Welcome to Một Gc Phố - Chc cc Bạn mọi chuyện vui vẻ & như ...
Results 1 to 8 of 8

Thread: Afghanistan : Sự đại bại của nền ngoại giao phương Ty ?

  1. #1
    Join Date
    Jan 2008
    Posts
    10,838
    Thanks
    9,402
    Thanked 6,724 Times in 3,724 Posts

    Default Afghanistan : Sự đại bại của nền ngoại giao phương Ty ?


    Afghanistan : Sự đại bại của nền ngoại giao phương Ty ?

    26/08/2021 - Minh Anh / RFI
    Thất bại của Hoa Kỳ tại Afghanistan l dấu hiệu của sự ti định hnh địa chnh trị. Thch thức lớn giờ khng cn l một cuộc chiến chống khủng bố m l Nga v Trung Quốc. Tuy nhin, theo quan điểm của nh chnh trị học, chuyn gia về Quan hệ quốc tế Bertrand Badie, việc Kabul sụp đổ cn l một sự đại bại của cả nền ngoại giao phương Ty.

    Khi người chăn cừu đối đầu với cường quốc phương Ty

    Taliban ngy nay khc xa với Taliban của năm 2001. Tờ Asia Times lưu , trong cuộc tiến cng thần tốc 4 ngy, Taliban đ chứng tỏ những người chăn cừu đ c thể đnh bại Hoa Kỳ v cc cường quốc phương Ty. Sự sụp đổ một cch nhanh chng của chế độ Kabul do Mỹ v phương Ty bảo trợ thật sự l một c sốc mạnh, một cơn địa chấn địa chnh trị ton cầu. Kabul gợi nhắc lại sự kiện Si Gn thất thủ ngy 30/04/1975, một cột mốc quan trọng cho lịch sử thế giới đương đại thế kỷ XX.

    Thế nhưng, Bertrand Badie, gio sư danh dự trường đại học khoa học chnh trị Sciences Po tại Paris, trong một chương trnh pht thanh trn đi France Culture, lưu rằng, thế giới ngy nay chịu nhiều p lực x hội, những căng thẳng, cc xung đột v cả những bế tắc của x hội. Cc nh lnh đạo phương Ty đ lầm lẫn nghĩ rằng chỉ cần ph trương sức mạnh, dng vũ lực th mọi việc c thể an bi. Khi một cường quốc thoi lui, tnh trạng thực tế như vốn c của một đất nước sẽ được phơi by , ng ni, do vậy mọi cuộc can thiệp của nước ngoi l lun đi đến thất bại .

    Nh chnh trị học ny nhắc lại, cuộc can thiệp của Mỹ tại Afghanistan được tiến hnh trong bối cảnh mang nặng tư tưởng tn bảo thủ, với một tưởng xy dựng điều m tổng thống thời bấy giờ ng George W. Bush gọi l Greater Middle East : Vng Đại Trung Đng ny chỉ sẽ được bnh ổn bằng cch đi theo con đường dn chủ ha m phương Ty vạch ra.

    Giờ đy, khi m hnh đ khng cn trụ được nữa th sự hỗn loạn l điều khng thể trnh khỏi. Hệ quả l uy tn của Mỹ, phương Ty, v nhất l NATO đ bị sứt mẻ nghim trọng. Vẫn theo ng Bertrand Badie, sự việc cn lm nổi r một sự cạnh tranh gay gắt giữa hai nền ngoại giao trong cch tiếp cận hồ sơ Afghanistan.

    Ngy nay, người ta c cảm gic l c một sự cạnh tranh giữa hai kiểu ngoại giao. Nền ngoại giao phương Ty vẫn cn bị đng khung trong một m hnh hai cực. Đ l một ngoại giao mang xu hướng phe phi, phn loại thế giới, một bn l những nước bạn b, đồng minh, khch hng v bn kia l những kẻ th. Đương nhin, tầm nhn ny chnh l một trong những nguyn nhn dẫn đến thất bại gần như khng thể trnh khỏi.

    Ở pha đối diện, chng ta c một kiểu ngoại giao khc đang được hnh thnh, cũng khng mấy g đạo đức cho lắm, nhưng c thể ni l lu lỉnh hơn, m ti gọi l "catch-all diplomacies", đ l một kiểu ngoại giao "khng bỏ st điều g". Trong một thế giới như hiện nay, cần phải thiết lập cc mối quan hệ ngoại giao với tất cả mọi người, với tất cả những g tồn tại, v phải thỏa hiệp, cố gắng đi xa hơn nếu c thể, theo cch hướng đến một đồng thuận.

    Đy chnh l kiểu ngoại giao thực dụng, đang được Nga v Trung Quốc tiến hnh. Cả hai nước ny lần lượt tiếp đn cc phi đon của Taliban nhằm tm cch thiết lập bang giao với Taliban ty theo mục tiu chnh trị v lợi ch an ninh quốc gia của từng nước. Chuyn gia về Quan hệ quốc tế nhắc lại, chủ nghĩa thực dụng từng được phương Ty p dụng trong suốt thời kỳ thế giới phn thnh lưỡng cực, nhằm mở rộng, củng cố phe phương Ty để đối ph với mối đe dọa từ Lin X.

    Taliban, Pakistan v phương Ty : Sao đ đổi ngi ?

    Giờ đy, trong bối cảnh ny, phương Ty tự hỏi : Lm thế no cư xử với Taliban ? C nn ni chuyện với phe nổi dậy ny hay khng ? Những cu hỏi t nhiều gy ngạc nhin cho giới quan st. Với ng Bertrand Badie, Chu u ngy nay rơi vo ng cụt. Trước tnh hnh Afghanistan hiện nay, cc nền ngoại giao phương Ty hầu như trong một thế tồi. Họ chẳng c nhiều l chủ bi trong vn cờ ny:

    Ở đy chng ta c nhiều hnh ảnh để m quan st. Thứ nhất, phương Ty hầu như vắng bng tại vng m người ta gọi l Đại Trung Đng, như tại Iran, Syria hay Irak chẳng hạn, trong một chừng mực no đ, phương Ty gần như khng thể no nhng tay vo bất cứ chuyện g. Nếu như trong vng hai thế kỷ, phương Ty l người gim hộ cho Trung Đng, th giờ họ khng cn c cht trọng lượng no trong khu vực. Điều ny quả thật l đng lo ngại.

    Yếu tố thứ hai, khi nhn bản đồ Afghanistan, người ta cũng quan tm đến cc nước lng giềng. Chẳng hạn như Trung Quốc, tuy chỉ c một đường bin giới chung ngắn ngủi nhưng lại ẩn chứa một khả năng tranh chấp to lớn tiềm tng, bởi v cn c một tnh lin đới giữa Taliban với người Duy Ng Nhĩ ở Tn Cương, m với Trung Quốc đy l một trong những mối họa gy bất ổn lớn.

    Ngoại trưởng Vương Nghị đ tm cch xử l vấn đề ny một cch kho lo, một mặt ng ấy tiếp gio sĩ Baradar (nhn vật số 2 của Taliban), nhưng mặt khc ng ấy tm cch dựa vo đồng minh Pakistan, vốn dĩ được cho l đồng minh của Taliban. Đy l một cch thức chơi tr cn bằng. V như vậy, điều ny mang lại cho Trung Quốc một vị thế quan trọng trong khu vực, lớn hơn nhiều so với vị thế của Trung Quốc trước đy v nhất l của phương Ty ngy nay.

    Rồi chng ta cn c 2 hay 3 cường quốc khc trong khu vực, như Iran, cũng đang nỗ lực thiết lập một mối quan hệ đồng thuận với Afghanistan một cch uyển chuyển, nhưng khng km phần phức tạp. Nhất l chng ta cn c một lng giềng lớn khc nữa, quan trọng khng km, v đ cn l một cường quốc hạt nhn trong khu vực : Pakistan. Đy l quốc gia đỡ đầu cho Taliban v c thể đng vai tr nh trung gian giữa Afghanistan v Trung Quốc, v rất c thể l giữa Afghanistan với cc cường quốc phương Ty, do Pakistan cũng c quan hệ truyền thống với nhiều cường quốc phương Ty.

    Điều th vị ở đy l chng ta đang chứng kiến cảnh phương Ty, người gim hộ, nước đỡ đầu, ng chủ của ngy hm qua, nay chỉ c thể bước vo cuộc chơi ny qua ngả trung gian của một nh nước xưa kia từng l nước được che chở như Pakistan chẳng hạn.

    Kabul thất thủ : Lỗi ở Ashraf Ghani ?

    Điều hiển nhin l việc Mỹ triệt thoi qun đều lm Nga v Trung Quốc hi lng, khi thấy rằng cường quốc số một thế giới giờ khng thể no gy p lực với hệ thống quốc tế. Nhất l, hnh ảnh hỗn loạn tại Kabul cn l một thảm kịch cho NATO, minh chứng cho sự bất lực của khối qun sự ny trong việc xử l cuộc khủng hoảng. Thế nn, nh nghin cứu chnh trị học ny cho rằng, người ta kh c thể đổ hết mọi lỗi lầm ln vai ng Ashraf Ghani:

    Trong tnh huống ny, chng ta c bn can thiệp, trn thực tế l nước gim hộ, v rồi chng ta c một chnh phủ được dựng ln, được bn can thiệp bảo vệ v chnh phủ đ l một nh nước được che chở.

    Theo định nghĩa, một nh nước được che chở th khng vận hnh được, bởi v một nh nước được che chở th bị lệ thuộc, điều đ c nghĩa l nh nước ny lun trong trạng thi được viện trợ, điều đ cũng c nghĩa l họ được viện trợ những g họ thấy ph hợp cho họ, cho cc nh lnh đạo Afghanistan. Bởi v họ đu c nguồn thu no khc, ai cũng ngạc nhin l qun đội Afghanistan c qun số đng hơn phe Taliban m hon ton bại trận.

    Cũng theo định nghĩa, cc định chế của nh nước được che chở l những định chế tham nhũng, yếu km v khng thể tự chủ, chẳng c cht năng lực ring no, cho nn, việc đổ hết mọi sai lầm ln ng Ashraf Ghazi đng thương th cũng hơi kh hiểu.

    Điều ny quả thật l phi l, bởi v ng Ghani chnh l kết quả của một kiểu lập luận can thiệp. ng ấy kh giống với Ng Đnh Diệm, người từng l tổng thống chnh phủ miền Nam Việt Nam trong những năm 1960.

    Ngoại giao phương Ty thực sự trong sạch ?

    Cu hỏi đặt ra : Ngoại giao phương Ty giờ c thể lm được g ? Về mặt l thuyết, mục tiu của ngoại giao l xử l cc cuộc phn ly, cc tranh chấp, căng thẳng hay xung đột. Phương Ty từ bao lu nay đ hiểu nhầm nghĩa của ngoại giao , khi lun tỏ ra xưng b, xưng hng , lập b lập phi. Gio sư Bertrand Badie lấy lm tiếc rằng, kể từ khi bức tường Berlin sụp đổ, nền ngoại giao phương Ty đ khng biết cch thay đổi phần mềm của mnh để thch ứng với những thay đổi thời đại, m Afghanistan l một v dụ điển hnh mới nhất:

    Chng ta vẫn cn trong kiểu ngoại giao theo phe phi, được cho l một nền ngoại giao v nhn quyền; trong khi thực tế lại cho thấy khng đng như vậy, bởi v trong phe phương Ty, chng ta thấy c nhiều nh độc ti như thống chế Sissi của Ai Cập, hong thi tử Mohammed Ben Salmane (MBS) của Ả Rập X t, hay như những g đang xảy ra xung quanh vụ tai tiếng Pegasus.

    Tất cả những điều đ cho thấy r l đặc tnh của nền ngoại giao phương Ty chnh l ch khẳng định một bản sắc trước đối thủ, chứ khng phải l những đức tnh.

    Thế nhưng, ngoại giao lại l điều ngược lại, khng phải l sự tự khẳng định bản sắc của mnh trước những kẻ khc, m l tm kiếm một đồng thuận với những bản sắc, l sự thỏa hiệp để xy dựng một trật tự quốc tế ổn định .

    ------------

    Ngoại trưởng Blinken : Mỹ khng bỏ rơi những người kẹt lại ở Afghanistan

    26/08/2021 - Thy Dương / RFI
    Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken hm qua, 25/08/2021, tuyn bố rằng hạn cht 31/08 khng c nghĩa l cng cuộc di tản sẽ chấm dứt v cc cng dn Mỹ cũng như những người Afghanistan cn kẹt lại ở quốc gia ny sẽ khng bị bỏ qun .

    Theo ng Blinken, từ giữa thng 8, Washington đ di tản được khoảng 4.500 cng dn Mỹ v cho đến nay cn khoảng 1.000 người Mỹ chưa rời khỏi Afghanistan.

    Từ New York, thng tn vin RFI Loubna Anaki cho biết thm chi tiết :

    Đối với ngoại trưởng Antony Blinken, ngy 31/08 khng c nghĩa l hồi kết Hm qua, khi được hỏi về số phận của hng ngn người Afghanistan hoặc cng dn Mỹ cn kẹt ở Afghanistan v những người muốn rời khỏi quốc gia ny sau ngy 31/08, ngoại trưởng Mỹ Blinken khẳng định : "Họ sẽ khng bị bỏ qun".

    ng Blinken pht biểu : "Chng ti sẽ sử dụng tất cả cc phương tiện ngoại giao, kinh tế m chng ti c, để bảo đảm l những người muốn rời khỏi Afghanistan sau ngy 31/08 vẫn c thể đi được. V chắc chắn l chng ti c những phương tiện gy sức p đối với chnh phủ Afghanistan trong tương lai, nhằm bảo đảm mọi việc sẽ diễn ra tốt đẹp".

    Ngoại trưởng Antony Blinken trấn an rằng chnh quyền Mỹ vẫn lin lạc thường xuyn với phe Taliban v trong cộng đồng quốc tế, cc cuộc thảo luận vẫn đang diễn ra để quyết định số phận của sn bay Kabul sau khi qun Mỹ rời đi. Ngoại trưởng Mỹ ni rằng chnh lực lượng Taliban cũng muốn sn bay Kabul tiếp tục hoạt động v họ c lợi trong việc hợp tc.

    Về pha Taliban, hm thứ Ba, phe ny đ tuyn bố l người Afghanistan sẽ khng được php rời khỏi đất nước, nhưng nay đ thay đổi quyết định. Hm qua, khi trả lời phỏng vấn New York Times, pht ngn vin phe Taliban cho biết cụ thể l những người Afghanistan c đủ giấy tờ cần thiết c thể sẽ được đến sn bay. Người pht ngn của Taliban cam đoan : "Nếu giấy tờ của họ c gi trị th chng ti sẽ khng đặt thm cu hỏi no khc" .

    ------------

    Php sẽ ngưng di tản khỏi Afghanistan vo tối 27/08

    26/08/2021 - Thy Dương / RFI
    Thủ tướng Php Jean Castex thng bo chiến dịch di tản cng dn Php v người Afghanistan sẽ chấm dứt hon ton vo tối thứ Su 27/08/2021, chỉ ba ngy trước hạn cht Mỹ rt ton bộ qun khỏi Afghanistan.

    Trả lời đi pht thanh RTL ngy 26/08/2021, thủ tướng Php Jean Castex nhắc lại l kể từ khi phe Taliban chiếm được thủ đ Kabul ngy 15/08, c khoảng 2.500 người đ được Php di tản khỏi Afghanistan, bao gồm khng chỉ cng dn Php, m cả rất nhiều người Afghanistan đ cộng tc với Php v nhiều nh bo, nghệ sĩ.

    Theo AFP, thời hạn Paris hon thnh việc di tản cng dn Php v cng dn Afghanistan như vậy l đ li lại gần một ngy so với dự kiến ban đầu. Hm thứ Ba 24/08, bộ Ngoại Giao Php thng bo nếu Mỹ vẫn giữ nguyn hạn cht rt ton bộ binh lnh khỏi sn bay Kabul vo ngy 31/08, th Php phải ngưng di tản người Afghanistan vo tối 26/08 hoặc muộn nhất l sng 27/08 để bảo đảm an ninh.

    Về việc tiếp nhận di dn, hiện nay đa phần di dn Afghanistan đang sống tạm ở vng Paris. Hm qua, chnh quyền tỉnh Bas-Rhin, miền đng bắc Php, thng bo thnh phố Strasbourg bắt đầu tiếp nhận từ hm nay 150 người tị nạn Afghanistan. Nh nước trưng dụng một khch sạn trong vng 1 thng lm chỗ ở cho di dn Afghanistan.

    Thổ Nhĩ Kỳ rt qun khỏi Afghanistan

    Bộ Quốc Phng Thổ Nhĩ Kỳ hm qua 25/08 thng bo đ bắt đầu rt qun khỏi Afghanistan. Pht biểu trn đi NTV, pht ngn vin phủ tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ cho biết chiến dịch triệt thoi sẽ được hon tất trong vng 36 giờ đồng hồ. My bay đầu tin chở qun về nước đ cất cnh.

    Ankara cũng cho biết phe Taliban đ đề nghị Thổ Nhĩ Kỳ hỗ trợ kỹ thuật, an ninh cho sn bay Kabul sau ngy 31/08 với điều kiện Ankara phải rt hết qun khỏi Afghanistan trước thời điểm ny.

    -------------

    Lo IS tấn cng khủng bố, cc bn giục người Afghanistan rời khỏi sn bay Kabul

    26/08/2021 - Voa / Reuters
    Hm thứ Năm 26/8, Hoa Kỳ v cc đồng minh ku gọi mọi người rời ra xa sn bay Kabul do c nguy cơ về một cuộc tấn cng khủng bố của cc chiến binh Nh nước Hồi gio (IS) giữa lc cc binh sĩ phương Ty gấp rt sơ tn cng nhiều người cng tốt trước thời hạn 31/8.

    Tất cả cc qun nhn Mỹ v đồng minh sẽ rời khỏi sn bay vo tuần tới theo kế hoạch. Với thực tế đ, p lực đ gia tăng đối với việc phải hon tất cng tc sơ tn hng nghn người nước ngoi v người Afghanistan đ gip đỡ cc nước phương Ty trong cuộc chiến ko di 20 năm chống lại Taliban.

    Đại sứ qun Hoa Kỳ tại Kabul đưa ra một cảnh bo vo tối 25/8, khuyến co cng dn trnh đi đến sn bay v cho biết những người đ c mặt ở cc cổng nn rời đi ngay lập tức, với l do l c "cc mối đe dọa an ninh", nhưng khng ni cụ thể.

    Trong một lời cảnh bo tương tự, Anh ni rằng những người ở khu vực sn bay hy di chuyển ra xa v bộ trưởng lực lượng vũ trang của nước ny, James Heappey, cho biết đ c thng tin tnh bo "chắc chắn hơn nhiều" về khả năng cc chiến binh IS đnh bom liều chết.

    Australia cũng đưa ra cảnh bo rằng mọi người hy trnh xa sn bay, trong khi Bỉ đ chấm dứt hoạt động sơ tn do c nguy cơ bị tấn cng. Chnh phủ H Lan cũng đưa ra cảnh bo v cho biết họ dự kiến sẽ thực hiện chuyến bay sơ tn cuối cng vo ngy 26/8, bỏ lại pha sau một số người đủ điều kiện đến H Lan.

    Một nh ngoại giao phương Ty ở Kabul cho biết cc khu vực bn ngoi cc cổng sn bay "cực kỳ đng đc" trở lại bất chấp những lời cảnh bo.

    Taliban bố tr cc chiến binh canh gc bn ngoi sn bay. Bản thn Taliban cũng l kẻ th của chi nhnh Nh nước Hồi gio ở Afghanistan, c tn l Nh nước Hồi gio Khorasan (ISIS-K), dng tn gọi cũ của khu vực.

    Khng r c bao nhiu người đủ điều kiện ra đi nhưng bị bỏ lại, chỉ biết rằng một quan chức phương Ty đưa ra ước tnh l c khoảng 1.500 người mang hộ chiếu v thị thực Hoa Kỳ đang cố gắng đến sn bay.

    Trong vng 11 ngy kể từ khi Taliban trn vo Kabul, Mỹ v cc đồng minh đ tổ chức một trong những cuộc sơ tn bằng đường khng lớn nhất trong lịch sử, đưa hơn 88.000 người ra khỏi Afghanistan, trong đ c 19.000 người vo hm 24/8. Qun đội Mỹ cho biết cc my bay cất cnh với chu kỳ trung bnh 39 pht một lần.

    Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken cho biết t nhất 4.500 cng dn Mỹ v gia đnh của họ đ được sơ tn khỏi Afghanistan kể từ giữa thng 8.

    -----------

    Taliban: Xảy ra nổ bn ngoi sn bay Kabul, t nhất 13 người thiệt mạng, c cả trẻ em

    26/08/2021 - Voa / Reuters
    Một quan chức Taliban cho biết đ xảy ra một vụ nổ, nghi l đnh bom tự st, ở bn ngoi sn bay Kabul hm thứ Năm 26/8, lm chết t nhất 13 người, bao gồm cả trẻ em, sau khi Hoa Kỳ v cc đồng minh ku gọi người Afghanistan rời khỏi khu vực v c mối đe dọa từ Nh nước Hồi gio.

    Quan chức ny cho biết nhiều lnh gc của Taliban đ bị thương.

    Một quan chức Hoa Kỳ cho biết cc qun nhn Hoa Kỳ cũng nằm trong số những người bị thương, v ni thm rằng ng đang dựa vo một bo co ban đầu v cho rằng thng tin cn c thể thay đổi. ng cho biết đ c thương vong nhưng khng biết c bao nhiu người hoặc họ c quốc tịch g.

    Hng nghn người đ tập trung bn ngoi sn bay trong những ngy gần đy. Cc binh sĩ phương Ty đang chạy đua với thời gian để sơ tn người nước ngoi v những người Afghanistan đ gip đỡ cc nước phương Ty trong cuộc chiến ko di 20 năm chống lại Taliban, cũng như tự rt qun trước hạn cht l ngy 31/8.

    Hiện khng c nhiều thng tin chi tiết về vụ tấn cng, nhưng cc nước phương Ty gần đy lun cảnh bo về một cuộc tấn cng tiềm tng của cc chiến binh Nh nước Hồi gio.

    Taliban, hiện đang bố tr cc chiến binh canh gc bn ngoi sn bay, l kẻ th của tổ chức Nh nước Hồi gio Afghanistan, c tn l Nh nước Hồi gio Khorasan (ISIS-K), đặt theo tn cũ của khu vực.

    Tổng thống Mỹ Joe Biden đ được bo co tm tắt về vụ nổ, theo một quan chức Nh Trắng. ng Biden đang họp với cc quan chức an ninh về tnh hnh ở Afghanistan th được bo co lần thứ nhất về vụ nổ, theo một người nắm về vấn đề ny.

    Cc lực lượng Canada tạm dừng việc sơ tn khoảng 3.700 cng dn Canada v Afghanistan hm 26/8.

    Tổng thống Mỹ Biden đ ra lệnh cho tất cả cc qun nhn rời khỏi Afghanistan vo cuối thng để tun thủ thỏa thuận rt qun với Taliban, bất chấp việc cc đồng minh chu u ni rằng họ cần thm thời gian.

    Qun đội Mỹ cho biết họ sẽ ưu tin sơ tn binh lnh của mnh, với số lượng khoảng 5.200 người, trong hai ngy trước thời hạn rời đi.

    Kể từ thời điểm một ngy trước khi Taliban trn vo Kabul, Mỹ v cc đồng minh đ tiến hnh một trong những cuộc sơ tn bằng đường khng lớn nhất trong lịch sử, đưa khoảng 95.700 người ra khỏi Afghanistan, trong đ c 13.400 người ring trong ngy 25/8, Nh Trắng cho biết hm thứ 26/8.

    Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken cho biết t nhất 4.500 cng dn Mỹ v gia đnh của họ đ được sơ tn khỏi Afghanistan kể từ giữa thng 8.

    Taliban đ khuyến khch người Afghanistan ở lại, đồng thời ni rằng những người được php rời đi sẽ vẫn được lm như vậy khi cc chuyến bay thương mại được nối lại.

    http://motgocpho.com/forums/image.php?u=247&type=sigpic&dateline=1327508112

  2. The Following User Says Thank You to hoangthymaithao For This Useful Post:

    lengoclan (09-03-2021)

  3. #2
    Join Date
    Jan 2008
    Posts
    10,838
    Thanks
    9,402
    Thanked 6,724 Times in 3,724 Posts

    Default Re: Afghanistan : Sự đại bại của nền ngoại giao phương Ty ?


    Mỹ rt qun khỏi Afghanistan: Tương lai no cho phi trường Kabul?

    RFI - 29/08/2021
    Cả Taliban lẫn phương Ty cng đang đứng trước một bi ton nan giải: Lm thế no kiểm sot sn bay quốc tế Hamid Karzai kể từ 0 giờ ngy 01/09/2021 tức l khi Mỹ v lin minh quốc tế hon tất kế hoạch rt qun khỏi Afghanistan ?

    Ngy 27/08/2021 pht ngn vin bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ Ned Price xc nhận Mỹ sẽ rời khỏi Afghanistan từ nay cho đến ngy 31/08/2021. Vo thời hạn đ, phi trường quốc tế tại Kabul sẽ được trao trả lại cho Afghanistan, tức l sẽ được trao về tay Taliban. Washington bc bỏ những đồn đon cho rằng, cc đồng minh của Mỹ sẽ thế chn Hoa Kỳ, để quản l cửa ng di tản duy nhất bằng đường hng khng.

    Mỹ nhn nhận khng dễ quản l phi trường Hapid Karzai. Vẫn Ned Price cảnh bo: Phi trường quốc tế Kabul hoạt động bnh thường vo ngy 01/09/2021 l điều khng tưởng.

    AFP nhắc lại trong tuần, ngoại trưởng Antony Blinken đ nu ln khả năng sn bay Kabul phải tạm thời đng cửa. Đồng thời nhiều quốc gia trong khu vực đang thảo luận ro riết để sn bay vẫn hoạt động hay nếu cần th sẽ mở cửa trở lại sau một thời gian bị gin đoạn. Cũng ngoại trưởng Blinken tm cch trấn an về thiện ch của Taliban trong thời gian tới khi cho rằng, phe Hồi Gio cực đoan ny khng c định cch ly Afghanistan với phần cn lại của thế giới v bản thn Taliban theo Washington cũng đang trng chờ nhận được viện trợ quốc tế.

    Mọi nh mắt đang hướng về Thổ Nhĩ Kỳ. Theo giới quan st, do muốn tiếp tục đưa người di tản ra khỏi Afghanistan sau thời hạn 31 thng 8, nn phương Ty đang kỳ vọng nhiều vo Ankara.

    Cho tới giờ pht ny, Lin Minh Bắc Đại Ty Dương đang đng một vai tr then chốt: Nhn vin dn sự đảm trch khu khng lưu, bảo đảm cc nguồn tiếp liệu xăng dầu, chịu trch nhiệm về cc phương tiện lin lạc. An ninh tại khu vực nhậy cảm ny th do lnh Anh, Mỹ, Azerbaijan v Thổ Nhĩ Kỳ đảm nhiệm.

    Cng đến gần kỳ hạn 31 thng 8, cu hỏi liệu rằng Ankara c duy tr sự hiện diện của cc qun nhn Thổ Nhĩ Kỳ tại Afghanistan hay khng cng trở nn cấp bch. Ankara c hai lợi thế : vừa l một quốc gia Hồi Gio vừa l thnh vin NATO. Mọi người kỳ vọng Taliban dễ dng chấp nhận sự hiện diện của lnh Thổ Nhĩ Kỳ hơn so với qun nhn thuộc cc quốc tịch khc. Thế nhưng theo AFP, lnh Thổ Nhĩ Kỳ bắt đầu rt lui từ hm 27/08/2021 tức một ngy sau vụ khủng bố ở Kabul.

    Cn nước cn tt. Vẫn AFP cho biết đại diện của Ankara tiếp tục đm phn với Taliban v theo lời tổng thống Erdogan, rất c thể qun nổi dậy Afghanistan đồng để cho Thổ Nhĩ Kỳ bảo đảm về mặt hậu cần cho d khu bảo đảm an ninh cho khu vực chung quanh phi trường Kabul sẽ được đặt trong tay phe Taliban.

    Một hy vọng khc của hng ngn người đợi được di tản khỏi Afghanistan hiện nay l Qatar v một số cng ty bảo vệ an ninh tư nhn. Tuy nhin giới quan st cho rằng tnh hnh ở Kabul rối ren đến nỗi, ngoi lực lượng Mỹ, khng mấy ai đủ sức đảm nhiệm trọng trch ny trong một sớm một chiều.

    Điều hiển nhin nhất l hiện tại một số quan chức Mỹ biết trước sẽ khng c nhiều hng hng khng dm bảo đảm cc chuyến bay đến hay xuất pht từ Kabul trong thời gian sắp tới.

    ------------

    Afghanistan: Mỹ bo động về nguy cơ sắp c thm một vụ khủng bố tại Kabul

    29/08/2021 - Trọng Nghĩa / RFI
    C sốc về vụ tấn cng khủng bố đẫm mu ở cổng vo sn bay Kabul hm thứ Năm - đ khiến 85 người thiệt mạng - chưa dứt, th tổng thống Mỹ Joe Biden vo hm qua, thứ Bảy 28/08/2021 đ lại cảnh bo về nguy cơ một cuộc tấn cng khc rất c thể xảy ra trong vng 24 đến 36 tiếng đồng hồ.

    Theo tổng thống Mỹ, chnh cc cố vấn của ng về cc vấn đề qun sự v an ninh thng bo cho ng về nguy cơ sắp c thm một vụ khủng bố.

    Trong một thng co được cng bố sau cuộc họp với cc cố vấn qun sự v an ninh, ng Joe Biden cảnh bo: Tnh hnh tại chỗ vẫn cực kỳ nguy hiểm v nguy cơ tấn cng khủng bố vo sn bay vẫn ở mức cao.

    Ring về vụ tấn cng khủng bố hm thứ Năm tại Kabul đ khiến 13 qun nhn Mỹ thiệt mạng, Washington đ c ngay phản ứng trả đũa, tung ra một vụ oanh kch bằng drone v giết chết hai đối tượng v lm bị thương một đối tượng khc, cả ba đều thuộc nhm Nh Nước Hồi Gio ở Afghanistan, nhm đ nhận trch nhiệm về vụ đnh bom hm thứ Năm.

    Từ New York, thng tn vin RFI Alexis Guilleux ghi nhận:

    Cc mối đe dọa nhắm vo lực lượng Mỹ v chiến dich di tản ny vẫn tồn tại thực sư v rất nghim trọng. Theo tướng Lục Qun Hank Taylor, tnh hnh tại chố như tổng thống Joe Biden đ đnh gi, cực kỳ nguy hiểm, nhưng điều đ khng ngăn cản Hoa Kỳ tiếp tục chiến dịch sơ tn. Trong 24 tiếng đồng hồ vừa qua, 1.800 người đ được đưa ra khỏi Kabul, nhưng vẫn cn 350 cng dn Mỹ chưa đi được.

    Cng lc, Hoa Kỳ đ cho tiến hnh một chiến dịch tiu diệt khủng bố trong đm thứ Su, rạng sng thứ Bảy, hạ st hai đối tượng quan trọng thuộc tổ chức Nh Nước Hồi Gio tại miền Đng Afghanistan.

    Pht biểu với bo giới, ng John Kirby, pht ngn vin Lầu Năm Gc cho biết: Chng đ bị mất một cn bộ ln kế hoạch v một cn bộ hỗ trợ, v thm một người bị thương. Việc hai phần tử như vậy khng cn trn ci đời ny l một điều tốt. Tốt cho cả dn chng Afghanistan lẫn qun đội của chng ta.

    Cuộc tấn cng do một chiếc my bay khng người li thực hiện khi cc đối tượng đi chuyển bằng xe, nhưng Lầu Năm Gc khng cho biết l họ c dnh lu đến vụ khủng bố ở Kabul hay khng.

    Về phần mnh, tổng thống Mỹ xc định rằng đ khng phải l một vụ tấn cng cuối cng, v Washington sẽ tiếp tục truy n tất cả những ai c dnh lu đến vụ khủng bố d man hm thứ Năm, đ khiến 13 lnh Mỹ thiệt mạng.

    Danh tnh những người ny đ được cng bố hm qua, với 11 người chưa đầy 25 tuổi.

    Mỹ sắp hon tất việc rt qun

    Một lnh đạo cơ quan an ninh Phương Ty xin ẩn danh hm nay 29/08 cho Reuters biết qun đội Mỹ đ bước vo chặng cuối cng để rời khỏi Kabul, v sẽ rt qun khi chiến dịch di tản hon tất. Thời điểm chnh xc Mỹ chấm dứt chiến dịch di tản vẫn chưa được ấn định. Cho đến giờ, số thường dn dự kiến được Mỹ di tản nốt l khoảng hơn 1.000 người. Tổng cộng, trong hai tuần qua, Mỹ đ di tản được khoảng 115.000 người.

    Hm qua, một quan chức Mỹ ni rằng cn 4.000 qun Mỹ vẫn đang hiện diện tại sn bay Kabul, so với qun số 5.800 vo thời điểm căng thẳng nhất trong những ngy qua. Trong khi đ, một đại diện của lực lượng Hồi Gio cực đoan cho biết Taliban cũng đ sẵn sng để kiểm sot sn bay Kabul.

    ------------

    Afghanistan: TT Php xc nhận Paris đang thảo luận với Taliban

    29/08/2021 - Thy Dương / RFI
    Từ Bagdad, bn lề hội nghị vng Trung Cận Đng, trả lời phỏng vấn bo Journal Du Dimanche về việc di tản người Afghanistan, tổng thống Php Emmanuel Macron hm qua 28/08/2021 cho biết chnh quyền Php đang thảo luận với phe Taliban.

    Nội dung thảo luận lin quan đến cc chương trnh cứu trợ nhn đạo v khả năng bảo vệ người Afghanistan hồi hương hay những người dn c thể gặp nguy hiểm tại quốc gia ny, cho d đ chỉ l cc cuộc thảo luận bấp bnh v tạm thời .

    Cc cuộc thảo luận giữa Paris v Taliban diễn ra với sự gip đỡ của Qatar, nước vốn từ nhiều năm nay vẫn duy tr quan hệ với lực lượng Taliban v đn nhiều phi đon đại diện của phe ny.

    Theo Reuters, nguyn thủ Php nhận định cng cuộc di tản người Afghanistan sau ngy 31/08, hạn cht Mỹ rt qun khỏi Afghanistan, sẽ khng được Php thực hiện từ sn bay qun sự Kabul m ở một sn bay dn sự no đ của thnh phố ny hoặc thng qua cc nước lng giềng của Afghanistan, chẳng hạn Qatar c thể sẽ ti lập cầu khng vận với Afghanistan.

    Theo Journal du Dimanche, tổng thống Macron cũng thng bo Php v Anh Quốc ngy mai 30/08 sẽ đệ trnh ln Lin Hiệp Quốc một dự thảo nghị quyết về việc tạo ra một vng an ton ở Kabul. Đy sẽ l khu vực được bảo vệ, cho php cc hoạt động nhn đạo tại chỗ tiếp tục được thực hiện. Năm thnh vin thường trực của Hội Đồng Bảo An sẽ gặp nhau vo ngy mai để thảo luận về cuộc khủng hoảng Afghanistan.

    Việc thiết lập vng an ton ở Kabul v đặt dưới sự kiểm sot của Lin Hiệp Quốc theo nguyn thủ Php l rất quan trọng v sẽ tạo ra một khun khổ để Lin Hiệp Quốc hnh động trong trường hợp khẩn cấp v cho php cộng đồng quốc tế duy tr sức p đối với Taliban.

    Taliban muốn lập quan hệ ngoại giao với Php

    Về pha Taliban, hm qua 28/08, trả lời phỏng vấn của đi France 24, cng tập đon truyền thng FMM với đi RFI, Zabihula Muzahid, pht ngn vin phe Taliban khẳng định lực lượng ny mong muốn c quan hệ tốt với Php v sự an ton của kiều dn Php cũng như cc đại điện ngoại giao của Paris tại Afghanistan sẽ được Taliban bảo đảm. Đại diện phe Taliban nhấn mạnh hy vọng thiết lập quan hệ ngoại giao v bằng hữu với chnh phủ Php.

    -------------

    TT Macron: Php sẽ duy tr lực lượng qun sự chống khủng bố ở Irak

    29/08/2021 - Thy Dương / RFI
    Trong bối cảnh nguy cơ khủng bố do lực lượng thnh chiến thuộc tổ chức Nh Nước Hồi Gio gia tăng tại Afghanistan sau khi qun Mỹ rt ra khỏi Kabul, tổng thống Php Macron đ đến Irak dự Hội Nghị về vng Trung Cận Đng. Hm qua 28/08/2021, ng khẳng định Php sẽ duy tr sự hiện diện qun sự ở Irak để chống chủ nghĩa khủng bố, bất kể lựa chọn của Mỹ.

    Tổng thống Php Macron ku gọi cc nước khng mất cảnh gic trước cc phần tử Nh Nước Hồi Gio. Về pha Irak, thủ tướng Moustafa al-Kazimi khẳng định Php l đối tc chủ chốt trong cuộc chiến chống khủng bố .

    Hội nghị lần ny được tổ chức theo sng kiến của Paris để tăng cường sự ổn định của Irak v tm kiếm sự ủng hộ của khu vực dnh cho quốc gia ny. Php cũng l nước thnh vin NATO duy nhất dự hội nghị Bagdad. Tham dự hội nghị cn c Iran, Ả Rập X t, Thổ Nhĩ Kỳ v một số nước khc trong vng Trung Cận Đng.

    Từ Bagdad, đặc phi vin Guilhem Delteil gửi về bi tường trnh:

    Iran v Ả Rập X t l hai nước đối địch từng cắt đứt quan hệ ngoại giao với nhau. V vậy, hnh ảnh ngoại trưởng của hai nước ny cng hiện diện trong cng một căn phng tự n đ l một thnh cng, được tổng thống Php Emmanuel Macron hoan nghnh.

    ng ni: Thời gian gip xoa dịu mọi chuyện. Ti nghĩ rằng mọi cường quốc trong khu vực đều thức được l hon cảnh hiện nay đi hỏi tất cả phải quay lại cc cuộc thảo luận v hợp tc trở lại. Liệu điều đ c nghĩa l mọi bất đồng đều đ tan biến ? Khng. Nhưng lựa chọn tập thể được đưa ra l khng tiếp cận những bất đồng đ theo kiểu qu thẳng thắn, trực tiếp hoặc qu dữ dội.

    Tại Bagdad, lnh đạo cc nước hiện diện đều cam kết đẩy mạnh cuộc chiến chống khủng bố. V trong suốt cả ngy, tổng thống Php cũng nhắc lại l ng cam kết duy tr sự hiện diện qun sự của Php trong khu vực.

    Tổng thống Macron khẳng định: D Hoa Kỳ c lựa chọn g đi chăng nữa th chng ti vẫn sẽ duy tr sự hiện diện của mnh để chống khủng bố ở Irak, chừng no m cc nhm khủng bố cn tiếp tục hoạt động v chừng no chnh phủ Irak cn đề nghị được hỗ trợ. V chng ti c đủ khả năng hnh động để bảo đảm sự hiện diện đ, bất kể lựa chọn của Mỹ.

    Một nguồn tin chnh thức của Php thừa nhận: C thể l khng c kết quả r rng no ngay lập tức, nhưng đối với Paris, điều thiết yếu l Irak c được hậu thuẫn của khu vực. Vẫn nguồn tin ny khẳng định: Chng ta khng thể bỏ rơi vng ny.


    http://motgocpho.com/forums/image.php?u=247&type=sigpic&dateline=1327508112

  4. #3
    Join Date
    Jan 2008
    Posts
    10,838
    Thanks
    9,402
    Thanked 6,724 Times in 3,724 Posts

    Default Re: Afghanistan : Sự đại bại của nền ngoại giao phương Ty ?


    Afghanistan: Rocket rơi vo sn bay Kabul trước khi kết thc chiến dịch di tản

    30/08/2021 - Thanh H / RFI
    Cả pha Taliban lẫn Hoa Kỳ hm 30/08/2021 cng xc nhận nhiều quả rocket đ được bắn về pha phi trường Kabul vi giờ trước hạn cht Mỹ rt hết qun, khp lại 20 năm can thiệp qun sự tại Afghanistan.

    Hng tin Anh Reutes trch dẫn một quan chức trong chnh quyền Mỹ cho biết hệ thống phng khng của Hoa Kỳ đ chận được t nhất 5 rocket bắn về pha sn bay Kabul sng sớm ngy 30/08/2021. Theo truyền thng Afghanistan, những rocket ny được bắn đi từ một chiếc xe. Hng tin Php cho biết một đại diện của Taliban xc nhận 5 quả rocket, đ được bắn đi nhưng hệ thống chống tn lửa tại khu vực gần phi trường đ ngăn chận kịp thời .

    Trước đ, chiều Chủ Nhật 29/08/2021, cũng theo cc nguồn tin từ pha Taliban, một chiếc drone của Mỹ đ ph hủy một mục tiu cch khng xa phi trường Kabul. Mục tiu đ l một chiếc xe c gi chất nổ được dự tr sử dụng để tiến hnh một vụ khủng bố tự st.

    Tnh hnh tại thủ đ Kabul rất căng thẳng vo những giờ cht trước thời hạn 31/08, chấm dứt sự hiện diện của qun đội Mỹ tại Afghanistan sau 20 năm can thiệp qun sự. Mặc d tnh hnh rất căng thẳng, Washington cho biết chiến dịch di tản khng bị gin đoạn để đưa nốt khoảng 300 cng dn Mỹ ra khỏi Afghanistan.

    Từ khi qun Taliban chiếm được thủ đ Kabul, hơn 114.000 người đ được sơ tn, trong đ c gần 5.500 cng dn Mỹ. Giai đoạn cht của cc chương trnh di tản trước thời hạn Hoa Kỳ hon tất việc rt qun khỏi Afghanistan cng thm nguy hiểm từ sau vụ khủng bố hm Thứ Năm 26/08/2021.

    Pha Php cho biết c hng ngn người Afghanistan đợi được sơ tn. Đ l những thnh phần cần được bảo vệ v được đưa về những nơi an ton. Anh Quốc xc nhận vẫn cn hơn 1.100 người bị kẹt lại Afghanistan.

    Taliban từ chối thnh lập vng an ton

    Một ngy trước thời hạn Taliban tiếp quản sn bay Kabul, vẫn cn hng ngn người đợi được di tản khỏi Afghanistan. Anh, Php đề nghị thnh lập một vng an ton tại thủ đ Kabul để tiếp tục cc chương trnh sơ tn, nhưng Taliban bc bỏ sng kiến ny.

    Vo lc 5 thnh vin thường trực Hội Đồng Bảo An Lin Hiệp Quốc họp lại chiều nay, 30/08/2021, để xem xt đề nghị của Anh v Php thnh lập một vng an ton tại Kabul tiếp tục cng tc di tản khỏi Afghanistan, pha Taliban coi việc lập ra những khu vực ny l khng cần thiết . Trn đi pht thanh Php France Info chiều Chủ Nhật 29/08, pht ngn vin Taliban, Suhail Shahen giải thch khng cần thnh lập một vng an ton như đề xuất của Paris v Lun Đn để tiếp tục cc chương trnh nhn đạo, bởi Afghanistan l một quốc gia độc lập v phe Taliban bảo đảm cho mỗi người dn Afghanistan nếu muốn v nếu c hộ chiếu, hay visa, sẽ được xuất cảnh sau thời hạn 31/08 .

    Ngoại trưởng Hoa Kỳ Antony Blinken một lần nữa nhắc lại Taliban đ cam kết tạo điều kiện để tất cả cc cng dn nước ngoi v những người Afghanistan c hộ chiếu ngoại quốc sẽ được rời khỏi Afghanistan.

    Washington hm nay triệu tập một cuộc họp qua cầu truyền hnh với những đối tc then chốt gồm Anh, Php, , Đức, Canada, Nhật Bản, NATO, Thổ Nhĩ Kỳ v Qatar để tm một giải php chung cho giai đoạn hậu 31/08. Kết thc cuộc họp, ngoại trưởng Blinken sẽ ra thng co về tnh hnh Afghanistan.


    http://motgocpho.com/forums/image.php?u=247&type=sigpic&dateline=1327508112

  5. #4
    Join Date
    Jan 2008
    Posts
    10,838
    Thanks
    9,402
    Thanked 6,724 Times in 3,724 Posts

    Default Re: Afghanistan : Sự đại bại của nền ngoại giao phương Ty ?


    Afghanistan : Qun đội Mỹ rời khỏi Kabul, kết thc cuộc chiến tranh 20 năm

    31/08/2021 - Anh Vũ & Minh Anh / RFI
    Theo thng bo của bộ Quốc Phng Hoa Kỳ, rạng sng ngy hm nay 31/08/2021, những người lnh Mỹ cuối cng đ rời khỏi Kabul, để lại ton bộ đất nước Afghanistan dưới sự kiểm sot cả Taliban, khp lại cuộc chiến tranh di nhất trong lịch sử Hoa Kỳ.

    Trong một cuộc họp bo, tướng Kenneth McKenzie, chỉ huy trưởng cc lực lượng Mỹ đng tại Afghanistan, thng bo, vo lc 19h29 pht, giờ quốc tế, ngy 30/08, chiếc my bay vận tải qun sự C-17 cuối cng của qun đội Mỹ đ cất cnh rời khỏi sn bay Kabul. Đại sứ Hoa Kỳ tại Kabul v một vin tướng nằm trong số những người Mỹ cuối cng rời khỏi Afghanistan.

    Ngay sau thng bo trn, Anas Haqqani, một lnh đạo của phong tro Taliban đ hn hoan tuyn bố trn Twitter : Chng ta một lần nữa lm nn lịch sử. Hai mươi năm chiếm đng Afghanistan của Hoa Kỳ v Nato đ kết thc tối nay .

    Như vậy l Washington đ hon tất rt ton bộ lực lượng ra khỏi Afghanistan 24 giờ trước khi hết ngy 31/08, hạn cht m tổng thống Joe Biden đ ấn định. Hai mươi năm sau khi đưa qun vo Afghanistan lật đổ chnh quyền Taliban năm 2001, v sau 15 ngy di tản trong hỗn loạn, Mỹ v cc đồng minh phương Ty đ rời đi, để lại quyền cai quản đất nước cho phe Taliban.

    Bộ Quốc Phng Mỹ thừa nhận vẫn chưa thể đưa hết ton bộ người Afghanistan muốn di tản như mong muốn. Theo số liệu của Lầu Năm Gc, cầu khng vận bắt đầu từ ngy 14/08 đ đưa được tổng cộng 123.000 người. Ngy 30/08, ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken cho biết Washington hứa tiếp tục gip đỡ tất cả những người Mỹ muốn rời Afghanistan v Hoa Kỳ sẽ lm việc với Taliban nếu họ giữ đng cam kết. Theo ng Blinken, hiện vẫn cn khoảng từ 100 đến 200 cng dn Mỹ kẹt lại ở Afghanistan. Cơ quan đại diện Mỹ tại Kabul đ được chuyển qua Doha (Qatar) để tiếp tục cc hoạt động ngoại giao v lnh sự.

    Qun đội Mỹ cũng thng bo đ cho ph hủy ton bộ cc my bay, xe bọc thp v hệ thống phng khng chống tn lửa trước khi rời khỏi sn bay Kabul.

    Cuộc chiến tranh ko di v tiu tốn tiền của nhất trong lịch sử nước Mỹ cn được khp lại bằng những mất mt đau thương trong những ngy cuối cng. Vụ đnh bom khủng bố trước cửa sn bay Kabul nhm Daech tại Afghanistan hm 26/08 vừa rồi đ lm hơn 100 người chết, trong đ c 13 binh sĩ Mỹ.

    Trong hai thập kỷ, ba đời tổng thống Mỹ nối tiếp sau George W. Bush đều muốn kết thc cuộc chiến tranh Afghanistan. Chnh quyền Donald Trump đ thương lượng thỏa thuận với Taliban năm 2020. Người kế nhiệm Joe Biden thực thi việc rt qun cuối cng. Cuộc chiến tranh Afghanistan đ kết thc như khi n bắt đầu: Taliban nắm quyền.

    Taliban ăn mừng chiến thắng

    Ngay khi những người Mỹ sau cng rời lnh thổ, phe nổi dậy Taliban ngy 31/08/2021, đ tổ chức ăn mừng chiến thắng. Mang giy v o chống đạn mầu be, bn trong l bộ qun phục rằn ri ngụy trang, tay cầm sng Mỹ, với l cờ trắng in dng tuyn thệ Shahada mầu đen, lực lượng đặc nhiệm của Taliban, c tn gọi Badri 313 , diễu binh tại sn bay Kabul sng nay, theo tường thuật của AFP.

    Trước đ, những tiếng sng nổ vang ln ở Kabul mừng thắng lợi, ngay khi qun đội Mỹ thng bo kết thc cuộc triệt thoi. Với Taliban, đy l một chiến thắng lịch sử , 20 năm sau khi bị Mỹ - đứng đầu một lin qun quốc tế - đnh đuổi năm 2001, nay đ trở lại cầm quyền từ ngy 15/08/2021.

    Tại sn bay Kabul, pht ngn vin của Taliban, Zabihullah Mujahid, tuyn bố : Chc mừng Afghanistan () Chiến thắng ny l của chng ta, của mọi người dn Afghanistan . Vẫn theo pht ngn vin ny, đy l một bi học lớn cho bất kỳ kẻ xm lược no khc v cho cả thế hệ tương lai của chng ta v đy cũng l một bi học cho cả thế giới . Hm nay l một ngy lịch sử, đy l một thời khắc lịch sử v chng ta tự ho về ngy hm nay . Trước bo giới, Zabihullah Mujahid cn tuyn bố mong muốn c quan hệ tốt với Hoa Kỳ v thế giới .

    Nổi tiếng với những đạo luật h khắc, trở lại cầm quyền lần ny, Taliban đ ra sức chứng tỏ một diện mạo mới cởi mở v ha dịu hơn, nhưng vẫn cn gy nghi ngại đối với nhiều nước v nhiều nh quan st.

    Để trấn an phương Ty v thế giới, Taliban cam kết khng trả th những người từng cộng tc cho chnh quyền cũ, tiến hnh thnh lập một chnh phủ mở rộng cho nhiều phe phi khc, một khi ton bộ cc lực lượng qun sự nước ngoi rt đi.

    ng Zabihullah Mujahid ni tiếp : Vương quốc Hồi Gio tiến hnh cuộc thnh chiến trong 20 năm qua. Giờ đy, vương quốc c đủ cc quyền để điều hnh một chnh phủ sắp tới. Việc cn lại l thnh lập một chnh phủ bao gồm mọi thnh phần .

    Vẫn theo AFP, Taliban chỉ trch phương Ty đ dẫn theo họ nhiều nh tr thức giỏi nhất của Afghanistan. Taliban giờ phải bắt tay vo một nhiệm vụ to lớn m khng c giới tr thức : Vực dậy một đất nước v một nền kinh tế bị chiến tranh tn ph nặng nề.

    -----------

    Afghanistan : Hội Đồng Bảo An ra nghị quyết về di tản, khng đề cập "vng an ton"

    31/08/2021 - Thụy My / RFI
    Hội Đồng Bảo An Lin Hiệp Quốc hm qua 30/08/2021 đ thng qua một nghị quyết về Afghanistan, ku gọi phe Taliban tn trọng cc lời hứa, v để cho những ai muốn di tản được ra đi. Nhưng nghị quyết khng đề cập đến vng an ton như tổng thống Php Emmanuel Macron đ đề nghị cuối tuần qua.

    Từ New York, thng tn vin Loubna Anaki tường trnh :

    Cuộc họp được cho l nhằm tm ra giải php khẩn cấp để tiếp tục di tản, một khi người Mỹ đ ra đi. Nhưng rốt cuộc, Hội Đồng Bảo An Lin Hiệp Quốc chỉ đưa ra một nghị quyết ku gọi phe Taliban tn trọng cc lời hứa, v để cho những người ngoại quốc cũng như người Afghanistan no muốn di tản được ra khỏi nước.

    Như vậy đy chỉ mới l ku gọi, v hiện chưa phải l một nghị quyết mang tnh rng buộc. Đại diện Estonia hm qua cho biết đ hy vọng vo một chủ trương cứng rắn hơn, chỉ trch Hội Đồng Bảo An khng c hnh động no.

    Về pha Anh Quốc, Hoa Kỳ v Php, cuối tuần rồi đ loan bo sẽ thiết lập một vng an ton, cc nước ny ni rằng đ l bước đầu trong khi chờ đợi xem xt hnh động của Taliban một khi họ lập xong chnh phủ. Đại sứ Anh giải thch : Chng ti c cc phương tiện gy p lực, v c thể p đặt trừng phạt nếu cần thiết.

    Trn thực tế, cc thnh vin Hội Đồng Bảo An đ phải giảm nhẹ tầm mức v Nga v Trung Quốc hm qua vắng mặt, khng bỏ phiếu .

    ------------

    Afghanistan: Taliban đề nghị Thổ Nhĩ Kỳ điều hnh sn bay Kabul

    RFI - 31/08/2021
    Việc qun Mỹ kết thc cuộc triệt thoi khỏi Afghanistan hm nay, 31/08/2021, đang đặt ra vấn đề về kiểm sot sn bay quốc tế Kabul, địa điểm chnh để tiến hnh cc hoạt động cứu trợ nhn đạo. Đy l vấn đề đang đuợc đm phn giữa Thổ Nhĩ Kỳ v Taliban.

    Pha Taliban đ đề nghị với tổng thống Recep Tayyip Erdogan l Thổ Nhĩ Kỳ đảm nhiệm việc điều hnh sn bay Kabul. Nếu như thoả thuận ny được k kết, lnh đạo Thổ Nhĩ Kỳ hy vọng sẽ c thm nhiều lợi thế trn trường quốc tế.

    Từ Istanbul, thng tn vin Anne Andlauer tường trnh:

    Miễn l Taliban để họ bảo đảm an ninh cho cc nhn vin tham gia vo sự vận hnh của sn bay Kabul, chnh quyền Ankara sẵn sng đảm nhận nhiệm vụ đầy rủi ro ny.

    Khi bo ch trong nước hỏi về những động cơ thc đầy họ chấp nhận điều hnh sn bay Kabul, cc lnh đạo Thổ Nhỹ Kỳ giải thch rằng nước ny muốn bảo đảm cho Afghanistan khng bị cắt đứt với thế giới hiện đại, văn minh , duy tr cc knh chnh trị, kinh tế rộng mở v gip đỡ những người anh em Afghanistan .

    Chắc chắn Thổ Nhĩ Kỳ mong muốn c được cc lợi ch kinh tế. Nhưng đy khng phải l mục tiu chnh của tổng thống Recep Tayyip Erdogan. Cũng gần giống như cch m ng đ lm với Libya vo năm ngoi, tổng thống Erdogan muốn Thổ Nhĩ Kỳ trở thnh một tc nhn quan trọng trong khu vực, nhất l trong khối cc nước Hồi Gio. ng cũng muốn tm cch cải thiện hnh ảnh của Thổ nhĩ Kỳ đối với Mỹ v khối lin minh qun sự Bắc Đại Ty Dương, hy vọng thu được cc mối lợi về chnh trị nội bộ, bởi v hiện nay vị thế đảng AKP của ng đang bị suy yếu.

    Cuối cng, gip cho Afghanistan khng rơi vo tnh trạng hỗn loạn cũng l cch để hạn chế tối đa cc đợt di cư m chiến thắng của phe Taliban gy ra .

    ------------

    Mỹ hon tất rt qun khỏi Afghanistan sau cuộc chiến 20 năm

    31/08/2021 - Voa / Reuters
    Mỹ hon tất việc rt qun khỏi Afghanistan, Ngũ Gic Đi tuyn bố ngy 30/8, sau cuộc di tản hỗn loạn hng ngn người Mỹ v đồng minh Afghanistan, chấm dứt sự can dự của Mỹ sau 20 năm chiến tranh.

    Chiến dịch di tản chấm dứt trước hạn cht 31/8 do Tổng thống Joe Biden ấn định. ng Biden bị chỉ trch mạnh mẽ từ hai đảng Dn chủ v Cộng ha về cch xử l vấn đề Afghanistan kể từ khi Taliban tiến nhanh v chiếm Kabul trong thng ny.

    Tin mới được Đại tướng Frank McKenzie, tư lệnh Bộ Chỉ huy Trung tm, loan bo v cho biết nh ngoại giao trưởng của Mỹ tại Afghanistan, ng Ross Wilson, l người trn chuyến my bay C-17 cuối cng rời khỏi nước ny.

    Washington v cc đồng minh NATO khẩn trương rt qun trước thời hạn cht 31/8, để lại đằng sau hng ngn người Afghanistan đ gip cc nước phương Ty v c thể đủ điều kiện để được di tản.

    Tướng McKenzie cho hay chuyến bay cuối cng thiếu vi chục người Mỹ khng đến được phi trường.

    Hơn 122.000 người đ được khng vận ra khỏi Kabul kể từ ngy 14/8, một ngy trước khi Taliban chiếm quyền kiểm sot nước ny hai thập nin sau khi bị lật đổ bởi cuộc xm chiếm do Mỹ lnh đạo vo năm 2001.

    Mỹ v đồng minh phương Ty vội v cứu cng dn của mnh cũng như cc thng dịch vin, nhn vin địa phương lm việc cho ta đại sứ, cc nh hoạt động nhn quyền, cc nh bo v những người Afghanistan khc dễ bị Taliban trả th.

    Cuộc di tản trở nn nguy hiểm hơn khi một cuộc tấn cng tự st do Nh nước Hồi gio nhận trch nhiệm thực hiện khiến 13 qun nhn Mỹ thiệt mạng v nhiều người Afghanistan chết trong khi chờ đợi tại cổng phi trường ngy 26/8. Nh nước Hồi gio vốn l kẻ th của phương Ty v Taliban.

    Đa số hơn 20 nước đồng minh tham gia di tản cng dn của họ v những người Afghanistan ra khỏi Kabul loan bo đ hon tất di tản.

    Hai giới chức Mỹ ni cc nhn vin ngoại giao quan trọng nằm trong số 6.000 người Mỹ đ di tản.

    Tuy nhin, hng ngn người Afghanistan cn bị bỏ rơi pha sau, v cảnh tượng hỗn loạn bn ngoi phi trường Kabul trong hai tuần qua, nơi hng ngn người đổ x đến mỗi ngy, l một hồi kết cay đắng đối với phương Ty sau hai thập nin can dự tại Afghanistan.

    ---------


    Taliban ăn mừng chiến thắng khi binh sĩ Mỹ cuối cng rời Afghanistan

    31/08/2021 - Voa / Reuters
    Tiếng sng ăn mừng đ vang ln khắp thủ đ Kabul hm 31/8 khi cc tay sng Taliban ginh quyền kiểm sot sn bay trước bnh minh, sau khi binh sĩ Mỹ cuối cng rt khỏi Afghanistan, theo Reuters.

    Đoạn video được Taliban pht đi cho thấy cc tay sng tiến vo sn bay sau khi cc binh sĩ cuối cng của Mỹ ln my bay C-17 bay đi một pht trước nửa đm.

    Đ l một ngy lịch sử v một thời khắc lịch sử, pht ngn vin của Taliban Zabihullah Mujahid ni trong một cuộc họp bo tại sn bay. Chng ti tự ho về những khoảnh khắc ny, rằng chng ti đ giải phng đất nước mnh khỏi một cường quốc.

    Một bức ảnh của Lầu Năm Gc được chụp bằng knh quang học nhn đm cho thấy người lnh Mỹ cuối cng bước ln chuyến bay cuối cng rời khỏi Kabul đ l Thiếu tướng Chris Donahue, tư lệnh Sư đon D 82.

    Cuộc chiến di nhất ny của Mỹ đ cướp đi sinh mạng của gần 2.500 lnh Mỹ v ước khoảng 240.000 người Afghanistan, v tiu tốn khoảng 2 nghn tỷ đla.

    Hng nghn người Afghanistan đ tho chạy v lo sợ bị Taliban trả đũa. Hơn 123.000 người đ được sơ tn khỏi Kabul trong một cuộc khng vận khổng lồ với sự hỗn loạn của Hoa Kỳ v cc đồng minh trong hai tuần qua, nhưng vẫn cn hng chục nghn người đ từng cộng tc lm việc cho lực lượng phương Ty trong cuộc chiến đ bị bỏ lại pha sau.

    Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken ước tnh l vẫn cn từ 100 đến 200 người, hoặc t hơn, muốn rời đi nhưng khng thể ln chuyến bay cuối cng.

    Ngoại trưởng Anh Dominic Raab cho biết số cng dn Anh cn ở lại Afghanistan khoảng một vi trăm người, sau khi khoảng 5.000 người đ sơ tn.

    Vo đm trước, qun đội Mỹ đ ph hủy hơn 70 my bay, hng chục xe bọc thp v v hiệu ha hệ thống phng khng dng để ngăn chặn một cuộc tấn cng bằng tn lửa của Nh nước Hồi gio.


    http://motgocpho.com/forums/image.php?u=247&type=sigpic&dateline=1327508112

  6. #5
    Join Date
    Jan 2008
    Posts
    10,838
    Thanks
    9,402
    Thanked 6,724 Times in 3,724 Posts

    Default Re: Afghanistan : Sự đại bại của nền ngoại giao phương Ty ?


    Tổng thống Biden : Rt qun khỏi Afghanistan l sự lựa chọn tốt nhất

    01/09/2021 - Thanh H / RFI
    Rt qun khỏi Afghanistan l một quyết định khn ngoan v tốt nhất đối với Hoa Kỳ , chiến dịch di tản hng trăm ngn người trong những ngy qua l một thnh cng ngoạn mục . Trong bi pht biểu hm 31/08/2021, tổng thống Joe Biden đ tuyn bố như trn v một lần nữa mạnh mẽ bảo vệ quyết định kết thc cuộc chiến di nhất trong lịch sử của nước Mỹ.

    Vo lc tại thủ đ Kabul qun Taliban reo h chiến thắng sau khi những người lnh Mỹ cuối cng rời khỏi Afghanistan, tại Washington, với giọng điệu cứng rắn, tổng thống Biden cảnh bo Hoa Kỳ sẽ tiếp tục săn lng qun khủng bố. Thng điệp ny nhắm tới nhm Hồi gio cực đoan IS Khorasan, tc giả vụ tấn cng lm 13 qun nhn Mỹ thiệt mạng v cả trăm người tử vong hm 26/08/2021.

    Nhưng theo giới quan st, điều quan trọng nhất đối với ng Biden l dập tắt những chỉ trch của chnh giới v cng luận sau những hnh ảnh hỗn loạn trong cc cuộc di tản v vụ khủng bố đẫm mu gần phi trường quốc tế ở Kabul.

    Thng tn vin RFI Guillaume Naudin từ Washington cho biết thm :

    Trước ống knh truyền hnh, tổng thống Mỹ thể hiện hnh ảnh cương quyết v tinh thần chiến đấu cao. Sau chiến dịch di tản ko di 17 ngy ở quy m lớn v sau một vụ khủng bố đẫm mu, Joe Biden nhắc lại v sao ng đ quyết định rt qun. Nguyn thủ quốc gia Mỹ ni: Trong cương vị ứng cử vin tổng thống, ti từng cam kết với cng dn Mỹ l sẽ chấm dứt cuộc chiến ny. Hm nay, ti giữ lời cam kết đ. Đ đến lc chng ta phải thnh thật trở lại với cng luận.

    Đối với tổng thống Biden, khng thể tiếp tục biện minh cho sự hiện diện qun sự của Mỹ tại Afghanistan. ng ni : Sau hai thập nin, với những thnh phần chủ trương tiếp tục chiến tranh Afghanistan, xin được hỏi rằng lợi ch quốc gia mang tnh sống cn với chng ta l g ? Theo ti, cu trả lời duy nhất đ l bảo đảm rằng Afghanistan khng trở thnh so huyệt để khủng bố lại tiến hnh những vụ tấn cng nhắm vo đất nước chng ta.

    Khủng bố, đ l kẻ th của nước Mỹ. Ngay cả khi lnh Mỹ khng cn hiện diện tại chỗ, tổng tư lệnh tối cao của qun đội cảnh bo : Hoa Kỳ vẫn c thể ra tay. Joe Biden khẳng định : Với những người muốn lm phương hại đến nước Mỹ, với những kẻ khủng bố chống lại chng ta v những đồng minh của chng ta, họ nn biết rằng Hoa Kỳ sẽ khng dừng lại, sẽ khng tha thứ v sẽ khng qun. Mỹ sẽ tiếp tục truy đuổi đến cng trời cuối đất v sẽ bắt những kẻ đ phải trả ci gi sau cng.

    Trước mắt, hng chục cng dn Mỹ v hng ngn người Afghanistan vẫn đợi được di tản. Giải php ngoại giao được coi l một ưu tin để thuyết phục qun Taliban giữ lời hứa .

    Về phản ứng trong nước, đảng Cộng Ha đối lập mạnh mẽ chỉ trch Nh Trắng về việc vẫn cn một số cng dn Mỹ bị kẹt lại Afghanistan. Trong cuộc họp bo hm 31/08/2021, dn biểu bang Texas Dan Crenshaw, từng tham chiến tại Afghanistan, đi ng Biden phải trả lời về những hnh động, về những sai lầm của chnh quyền trong quyết định rt qun khỏi Afghanistan. Dan Crenshaw cho rằng Nh Trắng đ qu nhn nhượng với Taliban, trong khi phong tro Hồi Gio cực đoan ny vẫn bị Washignton xếp vo danh sch cc tổ chức khủng bố.

    -------------

    Cc bi học về thất bại Afghanistan

    30/08/2021 - Thụy My / RFI
    Sự phn chia thế giới được đẩy nhanh ở chu , trung tm của chiến tranh lạnh mới, với hai lin minh. Một bn l Trung Quốc, Nga, Iran, Pakistan, Afghanistan của Taliban, v bn kia l Hoa Kỳ, Ấn Độ, Nhật Bản, Hn Quốc, Việt Nam v Đi Loan.

    Bn cạnh việc bn luận về chnh trường Php trước cuộc bầu cử tổng thống sang năm, bo ch Paris tiếp tục đề cập đến những hệ lụy của việc Mỹ rt khỏi Afghanistan.

    Đến lượt Taliban đối mặt với khủng bố

    Le Monde nhận xt Đến lượt Taliban phải đối mặt với thch thức khủng bố : Tri với những khẳng định, phe ny khng diệt trừ được tổ chức Nh Nước Hồi Gio (IS, Daech) tại Afghanistan, v nay phải chật vật với những chia rẽ nội bộ v sự hiện diện của LKGFDSQ người bạn Al Qaida.

    Sự xuất hiện đột ngột của IS trn sn khấu l trở ngại lớn cho phe Taliban đang muốn chứng tỏ l người đối thoại đng tin cậy. IS khng hề bnh luận g về chiến thắng của Taliban hm 15/08, trong khi tất cả cc nhm thnh chiến khc đều ln tiếng hoan nghnh. Theo Lin Hiệp Quốc, IS tại Afghanistan thiết lập được cc tiếp xc với những nhm khủng bố khc, nhất l tại Pakistan, vốn thường xuyn tấn cng cc tiền đồn Pakistan dọc theo bin giới.

    Bn cạnh đ, bất đồng trong nội bộ Taliban được nhận ra năm 2015 khi một nhm ly khai mang tn Fedai Mahaz Tahrik Islami Afghanistan (Mặt trận Tự st) cng bố về ci chết của nh lnh đạo Taliban l gio chủ Omar cch đ hai năm, d ban lnh đạo Taliban khng muốn, để phản đối đường hướng của gio chủ Mansour đang lnh đạo trong b mật. Hai bn đấu sng khiến Mansour bị thương nặng. Khi bắt đầu thương lượng với Mỹ thng 10/2018, cũng đ c những đấu khẩu giữa phe muốn ha giải v phe muốn tiếp tục chiến tranh, cn từ khi Kabul sụp đổ, l tranh ci về một chnh phủ ha hợp .

    Cạnh tranh với IS, nhưng mối quan hệ với Al Qaida vẫn gy lo ngại cho tương lai của Afghanistan trong tay Taliban. Qun thnh chiến Al Qaida lợi dụng mạng lưới ti chnh ngầm của Taliban để đa dạng ha nguồn thu, v c được sự trợ gip đắc lực của thủ lnh qun sự Taliban hiện nay, Sirajuddin Haqqani.

    Afghanistan, bước ngoặt lịch sử như Si Gn 1975

    Trong bi Afghanistan : Cc bi học từ một thất bại đăng trn Le Figaro, tc giả Nicolas Baverez nhận định, 20 năm sau cc vụ khủng bố ngy 11 thng Chn, Taliban lại kiểm sot được Afghanistan, v việc triệt thoi của Hoa Kỳ trở thnh cuộc tho chạy tn loạn, đặc biệt với vụ khủng bố tự st của qun thnh chiến ở phi trường Kabul. Nước Mỹ của Biden rời Afghanistan khng chỉ bằng thất bại m cn bị hạ nhục.

    Chiến thắng của Taliban l một bước ngoặt lịch sử, c thể so snh với sự kiện knh đo Suez năm 1956, hay Si Gn sụp đổ năm 1975.

    Đối với 40 triệu dn Afghanistan, đ l sự quay lại của thời kỳ đen tối trước đy, đất nước ny lại trở thnh hang ổ cho khủng bố quốc tế. Ngược lại, Taliban đ học được cch lnh đạo v c kinh nghiệm ngoại giao. Họ tm cch b đắp lại việc mất viện trợ quốc tế chiếm 22% GDP qua việc bn cho Bắc Kinh cc mỏ đồng, cobalt, lithium ; muốn dựa vo mối quan hệ với Trung Quốc, Nga, Iran, Pakistan để trnh bị c lập như thời trước.

    Sự sụp đổ của Kabul kch hoạt việc ngả sang một thế giới hậu Hoa Kỳ. Cung cch rt lui thảm hại lm mất uy tn của chnh quyền Biden, lm lung lay niềm tin về việc bảo đảm an ninh của Mỹ. Bắc Kinh ngay lập tức lớn tiếng đe dọa Đi Loan. Cũng như hồi năm 2013, Barack Obama đặt ra lằn ranh đỏ với chế độ Damas, nhưng rốt cuộc thối lui khng trừng phạt, đ mở đường cho việc Trung Quốc bnh trướng trn Biển Đng v Nga xm lược Crime.

    Hai lin minh của chiến tranh lạnh mới ở chu

    Nguy cơ hiện nay l Trung Quốc dng vũ lực tấn cng Đi Loan để thử nghiệm quyết tm của Mỹ. Sự phn chia thế giới được đẩy nhanh ở chu , trung tm của chiến tranh lạnh mới, với hai lin minh. Một bn l Trung Quốc, Nga, Iran, Pakistan, Afghanistan của Taliban, v bn kia l Hoa Kỳ, Ấn Độ, Nhật Bản, Hn Quốc, Việt Nam v Đi Loan.

    Sau khủng hoảng ti chnh năm 2008 v đại dịch Covid, thất bại Afghanistan l lời cảnh bo cho cc nền dn chủ với mối đe dọa khủng bố v cc thế lực đen tối đang ln. Theo tc giả Baverez, cần khẩn cấp ti lập một lin minh cc quốc gia tự do, dựa trn ba cột trụ Mỹ, u, , khng chỉ lệ thuộc vo Hoa Kỳ.

    Sau thất bại ở Việt Nam, cc nước ny đ cng với tổng thống Ronald Reagan thnh cng trong việc vượt qua khủng hoảng chnh trị, đổi mới m hnh kinh tế, xy dựng lại qun đội, dẫn đến việc Lin X sụp đổ năm 1989 do hai điểm yếu l sản xuất v cng nghệ. Tnh hnh hiện nay rất khc.

    Hoa Kỳ đ đng đắn khi đối đầu với Bắc Kinh, nhưng sức mạnh Mỹ đang đi xuống v quốc gia đang chia rẽ. Ngược lại, mối đe dọa Trung Quốc đng ngại hơn Lin X cũ v dựa vo tư bản v cng nghệ chứ khng chỉ thức hệ v năng lực qun sự. Về pha chu u đang l trung tm hoạt động của qun thnh chiến, Mỹ triệt thoi m khng quan tm đến cc đồng minh. Khng cn ảo tưởng về Joe Biden, chu u cần phải tự chủ chiến lược qua việc thnh lập một lin minh an ninh. Ring đối với Php, vấn đề an ninh trong v ngoi nước sẽ l chủ đề hng đầu trong cc cuộc tranh luận nhn kỳ bầu cử tổng thống 2022.

    Trong cuộc chiến Afghanistan, thời gian đứng về pha Taliban

    Nh chnh trị học Dominique Moisi trn Les Echos cho rằng Afghanistan l một bi kịch đến từ xa . Từ đầu thập nin 80, chnh quyền Mỹ muốn biến Afghanistan thnh Việt Nam của Lin X . Washington đ thnh cng, nhưng nay Afghanistan lại trở thnh Việt Nam thứ hai của nước Mỹ .

    Theo tc giả, phương Ty phải trả gi cho sự ngạo mạn v thiếu kin nhẫn. Một t nhn Taliban từng ni : Cc vị c đồng hồ, nhưng chng ti c thời gian . Tại cc nước dn chủ, cc nh lnh đạo cần kết quả cụ thể v hầu như tức thời.

    Bị cuốn theo người tiền nhiệm J.F.Kennedy vo cuộc chiến Việt Nam, tổng thống Lyndon Johnson chọn khng ra ti ứng cử năm 1968. ng Joe Biden kh thể biện minh với cử tri, khng phải v quyết định triệt thoi khỏi Afghanistan, m v sự nhục nh khi ra đi : an ninh của cc qun nhn Mỹ lệ thuộc vo IS v lng tốt của Taliban. Phải chăng đ l sự trở lại của nước Mỹ ? ng Moisi cho rằng khng nn rơi vo ci bẫy bnh thường ha v điều kiện với Taliban, v như vậy l phản bội người Afghanistan thm một lần nữa.

    Việt Nam thng Tư 1975 : Cuộc di tản ngoạn mục từ Cần Thơ

    Về vấn đề di tản, trong bi viết McNamara, vị lnh sự Mỹ khng bỏ rơi ai ở Việt Nam , Le Figaro cho biết ở tuổi 93, nh cựu ngoại giao theo di thảm kịch Afghanistan v nhớ lại cuộc phiu lưu lịch sử của mnh. Thng Tư năm 1975, chống lại chỉ thị của cấp trn, Terry McNamara, lnh sự Mỹ ở Cần Thơ, đ cứu hng ngn người Việt bị Việt Cộng đe dọa, đưa cc cộng sự ra đi bằng đường thủy.

    Trong chiến dịch tấn cng của qun Bắc Việt ma xun năm ấy, cc thnh phố lớn của Miền Nam lần lượt thất thủ, thủ đ Si Gn bị đe dọa. Qun đội Việt Nam Cộng Ha thiếu đạn dược trầm trọng, hỗ trợ về logistic v ti chnh của Hoa Kỳ khng cn, d được cam kết khi k hiệp định ha bnh năm 1973.

    Người Mỹ m thầm vạch ra kế hoạch di tản Frequent Wind (Gi Lốc), nhằm đưa tất cả cng dn Mỹ khỏi Việt Nam, nhưng khng bo cho cc cộng sự người Việt. Đối với Cần Thơ, ba chiếc trực thăng được dnh cho việc di tản 18 nhn vin lnh sự trong đ c cc nhn vin USAID, CIA v 6 thủy qun lục chiến. Nhưng Terry McNamara phản đối, ni với đại sứ Graham Martin ở Si Gn l sẽ đưa tất cả mọi người ra đi.

    Bằng quan hệ, McNamara tm được hai chiếc x lan đổ bộ c sườn chống đạn chắc chắn, loại Mike Boat hay LCM (Landing Craft Mechanized), đưa về Cần Thơ, thận trọng cho đậu cch xa nhau. Cả hai được đổ đầy nhin liệu, trữ lương thực v đạn dược. Trong suốt thng Tư, ng lặng lẽ đng cửa dần 16 chi nhnh ở đồng bằng sng Cửu Long, gởi từng nhm người Mỹ v Việt ra đi ở Tn Sơn Nhứt theo những chuyến bay của Air America biệt danh của cng ty hng khng được CIA ti trợ, dnh cho cc hoạt động ở Đng Nam . Tổng cộng c 3.000 người, c những gia đnh ra đi ton bộ. Song song đ, ng lin lạc với Hải qun để c được điểm hẹn với một chiến hạm chỗ cửa sng đổ ra biển.

    Những boat people đầu tin của Việt Nam Cộng Ha

    Sng 29 thng Tư, đi pht thanh qun đội pht ra thng điệp m ha về việc di tản khẩn cấp cng dn Mỹ Nhiệt độ ở Si Gn l 105 độ v đang tăng ln , cng với bi ht Im Dreaming of a White Chrismas (Ti Đang Mơ Một Ging Sinh Tuyết Trắng). Ở Cần Thơ, những loạt đại bc bỗng n vo trung tm thnh phố. Terry McNamara ra khỏi nh, để nguyn tất cả đồ đạc để trnh nghi ngờ, cng với những xấp đ la trong bao thư như đền b cho những người phục vụ. Tại Tn Sơn Nhứt, nhiều trực thăng bị Việt Cộng bắn rơi, hai thủy qun lục chiến tử thương v đạn moọc-ch.

    Lnh sự Cần Thơ gọi cho Jake Jacobson, người điều phối chiến dịch di tản, bo rằng sẽ ra đi bằng đường sng cng với nhiều người Việt, khng dng đến ba chiếc trực thăng được phn bố. D bị phản đối kịch liệt, rốt cuộc ng thuyết phục được cấp trn. Khi khởi hnh, ng ra lệnh tước tất cả vũ kh của hnh khch, để trnh những cảnh như đ xảy ra ở Đ Nẵng, Nha Trang.

    Rắc rối đầu tin : Hai khinh hạm của Hải qun Việt Nam Cộng Ha p st đi cho quay lại v nghi ngờ hai chiếc Mike Boat chở lnh đo ngũ, nhưng rốt cuộc được ra đi nhờ một cấp trn của họ can thiệp qua bộ đm. Đi qua một nhm đảo, rốc-kết của Việt Cộng bắn ra như mưa, thủy qun lục chiến Mỹ bắn trả, may mắn l mưa lớn ập xuống khiến hai bn khng cn thấy nhau ở cch 10 mt.

    Ra đến điểm hẹn, khng c chiến hạm no chờ đợi : Hải qun Mỹ đ qun họ. Những thuyền nhn đầu tin của Việt Nam Cộng Ha quyết định vẫn ra khơi. Đến tối, họ được chiếc Pioneer Contender vớt, đy l chiếc tu được CIA gởi đi di tản nhn vin ở Đ Nẵng. Terry McNamara được coi như người hng, nhưng ng bị Washington khiển trch v bất tun thượng lệnh. Nay th chuyện cũ với bộ Ngoại Giao đ qua, nhưng khng ai tham vấn ng về việc di tản khỏi Afghanistan. Nh cựu ngoại giao mỉm cười : Ti hiểu. Ở Kabul, khng cần đến nh hng hải .

    Đại sứ Php tận tụy v người di tản Afghanistan

    Cũng về di tản, một nh ngoại giao khc được Le Figaro khen ngợi l ng David Martinon. ng đ phục vụ đất nước đến giy pht cuối, tại vị tr nguy hiểm l đại sứ Php tại Afghanistan. V l do an ninh, đại sứ sống một mnh khng mang theo vợ con, di chuyển bằng xe bọc thp v mang o gip chống đạn.

    Đại sứ Martinon vừa rời Kabul tối thứ Su, khi Php kết thc cầu khng vận đ gip di tản khoảng 100 người Php v 2.834 người Afghanistan. Ra được phi trường đ l một thnh cng v đại sứ qun Php nằm st Dinh tổng thống Afghanistan đ bị Taliban chiếm.

    Thật ra nhờ quan st kỹ tnh hnh tại chỗ, David Martinon đ tổ chức cho cng dn Php v cộng sự người Afghanistan lần lượt ra đi từ thng Năm, d phải gnh chịu một số chỉ trch. Cựu đại sứ Php tại Mỹ Grard Araud ca ngợi thi độ gương mẫu của đại sứ v -kp, lm bổn phận tại chỗ cho đến pht cuối , cn triết gia Bernard-Henri Lvy nhận xt một vị thuyền trưởng l người cuối cng rời khỏi con tu sắp bị đắm .

    -------------

    Mỹ rt qun khỏi Afghanistan, kết thc kỷ nguyn ti thiết cc nước bằng v lực qun sự

    01/09/2021 - Voa / Reuters
    Trước những chỉ trch gay gắt về cuộc rt qun hỗn loạn của Mỹ ra khỏi Afghanistan, Tổng thống Mỹ Joe Biden ngy 31/8 tuyn bố đ l sự lựa chọn tốt nhất để kết thc cuộc chiến di nhất của Mỹ v nhiều chục năm nỗ lực ti thiết cc nước bằng v lực qun sự m khng hiệu quả.

    ng Biden m tả cuộc rt qun trong hỗn loạn như một thnh cng về hậu cần m cho d c pht động sớm hơn nhiều tuần lễ cũng sẽ hỗn loạn như thế, trong khi lưu lại Afghanistan sẽ đi hỏi tốn thm binh sĩ Mỹ.

    Ti khng để cho ko di cuộc chiến mi mi ny, ng Biden pht biểu trong bi diễn văn từ To Bạch Ốc.

    Trước đ cng ngy, Taliban, phe chiếm quyền kiểm sot Afghanistan chớp nhong trong thng ny, ăn mừng chiến thắng, bắn sng chỉ thin, đưa quan ti quấn cờ Mỹ v NATO đi diễu phố v sửa soạn thực thi quyền cai trị sau khi binh sĩ Mỹ cuối cng rời đi.

    Trong bi diễn văn đầu tuần ny, Tổng thống Biden ni 90% người Mỹ muốn rời khỏi Afghanistan đ toại nguyện, v rằng Washington đ c đn bẩy đối với Taliban để đảm bảo 100-200 người khc cũng c thể ra khỏi Afghanistan nếu họ muốn.

    Tổng thống Mỹ ni Washington sẽ tiếp tục nhắm mục tiu cc phần tử chủ chiến ở Afghanistan no đề ra mối đe doạ cho Hoa Kỳ, nhưng Mỹ sẽ khng dng qun sự để tm cch xy dựng cc x hội dn chủ, lin kết tại những nơi chưa từng c những điều ny.

    Quyết định ny về vấn đề Afghanistan khng chỉ lin quan tới Afghanistan m l chấm dứt kỷ nguyn của cc chiến dịch qun sự lớn nhằm ti thiết cc nước.

    Phe Taliban hiện kiểm sot nhiều lnh thổ hơn lần cai trị trước khi họ bị lật đổ vo năm 2001 khi cuộc chiến tranh di nhất của Mỹ bắt đầu. Gần 2.500 binh sĩ Mỹ v khoảng 240.000 người Afghanistan thiệt mạng trong cuộc chiến. Ph tổn cho cuộc chiến ny khoảng 2 ngn tỷ đ la.

    Hơn 123.000 người được di tản từ Kabul trong chiến dịch khng vận khổng lồ đầy hỗn loạn do Mỹ v cc đồng minh tiến hnh trong hai tuần qua. Nhiều người từng hỗ trợ cho cc nước Ty phương trong cuộc chiến vẫn cn bị kẹt lại ở Afghanistan.

    ng Biden ni giải php khc duy nhất c lẽ l tăng cường chiến đấu v tiếp tục cuộc chiến m người Mỹ đ chn nản từ lu. Nếu khởi sự rt qun vo thng 6 hay thng 7 như nhiều người đề nghị chỉ sẽ lm cho Taliban đạt thắng lợi nhanh hơn m thi, theo lời ng.

    Tuy nhin, quyết định của Tổng thống Biden khng được lng dn chng: 51% người Mỹ khng tn thnh so với 38% ủng hộ cch rt qun của Tổng thống, theo cuộc thăm d của Reuters/Ipsos.

    ------------

    Binh sĩ Mỹ rời Afghanistan, chuyện g sắp xảy ra?

    01/09/2021 - Voa / Reuters
    Lần đầu tin kể từ năm 2001, khng c binh sĩ Mỹ tại Afghanistan sau khi Hoa Kỳ hon tất cuộc di tản hầu hết cng dn Mỹ v hng ngn người Afghanistan rủi ro cao.

    Hơn 114.000 người đ được khng vận từ phi trường Kabul trong hai tuần qua trong khun khổ nỗ lực di tản của Mỹ.

    Việc chấm dứt cc can dự qun sự của Mỹ tại Asfghanistan đề ra một loạt cc cu hỏi cho Tổng thống Joe Biden v chnh quyền của ng.

    Điều g xảy ra cho người Mỹ v những người Afghanistan rủi ro cao bị bỏ lại pha sau?

    Hoa Kỳ đ di tản hơn 5.500 cng dn Mỹ kể từ khi những chuyến bay di tản khởi sự vo ngy 14/8. Một số nhỏ cng dn Mỹ chọn giải php tiếp tục ở lại Afghanistan, nhiều người lm như vậy để c thể chung sống với thn nhn trong gia đnh.

    Chnh quyền Biden ni họ hy vọng Taliban tiếp tục mở con đường an ton cho cng dn Mỹ v những người khc rời khỏi Afghanistan sau khi Mỹ hon tất cuộc rt qun.

    Tuy nhin người ta quan ngại lm thế no cc cng dn ấy c thể rời đi khi m khng c một phi trường trong trạng thi hoạt động.

    Hng chục ngn người Afghanistan rủi ro cao, như những thng dịch vin lm việc cho qun đội Mỹ, cc k giả v những người bnh vực cho nữ quyền, cn ở lại.

    Hiện chưa r số phận của họ sẽ ra sao nhưng cc giới chức quan ngại rằng Taliban c thể trả th họ.

    Taliban hứa sẽ cho php rời khỏi Afghanistan tất cả người nước ngoi v cng dn Afghanistan no c giấy php du hnh từ một nước khc, theo tuyn bố chung được Anh, Mỹ v cc nước khc cng bố ngy 29/8.

    Chuyện g xảy ra cho phi trường Kabul sau khi lực lượng Mỹ rt đi?

    Trong hai tuần qua, qun đội Mỹ bảo vệ v điều hnh Phi trường Quốc tế Hamid Kazai tại Kabul với gần 6.000 binh sĩ.

    Taliban đang thảo luận với cc chnh phủ như Qatar v Thổ Nhĩ Kỳ mưu tm sự gip đỡ để tiếp tục vận hnh cc chuyến bay dn sự từ đy, con đường duy nhất đối với nhiều người để rời khỏi Afghanistan.

    Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Mevlut Cavusoglu ngy 29/8 cho biết cần phải tu sửa phi trường Kabul trước khi c thể ti mở cửa cho những chuyến bay dn sự.

    Thổ Nhĩ Kỳ, gp phần trong sứ mạng của NATO, chịu trch nhiệm giữ gn an ninh phi trường trong 6 năm qua. Giữ cho phi trường ny mở cửa sau khi cc lực lượng nước ngoi trao lại quyền kiểm sot l điều thiết yếu khng những chỉ gip Afghanistan lin kết với thế giới m cn giữ cho cc hoạt động viện trợ được duy tr.

    Quan hệ Mỹ-Taliban trong tương lai như thế no?

    Mỹ ni khng c kế hoạch để lại cc nh ngoại giao tại Afghanistan v sẽ quyết định phải lm g trong tương lai căn cứ trn hnh động của Taliban.

    Tuy nhin chnh quyền Biden sẽ phải quyết định lm thế no c thể đảm bảo khng bng pht khủng hoảng nhn đạo v kinh tế tại Afghanistan.

    Lin hiệp quốc cho hay hơn 18 triệu người- trn một nửa dn số Afghanistan- cần được viện trợ v phn nửa tổng số trẻ em Afghanistan dưới 5 tuổi đ bị suy dinh dưỡng kinh nin giữa đợt hạn thứ nh trong bốn năm nay.

    Một số nước, trong đ c Anh, tuyn bố khng c nước no nn cng nhận song phương Taliban l chnh phủ của Afghanistan.

    Nh nước Hồi gio đề ra đe doạ g?

    Một lĩnh vực hợp tc giữa Mỹ v Taliban c thể xoay quanh mối đe dọa từ cc phần tử chủ chiến Nh nước Hồi gio.

    C những cu hỏi về việc lm cch no Washington v Taliban c thể phối hợp v thậm ch l c thể chia sẻ tin tức để chống lại ISIS.

    Nh nước Hồi gio Khorasan (ISIS-K) lần đầu tin xuất hiện tại miền đng Afghanistan vo cuối năm 2014 v nhanh chng kht tiếng l cực kỳ tn bạo.

    Tổ chức ny đ nhận trch nhiệm trong vụ đnh bom tự st hm 26/8 bn ngoi phi trường Kabul giết chết 13 binh sĩ Mỹ v nhiều thường dn Taliban khc.

    Hoa Kỳ đ thực hiện t nhất hai cuộc khng kch bằng my bay khng người li chống lại ISIS-K kể từ đ, v Tổng thống Biden cảnh bo chnh quyền ng sẽ tiếp tục trả đũa vụ tấn cng.

    ISIS-K l kẻ th khng đội trời chung của Taliban. Tuy nhin, theo cc giới chức tnh bo Mỹ, ISIS-K lợi dụng sự bất ổn dẫn tới sự sụp đổ trong thng ny của chnh phủ Afghanistan do phương Ty hỗ trợ để củng cố vị thế v tăng cường tuyển mộ cc thnh vin bị loại của Taliban.

    ------------

    Cc thủ lĩnh Taliban ln nắm quyền, đối mặt với cc thch thức

    VOA / AP - 01/09/2021
    Những nhn vật Taliban nay l người cai trị mới ở Afghanistan đang đối mặt với những thch thức v kh khăn về kinh tế v an ninh khi họ trở lại nắm quyền tại một quốc gia khc rất nhiều so với 20 năm trước.

    Khi họ cai trị lần gần đy nhất vo cuối những năm 1990, Afghanistan l một quốc gia nng nghiệp, ngho nn, v Taliban cn bận tm đến việc p đặt luật Hồi gio khắc nghiệt theo cch của họ.

    Lần ny, họ được tiếp quản một x hội pht triển hơn với một tầng lớp trung lưu nhỏ, nhưng với một nền kinh tế đ bị tn ph bởi chiến tranh v tham nhũng.

    Ngay cả trước khi Taliban đnh chiếm Kabul vo ngy 15/8, tỷ lệ thất nghiệp l hơn 30% v hơn một nửa người Afghanistan sống trong cảnh ngho đi.

    Một số thủ lĩnh Taliban hiện đang nắm quyền ở Kabul từng l người thuộc chế độ khắc nghiệt hơn hồi những năm 1990, nhưng họ dường như đ thay đổi trong những năm sống lưu vong.

    Taliban ngy nay dường như c quan điểm ha giải khi họ thc giục cc đối thủ cũ trở về nước v hứa sẽ khng trả th.

    Cuộc trắc nghiệm lớn đầu tin của họ l việc thnh lập một chnh phủ mới.

    Họ đ hứa rằng n sẽ bao gồm cc nhn vật khng thuộc Taliban, nhưng khng r liệu họ c thực sự sẵn sng chia sẻ quyền lực hay khng.

    Một chnh phủ nhiều thnh phần c thể gip lm chậm một cuộc di cư ồ ạt của người Afghanistan, đặc biệt l những người trẻ tuổi v c học thức, v thuyết phục cộng đồng quốc tế tiếp tục gửi viện trợ đang rất cần thiết.

    --------------

    Taliban ku gọi phương Ty mở lại đại sứ qun ở Afghanistan

    01/09/2021 - Thu Hằng / RFI
    Lực lượng Taliban vẫn đang đm phn để thnh lập chnh phủ sau khi những người lnh Mỹ cuối cng rời khỏi Kabul. Ngoi đại sứ qun Nga v Trung Quốc vẫn hoạt động tại Afghanistan, lực lượng Taliban ku gọi cc nước phương Ty mở cửa trở lại cơ quan ngoại giao. Đy l hướng để Taliban tm được tnh chnh đng trn trường quốc tế.

    Mỹ đ rt hết qun, nhưng lực lượng Taliban muốn c những mối quan tốt về ngoại giao với Washington. Cụ thể, theo pht biểu ngy 31/08 của người pht ngn Zabiullah Mudjahed, Taliban mong l họ (Hoa Kỳ) sẽ mở lại cửa đại sứ qun ở Kabul v cũng muốn c quan hệ thương mại với họ .

    Khng chỉ ku gọi Mỹ, Taliban cũng ku gọi đại sứ qun cc nước khc hoạt động trở lại với hy vọng được quốc tế ủng hộ v cng nhận rộng ri hơn. Một thnh vin của ủy ban văn ha Afghanistan pht biểu : Thế giới nn cng nhận chnh phủ Afghanistan v hợp tc với chng ti để ti thiết v đầu tư . Trước khi Taliban chiếm thủ đ ngy 15/08, c 36 nước c đại diện ngoại giao ở Kabul. Trong thời gian cầm quyền ở Afghanistan từ 1996 đến 2001, Taliban chỉ được 3 nước cng nhận : Ả Rập X t, Pakistan v Cc Tiểu Vương Quốc Ả Rập Thống Nhất.

    Tuy nhin, theo AFP, ngoi việc trnh bị c lập trn trường quốc tế, chnh quyền Taliban cn phải đối mặt với 4 thch thức khc : mất niềm tin, đặc biệt l ở phụ nữ v người dn thnh thị c học thức ; khủng hoảng nhn đạo v kinh tế ; chảy mu chất xm v mối đe dọa khủng bố.

    Qatar, nước đng vai tr trung gian cho tiến trnh ha bnh ở Afghanistan, đ ku gọi lực lượng Taliban cam kết v hợp tc chống khủng bố . Trong buổi họp bo chung ngy 31/08 với đồng nhiệm Đức Heiko Maas ở Doha, ngoại trưởng Qatar Al Thani cho biết Qatar sẽ tiếp tục mở cc knh lin lạc với cc bn ở Afghanistan v hy vọng đạt được một đồng thuận quốc gia để thnh lập chnh phủ bao gồm tất cả cc bn .


    http://motgocpho.com/forums/image.php?u=247&type=sigpic&dateline=1327508112

  7. #6
    Join Date
    Jan 2008
    Posts
    10,838
    Thanks
    9,402
    Thanked 6,724 Times in 3,724 Posts

    Default Re: Afghanistan : Sự đại bại của nền ngoại giao phương Ty ?


    Afghanistan: Nguy cơ dịch chuyển quyền xin tị nạn ra ngoi Chu u

    Đăng ngy: 02/09/2021 - Minh Anh / RFI
    Vo lc chnh sch tiếp nhận người tị nạn Afghanistan trong những ngy gần đy đang gy ra tranh ci, th quyền xin tị nạn hơn bao giờ hết cũng lm dấy ln nhiều nghi vấn. Đan Mạch v Anh Quốc thng bo muốn dịch chuyển cc đơn xin tị nạn sang những trung tm xử l nằm ngoi khu vực chu u. Một hnh thức ủy thc nguyn tắc bảo vệ người tị nạn ? Cng ước Genve về quyền tị nạn đang bị ch đạp ?

    Cng ước Geneve c cn gi trị sau 70 năm?

    Ngy 15/08/2021, Taliban trở lại cầm quyền sau 20 năm tiến hnh thnh chiến. Cn Hoa Kỳ v cc đồng minh phương Ty vừa vội v rt qun, vừa hối hả đưa những người Afghanistan trốn trnh Taliban. Những hnh ảnh hỗn loạn tại sn bay Kabul đập vo mắt mọi người khiến thế giới qun đi rằng năm nay l đng 70 năm ngy Cng ước Geneve về quyền tị nạn được k kết, chnh xc l ngy 28/07/1951.

    B Maria Arena1, nghị sĩ chu u người Bỉ, trn đi France Culture đ nhắc lại Cng ước quy định : Tất cả những ai gặp nguy hiểm tại nơi mnh sinh sống v phải bỏ chạy khỏi đất nước đều c quyền được bảo vệ v người đ c quyền xin sự bảo hộ đ tại nơi no m họ muốn. Nghĩa l người đ c quyền tự do đi lại. Do vậy chng ta khng thể p đặt nơi chốn no họ phải xin sự bảo hộ đ ,

    Những quyền ny liệu c cn gi trị hay được tn trọng, vo lc phương Ty, nhất l nhiều nước thnh vin Lin Hiệp Chu u, trước những ln sng di dn ồ ạt đ , cho di dời cc trung tm tị nạn sang cc nước khc như Rwanda hay Erythra?

    Nhật bo kinh tế Les Echos cho biết ngy 03/06/2021, Đan Mạch một trong số cc nước c chnh sch di dn nghim ngặt nhất đ thng qua một đạo luật cho php nước ny mở nhiều trung tm cho những người xin tị nạn. Theo luật đ, những ai xin tị nạn tại Đan Mạch, một khi đơn xin được nhận ngoại trừ một số trường hợp được miễn như bệnh nặng, họ sẽ được chuyển đến một trung tm tiếp nhận nằm ngoi lnh thổ Lin Hiệp Chu u.

    Luật cũng quy định, nếu bị từ chối, người xin tị nạn buộc phải rời nước tiếp nhận. Ngay cả những ai được hưởng quy chế tị nạn cũng sẽ khng được php trở lại Đan Mạch, m họ chỉ đơn giản c được quy chế tị nạn tại một nước thứ ba m Đan Mạch c k kết thỏa thuận, theo như lưu của ng Martin Lemberg-Pedersen, chuyn gia về vấn đề di dn, trường đại học Copenhague. V chnh sch ny dường như cũng được Anh Quốc quan tm đến.

    Việt Nam : Bi học kinh nghiệm xử l tị nạn từ xa ?

    Khủng hoảng Afghanistan đang lm dấy ln những cuộc tranh ci về người tị nạn v quyền tị nạn. Cuối cng rồi những người tị nạn Afghanistan sẽ đi về đu ? Đến cc nước chu u ? Hay đến Mỹ, nơi m họ hy vọng lm lại cuộc đời ? Hay l bị đưa đến cc nước thứ ba, những nước m cc quốc gia pht triển c k kết những thỏa thuận như Rwanda hay Ouganda ?

    Luật gia Jean-Pierre Alaux2, cũng trn đi pht thanh France Culture khẳng định xu hướng quản l v xử l hồ sơ xin tị nạn từ xa ny khng chỉ đ bắt đầu từ chu u, m Mỹ cũng c những hợp đồng tương tự: Khoảng 51 người tị nạn Afghanistan đ được đưa đến lnh thổ Rwanda theo đề nghị của Mỹ. Ngoi ra, Somaliland, Colombiacũng c cc thỏa thuận với Hoa Kỳ .

    Tuy nhin, gio sư Grard-Franois Dumont3, lưu rằng, về mặt bản chất, vấn đề di dn tự bản thn n đ l một vấn đề nằm ngoi lnh thổ. V theo ng ch t, c hai kiểu di dn: Trong một số trường hợp, nước nhận đơn xin tị nạn khng phải chịu một trch nhiệm no về những nguyn nhn dẫn đến việc nộp đơn xin tị nạn () Ngược lại, cn c kiểu di dn dẫn đến việc xin tị nạn l v chng ta c những trch nhiệm trong vấn đề ny. Đ l do những cuộc can thiệp của chng ta đ dẫn đến sự bất ổn cho một đất nước.

    Đy chnh l những g người ta đ nhn thấy tại Syria, Libya v giờ l Afghanistan. Trong những hồ sơ ny, phương Ty đều c trch nhiệm. Cũng theo ng Grard-Franois Dumont, nếu nhn lại lịch sử, chnh sch giao khon hay giao thầu việc xử l đơn xin tị nạn cho một nước khc đ tồn tại từ nhiều thập nin trước, m Việt Nam sau năm 1975 l một v dụ r nt nhất.

    Vị gio sư về địa l học, dn số học ny nhắc lại : Những g xảy ra sau năm 1975, dĩ nhin, một mặt c chuyện thuyền nhn, nhưng mặt khc người ta thường hay qun l cn c hng trăm ngn người Việt Nam, v nhất l người Cam Bốt, bị nhốt trong những trại tị nạn ở Thi Lan. Bởi v trn thực tế, đơn xin tị nạn phải được nộp ngay tại những trại ny ở Thi Lan. Khng c g khổ bằng khi một số người nhn thấy đơn xin tị nạn của mnh bị từ chối, trong khi c những người khc lại được chấp nhận đến nước ny hay nước kia .

    Cng ước Geneve : Mỗi nước một phch

    Trước những cuộc khủng hoảng di dn dồn dập, phải chăng Cng ước Geneve, năm nay mừng 70 tuổi, đang bị ch đạp ? Việc Đan Mạch quốc gia c tham gia k kết Cng ước dịch chuyển quyền tị nạn sang một quốc gia khng tham gia Cng ước đ lm dấy ln nhiều lời chỉ trch.

    Nếu như văn bản quốc tế ny mang lại quyền tị nạn bnh đẳng cho tất cả mọi người, th việc p dụng lại gặp nhiều trở ngại, ty thuộc vo cch diễn giải của từng nước c k kết Cng ước Geneve, theo như giải thch của gio sư Dumont;

    Trn thực tế, ty theo cc nước chu u v cn ty cả sự hiểu biết, kỹ năng, m việc p dụng Cng ước lại rất khc nhau. Đơn giản chỉ v c vi nước chu u đ p dụng Cng ước ny từ nhiều thập nin qua, trong khi nhiều nước khc p dụng muộn hơn, do mới tham gia k kết gần đy. Cho nn, sự khc biệt trong cch p dụng l một điều quan trọng.

    Ngoi ra, cần phải lưu thm l người xin tị nạn cũng c quyền tự do trong việc lựa chọn nơi xin tị nạn. Họ c xu hướng chọn những nơi m họ nghĩ rằng cơ hội được chấp nhận tị nạn cao hơn.

    Hơn nữa, chng ta cn chưa ni đến khi niệm quốc gia an ton. Nghĩa l nước Đức c thể từ chối đơn xin tị nạn của một người đến từ một nước m Đức cho l an ton v khng ai bị trấn p cả. Danh sch cc nước an ton của Đức v của Php l khng giống nhau !

    Phương Ty lun l điểm đến l tưởng cho nhiều dng di dn. ng Jean-Pierre Alaux cho rằng đ cn l do hai đặc tnh hấp dẫn. Thứ nhất l do đời sống kinh tế cao v nhiều khả năng hội nhập x hội, tm kiếm việc lm. Thứ hai, nền tư php r rng, vững chắc, v một bộ my hnh chnh hiệu quả.

    Trước ln sng di dn lớn, phương Ty c xu hướng tm cch xa tan hai tnh hấp dẫn đ, khi giao ph việc quản l đơn xin tị nạn cho một nước thứ ba. Nhưng bằng cch no ? Vị luật gia ny giải thch : Về mặt địa l, khi giữ người xin tị nạn ở xa, bằng cch cấm họ tiếp cận cc cơ sở bảo đảm hợp php, cho php họ cầu cứu, cầu viện đến tư php, v bằng cch hướng họ đến những quốc gia khng c nhn quyền hay tnh trạng nhn quyền tối thiểu, v như vậy họ khng c một sự bảo đảm no l sẽ được bảo vệ một cch hiệu quả.

    Hỗ trợ cc nước ln cận v rủi ro di dn chọn lọc

    Dẫu sao th cc chuyn gia cũng c cng chung một nhận định : Khi một nước bất ổn, th cc nước ln cận l những quốc gia bị ảnh hưởng trước tin. Lin Hiệp Quốc dự bo thế giới sẽ c thm nửa triệu người tị nạn Afghanistan trong năm 2021. Để trnh ti diễn khủng hoảng di dn như năm 2015, Lin Hiệp Chu u đ c cuộc họp trong ngy thứ Ba 31/08/2021 nhằm tm kiếm một chiến lược đối ph.

    Một mặt nhiều nước thnh vin Bắc u by tỏ lập trường cứng rắn khi ku gọi người dn Afghanistan hy ở gần nh v gần nền văn ha , hy ở tại chỗ, v chng ti sẽ hỗ trợ cho khu vực . Mặt khc, Lin Hiệp Chu u dự tr một gi hỗ trợ ti chnh cho cc nước ln cận của Afghanistan như Pakistan v Tadjikistan. Lin u dự tr một khoản ngn sch 80 tỷ euro để hỗ trợ cc nước ny tiếp đn người tị nạn.

    Cch tốt nhất để trnh một cuộc khủng hoảng di dn l trnh một cuộc khủng hoảng nhn đạo, theo như tuyn bố của ủy vin Chu u Ylva Johansson sau cuộc họp. Chỉ c điều, như lưu của nữ nghị sĩ chu u Maria Arena, giải php ny c nguy cơ bị biến thnh một kiểu chnh sch di dn c chọn lọc :

    Điều quan trọng l c thể trao thm khả năng cho cc nước tiếp nhận những người chạy trốn chế độ Taliban. Liệu rằng ngay từ ban đầu, tại những nước đ, người ta c thể nộp đơn xin tị nạn ? Đương nhin l C. Đy chnh l điều m họ gọi l thủ tục ti định cư. Tuy nhin, nn cẩn thận với thủ tục ti định cư ny, bởi v n c thể được sử dụng như l một cng cụ chọn lựa người tị nạn tốt. Người ta sẽ chọn những người no m họ thấy cần, đng quan tm như trường hợp của những Cng gio phương Đng, vốn dĩ đ gy ra nhiều cuộc tranh ci.

    **********

    Ghi ch:

    1. Maria Arena: Nữ nghị sĩ chu u, thuộc nhm Lin minh Cấp tiến X hội v Dn chủ ở Nghị Viện Chu u, chủ tịch Ban Nhn Quyền.

    2. Jean-Pierre Alaux, luật gia, thnh vin nhm Thng tin v Hỗ trợ Di dn.

    3. Grard-Franois Dumont, nh địa l học, Dn số học, Kinh tế gia, gio sư trường Đại học Paris IV Sorbonne.
    http://motgocpho.com/forums/image.php?u=247&type=sigpic&dateline=1327508112

  8. The Following 2 Users Say Thank You to hoangthymaithao For This Useful Post:

    Hong Như Hạ (09-14-2021), Kiến Hi (09-02-2021)

  9. #7
    Join Date
    Mar 2009
    Location
    Ohio
    Posts
    6,032
    Thanks
    15,224
    Thanked 10,822 Times in 4,560 Posts

    Default Re: Afghanistan : Sự đại bại của nền ngoại giao phương Ty ?


  10. The Following User Says Thank You to Kiến Hi For This Useful Post:

    lengoclan (09-03-2021)

  11. #8
    Join Date
    Jan 2008
    Posts
    10,838
    Thanks
    9,402
    Thanked 6,724 Times in 3,724 Posts

    Default Re: Afghanistan : Sự đại bại của nền ngoại giao phương Ty ?


    Afghanistan : Tổng thư k LHQ cảnh co đồ p đặt lệnh trừng phạt

    14/09/2021 - Minh Anh / RFI
    Đối thoại với Taliban để gip đỡ tốt hơn người dn Afghanistan . Tổng thư k Antonio Guterres, trong cuộc họp ngy hm qua 13/09/2021 với cc nước thnh vin Lin Hiệp Quốc bn về Afghanistan đ ku gọi như trn. Gần một tỷ đ la hỗ trợ đ được nhiều nước hứa đng gp.

    Hội thảo về Afghanistan được tổ chức vo lc cuộc khủng hoảng chnh trị v nhn đạo c nguy cơ đẩy ton bộ người dn Afghanistan xuống dưới ngưỡng ngho khổ. Do vậy, theo tổng thư k Lin Hiệp Quốc, ni chuyện với những thnh phần Hồi Gio cực đoan l việc cần thiết.

    Từ Genve, thng tn vin Jrmie Lanche tường thuật :

    Antonio Guterres khng chỉ ku gọi đại biểu cc nước thnh vin - bị phn tn tm tr vo đầu phin họp - phải trật tự, m cn ku gọi họ nn gnh vc cc trch nhiệm. Đối mặt với tnh trạng khẩn cấp nhn đạo, việc xem xt c nn tin vo Taliban hay khng khi phe ny khẳng định sẽ tn trọng nữ quyền v cc sắc tộc thiểu số khng cn l một ưu tin.

    Điều quan trọng l lm thế no tiếp cận được 11 triệu người dn Afghanistan đang trng đợi một sự hỗ trợ nhn đạo. Tổng thư k Lin Hiệp Quốc cn cảnh co mọi đồ p đặt cc biện php trừng phạt nhắm vo cc tn chủ nhn của Kabul.

    ng ni : "Đừng nn ảo tưởng. Chng ta khng muốn tm cch biến Afghanistan thnh một nước Thụy Điển mới, hay một Thụy Sĩ mới. Nhưng c một số quyền cơ bản phải được p dụng tại Afghanistan v đ mới chnh l trọng tm sứ mệnh của chng ta với Taliban. Cho d những người đại diện cho một đất nước, bất kể họ l ai, hnh xử km, ti khng tin rằng việc p đặt một trừng phạt tập thể nhằm vo ton thể người dn sẽ lm nn chuyện."

    Đối với Lin Hiệp Quốc, nỗi lo ở đy chnh l phải nhn thấy cc định chế quốc tế tiếp tục phong tỏa nguồn dự trữ của Ngn hng Trung ương Afghanistan. Rồi một cuộc khủng hoảng tiền tệ đi km theo khủng hoảng chnh trị, kinh tế v nhn đạo.

    Theo ng Antonio Guterres, nếu kinh tế Afghanistan vẫn thiếu tiền mặt, hệ quả sẽ "rất tn khốc", c nguy cơ dẫn đến một cuộc di cư ồ ạt sang cc nước khc trong khu vực .

    --------------


    Hoa Kỳ : Ngoại trưởng điều trần trước Quốc Hội về vụ rt qun khỏi Afghanistan

    14/09/2021 - Anh Vũ / RFI
    Ngoại trưởng Mỹ Anthony Blinken hm qua, 13/09/2021 đ ra điều trần trước Ủy ban Đối ngoại Hạ Viện về vụ rt qun khỏi Afghanistan.

    Cuộc rt qun đ hon tất cch đy 2 tuần, nhưng diễn ra trong hỗn loạn v được ghi dấu bằng thảm kịch khủng bố tại sn bay Kabul lm hơn một trăm người thiệt mạng, trong đ c 13 lnh Mỹ. Cuộc điều trần trước cc nghị sĩ diễn ra trực tuyến.

    Thng tn vin RFI tại Washington Guillaume Naudin tường trnh :

    Khc với tổng thống Joe Biden, ng Anthony Blinken khng ni đến thnh cng phi thường khi đề cập đến chiến dịch đ di tản được 124 nghn người trong vng hai tuần ra khỏi Afghanistan. Tuy nhin, ngoại trưởng Mỹ khẳng định ng tự ho về việc đ.

    ng ni : "Đ l một nỗ lực phi thường v l minh chứng mạnh mẽ cho khả năng, cho sự đồng cảm v cam kết của chng ta. Tất cả chng ta phải tự ho về những g họ đ lm như những g chng ta đ lm trong lịch sử. Người Mỹ giờ đy đn nhận cc gia đnh Afghanistan vo cộng đồng của mnh, gip đỡ họ ổn định v bắt đầu cuộc sống mới. V chng ta cũng phải tự ho về điều ny".

    Nhưng cc thnh vin ủy ban thuộc đảng Cộng Ha khng đồng tnh với ng Blinken. Đại diện của Texas, ng Michael McCaul tỏ ra rất nghim khắc.

    ng ni : "Chng ta đ bỏ rơi những người Mỹ sau chiến tuyến của kẻ th. Chng ta đ bỏ lại pha sau những phin dịch vin m cc vị, như tổng thống, từng hứa sẽ bảo vệ. Ti c thể tm tắt bằng từ : Phản bội. Vị thế của chng ta trn trường quốc tế đ bị hư hại nhiều. Kẻ th của chng ta khng cn sợ chng ta nữa v cc đồng minh của chng ta khng cn tin vo chng ta nữa".

    Cần phải ni thm rằng trong cuộc chiến chống khủng bố, Hoa Kỳ từ giờ khng cn khả năng tnh bo tại thực địa, điều m nhiều cường quốc khc đ rất thm muốn m khng c, trong đ đứng đầu l Trung Quốc .
    http://motgocpho.com/forums/image.php?u=247&type=sigpic&dateline=1327508112

  12. The Following User Says Thank You to hoangthymaithao For This Useful Post:

    Hong Như Hạ (09-14-2021)

Posting Permissions

  • You may not post new threads
  • You may not post replies
  • You may not post attachments
  • You may not edit your posts
  •