Welcome to Một Gc Phố - Chc cc Bạn mọi chuyện vui vẻ & như ...
Page 3 of 5 FirstFirst 12345 LastLast
Results 21 to 30 of 42

Thread: Điển hay tch lạ

  1. #21
    Join Date
    Dec 2007
    Posts
    1,027
    Thanks
    0
    Thanked 7 Times in 7 Posts

    Default Re: Điển hay tch lạ

    Cưỡi rồng, bi phượng

    Đời Chu Tương Vương (651-617 trước D.L.), Tần Mục Cng lm b chủ cc nước ở ty phương. Nh vua c một người con gi. Lc mới sinh, gặp c kẻ dng vin ngọc phc, Tần Mục Cng sai thợ giũa, thnh một vin ngọc sắc biếc v đẹp lắm.
    Đến khi c gi đầy tuổi ti, trong cung by đồ toi bn, nng nhặt ngay vin ngọc, rồi ngắm ngha mi, mới đặt tn nng l Lộng Ngọc.
    Lớn ln, Lộng Ngọc nhan sắc đẹp tuyệt trần. Tnh trời thng minh, nng c ti thổi ống sinh hay lắm, khng học ai m thnh m điệu. Tần Mục Cng sai thợ lm ống sinh bằng ngọc để cho nng thổị Nng thổi ống sinh ấy, tiếng trong như tiếng chim phượng.
    Tần Mục Cng cưng lắm, lập ci lầu để cho nng ở, tn l Phượng Lu. Trước lầu c xy một đi gọi l Phượng Đi. Năm Lộng Ngọc ln 15, Tần Mục Cng muốn tm một người giai tế, Lộng Ngọc thề: nếu c người no c ti thổi ống sinh họa được với nng th mới chịu lấy lm chồng.
    Tần Mục Cng sai sứ đi tm, nhưng khng c ai cả.
    Một hm, Lộng Ngọc ngồi trn lầu, vn rm ngắm cảnh. Bấy giờ trời quang my tạnh, vừng trăng sng tỏ như gương, nng truyền cho thị nữ đốt một l hương rồi đem ống sinh ra thổi. Bỗng nghe tiếng tiu từ đu họa lại, lc gần lc xa. Lộng Ngọc lấy lm lạ, dừng ống sinh lại khng thổi nữa, lắng tai nghe giọng tiu ấy chỉ cn dư m văng vẳng. Lộng Ngọc ngẩn ngơ, lưỡng lự thao thức canh chầy, đoạn đặt ống sinh ở đầu giường rồi nằm ngủ.
    Giữa lc ấy, nng bỗng thấy trn trời về pha ty nam, cửa mở rộng, ho quang ngũ sắc rực rỡ như ban ngy, c một chng thiếu nin, mũ lng o bạc, cưỡi con chim phượng từ trn trời sa xuống, đứng trước Phượng Đi. Chng bảo nng:
    - Ta đy l chủ ni Họa Sơn, Ngọc Hong Thượng Đế cho ta kết duyn với nng. Đến ngy Trung Thu ny th đi ta gặp nhau. Ấy l duyn số đ định sẵn như vậy.
    Ni xong, chng đưa tay rt ống ngọc tiu bn mnh, rồi đứng tựa lan can m thổi. Con chim phượng đứng bn cũng giương cnh ra vừa ht vừa ma. Tiếng phượng ht cng với tiếng tiu xướng họa ha nhau như một theo điệu cung thương, nghe rất thm trầm. Lộng Ngọc m mẩn tm thần hỏi: Khc tiu ny l khc tiu g? Chng thiếu nin đp: Đy l khc "Họa sơn ngm". Nng lại hỏi: Khc ny c học được khng? Chng đp: Khi cả hai kết duyn rồi th c g khng học được. Đoạn chng bước đến gần đưa tay cầm lấy tay nng...
    Lộng Ngọc giật mnh tỉnh dậy. Sng lại, nng thuật lại điềm chim bao cho cha nghe. Tần Mục Cng liền sai người cứ theo hnh dng người trong mộng đ d tm đến ni Họa Sơn. C người nng phu chỉ rằng: Từ rằm thng bảy vừa qua, c một chng trẻ tuổi lạ mặt đến lm nh ở đỉnh ni, hằng ngy thường xuống chợ mua rượu uống, chiều lại thổi chơi một khc ngọc tiu, ai nghe cũng rất lấy lm thch.
    Người của Tần Mục Cng mừng rỡ tm đến, trng thấy chng thiếu nin mũ lng o bạc, cốt cch thần tin, vi cho hỏi tn họ. Chng xưng l Tiu Sử. Người của nh vua thuật lại sự tnh v yu cầu Tiu Sử về triềụ Sau mấy lần từ chối khng được, Tiu Sử cng theo về triều ra mắt Tần Mục Cng. Tần Mục Cng thấy Tiu Sử dung mạo thanh nh, c vẻ bằng lng, cho ngồi bn cạnh, hỏi:
    - Ta nghe nh ngươi c ti thổi ống tiu tất c ti thổi ống sinh nữa.
    Tiu Sử đp:
    - Ti chỉ biết thổi ống tiu, chứ khng biết thổi ống sinh.
    Vua bảo:
    - Ta định tm một người c ti thổi ống sinh, nay nh ngươi chỉ biết thổi ống tiu, vậy khng thể lm rể ta được.
    Đoạn bảo người đưa Tiu Sử ra.
    Lộng Ngọc sai nội thị tu với Tần Mục Cng: Tiu với sinh cũng l một loi, người ta c ti thổi ống tiu th sao khng bảo dạo chơi một khc để cho người ta được ph ti.
    Tần Mục Cng lấy lm phải, truyền Tiu Sử thổi nghe.
    Tiu Sử mới thổi qua một khc th thấy c gi mt hy hẩy. Đến khc thứ nh th my che bốn mặt. Đến khc thứ ba th c đi bạch hạc ma lượn trn khng, đồng thời c đi khổng tước bay đến rồi cc giống chim đua nhau ku ht..., một lc mới tan. Tần Mục Cng rất lấy lm bằng lng. Lộng Ngọc đứng bn rm trng thấy vui tương ni: "Người ấy thật đng lm chồng ta!"
    Tần Mục Cng lại hỏi Tiu Sử:
    - Nh ngươi c biết ống sinh v ống tiu c từ đời no khng?
    Tiu Sử thưa:
    - Ống sinh lm ra từ đời Nữ Oa; ống tiu lm ra từ đời Phục Hi.
    Tần Mục Cng bảo kể r nguyn ủỵ Tiu Sử ni:
    - Nghề ti vốn ở ống tiu, vậy ti xin kể nguồn gốc ống tiu. Ngy xưa vua Phục Hi ghp ống trc lm ống tiu, chế theo hnh chim phượng. Tiếng thổi cũng giống tiếng chim phượng. Thứ lớn ghp liền 23 ống, di 1 thước 4 tấc gọi l Nh Tiu; thứ nhỏ ghp liền 16 ống, di 2 thước 1 tấc gọi l Tụng Tiu. Cả hai thứ gọi chung l Tiu Quản. Cn một thứ khng đy gọi l Đổng Tiu. Về sau vua Huỳnh Đế sai Linh Lun lấy trc ở Cn Kh chế lm ống địch, ống ny c 7 lỗ, cầm ngang m thổi, tiếng cũng giống chim phượng, trng rất giản tiện. Người đời sau thấy ống Tiu Quản phiền phức qu nn chỉ dng ống địch. Thứ di gọi l tiu, thứ ngắn gọi l địch. Bởi vậy, ống tiu ngy nay khng giống ống tiu ngy xưa.
    Tần Mục Cng lại hỏi:
    - Sao nh ngươi thổi ống tiu m lại c cc giống chim bay đến?
    Tiu Sử thưa:
    - Ống tiu dẫu mỗi đời mỗi khc nhưng tiếng thổi bao giờ cũng giống tiếng chim phượng. Chim phượng l cha cc giống chim, vậy khi nghe tiếng chim phượng tất nhin cc giống chim đều ko nhau đến cả. Ngy xưa vua Thuấn chế ra khc nhạc tiu thiều m chim phượng cn bay đến, huống chi l cc giống chim khc.
    Tiu Sử ứng đối lưu lot. Tần Mục Cng rất lấy lm bằng lng, sai quan Thi Sử chọn ngy để lm lễ thnh hn.
    Tiu Sử kết hn cng Lộng Ngọc, được phong lm Trung Đại Phu. Tuy lm quan nhưng Tiu Sử khng dự g đến quyền chnh, ngy ngy vui chơi ở Phượng Lụ Lại khng ăn cơm, chỉ thỉnh thoảng uống mấy chn rượu. Lộng Ngọc học được php tin của chồng cũng khng ăn cơm. Tiu Sử lại dạy vợ thổi tiu.
    Ở nhau được non nửa năm, nhn một đm trăng sng vằng vặc, vợ chồng đem tiu ra thổi. Bỗng thấy một con phượng xuống đậu bn tả, v một con rồng xuống phủ phục bn hữu. Tiu Sử bảo Lộng Ngọc:
    - Ta vốn l tin ở thượng giới, Ngọc Hong Thượng Đế thấy sử sch trần gian nhiều chỗ tn loạn, vậy nn ging sinh ta xuống họ Tiu ở nh Chu để san định lại. Người nh Chu thấy ta c cng về việc sử sch mới gọi ta l Tiu Sử, đến nay đ hơn trăm năm rồi. Ngọc Hong cho ta lm chủ ở ni Họa Sơn, v ta cng nng c tiền duyn nhau, nhờ khc ngọc tiu m được cng nhau tc hợp, nhưng cũng khng nn ở mi chốn trần gian ny. Nay rồng v phượng đ đến đn, vậy chng ta cng nhau đi.
    Lộng Ngọc định vo từ biệt cha. Tiu Sử ngăn:
    - Khng nn! Đ l thần tin th chớ nn v cht tnh ring m quyến luyến.
    Đoạn Tiu Sử cưỡi rồng, Lộng Ngọc cưỡi phượng cng bay ln trời.
    Trong "Đoạn trường tn thanh" của cụ Nguyễn Du, lc Từ Hải cng Kiều gặp gỡ, c cu:
    Trai anh hng, gi thuyền quyn,
    Phỉ nguyền bi phượng, đẹp duyn cưỡi rồng.
    "Đẹp duyn cưỡi rồng" l do điển tch trn.
    "Bi phượng c nghĩa l kn được chồng tốt.

    Sch Tả Truyện c chp: Trần Trọng Knh sang nước Tề, được vua nước ny cho coi việc cng chnh. Quan Đại Phu nước Tề c muốn gả con gi cho Trọng Knh. Người vợ liền bi một quẻ, bảo rất nn. V quẻ bi ni:
    "Phượng hong vu phi, ha minh tương tương" nghĩa l phượng hong cng bay, cng ht vang vang.
    Phượng l tn một giống chim. Theo sch cổ, đ l một trong 4 con th linh thing: Long, Ln, Qui, Phượng, đem lại điềm lnh, v chỉ khi no c đời thi bnh hay thnh nhn ra đời th mới xuất hiện.
    Phượng l cha loi chim. Con trống l phượng; con mi l hong. Loan l một giống chim cng loại với phượng hong. V l đồng loại nn người ta hay dng để v với vợ chồng. Ca dao c cu:
    Ước g anh được v phng,
    Loan m lấy phượng, phượng bồng lấy loan.

    "Bi phượng", "Cưỡi rồng" đều cũng c nghĩa l kn được chồng xứng đng.
    L'amour nait dans un regard...

  2. #22
    Join Date
    Aug 2007
    Posts
    9,552
    Thanks
    16,646
    Thanked 6,976 Times in 2,374 Posts

    Default Re: Điển hay tch lạ

    Quote Originally Posted by minou View Post
    V l đồng loại nn người ta hay dng để v với vợ chồng. Ca dao c cu:

    Ước g anh được v phng,

    Loan m lấy phượng, phượng bồng lấy loan.

    "Bi phượng", "Cưỡi rồng" đều cũng c nghĩa l kn được chồng xứng đng.
    Ước g Nắng em cũng được Phượng bồng lấy Loan gh chị Minou
    http://motgocpho.com/forums/image.php?type=sigpic&userid=18&dateline=1188265964

  3. #23
    Join Date
    Sep 2007
    Posts
    16,153
    Thanks
    5,146
    Thanked 3,454 Times in 1,804 Posts

    Default Re: Điển hay tch lạ

    ĐỘNG ĐO NGUYN

    Đo Nguyn cn gọi l động Bch.
    Đy l chỗ tin ở.

    NTQ

    Tương truyền đời nh Tấn (265-419), c người chi c ở huyện Vũ Lăng, một hm cho thuyền đi ngược ven theo bờ suối. Cng đi xa chừng no th thấy c nhiều hoa đo tri theo dng nước đổ xuống. Đến một qung, bỗng thấy trước mặt hiện ra một rừng đo. Hoa đo đỏ rực rỡ lm cho ngư phủ cng thấy say sưa thch th. Định co người ở gần đấy nn bỏ thuyền, ln bờ. Vượt qua rừng đo, đến một ngọn ni. Dưới chn ni c một cửa hang nhỏ hẹp, vừa chui được một người. Bn trong thấp thong c nh sng.

    Gợi tnh t m, chng lch mnh vo cửa hang. Lc đầu, cửa hang cn hẹp, sau rộng dần, rồi cả một thế giới hiện ra: ruộng vườn tươi tốt, nh cửa thn ấp lin tiếp nhau; tiếng g, tiếng ch nghe r mồn một; thanh nin thiếu nữ đều say sưa cng việc đồng ng. Trn mặt mọi người hiện nt vui tươi chất phc hồn nhin. Người gi, con trẻ đều c vẻ ung dung thanh thản.

    Những người ở đy thấy chng ngư phủ th lấy lm kinh ngạc hỏi: lm sao đến được chốn ny? Ngư phủ trnh by sự thực. Cc bực phụ lo đem vợ con ra cho mừng khch lạ, dọn cơm rượu đi khch. Ngư phủ ăn uống lấy lm ngon lạ, v tuy cơm rượu m tnh chất khc thường.

    Những bực phụ lo lại ni:

    - Tổ tin chng ti trnh loạn đời Tần, đem cả gia đnh vo ở đy, từ đ cch biệt với bn ngoi. Hiện nay, chng ti khng cn biết nh Hn, huống hồ l nh Ngụy, v nh Tấn.

    Cuối cng, họ lại dặn ngư phủ: sau khi ra khỏi chốn ny, xin đừng cho ai biết c họ ở đy.

    Người đnh c ở chơi một hm rồi xin co biệt.

    Từ đời nh Tần (221 trước D.L.) đến nh Tấn (419 sau Dương lịch) m họ đến đy trnh nạn kể ra c trn su trăm năm. Người đnh c cho mnh may mắn đ được gặp tin. Nn khi trở về, nhiều người đến thăm hỏi, trước cn tm cch giấu nhưng cuối cng chuyện thấu đến quan Thi Th sở tại, ngư phủ đnh phải thuật cả việc lại.

    C tnh hiếu kỳ, vin Thi Th sai người đi theo chng ngư phủ tm lại động Đo Nguyn, nhưng hai người bị lạc đường đnh phải trở về.

    Trong truyện "Hoa tin" của Nguyễn Huy Tự c cu: "No hay l khch Đo Nguyn đ về".

    Trong "Đoạn trường tn thanh" của Nguyễn Du đoạn thuật lại lời Thy Kiều ni với Kim Trọng trong khi nh vắng, nng ln sang chỗ ở của chng, c cu: "Xắn tay mở kha động Đo".

    "Động Đo" l động Đo Nguyn, Kiều dng lối thậm xưng, đề cao chỗ ở của tnh nhn như một ci tin; v nng cũng vinh hạnh được vo... ci tin ấy.

    Trong "Tần cung nữ on Bi Cng văn" của Nguyễn Hữu Chỉnh (?) c cu: "Nếu tuổi xanh chẳng nhuốm bụi hồng, chiếc ngư phủ đ đưa vo động Bch".

    "Động Đo", "Đo Nguyn", "động Bch" đều do điển tch trn.

  4. #24
    Join Date
    Sep 2007
    Posts
    16,153
    Thanks
    5,146
    Thanked 3,454 Times in 1,804 Posts

    Default Re: Điển hay tch lạ

    Trao tơ, gieo cầu
    NTQ.


    Đời nh Đường (618-907), Tể Tướng Trương Gia Trinh c năm người con gi. Cả năm đều xấp xỉ ngang nhau. Mỗi ng*ời một vẻ, sắc nước hương trời. Họ Trương đương chọn khch đng sng.

    C danh sĩ l Quch Nguyn Chấn xin cầu hn. Trương thấy l bực ti danh nn rất bằng lng, nhưng khng biết phải gả đứa no. Cuối cng Trương nghĩ ra cch, dạy năm người con gi của ng ngồi sau mn, mỗi người cầm một sợi tơ mu khc nhau.

    Những sợi tơ ấy lủng lẳng bn ngoi, khng ai nhn được bng dng của c no cả. Nếu Nguyn Chấn rt sợi tơ no tất được kết duyn với c gi ấy.

    Nhn tới ngắm lui, Nguyn Chấn liền rt ngay sợi tơ đỏ, nhằm người con gi thứ ba. Người đẹp lộng lẫy v c đức hạnh.

    Tch gieo cầu:

    Cũng đời nh Đường bn Tu, nước Đại Huyền c cng cha Cửu Hườn, người c sắc đẹp lại văn v song ton. Vua cha đương kn chọn ph m. Nng tu với vua:

    - Nhn duyn l do trời định. Vậy xin cha cho người lập một ci đi cao tại gio trường, v truyền cho cc sắc dn trong nước, bất kỳ xấu, đẹp đều phải dự kn ph m. Ring con c thu một quả t cầu; ngy ấy, con sẽ khấn vi trời đất rồi ln lầu m quăng quả t cầu ấy xuống giữa đm đng. Nếu ai lượn được th sẽ kết duyn chồng vợ.

    Nh vua cưng con, nghe cũng hữu l nn bằng lng.

    Nghe được tin nh vua tuyển chọn ph m bằng cch gieo cầu, cc chng trai, khng phn biệt giai cấp giu ngho, diện mạo tuấn t hay xấu xa, dốt nt hay hay chữ đều tấp nập đổ x đến trước đi. Họ hồi hộp, mong ngng đn chờ...

    C chng Tiết Cường, con thứ tư của Tiết Đinh San, v bị nạn tru di ba họ nn lưu lạc đến đấy. Chng l người mỹ mạo tuấn t, v nghệ siu quần. Thấy người đng đảo, chng cũng đứng xem.

    Đến giờ lnh, cng cha ln đi, quỳ trước bn hương n, khấn vi, đoạn đứng ln, cầm quả t cầu quăng xuống. Quả cầu nho lộn trn khng mấy vng rồi sa trước mặt Tiết Cường. Mọi người đổ x đến, lấn nhau chụp, lm t lăn sng soi trn mặt đất. Tiết Cường đưa tay bắt lấy t cầu, giữ chặt trong tay. Mọi người liền o đến giựt lại. Chng tay x, chn đạp lm t nho hết mấy người, rồi chen ra m chạy, lại la lớn:

    - Ấy l nhn duyn trời định, may ai nấy nhờ, lẽ đu lm điều v lễ.

    Đon cấm binh liền đến can thiệp, xin rước ph m. Bấy giờ họ mới tản ra, tiu nghỉu trở về.

    Cấm binh thấy Tiết Cường mỹ mạo tuấn t, nức nở khen:

    - Thật l trời kho xui vợ xứng chồng hết sức.

    Thế l ngay hm ấy, nh vua truyền cho cng cha cng Tiết Cường lm lễ giao bi hợp cẩn.

    Trong "Đoạn trường tn thanh" của cụ Nguyễn Du, c cu:

    D khi l thắm chỉ hồng,

    Nn chăng th cũng tại lng mẹ cha.

    v:

    Nui con những ước về sau,

    Trao tơ phải lứa, gieo cầu đng nơi.

    "Chỉ hồng", "Trao tơ", "Gieo cầu" đều c nghĩa chỉ duyn vợ chồng, do điển tch trn.

  5. #25
    Join Date
    Sep 2007
    Posts
    16,153
    Thanks
    5,146
    Thanked 3,454 Times in 1,804 Posts

    Default Re: Điển hay tch lạ

    Khối tnh mang xuống tuyền đi chưa tan

    NTQ

    Bn Trung Hoa, tại vng Trc Giang c một chng li bun tn Quan Diệp Nhược yu một nng thn nữ tn Tần Thy Hải. Cả hai yu nhau thắm thiết, nguyện cng kết tc, se tơ cho đến ngy răng long tc bạc.

    Quan Diệp Nhược thường đi bun bn nơi xạ Mỗi chuyến đi c cả hng thng. V, mỗi chuyến đi như thế, chng đều c hẹn ngy về với nng. Đng ngy, nng Tần Thy Hải đến đn người yu. Lần no cũng đng hẹn cả.

    Thời gian xa nhau khng lu nhưng họ đều cảm thấy di đăng đẳng. Nỗi nhớ thương vẫn canh cnh bn lng. Nhưng v sự nghiệp, họ đnh phải chịu đựng v cầu mong ngy ti ngộ.

    Ma thu năm ấy, ng đồng vừa rụng l, Quan Diệp Nhược lại phải từ gi, tạm chia tay cng người yu, ln đường sang Hồ Bắc bun chu bu với mấy người bạn. Cũng như thường lệ, nng Tần ra tiễn Quan hẹn ngy ny thng sau sẽ trở về.

    Nhưng chuyến ny lại khc.

    Đến ngy hẹn, nng Tần trang điểm, hớn hở vui tươi để ra đn người yu. Nng mỏi mắt trng chờ suốt ngy đm m khng thấy bng chng trở về. Rồi ngy ny sang ngy khc, mấy lần thu qua đng đến nng mỏi mn chờ đợi, nhưng người yu xưa lại chẳng thấy về, tin tức cũng vắng bặt. Hay l chng đ bỏ mnh nơi đất khch qu người? Nng quằn quại sống trong cảnh sầu thương, mong nhớ.

    Rồi, một ngy đng lạnh lẽo, tuyết rơi phủ trắng cả vm trời, nng Tần trt hơi thở trn giường bịnh.

    Theo tục lệ ở địa phương, những gi tiết trinh chết được hỏa tng thi hi. Lửa đ đốt chy người trinh nữ, xương thịt nng Tần đ trở thnh tro bụi, nhưng khi người ta bới đm tro tn lạnh lẽo ấy bắt gặp một quả tim đng thnh một khối long lanh như ngọc. Lửa khng sao đốt chy, ba đập cũng khng tan. Ai cũng lấy lm lạ, cho đ l khối tnh u uất của nng v tương tư thương nhớ người yu, v qu đau khổ nỗi duyn phận bẽ bng... Tuy thn xc đ tiu tan m khối tnh vẫn cn mi mi.

    Nhưng rồi, một hm Quan Diệp Nhược lại trở về. Sở dĩ chng sai lời hẹn ước v chng gặp phải tai nạn bất ngờ. Ngy về giữa đường chng bị giặc cướp cả tiền bạc, thuyền b, lm chng phải lnh đnh phiu bạt, lại lm trọng bịnh, tưởng l bỏ xương nơi đất khch.

    Cảm thương người yu v qu thương nhớ mnh m chết, Quan Diệp Nhược lấy lm đau đớn v cng. Chng cầm lấy quả tim thnh ngọc của người yu m khc nức nở. Lạ thay, nước mắt của chng rỏ xuống th vin ngọc ấy lại tan ra ha theo giọt nước mắt của chng.

    Bn Việt Nam ta cũng c một truyện giống như trn.

    Trương Chi lm nghề li đ. Một con thuyền bềnh bồng trn mặt nước, hằng ngy đưa khch sang sng. Chng Trương vốn c tm hồn nghệ sĩ. Những khi hong hn vừa tắt sau dy đồi xa, bng đm bao phủ khắp khng gian, lửa chy lốm đốm nổi theo dng nước, th chng lại cất tiếng ht vang ln. Giọng chng trong trẻo, thnh tht như giọng ht của sơn ca vo buổi bnh minh.

    Tiếng ht của Trương lại đồng vọng rt vo lầu ty của một quan Tể tướng, lm động lng của nng trinh nữ Mỵ Nương. Mỗi đm, nng đứng tựa bn lầu chờ nghe tiếng ht của chng Trương. Một mối tnh thầm kn, su xa giữa nng tiểu thư, con quan Tể tướng với anh li đ ngy cng thắm thiết, mặn nồng.

    Vắng tiếng ht của Trương Chi, Mỵ Nương bng hong, nhớ thương, đau khổ. Nng mang nặng một mốt tnh cm. Rồi từ ấy, nng mắc phải bịnh tương tư ngy cng trầm trọng, thuốc thang khng chữa được. Chỉ mỗi lần c tiếng ht ngoi sng văng vẳng đưa vo th bịnh của nng mới đỡ được đi phần.

    Biết con gi say m tiếng ht anh li đ, quan Tể tướng cho đi Trương Chi đến. Nhưng thảm thay, diện mạo của Trương Chi qu xấu x, Mỵ Nương trng thấy chn nản, bịnh tương tư lại khỏi hẳn.

    Tưởng rằng đi đến sẽ được hn thuyn cng người ngọc, khng ngờ lại chn chường nỗi tủi nhục, Trương Chi lấy lm đau đớn. Về nh, hnh bng yu kiều của Mỵ Nương m ảnh mi. Trương lm bịnh tương tư, thuốc thang chạy chữa khng khỏi. Cuối cng Trương chết trong tủi hận sầu đau v mối tnh tuyệt vọng.

    Ba năm cải tng, xương thịt của Trương đều tan r, chỉ nguyn c quả tim cn lại đng thnh khối ngọc rất đẹp. C người đem dng ngọc quả tim của Trương cho quan Tể tướng. Thấy ngọc lớn v đẹp, Tể tướng cho tiện thnh chn uống nước tr.

    Mỵ Nương lấy chn ngọc rt nước uống. Vừa nng chn ln th trong chnlại hiện ra một chng li đ vừa cho đ vừa ht, giọng văng vẳng no nng như phảng phất đu đy. Nng nhn kỹ l hnh bng của Trương Chi đương ht trn sng vắng.

    Cảm mối tnh tha thiết của Trương Chi, Mỵ Nương đau đớn, m chn ngọc, khc nức nở. Nước mắt của nng rỏ xuống chn ngọc lm chn ngọc vỡ tan ha theo nước mắt của nng.

    Sử ta cũng c chp:

    Nh Hậu L (1533-1788), vua Ty Sơn l Nguyễn Huệ đem qun sang đnh Bắc H, vua cuối cng nh Hậu L l L Chiu Thống bỏ chạy sang Tu cng một số quan tng vong. Chiu Thống mong cầu viện vua nh Thanh đem binh sang gip mnh mong dựng lại cơ đồ.

    Nhưng qun nh Thanh vừa bị vua Quang Trung Nguyễn Huệ đnh bại tại trận Đống Đa, vua Cng Long nh Thanh vỡ tan mộng xm lược nn bằng lng chịu ha với Ty Sơn, do đ sự cầu viện của vua L bất thnh. Vua nh Thanh lại cn bạc đi, sỉ nhục vua L đến điều, bắt cc quan lại tng vong như L Quỳnh, Trịnh Hiến cả thảy 10 người phải đổi o gic bm như dn nh Thanh v cn đy họ mỗi người ở mỗi nơi.

    Vua Chiu Thống lấy lm tủi nhục. Hong tử ln đậu chết, nh vua cng buồn b rầu rĩ hơn nữa nn lm phải bịnh ngy thm trầm trọng, rồi mất (1793).

    Khi vua Gia Long ln ngi, năm 1802, sai sứ sang Tu cầu phong, cc quan nh L nhn dịp dng biểu xin đem hi cốt vua v hong hậu về nước. Vua Gia Khnh nh Thanh bằng lng.

    Trong lc đo đất ln để cải tng mả vua L th thấy da thịt đ tiu cả, chỉ cn c quả tim khng nt, vẫn đỏ như thường. Ai trng thấy cũng động lng thương xt. ng Trần Trọng Kim, soạn giả quyển "Việt Nam sử lược" chp đến đoạn ny c lời ph: "Dẫu chuyện đ thực hư thế no mặc lng, nhưng tưởng đến tnh cảnh vua Chiu Thống lc bấy giờ, th ai cũng i ngại thay cho ng vua một nước phải đy đọa đến nỗi như thế, c thể lm một bi bi kịch thảm xt mun đời. Tuy rằng tại vua ti nh L vụng tnh cho nn bị người ta đnh lừa, nhưng cũng nn trch vua quan nh Thanh xử tệ bạc đi một ng vua vong quốc, đem thn đến nương nhờ nước mnh. Ấy cũng l một thời d man về đời p chế, khiến cho ci oan khổ của người ta mun đời về sau khng tiu thot đi được."

    Trong tc phẩm "Đoạn trường tn thanh" của cụ Nguyễn Du, đoạn Kiều bn mnh cho M Gim Sinh trước khi theo về Lm Truy, nng ngồi đối bng với ngọn đn khuya, nhớ đến mối tnh đầu giữa nng v Kim Trọng v gia biến m phải dang dở, bẽ bng nn than thở:

    Biết bao duyn nợ thề bồi,

    Kiếp ny thi thế th thi cn g.

    Ti sinh chưa dứt hương thề,

    Lm thn tru ngựa đền ngh trc mai.

    Nợ tnh chưa trả cho ai,

    Khối tnh mang xuống tuyền đi chưa tan.
    st

  6. #26
    Join Date
    Sep 2007
    Posts
    16,153
    Thanks
    5,146
    Thanked 3,454 Times in 1,804 Posts

    Default Re: Điển hay tch lạ

    - Tết Trung Thu


    Tết Trung ThuTết Trung Thu ăn vo ngy rằm thng 8. Nguyn cuối đời nh Ty Hn (206 trước 23 sau D.L.), Vương Mng nhn được cầm giữ chnh quyền, thiện tiện phế lập v cuối cng cướp được ngi vua, đặt quốc hiệu l Tn.

    Bấy giờ c người tng thất về chi xa của nh Hn l Lưu T nổi ln chống lại Vương Mng, chiếm được thnh tr. Nhưng thế lực Mng cn thời mạnh mẽ, nn Lưu T bị bao vy, phải chờ binh cứu viện.

    Trong thời gian chờ đợi, trong thnh đ hết lương thực. Qun sĩ phải đo củ chuối m ăn. Rốt cuộc củ chuối, củ vỏ cũng khng cn nữạ V, binh cứu viện cũng chưa thấy đến. Lưu T lấy lm lo lắng, mới đặt bn hương n cầu trời: "Nếu c thể khi phục được Hn triều, dng Hn chưa tuyệt th xin Thượng Đế ban php mầu cho mọc vật chi để cầm cự đỡ lng m chờ viện binh đến".

    Lời của Lưu T động đến thin đnh.

    Sng hm sau, giữa lc qun lịnh đo đất để tm vật ăn th bỗng đo được một thứ khoai. Họ mừng rỡ, đem về nấu ăn. Đ l một thứ khoai mn, vị rất bi, ăn rất ngon. Nhưng qun lnh ăn nhiều qu mang chứng snh bụng, khng tiu được. Lưu T đm hốt hoảng, lại đặt bn hương n cầu trời.

    Ba hm sau, qun lnh trong thnh đi tm thức ăn bỗng bắt gặp một thứ cy bưởi c tri. Họ hi tri ấy ăn thấy ngon nn ăn nhiều qu; v cũng nhờ đ m đi tiu được, khng cn mắc phải chứng bịnh snh bụng nữạ Cầm cự một thời gian như thế, viện binh đến, dng cch ngoại cng nội ứng nn giải được vy.

    Ngy m Lưu T cầu trời nhằm ngy rằm thng 8.

    Truyền thuyết như thế.

    Sau Vương Mng bị giết. Hai năm sau, Lưu T bnh định được ton quốc, ln ngi vua tức l Quang V Đế nh Hậu Hn. Nhn Quang V đng đ ở Lạc Dương thuộc về miền đng nước Tu nn gọi l Đng Hn.

    V muốn kỷ niệm lại những vật nui sống trong thời kỳ bị vy l khoai mn v bưởi, nn đến ngy rằm thng 8, nh vua lm lễ tạ trời đất, lại thưởng trăng bằng hai vật l bưởi v khoai mn. Rồi được truyền khắp dn gian.

    Hai vật ny l hai vật chnh m người Tu dng để cng trăng. Sau lần lần, người ta mới by thm bnh in, c đề chữ "Trung thu nguyệt bỉnh", tổ chức thnh một ngy lễ long trọng gọi l Tết Trung Thu.

    V ngy rằm 8 thng 8 đng vo giữa ma Thu, theo luật m dương tuần hon, trong một năm được phn định bốn kỳ: Xun phn, Hạ ch, Thu phn v Đng ch. Rằm thng 8 vo thời kỳ Thu phn (giữa ma thu) lại giữa thng 8 nn gọi l tiết Trung Thu.

    Tiết Trung Thu đọc trại l Tết Trung Thu.

    Khi ni đến Tết Trung Thu l ni đến trăng trn, trăng sng, trăng đẹp. Thế nn người Tu cn ku tết Trung Thu l "Lễ trng trăng".

    Lễ ny c mục đch l trng mặt trăng để đon định vận mạng quốc gia, tin liệu ma mng... v trng trăng để gợi nguồn cảm hứng cho thi tứ của tao nhn mặc khch.

    Theo cổ học Đng phương th trăng thuộc về Thủy trong 5 ngũ hnh (Kim, Một, Thủy, Hỏa, Thổ) m Thủy (nước) l một yếu tố quyết định nghề nng... Cho nn, vo đm rằm Trung Thu, nhn dn ko ra sn m quan st mặt trăng. Nếu trăng vng th năm tới sẽ trng ma tằm tợ Nếu trăng c mu xanh, mu lục th thin hạ sẽ lm cảnh thất ma cơ hn do thin tai: hạn hn, lụt lội. Nếu trăng trong sng mu cam la, biểu lộ một cảnh thạnh trị thi bnh...

    Ấy l ngắm trăng thu để tin tri thời cuộc, ma mng, cn tao nhn mặc khch ngắm trăng thu để gợi nguồn cảm hứng. Những nh thơ VN cũng như những nh thơ Trung Hoa c rất nhiều thơ về trăng thu v về ma thụ Nhưng mỗi người c một tnh ch; cũng như thơ c nhiều sắc thi do tnh cảm buồn sầu v thu hay vui vẻ v thu chẳng hạn.

    Đỗ Phủ, một thi ho danh tiếng thời thịnh Đường (715-766), nhn lnh đnh phiu bạt đất khch c 2 năm trời, lng hoi vọng cố hương nn gởi lng trong một bi "Thu hứng" rất lm ly, o no:

    Ngọc lộ điu thương phong thụy lm,

    Vu sơn, Vu gip kh tiu sm.

    Giang gian ba lng kim thin dũng,

    Ti thượng phong vn tiếp địa m.

    Tng cc lưỡng khai; tha nhật lệ,

    C chu nhất lệ: cố vin tm.

    Hn y xứ xứ thi đao xch,

    Bạch Đế thnh cao cấp mộ chm.

    Dưới đy l hai bản dịch: một của cụ Nguyễn Cng Trứ v một của ng Ng Tất Tố:

    Lc đc rừng phong hạt mc sa,

    Ngn lau hiu hắt kh thu mờ.

    Ngt trời sng dậy lng sng thẳm,

    Rợp đất my n mặt ải xa.

    Khm trc tun hai hng lệ cũ

    Con thuyền buộc một mối tnh nh.

    Lạnh lng giục kẻ tay đao thước,

    Thnh quạnh dồn chn buổi c t.

    (Nguyễn Cng Trứ)

    Vng a rừng phong, hạt mc bay,

    Non Vu hiu hắt phủ hơi may.

    Dng sng cồn cộn, trời tung sng,

    Ngọn ải mờ mờ, đấy rợp my,

    Lệ tủi: sợ coi chm cc nở,

    Lng qu: mong buộc chiếc thuyền đầy.

    Giục ai ko thước lo đồ lạnh,

    Đập vải trời hm rộn tiếng chy.

    (Ng Tất Tố)

  7. #27
    Join Date
    Sep 2007
    Posts
    16,153
    Thanks
    5,146
    Thanked 3,454 Times in 1,804 Posts

    Default Re: Điển hay tch lạ

    Mật lịnh trong nhưn bnh Trung Thu


    Năm 1279, Nguyn Thế Tổ l Hốt Tất Liệt - vua Mng Cổ - đem qun đnh nh Nam Tống ở Trung Quốc. Nam Tống đại bại bị diệt. Nh Nguyn lm chủ ton bộ Trung Quốc. Lần thứ nhứt, Trung Quốc bị ngoại tộc thống trị.

    Đối với Trung Quốc, nh Nguyn vẫn giữ quan niệm kỳ thị chủng tộc. Trong nước bấy giờ chia lm bốn đẳng cấp: người Mng Cổ, người Sắc Mục (chỉ người Ty Vực v Chu u), người Hn (chỉ người nước Liu v nước Kim cn st lại). Giữa người Mng Cổ v người Hn c một chế độ chnh lệch. Những chức vụ quan trọng về chnh trị v qun sự đều tập trung vo tay người Mng Cổ. Người Hn v người Nam chỉ được giữ những địa vị phụ thuộc.

    Hạng nho sĩ được người Trung Quốc qu trọng th bị người Mng Cổ khinh miệt. Họ thường c cu ni v: "Thứ tm l đĩ, thứ chn l nho, thứ mười l ăn my".

    Muốn đề phng nội loạn, nh Nguyn cấm chỉ dn Giang Nam cầm binh kh. Trong vng 10 nh th đặt gip trưởng để giữ người Nam. Cc vương cng v quan lại Mng Cổ tự do cướp ruộng đất của nng dn để lm mục trường v n tỳ.

    Sự bức bch khắc nghiệt đ chnh l một yếu tố quan trọng, tạo thnh một động lực cho phong tro nng dn bạo độc v dn tộc tranh đấu đi giải phng.

    Năm 1337, đời Thuận Đế nh Nguyn, Chu Quang Khanh nổi dậy ở Quảng Chu, Bạng Hồ ở Tn Dương Chu. Tiếp theo đ nng dn quật khởi ở nhiều nơi khắp miền nam v miền bắc.

    Năm 1351, cha con Hn Sơn Đồng lập Bạch Lin Hội, lợi dụng tn gio để tổ hợp nng dn. Đy l một gio hội b mật, tuyn truyền rằng: "Hoa sen trắng (Bạch lin) nở c Phật Di Lặc ging thế", đồng thời viết kinh sch v ph ch để truyền b trong dn gian. Phong tro ny gy nhiều ảnh hưởng ở H Nam v Giang Hoi.

    Hn Sơn Đồng bị bắt. Con l Hn Lm Nhi nối lấy nghiệp cha v xưng đế. Đồng thời, Trương Sĩ Thnh chiếm cứ đất Ng; Trần Hữu Lương chiếm cứ Giang Chu; Chu Nguyn Chương chiếm cứ Tập Khnh (thnh Nam Kinh by giờ).

    Chu Nguyn Chương xuất thn l một thầy tu. Bn cạnh lại c vị qun sư l Lưu B n vốn người đa mưu tc tr. Năm 1367, Chu Nguyn Chương xưng vương tuyn bố tranh đấu giải phng dn tộc, thnh lập chnh quyền của người Trung Hoa, chiếm cứ vng Giang Hoi, thống nhất phương Nam. Năm 1368, Chu Nguyn Chương sai tướng Từ Đạt v Thường Ngộ Xun đem binh ln miền bắc đnh vua Nguyn Thuận Đế.

    Ma thu thng 8 năm 1368.

    Tướng Từ Đạt v Thường Ngộ Xun điều động qun đội mở cuộc bắc tiến với mật kế của qun sư Lưu B n.

    Nhn dn Bắc kinh đang tổ chức cng rằm Trung thu. Họ chuẩn bị bnh, bưởi, khoai mn... Nhưng khi cắt bnh ra, dn chng trong thnh rất đỗi ngạc nhin thấy trong nhưn bnh c một mảnh giấy vng con đề một dng chữ nhỏ son đỏ vắn tắt: "Khuya ngy rằm Phật Di Lặc ging thế, cầm đn lồng đi rước".

    Cho l thần linh bo trước, mọi người mừng rỡ. Ai ai cũng vng lịnh thần linh. V họ tin rằng: khi Phật Di Lặc ging thế l lc họ sẽ được thot khỏi cảnh lầm than m bước đến đi hạnh phc.

    Trước kia, khi đặt nền thống trị Trung Hoa, người Mng Cổ muốn bắt người Hn theo văn ha du mục của họ. Nhưng văn ha ha nh tinh tế của người Hn lần lần cảm ha được tnh chất của người Mng Cổ, c ảnh hưởng su xa tinh thần người Mng Cổ, thnh ra dn tộc bị chinh phục trở lại đồng ha kẻ thống trị mnh. Do đ vua Thuận Đế chẳng những bằng lng cuộc tổ chức lễ nghi của dn Trung Hoa m cn sẵn sng by những cuộc vui chơi trong đm rằm Trung Thu để thưởng nguyệt nữa.

    Nh vua cng quần thần mặc say sưa ch chn.

    Dn chng trong thnh mặc tự do đi đi lại lại. Ai ai cũng cầm trong tay một chiếc đn lồng. Cả bầu trời sng rực. Thật l một hội hoa đăng tưng bừng, no nhiệt.

    Cửa thnh mở tot

    Người đi lại tấp nập.

    Trn vườn Thượng Uyển, Thuận Đế tay nng cốc rượu say sưa ngắm chị Hằng, bn cạnh bao vy một hng vũ nữ, nng no cũng lộng lẫy xinh tươi.

    Dưới đường, dn chng cầm lồng đen cũng say sưa chờ đợi để đn rước Phật Di Lặc ging thế.

    Canh hai, canh ba ... khng thấy g. Nhưng ...

    Bỗng một tiếng pho lịnh nổ.

    Một số người cầm đn bấy giờ bung đen, tay đổi cầm kh giới.

    Th ra, một số qun lnh của Từ Đạt v Thường Ngộ Xun giả lm dn chng, cầm đen tr trộn đột nhập vo thnh để lm nội ứng.

    Qun lnh bn ngoi lại xng vo hợp với qun trong thnh tấn cng dữ dội.

    Tiếng h ht vang dậy.

    Cha ti nh Nguyn giữa lc say sưa ch chn bn cạnh bọn vũ nữ quay cuồng với khc Ngh Thường vũ y, bị đnh thnh lnh, khng phương chống cự nn cuống cuồng bỏ chạy.

    Qun của Từ Đạt chiếm lấy thnh.

    Vua Thuận Đế nh Nguyn bị đuổi chạy về Mng Cổ.

    Chu Nguyn Chương thu lại ton bộ Trung Quốc, ln ngi hong đế, định đ tại Tập Khnh (Nam kinh), đổi quốc hiệu l Minh. Ấy l vua Minh Thi Tổ.

    Nước Trung Hoa vo tay người Mng Cổ trong 89 năm (1279-1386), trải qua mười đời vua, nay lại trở về người Hn.

    Xiềng xch đ hộ tan vỡ. Nhn dn hoan lạc u ca.

    Một "nhưn bnh" ... lịch sử.

    st

  8. #28
    Join Date
    Sep 2007
    Posts
    16,153
    Thanks
    5,146
    Thanked 3,454 Times in 1,804 Posts

    Default Re: Điển hay tch lạ

    Điển tch: Kết cỏ ngậm vnh

    Ngụy Th, người nước Tấn, c người vợ lẻ trẻ đẹp. Lc Ngụy Th gần chết, khng muốn cho người vợ thuộc về người khc, bn dặn con l Ngụy Khỏa phải chn sống nng chung trong o quan của mnh. Ngụy Th chết, Ngụy Khỏa động lng trắc ẩn nn tha cho người vợ trẻ. Về sau, Ngụy Khỏa đi đnh tướng nh Tần l Đỗ Hồi trn đồng cỏ xanh. Tự nhin Đỗ Hồi vướng chn vo cỏ v ng xuống, bị Ngụy Khỏa đm chết. Đm hm ấy Ngụy Khỏa nằm chim bao thấy cha của người vợ lẻ Ngụy Th hiện đến v ni: "Ti cm ơn ng đ khng chn sống con gi ti, cho nn đ kết cỏ quấn quanh chn Đỗ Hồi cho n ngả."

    Thời Đng Hn, c người tn Dương Bảo đi chơi, thấy một con chim sẻ bị chim cắt đnh rơi, bn đem về săn sc nui nấng, đến khi chim mạnh th thả bay đi. Về sau, bỗng c đứa trẻ mặc o vng, cầm bốn ci vnh ngọc đến tạ ơn" "Ti cm ơn ng đ cứu mạng ti. Ti tặng ng bốn vnh ngọc ny. Ai c được n th con chu sẽ đời đời được giu c vinh hiển."

    "Kết cỏ ngậm vnh", ni lng biết ơn su sắc người đ gip đỡ mnh.
    st

  9. #29
    Join Date
    Aug 2007
    Posts
    9,552
    Thanks
    16,646
    Thanked 6,976 Times in 2,374 Posts

    Default Re: Điển hay tch lạ



    NỢ NHƯ CHA CHỔM


    Nước Việt, năm Đinh Hợi (1527), Mạc Đăng Dung cướp ngi nh L ln lm vua. Vua L Chiu Tng bị họ Mạc bắt nhốt định giết chết.

    Trong ngục lạnh tại Đng H, nh vua nhờ người đn b bn cơm hng ngy được php mang cơm đến cho ăn. D mỗi ngy một gầy g ho hắt v bị giam cầm nhưng nh vua cũng cảm thấy lng mnh đỡ u buồn tẻ lạnh bn cạnh một người đn b c một t sắc đẹp về chiều, chăm nom, săn sc. Rồi cả hai lại nồng nhiệt yu nhau. Một hm, nng cho nh vua biết l nng đ c thai, đồng thời lại bo tin l họ Mạc định bức tử nh vua. Vua vẫn bnh thản trao cho nng một ngọc ấn m từ lu đ giấu kn trong đai o, đoạn buồn b dặn:

    - Nếu đứa con của chng ta sau ny l trai th đy l một chứng vật, khng ai chối ci được n l dng di đế vương. Cn nếu n l gi th nng hy liệng ngọc ấn giữa dng, đừng để cho một kẻ no lợi dụng!

    Chiu Tng bị giết chết. Người đn b bn cơm may mắn sinh được một trai đặt tn l Duy Ninh. Sợ tung tch bại lộ, nng bỏ nghề cũ, đem Duy Ninh trốn về thn qu, kiếm củi đổi gạo nui thn. Ninh lớn ln, vẻ người tuấn t khc thường. Ai cũng tấm tắc khen. Nhưng Ninh mắc phải ci tật ăn chơi ngng nghnh, nợ nần nhiều, mẹ con thiếu thốn vất vả. C lắm khi phải nhịn đi, uống nước l cầm hơi. Khng biết từ đu c tin đồn người no được Ninh mua mở hng cho th bn rất đắt. Người bn hng gặp Ninh th đổ nhau mời bảo mua cho kỳ được. Ninh bảo khng tiền v hẹn chừng no Ninh lm ăn kh giả sẽ trả, họ cũng đồng , do đ Ninh thiếu nợ cng nhiều.

    Khi Mạc cướp ngi nh L, cc bề ti nh L kẻ chạy theo tn triều, kẻ tuẫn tiết, kẻ nổi ln chống Mạc. Trong số những bực trung thần c ng Nguyễn Kim trốn sang Sầm Chu, nơi bin giới Việt Lo, nhờ quốc vương Lo gip đỡ để gy thanh thế chống Mạc. Muốn nắm được chnh nghĩa, Nguyễn Kim quyết định phải tm cho được một người dng di nh L nhưng đ lu ngy, v sự đn p thẳng tay của họ Mạc, dng L đu mất cả, Kim khng tm thấy một ai. Năm Qu Tỵ (1532), thế lực của Nguyễn Kim kh mạnh, m dng L vẫn chưa tm được, ng rất nng lng khi phục cơ đồ, mới nhờ một bốc sư suy đon việc. Bốc sư trịnh trọng tuyn bố:

    - Dng L no đ hết đu! Hiện nay Chiu Tng vẫn cn một hong tử cuối cng sống lang thang khắp xứ. Nếu c muốn tm, thật chẳng kh. Cứ thấy một thanh nin c tiếng tốt, đầu đội mũ sắt, mnh ngồi kiệu cối xay th hẳn l đng đ. Người ấy sẽ đem nh L v non sng trở về với phong thi cũ.

    Nguyễn Kim mừng lắm, hạ lịnh cho nha lại đi tm.

    Bấy giờ Nguyễn Kim đng binh ở bin giới Việt Lo để chống với Mạc Đăng Dung, cũng l lc Duy Ninh đương lang bạt ở đấy. Một hm, Ninh vừa trong một qun rượu đi ra bỗng gặp một trận mưa ro đổ xuống. Ninh khng d khng nn, nhn tm thấy một ci chảo bỏ khng, liền chụp ngay đội ln đầu che mưa. Tiếng no động của trận mưa lm con ch đương ngủ bn đường thức dậy. N lại thấy Ninh lạ kỳ qu nn sủa vang ln v đuổi theo cắn. Ninh đm hoảng, chạy bổ vo nh người, nhảy ngay ln một ci cối xay la ở hng ba m trnh.

    Qun sĩ của Nguyễn Kim vừa từ trn đường đi tập trận về, xa xa trng thấy dng Ninh th la lớn:

    - Vị hong tử m tướng cng ta tm kiếm, chắc l người đội chảo sắt v ngồi kiệu cối xay kia!

    Duy Ninh nghe được, tưởng l qun Mạc đuổi bắt mnh nn hoảng hốt, t chạy. Từ đấy, mẹ con Ninh thấp thỏm lo u, đem nhau sang đất Lo, tạm sống bằng nghề thợ nhuộm Tuy cuộc sống khng sung tc g, nhưng ở đy xa lạ, khng ai biết được tng tch nn mẹ con Ninh tự thấy đỡ khổ đi phần. Một hm, nhn bại trận, Nguyễn Kim rt binh sang Lo. ng rất ngạc nhin khi đi ngang qua một căn nh nhỏ, vch đất cột tre, trước cửa c dn một cu đối bằng chữ Hn:

    Thin hạ thanh hong giai ng thủ,
    Triều đnh chu tử tận ng mn (*)

    Đọc sơ qua, nghĩ tuy biểu lộ được chủ nhn lm nghề thợ nhuộm, nhưng suy ngẫm kỹ th bn trong cn hm sc một kh phch phi thường lm cho Nguyễn Kim ch . ng liền gh vo nh n cần gạn hỏi v ni thật nguyện vọng của mnh. Quả thật Nguyễn Kim khng lầm. Người m ng mơ ước từ lu bỗng nhin xuất hiện. Mẹ con Duy Ninh kể lại đoạn đời đau khổ vừa qua v trao ngọc ấn lm tin. Nguyễn Kim rước Duy Ninh về Thanh Ha, cử đại binh đnh Mạc. Duy Ninh được suy tn đế vị, tức l L Trang Tng.

    Tương truyền lc Duy Ninh được Nguyễn Kim xe gi rước về Thanh Ha, khi ngang qua lng cũ, chỗ mẹ con Duy Ninh lnh nạn, một số người bn chịu cho Ninh ngy xưa đổ lại đi tiền. Họ khng biết Duy Ninh lm ng g nhưng thấy được đi xe gi, qun lnh hộ vệ th chắc l Ninh đ thnh đạt, nn họ nhắc lại lời hứa của Ninh. C nhiều người khng phải l chủ nợ nhưng thừa nước đục thả cu, cũng đổ x lại yu cầu, đi hỏi. Người người tấp nập đầy đường. Nh vua khng biết ai v cũng khng biết lm sao m trả cho hết nn truyền miễn thuế một năm cho dn cả lng để trừ.

    "Nợ như cha Chổm" trở thnh một thnh ngữ chỉ những người thiếu nợ qu nhiều

    * Xanh vng thin hạ đều tay tớ
    Đỏ ta triều đnh tự cửa ta

    st
    http://motgocpho.com/forums/image.php?type=sigpic&userid=18&dateline=1188265964

  10. #30
    Join Date
    Nov 2007
    Posts
    4,811
    Thanks
    945
    Thanked 4,993 Times in 1,994 Posts

    Default Re: Điển hay tch lạ

    Cm ơn Nắng đ cho mọi người đọc 1 bi viết hay hay về 1 thnh ngữ của người Việt chng ta

    Nhưng Nắng cho chị hỏi ci ni ... ci thnh ngữ "nợ như cha chổm" ... chữ cha th chị hiểu, v sau ny Duy Ninh ln lm vua, nhưng cn chữ "chổm" từ đu ra? Chị đọc đi đọc lại m khng tm được ci l do tại sao l "cha chổm"?

    V nếu Nắng c phần dịch của 2 cu

    Thin hạ thanh hong giai ng thủ,
    Triều đnh chu tử tận ng mn (*)

    th cho chị xin lun ... tại chị khng hiểu

Page 3 of 5 FirstFirst 12345 LastLast

Posting Permissions

  • You may not post new threads
  • You may not post replies
  • You may not post attachments
  • You may not edit your posts
  •