Welcome to Một Gc Phố - Chc cc Bạn mọi chuyện vui vẻ & như ...
Results 1 to 1 of 1

Thread: THẬN...THẬN ...THẬN...

  1. #1
    Join Date
    Mar 2009
    Location
    Ohio
    Posts
    6,109
    Thanks
    15,334
    Thanked 11,000 Times in 4,631 Posts

    Default THẬN...THẬN ...THẬN...

    BI KỂ CUẢ BỆNH NHN VŨ MINH NGỌC

    ến lc ti hiểu được sự quan trọng của thận trong bộ my tuần hon của con người, do tạo ha xếp đặt ra.. th đ qu muộn.. hai tri thận của ti đ teo lại như hi tri to tu.. kh! V những g đ xảy ra? một cu hỏi m cc bạn b của Việt Times tại Toronto đ hỏi ti, nhn dịp ti về thăm lại thnh phố xưa, một thời đ lội tuyết thức khuya, dậy sớm lo kinh doanh.


    Ti khng phải l một bc sĩ, cũng khng rnh g về y học để trnh by một cch r rng về những triệu chứng về bệnh thận, nhưng những g ti viết ra đy, l kết tụ của những năm thng di đau khổ v thận hư.. v dưới ci nhn của một bệnh nhn, với những xc cảm vui buồn của căn bệnh.

    Khoảng 15 năm trước đy, lc ti cn ở Montreal, ti lc no cũng tự ho về sức khỏe của mnh, bung mnh như cnh chim bay lộng gi khắp đ đy.. coi thường mưa nắng.. Rồi bỗng một hm, cảm thấy mệt mỏi, con đường dốc gần Parc Lafontaine bỗng trở thnh một ngọn đồi ồng Long của An Lộc ngy no, từ văn phng đến ngn hng tự nhin thật xa v mệt mỏi, tim đập mạnh.. vượt qua khoảng 300 mt m mệt nhoi.. ti tự hỏi, sao sức mnh yếu thế ny nhỉ? phải chăng những cơn khủng hoảng của việc gia đnh tan vỡ l nguyn nhn chăng?


    Ti đến gặp Bc Sĩ An, người Trưởng Ty Y Tế tại Bnh Long ngy no, một thời cng nhau tử thủ trong trận chiến ma h đỏ lửa 72, Bc sĩ An lắc đầu v p huyết ln qu cao 200/120.. ra thế, ti đ bị cao p huyết.. một triệu chứng đầu tin của căn bệnh.
    Chưa kịp chữa trị th ti dọn về Vancouver, bỏ lại thnh phố Montreal đầy kỷ niệm.. con đường thật di, trn 5000 km đ nuốt trọn sau 4 ngy li xe, hầu như khng ngừng nghỉ.. v những triệu chứng gần như dồn dập.. những vin thuốc Adalat từ 20, chuyển sang 30 rồi 60 được thay thế ty theo diễn tiến của mỗi lần đo p huyết.


    Ti được giới thiệu đến một Bc sĩ chuyn mn khm nghiệm, cuộc byopsi thận khng kết quả v hai tri thận.. teo mất rồi. Qu trễ rồi

    Kết qưả thử mu cho hay, chất creatinie ln cao.. Creatinie l độ dơ cn lại trong mu m thận khng lọc được, trung bnh độ dơ khoảng 110 l bnh thường đối với một người đn ng lc đ, độ creatinie của ti ln cao hơn 300 tức l gấp ba lần bnh thường. Cho đến một hm, ln cao khoảng 450 th Bc sĩ Lien, một vị Bc sĩ người Trung Hoa chuyn khoa về thận đ thảo luận v quyết định cho ti đi lọc mu.

    ng ta phn tch, c hai loại : lọc mu v rửa thận: lọc mu c nghĩa l phải vo bệnh viện để dng my (thận nhn tạo) để lọc chất nước dư trong người ra, đồng thời lọc chất dơ trong mu.. danh từ chuyn mn gọi l hemo-dialysis v lọc 3 ngy một tuần mỗi lần khoảng 6 tiếng kể cả việc chuẩn bị, v cch thứ hai l rửa thận m danh từ chuyn mn gọi l Peritoneal Dialysis, cch thức ny khng phải đến bệnh viện c thể tự lm lấy tại nh v mỗi ngy thay nước rửa 4 lần (khoảng 45 pht/ lần) v 7 ngy trong tuần.. Nghe đến đy, ti xin chọn cch đi lọc mu (hemo-dialysis) v Bc sĩ Lien gửi ti đi gắn ng fustila.

    Cuộc đời ti bắt đầu.. khốn nạn từ đy !
    Ống Fustila v Catheter l g ?


    ể lọc mu, bệnh nhn phải qua một cuộc gỉai phẫu để gắn ống cao su vo cc động mạch, v mỗi lần lọc mu, phải dng hai cy kim di khoảng 10cm, như cy kim đan nhỏ v cắm vo ống cao su, gắn trong mạch mu, để một kim ht mu ra, v một kim đưa mu vo.




    Cuộc giải phẫu ko di khoảng 2 tiếng v bệnh nhn trở về trong ngy, sau đ bệnh nhn phải tập với những tri banh cao su, lm sao cho ống cao su nổi ln trn cnh tay, như những con rắn nhỏ lượn trn cnh cy

    Trung bnh, sau khi gắn ống fustila khoảng 6 tuần đến 4 thng th ống mới sẵn sng để dng lọc mu.. do đ, Bc sĩ khi thấy độ creatinie khoảng 400 l cho đi gắn ống fustila ngay.. v nếu khng sẽ chậm trễ việc lọc mu.
    Trong trường hợp khẩn cấp sau khi gắn Fustila m chưa dng được, m bệnh nhn cần lọc mu ngay th bệnh viện sẽ gắn một ống tạm gọi l Catheter, tức l nối hai ng cao su c kha đậy v gắn tại cổ để nối liền với động mạch từ tim.. Cch ny cũng được dng một khi khng lấy được mu từ cc ống Fustila tại cnh tay.


    Peritoneal Dialysis ?




    y l một phương thức rửa thận, bệnh nhn phải đục một lỗ ở bụng v gắn vo đ một bộ phận để rửa thận Mỗi ngy, cứ cch nhau 6
    tiếng, phải bơm vo trong bụng một dung dịch để rửa thận v lấy chất dơ ra.. Ống ny được nối lm hai ống nhỏ, một ống để lm thot cc chất nước dơ, v một ống để bơm dung dịch rửa thận, trng giống như bịch nước biển.. Cch ny c thể lm bất cứ nơi no, trong phng lm việc, trong xe hay ở nh.. Muốn đi đu xa, chỉ cần mang theo cc bịch dung dịch đủ dng

    Khi Bc Sĩ Lien hỏi ti tại sao khng chọn phương thức Peritoneal Dialysis ny, vừa khng phải lệ thuộc với bệnh viện, vừa rẻ tiền, th ti trả lời, phương thức ny khiến cho ti cảm tưởng như một người tn phế, suốt ngy lm việc ny. Ti l boss của một Cng Ty m lc no trong văn phng cũng đeo bịch nước th khng tốt cho ti, th rằng ti vo bệnh viện 3 lần một tuần, khng ai biết v để trả nợ đời

    Hemo-Dialysis ?


    y l một thận nhn tạo được chế ra với tc dụng l lọc nước v chất dơ dư trong cơ thể con người bệnh.




    M hnh sự chuyển vận của my lọc mu

    V cuộc đời ti bắt đầu.. khốn nạn với căn bệnh, mỗi tuần 3 ngy hai, tư, su, tay cầm ci giỏ đựng mấy miếng tri cy, vi ci bnh, cuộn
    truyện.. lẽo đẽo ln xe bus Handydraf, dnh ring cho người tn phế, chở đến bệnh viện v đn về. i những ngy tung honh ngang dọc, nay u mai .. cn đu nữa, mang tm trạng tn phế của một cnh chim bị gy cnh, đang cố lết về một nơi để tm chỗ sống cho hết kiếp người, m tạo ha đ an bi

    *****
    Trước khi vo ghế lọc mu, theo thng lệ, bệnh nhn phải cn, v khi bị thận hư, việc đi tiểu cũng sẽ bị hạn chế, c người cả thng khng đi tiểu được, chất dơ, sẽ đọng trong mu, nước dơ, sẽ ha trong mu v lm bệnh nhn sẽ ln cn trng thấy.. sự ln cn ny, chnh l độ nước dơ khng thot ra ngoi, v nhờ my lọc, sẽ rt số lượng nước ra tương đương với trọng lượng của nước dư ra.. Th dụ lc đ, bnh thường ti cn nặng 75kg, v khi đi lọc mu, th thnh 79kg, nghĩa l c 4kg nước dư, v y t sẽ setup my để rt ra 4kg nước dơ trong vng 4 tiếng, v sau 4 tiếng lọc, khi cn lại, sẽ chỉ cn khoảng 75kg đng vời trọng lượng thật của mnh.


    Những ngy đầu, ti.. ngoan ngon thnh thật khai bo, cho Y t biết đng cn lượng của mnh.. nhưng chnh v sự thật th đ đ hại ti v vo những pht cht của lần lọc mu, đi khi nước dơ chỉ khoảng 3,9kg m Y t setup l 4kg, nn 100gr nước dơ đ, được rt ra với bao đắng cay.. l v rt qu độ nước trong mu, khiến cho trong mu c những khoảng trống v hậu quả l những cơn vọp bẻ khủng khiếp ko đến, ti quặn mnh rn la m Y t khng gip được g

    Với sự hướng dẫn bằng kinh nghiệm đời m cc bệnh nhn khc truyền lại, khuyn ti nn khai bớt một cht để trnh vọp bẻ, v một khi đ bị vọp bẻ, th pha ngay một gi bột chiken broth với nước nng, uống một ly nhỏ, th cơn vọp bẻ sẽ tan đi.. Ti nhớ đời với những cơn quằn quại ny.. v sợ hi việc lọc mu như một cơn c mộng


    V bệnh viện khng thể cung cấp đủ chỗ cho việc lọc mu, nn đ c một chương trnh lọc mu tại nh, v bệnh nhn phải c một người thn phụ gip (v được huấn luyện). Bệnh nhn lọc mu khi họ ngủ, my sẽ chạy chậm hơn v lu hơn.. Khi được chấp thuận theo chương trnh ny, sẽ c chuyn vin đến tận nh để gắn hệ thống điện ring, gắn ống thot nước ring.. v căn nh sẽ được thng bo l.. khng bao giờ bị cp điện, cp nước.


    Khi lọc mu c phải uống thuốc khng ?


    Bn cạnh đ vẫn phải dng thuốc, v thận hư, sẽ lm cao mu.. th một vin thuốc cao mu thm vo.. v nếu thiếu calcium, th trước mỗi bữa ăn, phải nhai 2,3 vin Tumb (calcium) nếu khng, cơ thể sẽ ht chất calcium trong xương v tạo bệnh mn xương.. Chưa hết, khi thận khng hoạt động, chất hemoclobine (hồng huyết cầu) bị giảm, th phải chỉnh bằng những mũi chch thuốc Aranasep, m mỗi mũi chch, gi vo khoảng 500$00. Tựu chung, khi đi lọc mu sẽ tốn km rất nhiều, gi trung bnh khoảng 600$00 cho mỗi lần lọc mu, chưa kể tiền thuốc.. tnh ra khoảng gần 100,000$00 mỗi năm, ring cho việc lọc mu v khoảng 25,000$00 cho tiền thuốc m chnh phủ ti trợ trong khi c nhn ti chỉ phải trả c 600$00 tiền bảo hiểm sức khỏe cho mỗi năm i Canada ơi ! nền y tế của bạn thật tuyệt vời, nếu khng cn g để sống tiếp nữa


    Trước vấn đề ny, Cơ quan y tế Canada đ khuyến co l bệnh nhn nn đi thay thận.. v đy l giấc mơ của những người đi lọc mu.. Nếu thay thận, vừa gip cho bệnh nhn c một cuộc sống bnh thường, vừa gip cho cắt giảm chi ph y tế mỗi năm khoảng 100,000 đ, m trong khi, chi ph thay thận, chỉ tốn km khoảng 75,000$00 cho một lần thay thận.. Nhưng vấn đề chnh, lấy thận ở đu để thay ?


    Chờ thận người chết


    Những người đi lọc mu, đều được xếp vo một danh sch chờ đợi, khi c người chết m họ lc sinh thời, muốn hiến cc bộ phận trong cơ thể như tim, gan, phổi, thận l lch.. v.v th ngay sau khi người đ chết, cc bộ phận trn được lấy ra v bỏ vo trong dung dịch cất giữ một tri thận cắt ra như vậy, để được 48 giờ.. v trong 48 giờ đ, phải đi tm coi tri thận đ match với ai trong danh sch chờ đợi.. Danh sch được xếp theo cc loại mu v theo thứ tự thời gian, ai vo danh sch trước, người đ ưu tin.. V người no được chọn, phải vo ngay bệnh viện để giải phẫu ghp thận. Thường thường, bệnh viện giấu kn cc chi tiết c nhn về chủ nhn của tri thận, khng cho biết thận đ l của nam hay nữ, sắc dn no.. Ring tại tỉnh bang BC, danh sch chờ đợi cho việc ghp thận khoảng 500 người, v trung bnh chờ đợi từ 8 năm.. th may ra được gọi


    Xin thận của người sống


    y l hy sinh của một người để cứu mạng một người v chương trnh ny gọi l living donor v được chnh phủ khuyến khch Người cho thận, d chỉ cn 1 thận, họ vẫn sống một cuộc sống bnh thường

    Sau hai năm lọc mu, ti tưởng cuộc đời sẽ tn theo bng đm th b Chị thương yu từ Việt Nam qua thăm, thấy cậu em tn tụy đ hy sinh v cho em một tri thận, v cuộc ghp thận thnh cng

    Thủ tục kh chi tiết, từ lc bảo lnh từ Việt Nam sang, thử rất nhiều test để bảo đảm tri thận thật hạp v tốt th Bc sĩ mới nhận, quan trọng nhất l hạp loại mu v cc cell v Bc sĩ phải bảo đảm về mọi mặt y khoa để người cho thận khng bị trở ngại về sau.. Muốn được bảo lnh từ Việt Nam hay từ bất cứ nước no sang, việc đầu tin, người cho phải đi khm tại nơi mnh tr ngụ, nhờ Bc sĩ chuyn khoa về thận v cho biết định của mnh, sau khi c kết quả khm thận, gửi kết quả cho cơ quan phụ trch việc ghp thận, như tại BC Canada l BC Transplant Society, nơi đy họ duyệt xt xem kết quả v coi c hạp với người nhận khng (một cch tổng qut), nếu hội đủ điều kiện, họ sẽ cấp cho người cho một thư mời qua Canada để khm nghiệm (họ khng tin kết quả khm nghiệm tại VN), mọi chi ph di chuyển, đều do thn nhn chịu, ngoại trừ chi ph khm nghiệm tại Canada.


    Sau khi khm xong về mặt y khoa, người cho thận phải trải qua hai phần test, một với Bc sĩ tm l, họ muốn chắc rằng, nguyn nhn cho thận đến từ đu ? v tnh thương ? sị sự p buộc ? hay v mua bn trao đổi.. Nếu l do khng r rng, sẽ bị loại ngay.. V cn gặp một chuyn vin x hội nữa (Social worker) cũng với những cu hỏi vớ vẩn, họ muốn biết tm trạng của người cho thận l thế no, hon cảnh x hội ra sao ? Tất cả buổi phỏng vấn ny đều ring tư v khng c một người thn lin quan tới người nhận hiện diện, để bảo đảm người cho khng bị một p lực no



    Sau khi thủ tục hon tất, việc giải phẫu được sắp xếp cho cả hai, cng ngy, người cho mổ trước, lấy thận ra khoảng 3 tiếng v mổ người nhận để ghp thận vo trong cuộc giải phẫu ko di khoảng 6 tiếng.

    Trước đy, vết mổ người cho rất lớn, vết mổ di 26 cm, chỗ ba sườn để cắt thận ra.. v phải đnh thuốc m bằng cch tim vo tủy sống.. nhưng ngy nay, khoa học tiến bộ hơn, chỉ cần đục 3 lỗ nhỏ v rạch một đường nhỏ nơi bụng dưới v cho my ht tri thận ra.. v người cho chỉ nằm bệnh viện 2 ngy, so với 5 ngy như cc trước đy, trong khi người nhận phải nằm trong bệnh viện khoảng 7 ngy.. ngy đầu tin, theo di rất kỹ, cứ mỗi tiếng lại lấy mu một lần để theo di độ creatinine ln xuống như thế no



    Thận người cho được lấy ra

    Ghp thận


    Tri thận mới ghp vo, nằm ở vị tr no trong cơ thể ?

    Xin thưa, vết mổ rất nhẹ, ở cạnh hng v quả thận mới ghp sẽ nằm giữa thận cũ v bọng đi (bladder) , hai tri thận cũ vẫn để nguyn, khng lấy ra
    Việc ghp thận xong, khng phải l hết.. V cả cuộc đời cn lại, vẫn phải uống thuốc để chống lại sự thải ra của cơ thể. V trong cơ thể con người, chất bạch huyết cầu hay chất khng tố lun lun chống lại cc vật lạ xm nhập để bảo vệ cơ thể V cơ thể sẽ tm cch thải tri thận mới ra, v nghĩ đy l vật lạ (sao n ngu thế). Do đ, người được ghp thận mới suốt đời phải uống cc loại anti-reject, mục đch của loại thuốc ny, l lm yếu bạch huyết cầu, để bạch huyết cầu khng thể đnh ph tri thận mới ghp i khi, cơ thể yếu, tri thận ghp vo c thể bị thải ra. Ngy nay, khoa học đ tiến bộ, c thể dng thuốc để giữ thận lại. C thể ni, việc ghp thận kh 1 th việc giữ thận kh 10 v tốn km thuốc rất nhiều



    Vị tr tri thận mới trong cơ thể người nhận

    hnh 1, cuống thận chưa được nối
    hnh 2, thận mới được nối với cc mạch mu v bladder

    Sau khi ghp thận, hng thng người ghp thận phải đi thử mu v đến trung tm y khoa dnh ring cho người ghp thận để được Bc sĩ theo di.. v uống thuốc rất nhiều, đặc biệt l cc loại thuốc để chống lại sự đo thải của cơ thể.


    Thận ghp sẽ giữ được bao nhiu lu ?


    Ty theo từng người, c thể bị reject sau 1 năm, c thể giư được 20 năm.. trung bnh 7,8 năm ty theo người đ bị hư thận v l do g ? Một trong những l do lm hư thận l chất khng tố IGA, tự tiu hủy thận m đến nay khoa học chưa tm ra thuốc trị..

    Bệnh hư thận sẽ đưa ra một phản ứng v sinh ra bệnh tiểu đường th bệnh thận ny khng đến nỗi nguy, Chứ cn v bệnh tiểu đường m lm hư thận, sẽ đưa đết hậu quả nặng hơn l m mắt..

    Tri thận m ti ghp cch đy 8 năm lại hư , chất creatinie lại cao rồi by giờ lại quay lại con đường cũ, v bắt đầu lại từ đầu.. i ! ci hạn của ti sao cứ ko di c lẽ sao bệnh tật năm nay chiếu cung Mệnh chăng ???

    Để kết


    Ti viết bi ny trong những ngy chuẩn bị thay thận lần thứ hai trong đời, c người bảo l số ti hn, tm được thận để thay nhưng tại sao hn m lại bị hư thận. Ti hn ?? Xin thưa l khng ! Nhưng đy chỉ l tnh thương m giữa loi người thương loi người. Nhiều khi người Việt chng ta khng hiểu được l cơ thể chỉ cần 1 tri thận cũng sống cn. B Chị ti cho ti tri thận khi 60 tuổi, 15 năm tri qua, d ở Việt Nam, nhưng cơ quan Y Tế Canada vẫn gửi giấy đi khm thận hng năm để theo di v bảo đảm người cho thận khng bị ảnh hưởng


    Viết bi ny, trong ci nhn của một bệnh nhn, ti mong mỏi đem lại cho qu độc giả của một ci nhn r hơn về những việc lọc mu, ghp thận v cho thận để Qu Vị hiểu v thng cảm cho những bệnh nhn về thận, để hiều rằng việc cho một tri thận của mnh cho một người thn, hay một người chưa quen để cứu gip họ thot qua một căn bệnh hiểm ngho l điều Y khoa bảo đảm khng ảnh hưởng đến sức khỏe của Qu Vị.
    Thận hư, phải đi lọc mu.. bệnh nhn vẫn sống cn.. nhưng với thời gian sẽ khng thot khỏi số mạng. Xin hy mở rộng tnh thương nhn loại để cho người thn, bạn b hay cả người chưa quen mn qu cho sự sống.


    Vũ Minh Ngọc

    Trước 1975, ton cỏi Đng Nam chỉ duy nhất tại miền Nam Việt Nam được Hoa Kỳ cung cấp một my lọc thận rất tối tn, đặt tại TYV Cộng Ha-Si Gn.
    Khi VC trn vo được Thủ đ Si Gn sau 30/04/1975 ,chiếc my lọc thận ny bị cướp lấy v chở my bay ra miền Bắc dng cho quan thy Lin X nghin cứu v sử dụng !!
    DQY

  2. The Following 2 Users Say Thank You to Kiến Hi For This Useful Post:

    aovang (10-08-2021), hoangthymaithao (10-09-2021)

Posting Permissions

  • You may not post new threads
  • You may not post replies
  • You may not post attachments
  • You may not edit your posts
  •