Welcome to Một Gc Phố - Chc cc Bạn mọi chuyện vui vẻ & như ...
Results 1 to 4 of 4

Thread: Một cch để "nhớ" v viết ra (trn giấy hay trong đầu) những bảng luật bằng trắc của thơ Đường Luật .

  1. #1
    Join Date
    Aug 2007
    Posts
    5,299
    Thanks
    2,317
    Thanked 4,747 Times in 2,125 Posts

    Default Một cch để "nhớ" v viết ra (trn giấy hay trong đầu) những bảng luật bằng trắc của thơ Đường Luật .

    Một cch để "nhớ" v viết ra (trn giấy hay trong đầu) những bảng luật bằng trắc của thơ Đường Luật .


    Ch thch: Bi viết ny viết với giả định (assumption) l cc bạn đ hiểu rnh về "luật, nim, vần, đối, thanh .. etc ..." của thể thơ Đường luật. Nếu muốn tm hiểu thm th xin đọc thm bi viết của nh thơ Vĩnh Lim ở dưới đy:
    http://motgocpho.com/forums/showthre...9444#post39444

    Thng thường cc bạn mới tập lm thơ Đường thường nhận thấy "nhớ" v lm thơ cho đng luật bằng trắc (nim, luật, vần ...etc) của thơ Đường rất l lộn xộn v kh khăn. C lẽ đa số cc bạn mới tập lm thơ Đường thường dng 1 bảng "luật bằng trắc" viết sẵn để "kiểm luật lại" v hy vọng dần dần sẽ "nhập tm" với thời gian v thực tập . Cch ny th cũng được .... nhưng rất l "kh nhập tm" (theo kinh nghiệm c nhn của ti) .

    V trong đời sống thực tế, cn khối việc khc chng ta cần phải nhớ nữa. Cho nn, tm một "quy tắc" để chng ta "nhớ" một sự việc "quan trọng" cho c hệ thống v dễ dng l một điều cần thiết v rất tốt . Trong trường học, theo sự nghin cứu của cc chuyn gia, những học tr "giỏi" trong lớp, tr nhớ của họ thường trn trung bnh v nếu kiểm nghiệm lại th những học tr giỏi ny đều c thực tập "những" phương php "nhớ" rất hiệu quả v thch hợp ring cho họ (tự sng tạo hoặc học hỏi). Việc ny đ gip ch rất nhiều cho việc học tập của họ v những học sinh ny thường l những học sinh giỏi trong lớp học.

    Trở lại với thơ Đường Luật (thất ngn bt c) th việc nhớ để viết ra bảng bằng trắc cho 1 bi thơ Đường luật cũng chẳng c kh khăn chi hết. Dựa vo kinh nghiệm ring, ti chỉ cần nhớ:

    a) Luật v vần cho bi thơ (chữ thứ 2 v 7 của cu 1)
    b) Quy tắc: "Nhất tam ngũ bất luận; Nhị tứ lục phn minh" cho từng cu
    c) Vần cho những chữ cuối cu chẳn v ngược lại cho cu lẻ (trừ cu 1)
    d) Nim (1-8, 2-3, 4-5, 6-7)
    e) Đối (cu 3-4, cu 5-6) <= Cần cho 1 bi thơ Đường luật, nhưng khng cần thiết cho "cch nhớ" bảng luật bằng trắc ny.

    L c thể viết ra bảng bằng trắc (đng) ra giấy hay trong đầu liền .

    Nhn vo một bi thơ Đường th chng ta thấy c 8 cu, mỗi cu 7 chữ.

    Th dụ :

    1) Cho 1 bi thơ Đường luật bằng vần bằng th chng ta biết ngay chữ thứ 2 & thứ 7 của cu 1 v chữ thứ 7 của những cu CHẲN (2,4,6,8) phải l BẰNG (B). V chữ thứ 7 những cu LẺ (3,5,7) sẽ l TRẮC (T)

    2) Từ (1) & luật " nhị tứ lục phn minh" chng ta c thể viết ra ngay những chữ 'bằng trắc" cho cu 1

    a) Bắt đầu với những chữ thứ (2, 4, 6,7) cho cu 1 (ch : chữ thứ 2, 4, 6 trong 1 cu thơ sẽ lun phin thay đổi giữa B & T . Ni khc, nếu chữ thứ 2 l B, 4 sẽ l T, 6 sẽ l B)
    => Cu 1: 1B3T5BB

    b) Bước kế, thm vo những chữ "bất luận" (1, 3, 5) => chữ thứ 1 giống 2, 3 giống 4, v chữ thứ 5 . Xem thm 'ch thch' ở dưới .
    => Cu 1: xBxTxBB (x: chữ thứ 1, 3, 5, trong cu "bất luận" = bằng hay trắc cũng được)

    (Ch thch: cho chữ thứ 5 th để chữ thứ 6 & 7 để viết cho đng với "chnh luật" . Ni khc, khng sử dụng "bất luận" ở đy - nếu chữ thứ 6 & 7 cng thanh th chữ thứ 5 sẽ ngược lại với thứ 6&7 v nếu chữ thứ 6&7 khc thanh th chữ thứ 5 giống 6 - => Cu 1: bBtTtBB )

    3) Viết tiếp cu 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 (chỉ viết những chữ thứ 2, 4, 6, của cc cu ny trước). Dựa vo quy tắc "nim" (1-8, 2-3, 4-5, 6-7) => Ch : Những cặp nim th sẽ giống thanh v những cặp nim kề nhau th ngược thanh ( cho những chữ thứ 2, 4, 6)

    Cu 1: xBxTxBB
    Cu 2: xTxBxTv
    Cu 3: xTxBxTn
    Cu 4: xBxTxBv
    Cu 5: xBxTxBn
    Cu 6: xTxBxTv
    Cu 7: xTxBxTn
    Cu 8: xBxTxBv


    Ghi ch:
    x: bất luận => B hay T cũng được (hoặc xi lower case letter : b, t)
    v: vần của bi thơ => ở th dụ ny l luật B, vần B
    n: ngược vần => sẽ l T cho th dụ của bi ny


    4) Thay thế v & n cho th dụ trn th ...
    (Ch thch: Cho 1 bi thơ Đường luật bằng vần bằng th chng ta biết ngay chữ thứ 2 & thứ 7 của cu 1 v chữ thứ 7 của những cu CHẲN (2,4,6,8) phải l BẰNG (B). V chữ thứ 7 những cu LẺ (3,5,7) sẽ l TRẮC (T) )

    Cu 1: xBxTxBB
    Cu 2: xTxBxTB
    Cu 3: xTxBxTT
    Cu 4: xBxTxBB
    Cu 5: xBxTxBT
    Cu 6: xTxBxTB
    Cu 7: xTxBxTT
    Cu 8: xBxTxBB


    Tới đy đ tạm đủ để xi cho "kiểm luật" của 1 bi thơ chng ta đ lm ... v nếu muốn bảng BT "hon hảo" theo "chnh luật" th đi thm bước nữa .

    5) Thay b, t cho x
    (Ch thch: chữ thứ 1 giống 2, 3 giống 4, v cho chữ thứ 5 th để chữ thứ 6 & 7 để viết cho đng với "chnh luật" . Ni khc, khng sử dụng quy tắc "bất luận" ở đy - nếu chữ thứ 6 & 7 cng thanh th chữ thứ 5 sẽ ngược lại với thứ 6&7 v nếu chữ 6&7 khc thanh th chữ thứ 5 giống 6 - )

    Cu 1: bBtTtBB
    Cu 2: tTbBtTB
    Cu 3: tTbBbTT
    Cu 4: tBtTtBB
    Cu 5: bBtTbBT
    Cu 6: tTbBtTB
    Cu 7: bTtBbTT
    Cu 8: bBtTtBB



    Voila, chng ta đ c 1 bảng luật Bằng Trắc hon hảo cho 1 bi thơ Đường luật bằng vần bằng để sử dụng. V với thực tập, cc "bảng luật BT" của thể thơ Đường luật sẽ "nằm vĩnh viễn trong đầu" chng ta. Cần xi l "khơi dậy" v chng ta sẽ c ngay "tấm gương soi" (soft copy) trong đầu sẵn sng để dng => khỏi cần bảng 'kiểm luật" BT (hard copy) để trước mặt nữa.

    Nếu c hứng th, th cc bạn "thử" cch nhớ ny xem sao? (tự viết bảng luật Bằng Trắc cho 1 bi thơ Đường Luật Trắc Vần Bằng để thực tập v nhn tiện kiểm chứng "cch nhớ" ny lun.)

    Hy vọng, bi viết sẽ gip cc bạn đang học lm thơ Đường v đang vật lộn với bảng luật BT của thơ ĐL cht t .

    TTL (March, 2008)
    http://img.photobucket.com/albums/v727/ttl/avatar/TTL3c.jpg

  2. #2
    Join Date
    Aug 2007
    Posts
    5,299
    Thanks
    2,317
    Thanked 4,747 Times in 2,125 Posts

    Default Re: Một cch để "nhớ" v viết ra (trn giấy hay trong đầu) những bảng luật bằng trắc của thơ Đường Luật .

    Tm Tắt v Kiểm Chứng Cch Nhớ Ở Trn .


    p dụng cho 1 bi thơ Đường, Luật Trắc Vần Bằng (thất ngn bt c)

    Bước 1: Viết cu 1
    - Luật Trắc => chữ thứ 2 trong cu 1 phải l Trắc .
    - Vần Bằng => Chữ thứ 7 trong cu 1 phải l Bằng
    - Sử dụng quy tắc "nhất tam ngũ bất luận" (chữ 1,3,5 l Bằng hay Trắc cũng được) => tạm gọi chung l x)

    => Cu 1: xTxBxTB

    Bước 2: Viết tiếp cc cu 2,3,4,5,6,7, 8, sử dụng cch nhớ ở trn (ie .. nim)

    Cu 1: xTxBxTB
    Cu 2: xBxTxBv
    Cu 3: xBxTxBn
    Cu 4: xTxBxTv
    Cu 5: xTxBxTn
    Cu 6: xBxTxBv
    Cu 7: xBxTxBn
    Cu 8: xTxBxTv


    Ch thch:
    - x = bằng hay trắc cũng được; v = vần; n= ngược vần
    - Bảng luật bằng trắc ở trn đ đủ dng để 'kiểm" một bi thơ đường (LTVB) p dụng quy tắc "nhất tam ngũ bất luận nhị tứ lục phn minh".

    Bước 3: Nếu bạn no thch viết & giữ bi thơ theo "chnh luật" (khng sử dụng 'nhất tam ngũ bất luận') th lm thm bước 3:
    Thay thế x, v, n bằng cc thanh bằng trắc theo quy định "chnh luật" (tốt v recommended cho người mới học) của một bi thơ Đường như ở dưới .

    Cu 1: tTbBtTB
    Cu 2: bBtTtBB
    Cu 3: bBtTbBT
    Cu 4: tTbBtTB
    Cu 5: tTbBbTT
    Cu 6: bBtTtBB
    Cu 7: bBtTbBT
    Cu 8: tTbBtTB


    Như ở trn, chng ta đ c bảng BT của bi thơ Đường Luật Trắc Vần Bằng "hon hảo" để sử dụng v khỏi cần mở sch ra. Rất đơn giản, dễ nhớ ... v tiện lợi. V N Đ Ở TRONG ĐẦU CHNG TA nn bất cứ lc no chng ta muốn xi cũng c sẵn !!!

    TTL (Mar, 2008)

    Ch thch: Cn một thể thơ Đường Luật khc gọi l Tứ Tuyệt (bốn cu, bảy chữ). V luật bằng trắc của thể thơ Tứ Tuyệt cũng tương tự như cho 1 bi thơ Đường luật thất ngn bt c. Nếu bạn để th sẽ thấy 1 bi thơ Đường TBBC l một kết hợp của 2 bi thơ Tứ Tuyệt (cng luật khc vần). V vậy, nếu bạn đ thuần thạo bảng luật BT của thể thơ Đường Thất ngn bt c th bảng luật Bằng Trắc của thể thơ Tứ Tuyệt đ nằm trong tay (khả năng đ c) của bạn.
    http://img.photobucket.com/albums/v727/ttl/avatar/TTL3c.jpg

  3. #3
    Join Date
    Apr 2008
    Location
    Sydney , Australia
    Posts
    532
    Thanks
    99
    Thanked 29 Times in 23 Posts

    Default Re: Một cch để "nhớ" v viết ra (trn giấy hay trong đầu) những bảng luật bằng trắc của thơ Đường Luật .

    Đường Luật lm sao để m nhớ....???

    Luật Bằng vần Bằng :
    "Luật bằng" l nhớ từ 1 của cu 1 bắt đầu l "bằng Bằng"
    (tương tự : "Luật Trắc" l nhớ từ 1 của cu 1 bắt đầu l " trắc Trắc" )
    "Vần Bằng" l từ 7 cuối của cu 1 l Vần Bằng

    cu 1 : bằng Bằng trắc Trắc
    cu 2 : trắc Trắc bằng Bằng
    cu 3 : trắc Trắc bằng Bằng
    cu 4 : bằng Bằng trắc Trắc

    Học 4 từ của 4 cu đầu l đủ rồi...từ đ suy ra dạng 2 bi đường luật
    cu 5-8 tương tự cu 1-4 , rp vo :

    cu 1 : bằng Bằng trắc Trắc
    cu 2 : trắc Trắc bằng Bằng
    cu 3 : trắc Trắc bằng Bằng
    cu 4 : bằng Bằng trắc Trắc

    cu 5 : bằng Bằng trắc Trắc
    cu 6 : trắc Trắc bằng Bằng
    cu 7 : trắc Trắc bằng Bằng
    cu 8 : bằng Bằng trắc Trắc

    3 từ cuối 5,6,7 lin hệ với 3 từ đầu 1,2,3 trong cu



    ************* " Đường Luật Bằng " học mnh ( nhớ mau )

    .............1......2.....3.................3.....2.....1

    cu 1 : bằng Bằng trắc Trắc <= Trắc Bằng Bằng---------------Dĩ nhin 321 bởi từ 7 cuối của cu 1 phải l "Vần Bằng"
    .............1......2.....3.................1.....2.....3
    cu 2 : trắc Trắc bằng Bằng => Trắc Trắc Bằng
    .............1......2.....3.................3.....2.....1
    cu 3 : trắc Trắc bằng Bằng <= Bằng Trắc Trắc
    cu 4 : ( = cu 1 )
    .............1......2.....3.................1.....2.....3
    cu 5 : bằng Bằng trắc Trắc => Bằng Bằng Trắc
    cu 6 : ( = cu 2 )
    cu 7 : ( = cu 3 )
    cu 8 : ( = cu 1 )



    *********Chuyển từ Đường luật Bằng sang Đường luật Trắc

    cu 1 <-> cu 2 đổi chỗ
    cu 3 <-> cu 5 đổi chỗ

    .............1......2.....3.................1.....2.....3
    cu 1 : trắc Trắc bằng Bằng => Trắc Trắc Bằng
    .............1......2.....3.................3.....2.....1
    cu 2: bằng Bằng trắc Trắc <= Trắc Bằng Bằng
    .............1......2.....3.................1.....2.....3
    cu 3 : bằng Bằng trắc Trắc => Bằng Bằng Trắc
    cu 4 : ( = cu 1 )
    .............1......2.....3.................3.....2.....1
    cu 5 : trắc Trắc bằng Bằng <= Bằng Trắc Trắc
    cu 6 : ( = cu 2 )
    cu 7 : ( = cu 3 )
    cu 8 : ( = cu 1 )


    Last edited by tranthaptinh; 09-17-2009 at 05:59 PM.

  4. #4
    Join Date
    Apr 2008
    Location
    Sydney , Australia
    Posts
    532
    Thanks
    99
    Thanked 29 Times in 23 Posts

    Default Re: Một cch để "nhớ" v viết ra (trn giấy hay trong đầu) những bảng luật bằng trắc của thơ Đường Luật .

    Luật Trắc Vần Bằng :

    Bt Thần Khai

    Ngọn Bt Thần Khai Phước Lộc Nh
    Sng Như Gươm Bu Lạnh Như Ma
    Mực La Kh Vị V Hồn Chữ
    Văn Bt Ho Quang Ở Miệng Ta
    Giấy Trắng Tinh Khi Tun Huyết Mạch
    Lời Vng Nguyn Vẹn Trổ Ti Hoa
    Ấm Hơn Tiếng Nhạc Reo Trong
    Thơ Đợi Xun Về Pht Tiết Ra .

    Hn Mặc Tử


    Nhận định về thể thơ tm chữ

    Lin tiếp theo nhau trắc đến bnh
    Ba , năm rồi tm : số phn minh
    Hoặc ba đến su rồi sang tm
    Thi mạch lun lưu tự mnh
    Cu trắc : trắc , bnh rồi đến trắc
    Cu bnh : bnh, trắc lại sang bnh
    Chữ ba đang trắc thay bnh được
    Nhạc luật từ đy đ chứng minh .

    Lam - Giang


    ( khng hiểu th đọc nữa ...rồi sẽ hiểu )
    ( lm được thơ tm chữ )

    Luật Bằng Vần Bằng

    Tn Dốc Tổ - ( khng nhớ tn tc giả)

    Ta con ng Thnh, chu ng Ngh
    Ni chuyện trn Trời dưới Đất nghe
    Sức khỏe Hạng Vương cho một bng
    Cờ cao Đế Thch chấp đi Xe
    Nhẩy tm xuống bể m tầu lại
    Chạy tt ln non bắt Cọp về
    Bửa trước vo chơi trong nội phủ
    Ba nghn Cng Cha ko ra ve ! (*)

    (*) chữ "ve" tiếng Bắc c nghĩa l tn tỉnh , ve vn ,
    ve gi c nghĩa l o mo ...


    Học Vui

Tags for this Thread

Posting Permissions

  • You may not post new threads
  • You may not post replies
  • You may not post attachments
  • You may not edit your posts
  •