong ci địa hạt đ bỏ phiếu cho DC chắc từ ngy ng Washington cn sống!)
Chưa ai biết cuộc bầu cử cuối năm nay sẽ c kết quả no, nhưng bức hnh chung l sự phn ho ngy cng mạnh trong chnh trường Mỹ. Phe CH th ngy cng đi về phi hữu, trong khi phe DC th cng ngy cng chạy qua phi tả. Trong nội bộ CH c phe Trump v phe #NeverTrump, trong nội bộ DC c phe trẻ cực tả v phe b lo thin tả nhưng tương đối n ha, t qu khch hơn. Đy l vấn đề lớn của đảng DC: nếu cnh b Pelosi v cụ Schumer m được gọi l n ho th đảng DC c triển vọng mất hậu thuẫn của khối độc lập n ha thật.

Một vấn đề cũ m lại thnh mới, then chốt đối với cả hai đảng: di dn. Ai cũng thấy cả trăm ngn người đi biểu tnh chống chnh sch di dn của TT Trump tuần qua. Nhưng t ai tin đy sẽ l yếu tố khiến đảng CH lm nạn. Sự thật l khng ai biết r vấn đề di dn sẽ được chuyển qua l phiếu như thế no. Phe đối lập cực kỳ ồn o, khng c nghĩa l họ c hậu thuẫn mạnh. Những năm 67-68, phong tro phản chiến ln đến mức hung hăng nhất tại Mỹ, để rồi cuối năm 68, đa số dn Mỹ lẳng lặng bầu cho ng diều hu Nixon.
Tất cả cc thăm d cho thấy ni chung, đa số chống việc cch ly gia đnh, nhưng lại ủng hộ chnh sch di dn cứng rắn của TT Trump. Thăm d mới nhất của Rasmussen, gần một nửa dn Mỹ (48%) cho rằng chnh quyền Trump chưa lm đủ trch nhiệm bảo vệ bin giới. Nghi l họ nghĩ TT Trump cần lm mạnh hơn nữa!

Quan trọng hơn l thăm d mới nhất của Washington Post. Tại những đơn vị bầu cử then chốt, đa số dn tin TT Trump hơn l tin DC trong hai vấn đề: bảo vệ bin giới (T 42% - DC 25%) v bảo đảm di dn khng gy hại cho cng ăn việc lm của dn Mỹ (T 37% - DC 21%).
Cuộc bầu cử giữa ma cuối năm nay sẽ hết sức quan trọng. CH thua, mất Hạ Viện, TT Trump sẽ bị tri tay, khng thực hiện được chương trnh no nữa. DC thua th sẽ l đại nạn bắt buộc đảng phải tm nhn sự mới, sch lược mới, chuyển hướng chnh trị mạnh để sống st.
VŨ LINH