Hy Chy Ln Ngọn Lửa Kht Vọng Tự Do
L Diễn Đức
Thn tặng bạn hữu tham dự cuộc gặp mặt DCV, California 2007

Ti xa Vc-s-vi (Warsaw) đ gần hai thng. Mảnh đất m hơn ba mươi năm qua ti gắn b mật thiết với những k ức su nặng về mối tnh đầu, về những ngy thng si nổi của đời sinh vin cng những thăng trầm trong kiếp mưu sinh...

V với tất cả.

Buồn, vui, cay đắng, thnh đạt v thất bại.

Những ưu tư khắc nghiệt nhất của đời phiu bạt, tha phương cầu thực trong hỗn mang, x bồ giữa một cộng đồng rời rạc, đầy chia rẽ, đố kỵ.

Tr thức mũ ni che tai, ngậm miệng ăn tiền. Thường dn chăm chắm lo toan cng việc hng ngy đầy cực nhọc, kh khăn v đổ mồ hi dnh dụm tiền trang trải nợ nần cho chuyến bỏ nước ra đi, vượt rừng, lội suối qua Ba Lan. Đa số thờ ơ với những biến động đang xảy ra trn đất sở tại v cả ở Việt Nam, xuất pht từ thức bng quan chnh trị v yếu km ngoại ngữ. Họ cũng khng cần nhận thức rằng, chnh 18 năm từ bỏ chế độ cộng sản, đất nước Ba Lan dn chủ đ mang đến biết bao cơ hội lm giu cho người Việt. Văn ho sợ hi v n lệ vẫn bao trm ln tm thức. Kiếm tiền bằng mọi cch, lm ăn đứng đắn c, m mnh mung phi php cũng rộn rng quanh năm suốt thng. Với nước cưu mang mnh th mưu tnh sao để hạn chế chi ph nhiều nhất cho cc nghĩa vụ của cng dn: khai man trốn thuế, tuyển dụng người lậu, v.v Với to đại sứ Việt Nam trong lng khinh bạc nhưng ngoi mặt th xu nịnh, luồn lch, hối lộ để lm giấy tờ, mong được an thn khi về nước hoặc mc nối lm ăn. Nạn vợ chồng giả, con giả trở thnh phổ biến

Trong bi thơ Chợ đời ti viết về cộng đồng người Việt ny trong bối cảnh tc loạn, chạy nợ, tho hng do cuộc khủng hoảng ti chnh chu năm 1997 v Nga năm 1998, c đoạn:

V chợ đời vẫn tấp nập ngược xui
Những kẻ giả nghĩa, giả tnh vẫn nhởn nhơ chảnh choẹ
Bội tn trở thnh thng lệ
Dối lừa như chuyện đương nhin
Mọi gi trị đều được đếm bằng tiền
Thiện, c mập mờ trong cuộc chơi với quỷ!

Ti cứ quẩn quanh trong niềm suy nghĩ
C phải v tất cả bởi mưu sinh
C phải chăng ta đnh mất chnh mnh
C phải nơi đy l miền Đất Hứa
C phải qu hương ta chẳng cn g nữa
M nhn tm bị huỷ hoại thế ny?

Đất lnh ơi, ta biết đậu đu đy?
(Chợ đời - Warsaw, Ba Lan, 1998-1999)

Lần gặp mặt Đn Chim Việt tại New Jersey năm 2005, một thn hữu nhấn mạnh tnh tch cực trong phong tro tranh đấu dn chủ của những người phản tỉnh như cố trung tướng Trần Độ, cụ Hong Minh Chnh, cựu đại t Bi Tn, nh văn Vũ Thư Hin, Dương Thu Hương, vn vn v ti. Như một ci l xo, ti bật đứng dậy cải chnh rằng, ti khng thuộc những người m người Việt hải ngoại gọi l phản tỉnh, bởi v ti chưa bao giờ đứng trong hng ngũ cộng sản Việt Nam. Từ 17 tuổi, khi sang Ba Lan du học ti đ nhận ra ngay những phi l, bất cng v tn nhẫn của chế độ cộng sản H Nội.

Giờ đy, t người tin rằng, chế độ H Nội lc bấy giờ đ ch đạp hết sức ngu xuẩn ln những quyền tối thiểu nhất của con người ra sao. Ngay tại một nước chu u m cấm mặc quần jeans, cấm nhảy đầm, cấm xem phim tư bản, cấm đi chơi một mnh v về k tc x sau 10 giờ đm, cấm được đến thăm người bản xứ tại nh ring, cấm yu V để bảo vệ tnh yu chn chnh với một nữ sinh vin Ba Lan, ti đ bất chấp hiểm nguy, thậm ch dng passport giả để trốn đi Belgrad (Yugoslavia cũ), Ystad (Sweden) tm tự do, nhưng khng thnh. An ninh cộng sản Ba Lan đ bắt ti nộp cho to đại sứ Việt Nam v ti bị p tải về nước, lnh n t 2 năm với tội danh trốn ở lại nước ngoi. Vậy lm sao ni ti phản tỉnh? Ti đ u m bao giờ đu m phải tỉnh? Ti đ tỉnh to từ rất lu để nhn r bản chất vong bản, v nhn đạo của cộng sản, trước cả ln sng vượt biển của những người tỵ nạn cộng sản sau 30/04/1975.

Trong cuộc hnh trnh đơn độc, khng tiền dnh ti của một g sinh vin, hnh l mang theo l tri tim kht khao hạnh phc v tự do. Ti viết:

Từ trn cao, Bozena em ơi,
Hy cng anh nhn xuống địa cầu,
Thế giới dọc ngang những đường chia xẻ,
Bin giới chẳng ring l những ngọn ni, dng sng hay hng cọc bnh thường,
Bởi chnh nơi đy,
Chn l, tnh yu khng c pht giy no khỏi bị đoạ đầy cắn x!

Ci xấu xa, chua cht của cuộc đời dạy anh bi học yu em,
Gip anh trả lời thế no l tnh yu v cuộc sống,
Qun gng sắt v nh t lấy em lm hy vọng,
Xy nn cuộc đời
(Wroclaw, Ba Lan 1973)

C lc ti muốn go tht:

Anh muốn gạt hết my m, xua tan ma đng,
Đ tung mọi hng ro bin giới,
Cho những lứa đi, những kiếp đời ngắn ngủi,
Sum họp cng nhau trong một gia đnh.

Mất mt, lỗi lầm, cuộc sống lnh đnh,
Định nghĩa ring cho anh hai từ ly biệt,
i, c phải đinh trn mnh Cha xưa nay l xiềng xch,
Tri cả những linh hồn khao kht tự do?
(Irkusk, Nga, 1973)

Trong ci khng kh tĩnh lặng, thot tục của ni rừng, từ Seattle của tiểu bang mun thuở mu xanh (Evergreen State - tiểu bang Washington) khng hon ton ngẫu nhin m ti muốn viết cht g đ về những người Việt sinh sống tại Ba Lan. Ti đ chọn Seattle để nghỉ ngơi thư dn trong những ngy giang hồ trn đất Mỹ, sau những căng thẳng trước bao trắc ẩn v bội bạc của đời, trước khi tới California để tham dự gặp mặt Đn Chim Việt 2007, để rồi lại nhập vo sự ồn o, vui nhộn với b bạn mun phương.


Tc giả L Diễn Đức (Seattle, 09/2007).
Nguồn: DCVOnline

Seattle l thủ phủ của nhiều tập đon lớn của Hoa Kỳ, trong đ c hai khổng lồ vo bậc nhất thế giới: Boeing v Microsoft. Bn tay đng gp cho kỹ nghệ tin học v hng khng của người Việt tỵ nạn cộng sản rất đng tự ho. Trong hai tập đon ny c hng ngn người Việt lm việc, từ cng nhn đến cc nh nghin cứu, kỹ sư kỹ thuật, thiết kế, c người l sếp lớn một giy chuyền sản xuất.

Nơi đy c rất nhiều tỷ ph v triệu ph danh tiếng nhất của Hoa Kỳ, những người lm thay đổi cả đời sống nhn loại, như Bill Gates hay Craig McCaw, nh sng chế ra điện thoại cầm tay di động. Họ chọn cuộc sống an bnh, thanh thản, gần gũi với thin nhin, tm niềm vui với điền vin, mung vật sau ngy lm việc. Bạn c thể gặp họ đứng xếp hng ở Movie Theather (rạp chiếu bng), tại một nh hng no đ dnh cho mọi hạng người hay trong tiệm Starbucks Coffee với bộ đồ chạy thể thao (jogging) giản dị.

Ni tới họ, ti chợt nhớ lại hnh ảnh vnh vo, coi thin hạ như cỏ rc của những tay trọc ph, tư bản đỏ thời đại Hồ Ch Minh. Lương Quốc Dũng ăn ngủ với gi vị thnh nin, Nguyễn Việt Tiến say gi chn di, Bi Tiến Dũng với hng triệu đ la bỏ vo c độ, Minh ma kiếm mặc quần x lỏn nghnh ngang tr chuyện qua điện thoại cầm tay giữa đồn cng an Rồi những anh chng người Việt ngọng ngịu, ni tiếng Ba Lan bằng tay, dương dương tự đắc trn Mercedes, BMW lng cong. Rất c thể cc hng ny sẽ cảm thấy bị xc phạm khi biết chủ nhn của những chiếc xe do mnh sản xuất l ai

Buổi sng. Lất phất mưa bụi. Trời lnh lạnh. Ngy cuối tuần, lẽ ra sau khi điểm qua bo ch trn mạng v xem bi vở ln lịch cho ngy mai của DCVOnline, ti sẽ nghe nhạc, xem TV chờ người bạn đi lm về l ra vườn, cắm đuốc, nổi lửa đốt l, thưởng thức những đặc sản biển nổi tiếng của vng ny v Alaska: Abalone (Bo ngư), Geoduck (ngu vi voi), King Crab...

Bi phng sự của Việt Hồng đưa tin thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng thăm Ba Lan gy cho ti ấn tượng mạnh. Ti đọc nhanh rồi truy cập cc trang web của bo ch Ba Lan để xem hư thực v phản ứng của dư luận.

Trong bi, Việt Hồng đề cập tới kh khăn trong cc hoạt động bo ch, chnh trị-x hội của những người Việt c chnh kiến đối lập với chế độ cộng sản tại vng lnh thổ được gọi l sn sau của H Nội. Khc với người Việt hải ngoại, tập hợp nhỏ b chng ti tại Ba Lan đ phải thắng trước hết bản thn mnh v vượt qua nỗi sợ bị m ảnh từ hng chục năm v bị rng tri trong mi trường gần như bất hợp tc của một cộng đồng đầy yếm thế, sống chết mặc bay, tiền thầy bỏ ti. Chng ti đ c những kỷ niệm v cng đẹp đẽ của buổi ban đầu lm bo. C đm, sau khi layout xong, mọi người h hục hp m ăn liền rồi lọ mọ về nh dưới trời mưa tầm t. C thời gian chỉ cn ti v Thanh Sơn cặm cụi ra bo trong suốt nhiều thng. Nhớ những buổi tuyết rơi lạnh lẽo chng ti chia nhau đi bn bo ngoi chợ trời. Những bữa nhậu gp gạo nấu chung, ca ht đến khản cổ. Nhưng khng thiếu những giy pht c đơn khi bạn đồng hnh bỏ cuộc hoặc trốn trnh, đn đẩy cng việc

Nếu ni đến bo ch Việt ngữ độc lập ở hải ngoại, ti được biết từ cc bạn đồng nghiệp, ngoi cc cơ quan truyền thng quốc tế như BBC (Anh Quốc), VOA (Hoa Kỳ), RFI (Php), SBS (Australia), RFA (Hoa Kỳ)... th bo Đn Chim Việt v Talawas được H Nội dnh cho những quan tm đặc biệt. Cc bo Nhn Dn, Cng An Nhn Dn, Lao Động khng dưới một lần nu đch danh tn tuổi cc thnh vin của Đn Chim Việt, gọi họ l những tn phản động, th địch của chế độ. Lnh sự Việt Nam tại Ba Lan c lần khi người trong chng ti ln xin visa đ vui vẻ cha ra danh sch những người bị cấm về nước: Cao Ngọc Quỳnh, Nguyễn Thanh Sơn, L Diễn Đức, Mạc Việt Hồng, Ng Văn Tưởng, Trần Ngọc Thnh v một thn hữu/tc giả của Đn Chim Việt, Đinh Trung Nghệ.

Nhiều người cho rằng, H Nội ưu i với Đn Chim Việt l v những thnh vin sng lập l những người đ từng sống v trưởng thnh trong chế độ. Họ hiểu biết rất r về chế độ ny. Hơn thế, họ c quan hệ v lin lạc thường xuyn với bạn b, thậm ch người thn trong gia đnh đang nắm giữ khng t cc chức vụ quan trọng trong bộ my nh nước ở nhiều ban ngnh khc nhau. Do đ tiếng ni của họ c hiệu quả rất tch cực v mang tnh thuyết phục cao trong hiệu ứng giy chuyền chuyển tải thng tin đến người trong nước.

Quay lại bi phng sự. Ngy 14/09/2007, cc đi truyền hnh, radio, hng thng tấn Ba Lan PAP, nhiều nhật bo v cc Portal của Ba Lan nhất loạt đưa tin v bnh luận sự việc c Tn Vn Anh, phng vin của RFA bị mời ra khỏi phng họp bo về chuyến thăm Ba Lan của thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng. Trong cc nước cựu cộng sản, c thể tự ho rằng, chỉ Ba Lan l nơi m những người Việt hoạt động đối lập được bo ch, truyền thng v cc cơ quan nh nước, x hội ủng hộ mạnh mẽ v hiệu quả nhất.

Để bạn đọc hiểu danh từ ring Belweder m cc bo sử dụng xung quanh sự kiện ny, người viết xin ni sơ lược về n.

Belweder l lu đi c từ thế kỷ XVII nằm ở gần trung tm Warsaw, trong cng vin nổi tiếng Park Lazienkowski. Cng vin ny c tượng đi F. Chopin, vo ma h, cc bạn c thể ngồi trn ghế ngoi trời giữa một rừng hoa hồng để thưởng thức miễn ph những giai điệu trữ tnh ni về tnh yu v nỗi nhớ tổ quốc của nhạc sĩ thin ti, niềm tự ho của dn tộc Ba Lan. Khi ng chết, tri tim của ng được đưa trở về từ Php v hiện đang được đặt trong một nh thờ tại Warsaw.

Trước ngy ln đường đi Thụy Điển, cuối Thu 1973, ti đ lang thang tại cng vin ny:

Lazienki một buổi chiều
Rừng cy rộn tiếng chim ku gọi đn.
C ai mong cảnh đng tn,
Để rơi mun cnh l vng ma thu,
Để tnh thm một tiễn đưa,
Để đời thm một nắng mưa gii dầu?


Vết giy in mi mai sau
Cho nguyn vẹn nỗi tủi sầu chia ly?
Ngy mai xa Vc-x-vi
Ngẩn ngơ ta biết lấy g mang theo?
Than i, mộng đẹp cao siu
Tan đi trong nắng my chiều Ba Lan?

Lu đi Belweder l Dinh tổng thống Ba Lan từ năm 1926 đến 1994. Thời kỳ chiến tranh thế giới II, l dinh thự của Ton quyền Đức quốc x (1939-1945). Từ năm 1994, sau khi Dinh tổng thống chuyển qua lu đi khc, Belweder trở thnh nơi tiếp cc vị khch của chnh phủ. Belweder được người Ba Lan đặt tn cho nh hng, khch sạn, cc sản phẩm văn ho v Vodka Belweder l thương hiệu danh tiếng tại nhiều nước, trong đ c Hoa Kỳ. Sng ngy 14/09/2007, Thủ tướng Ba Lan đ tiếp Nguyễn Tấn Dũng tại Belweder.

Nhật bo "Dziennik" chạy tt "Cộng sản xua đuổi nữ nh bo ra khỏi Belweder" v dẫn lời của thủ tướng Ba Lan J. Kaczynski: Lần đầu tin ti nghe về một sự việc như thế ny từ khi lm thủ tướng. Chng ti khng bao giờ p dụng những hnh vi như vậy v ti sẽ phải lm sng tỏ chuyện ny.

Trang web của đi truyền hnh tin tức TVN24 th chạy lời tựa giống như tuần bo Respekt tại Czech trong năm 2003, "Mng vuốt của H Nội vươn tới Belweder" v ni Nguyễn Tấn Dũng trong những năm 80 đ từng l sếp của đơn vị đn p những người Việt - Boat People - ra đi tm tự do v số tử vong trn biển khoảng nửa triệu người.

Nhật bo "Gazeta Wyborcza đưa tin của hng thng tấn Ba Lan PAP rằng, chnh an ninh của Việt Nam yu cầu pha Ba Lan đuổi Tn Vn Anh ra khỏi phng họp v dẫn lời của dn biểu Ba Lan J. Onyszkiewicz tại Nghị viện chu u: Vấn đề nhn quyền của Việt Nam vẫn tiếp tục hiện hữu. Ba Lan phải nhắc nhở Lin hiệp chu u - ton thể - gy sức p với Việt Nam trong vấn đề tn trọng quyền cng dn.

Sự việc trn đy lm ti nhớ lại kỷ niệm cch đy 4 năm.

Thng 4/2003, sau khi tham dự Đại hội Truyền thng Hải ngoại Lần thứ I tại California, những người pht hnh bo Đn Chim Việt tại Praha bị mng vuốt di của H Nội đnh ph. Thế l Đn Chim Việt nổi tiếng, v hầu hết cc cơ quan truyền thng Việt ngữ quốc tế v hải ngoại đồng loạt ln tiếng ủng hộ. Truyền thng của Ba Lan v CH Czech cũng xắn tay o vo cuộc, thậm ch gọi điện chất vấn to đại sứ Việt Nam tại Praha v gửi thư ln tổng thống Havel đề nghị bảo vệ quyền tự do ngn luận. Cng lc, những người pht hnh Đn Chim Việt tại Nga cũng bị đe doạ v phải ngưng hoạt động v mức độ nguy hiểm rất cao tại một quốc gia đầy rẫy bn tay đen mafia của cả người Nga lẫn người Việt.

Tưởng Đn Chim Việt gy cnh, ai ngờ nhờ yếu tố nu trn m mạnh hơn nhiều với sự tnh nguyện tham gia Ban bin tập của đng đảo anh chị em từ Hoa Kỳ, Đức, Nga, Australia, Canada, Php Do khả năng ti chnh hạn hẹp, chi ph qu cao trong việc phn phối đi 14 nước, bo giấy Đn Chim Việt đnh bản vo thng 7/2005. Đn Chim Việt chuyển hướng thnh một nhật bo điển tử ton cầu, tạo nn một diễn đn dn chủ cho nhiều khuynh hướng, ngy cng đng đảo bạn đọc. Số người đọc Đn Chim Việt trong nước đứng thứ nh, sau Hoa Kỳ.

D by giờ Đn Chim Việt khng cn l một tờ bo của ring những anh chị em Ba Lan, nhưng c lẽ v tnh đặc th của n xuất pht từ mảnh đất ra đời, nn những thnh vin của Đn Chim Việt tại Ba Lan lun được những người Việt tỵ nạn cộng sản ở nhiều quốc gia dnh cho tnh cảm thn tnh v cởi mở hiếm c.

Khng thể kể hết những người bạn hải ngoại giờ đy đ trở thnh bạn hữu hay đồng nghiệp gần gũi, thn thiết của Đn Chim Việt. C được tnh cảm chn thực đến mức dễ di v sự cư xử chu đo hết lng của anh em ở hải ngoại, ti cho rằng chnh v chng ti được phong l những sứ giả người Việt hiếm hoi đến từ đất nước đầu tin lật đổ cộng sản v c cng một trăn trở về qu hương, đất nước v kht vọng dn chủ cho Việt Nam.

Điều ny cũng được khẳng định hơn trong chuyến đi Hoa Kỳ lần ny. Ti c thm những người bạn mới, những niềm vui mới v chắc chắn sẽ được bổ sung sau cuộc gặp gỡ tại Nam Cali vo cuối thng 9. Ti khng dm thng bo hết cho những người quen ở Cali ngy giờ c mặt. Đinh Quang Anh Thi hứa bận đến đu cũng sắp xếp cng việc v xin php b x để tr l với ti một trận thu đm. Anh Thin Đức sẵn sng lm ti xế cho ti suốt những ngy ở Cali. Anh Caubay th đ nui g v sẽ đn ti về San Diego để vặt lng lm đồ nhậu. Cả hai anh Thin Đức v Caubay ti chưa hề gặp mặt lần no!

Ti nhớ mi cử chỉ thn i, trn trọng của anh Huỳnh Nghị, chủ nhiệm tờ bo Anh ngữ tầm cỡ Asian American Press tại Minneapolis, thủ phủ tiểu bang Vạn Hồ Minnesota (Thousand Lakes State). Ti kh c thể qun buổi dạo chơi, ăn tiệc trn thuyền, nghe tiếng sng hồ vỗ nhẹ, ngắm hong hn tuyệt đẹp, do anh Phan Yến, gim đốc Uỷ Ban X hội Minnesota mời. Cng với cc anh em khc của Vietnam Center: anh Vi, anh Bch v anh Phan Thanh Tm, chủ nhiệm VietMinnesota Radio (trong hệ thống KFAI), chng ti nhm nhi bia, rượu vang, tr chuyện như những người bạn đ thn thiết lu ngy. Anh Phan Yến, chủ nh ni với ti rằng, t khi anh mời khch đến nh chiu đi như vầy, ti l vị khch qu v từ Ba Lan đến

Tất nhin, bn cạnh những con người bằng da, bằng thịt, để lại biết bao kỷ niệm su sắc ấm p tnh người, th trn diễn đn DCVOnline, chng ti bị khng t người nghi kỵ, chụp cho ci mũ cộng sản. Chng ti chỉ biết cười. Đấy l quyền của họ. Chng ti tin ở chnh mnh. Ch sủa mặc ch, đường ta ta cứ đi. C g đảm bảo những nhn vật ảo ấy trn diễn đn l những người chống Cộng m khng phải l cng an văn ho, cố tnh ph hoại v chia rẽ?

Thng 7 vừa qua, tại London, Phạm Khim của BBC Việt ngữ lm ti đứng như trời trồng khi hỏi: Đn Chim Việt cc anh bị bo Người Việt mua đứt rồi ?. Ci thng tin thiếu lương thiện ny lại do một người c trch nhiệm của Người Việt ni ra! t ai biết rằng, quan hệ mặn m giữa Người Việt v Đn Chim Việt đ mờ nhạt dần sau vụ Đn Chim Việt nhắc nhở Người Việt vi phạm bản quyền khi đăng bi của tc giả Minh Tm (H Nội) viết ring cho Đn Chim Việt (thời gian c đại hội Đảng lần thứ X). Chuyện khng c g đng to tt, ầm ĩ. Điều đng ni l H.N., tổng thư k của một tờ bo thương mại chuyn nghiệp, thay v xin lỗi do sơ suất th lại phản ứng hết sức phch lối, cao ngạo. Anh ta cho rằng, lẽ ra Đn Chim Việt phải biết ơn Người Việt khi đăng bi gip! Thật kỳ lạ, muốn gip người sao qun ghi v nguồn xuất xứ!

Thế mới biết, xy dựng một tờ bo với chủ trương độc lập v khng để c nhn, tổ chức chnh trị no - Quốc hay Cộng - thao tng, u cũng l lm du trăm họ, ma ch cưới trch, trnh sao được người yu, kẻ ght v ghanh tỵ!

Chng ti kẹt giữa hai ln đạn. Doanh nghiệp người Việt ở Ba Lan đ đnh, nhưng cc doanh nghiệp ở Hoa Kỳ cũng khng khc bao nhiu khi chng ti vận động quảng co để lấy nguồn chi ph, tồn tại. Họ đều sợ chnh quyền cộng sản gy kh, sợ bị hệ luỵ trong việc đi về Việt Nam v nhất l ảnh hưởng đến những chuyện lm ăn trong nước. Buồn muốn khc! Một tờ bo c số lượng bạn đọc nhiều như Đn Chim Việt m chỉ lo xo vi quảng co. Thế thi nhn tnh cay đắng lm sao!

Rồi Đn Chim Việt sẽ được lương tm trong sng của mọi người mổ xẻ, t nhất cho đến giai đoạn ny, khi Đn Chim Việt vẫn l những cnh chim khng mỏi bay về chn trời của tự do, dn chủ v nhn quyền của dn tộc Việt.

Ngy mai, ai biết được ngy mai? Biết đu, Đn Chim Việt bị đổi thay, đi ngược lại sứ mệnh của những người sng lập v một l do bất khả khng v bất hạnh no đ. Nếu thế, ti sẽ l người tranh đấu đến cng để đi lại bản ng của mnh.

Trong khng gian vắng lặng của Seattle, vui buồn lẫn lộn, ti viết một mạch theo dng cảm hứng, khng đặt đu l chủ đề chnh. Ti vừa tin, vừa mong đợi

Sẽ c một ngy những đn chim Việt từ khắp bốn phương tung cnh bay về tổ quốc Việt Nam trong bầu trời cởi mở, khong đạt, trong lnh, nhn i v khng cn sợ hi hn đạn mũi tn của bất kỳ thế lực chnh trị no.

Sẽ c một ngy, mỗi người Việt sẽ c quyền được hưởng những gi trị sơ đẳng nhất của nhn loại: quyền được tự do đi lại, tự do ngn luận, quyền được cầm l phiếu chọn người đại diện điều hnh đất nước, quyền loại bỏ những kẻ mạo danh dn tộc v tổ quốc p đặt chế độ độc quyền cai trị để cầu vinh, hưởng lợi

Nhưng ngy ấy khng tự nhin m đến. Chưa c thể chế cộng sản chuyn chnh no tự dưng chấp nhận chia xẻ quyền lực. Dn chủ khng từ trn trời rơi xuống. Dn chủ rất cần tiền. Cỗ xe dn chủ chỉ c thể lăn bnh khi mọi người ai cũng cố gắng lm một điều g đ c ch trong khả năng của mnh v cng kề vai, st cnh đẩy n trn con đường cn di v nhiều thử thch...

Ti v nhiều anh chị em khc trong Đn Chim Việt đ v đang lầm lũi, cần mẫn lm bo từ suốt 8 năm nay, d biết rằng sức hn, ti mọn, may ra chỉ gp sức lm cỗ xe nhch thm vi li.

Nhưng chắc chắn vi li tiến về pha trước!

L Diễn Đức