Presidents Day
Ngy Tổng Thống Hoa Kỳ


Tnh tự dn tộc ở đu ?

Bi ny viết nhn ngy President tại nước Mỹ, nhưng xin km đến qu độc giả một cu hỏi: Tổng thống Hoa Kỳ c phải l tổng thống của chng ta hay khng. Chng ta đy l người Việt mang quốc tịch Hoa Kỳ. Trn php l th đng đấy, nhưng trn thực tế th dn ta c vẻ lạnh lng hờ hững lắm. Như vậy c vẻ bất cng với đất nước m chng ta đ hưởng phc lợi kh nhiều.

Vẫn cn nhớ khởi đi từ cuối thập nin 70, anh em gặp nhau trn con đường xui ngược tm nơi định cư. Tay bắt mặt mừng, hỏi rằng by giờ bạn lm g ở đu. Cu trả lời nhẹ nhng l th: trước lm hng Ford, mới đy th lnh lương Carter. Check Carter lnh đủ 4 năm, rồi qua lm việc với tổng thống Reagan. Cho đến by giờ c nhiều bạn cao nin chng ti sắp sửa lnh tiền gi của vị Tổng thống mới m vẫn quen mồm gọi l thằng Obama. Hết sức l tự do dn chủ.

Dn ta ở Mỹ đ 10, 20 hay thậm ch 30 năm. đứng ln nghe đọc lời thề vo quốc tịch. Vui vẻ giơ tay thề bỏ hết những giy mơ rễ m với qu hương cũ, sẽ một lng cầm sng chiến đấu cho Tổ Quốc mới, nhưng thật sự tấm lng khng hề rung động với Hiệp Chủng quốc Hoa Kỳ.

Lng qu gởi ng my Tần xa xa.

Người th lm ăn cật lực để gởi tiền về qu. Mua đất, cất nh. Người th đi về như đi chợ. Người th đốt lửa, thổi gi đấu tranh về qu hương. Hết năm ny qua năm khc. Bao nhiu l đm cưới, bao nhiu lần khai sinh, bao nhiu đm ma. Ở trn miền đất đầy cơ hội đ hơn một phần ba thế kỷ m sao vẫn mang tm trạng lưu đầy, mi mi lm người lưu vong trong hon cảnh tạm dung.

Bi học lịch sử v tnh tự dnh cho Tổ Quốc mới, khi thi xong nhập tịch l bung xui hết. Như vậy, phải chăng chng ta đối xử với nước Mỹ dường như khng phải đạo.

Kể từ năm 75 cho đến nay l năm hai khng lẻ chn. Qua năm tới 2010 l 35 năm du bể. C lẽ đ đến lc chng ta phải dnh cho ci đất nước tử tế ny một cht tnh dn tộc mới.

Xin vui lng đọc bi viết về ngy Presidents Day với mối chn tnh.

Xin đọc lại bi học quốc tịch bằng tấm lng thnh
.

Presidents Day :

y l ghi dấu lịch sử đầu tin dnh cho vị tổng thống thứ nhất George Washington. ng l vị khai quốc cng thần, l cha gi dn tộc, l quốc phụ của Hoa Kỳ. Vị tướng chỉ huy cuộc tranh cch mạng chống Anh quốc. Thnh lập Hiệp chủng Quốc v ln lm tổng thống 2 nhiệm kỳ.

ng sinh ngy 22 thng 2 năm 1796. V vậy Presidents Day cũng gọi l Washingtons Birthday.

Sau đ người ta cũng ghp chung vo ngy lịch ny để kỷ niệm thm ngy sinh nhật của vị tổng thống thứ 16 l Abraham Lincoln. ng sinh ngy 12 thng 2-1809

Cho đến nay ngy President trở thnh ngy quốc lễ v nước Mỹ chọn ngy Thứ hai của thng Hai, nằm giữa sinh nhật của hai vị tổng thống vĩ đại. Một người lnh đạo khng chiến thnh lập quốc gia. Một người chiến thắng cuộc nội chiến, thống nhất đất nước.

Nếu hỏi rằng, ngoi hai vị kể trn trong tất cả 44 vị tổng thống Hoa Kỳ suốt 220 năm qua th cn c tổng thống no xếp hạng cao trong lịch sử. Hoa Kỳ c ngay cu trả lời.

Cc tổng thống vĩ đại của nước Mỹ.

Cu trả lời khng phải bằng văn bản m bằng cả 1 cng vin quốc gia. Khng phải l vườn cảnh, tượng đi m bằng ni đ.

Tại tiểu bang South Dakota c hnh tượng khắc trn đ. Cc hnh tượng vĩ đại của 4 ng tổng thống vĩ đại.

Tri ni chiếm diện tch 1,300 mẫu ty, với tượng đi cao 60 bộ nằm trn khu đất cao 5,700 feet trn mặt biển. Từ tri qua phải l hnh tổng thống Washington , Jefferson, Roosevelt, v Lincoln .

Tổng thống Jefferson l người nhậm chức thứ ba, nhưng l cha đẻ của bản Tuyn ngn độc lập v Hiến php Hoa Kỳ.

ng đ viết ra những cu bất hủ trong cc bản văn lịch sử để lm khun vng thước ngọc cho đời đời. l cu: Con người sinh ra bnh đẳng v ai cũng c quyền mưu cầu hạnh phc.

Vị sau cng l tổng thống Roosevelt , người đ lnh đạo nước Mỹ khi nhn loại bước vo thế kỷ 19. Tượng đi khắc trn ni Rushmore l cng trnh thực hiện cha truyền con nối của gia đnh điu khắc gia Borglum. Ngy nay c hai triệu du khch đến thăm hng năm.

Tinh hoa của dn chủ:

Với hơn 220 năm lập quốc, nền dn chủ của Hoa Kỳ khng một lần no thay đổi người lnh đạo m c rối loạn binh đao. Hon ton khng c đảo chnh, cch mạng, binh biến. Ngay cả những lc chiến tranh sng gi hay lc cc vị tổng thống bị truất phế, từ chức th việc thay đổi cũng tuần tự theo luật lệ hon tất rất nhẹ nhng v an ton tuyệt dối.

Theo hiến định, khi vị tổng thống tại chức qua đời hay từ chức th ng ph ln thay. Nếu khng c ph tổng thống hay v l do g, ng ph khng ln thay th người thứ ba l chủ tịch hạ viện v kế tiếp l bộ trưởng ngoại giao. Trong thể chế dn chủ, quyền hạn do cc chnh trị gia nắm giữ nn vai tr bộ trưởng quốc phng v tham mưu trưởng lin qun thuộc phe qun sự khng nằm trong danh sch được giao quyền lnh đạo đất nước.

Trong hon cảnh thuộc về đợt di dn Việt Nam đến Hoa Kỳ vo cuối thế kỷ thứ 20, nếu chng ta tm hiểu về cuộc đời của tất cả 44 vị tổng thống Hoa Kỳ sẽ tm thấy rất nhiều chi tiết l th.

Tuy nhin, ni đến mối giao tnh Việt Mỹ phải kể lại cu chuyện sử liệu từ thời tổng thống thứ 18 của Hiệp Chủng Quốc l ng Grant vo năm 1869.

Việt sử ghi lại rằng vo năm 1870, ng Bi Viện gốc lng Trnh Phố, tỉnh Thi Bnh dưới triều Tự ức được cử đi sứ qua Hồng Kng rồi nhn dịp ny theo tu viễn dương qua Hoa kỳ vo triều đại Tổng thống Ulysses Grant. Tổng thống Mỹ tiếp kiến hứa hẹn viện trợ cho Việt Nam canh tn. ng Bi Viện về nước trnh ln kết quả v lại trở lại Mỹ quốc lần thứ hai. Tuy nhin, kỳ ny Hoa Kỳ lại đổi nn việc viện trợ khng thnh.

D sao th đy cũng l một ghi dấu về những ngy bang giao Việt Mỹ đầu tin.

Nhưng suốt một trăm năm từ thời kỳ1850 đến 1950 miền ng Nam vẫn trong vng ảnh hưởng của Php nn Việt Nam khng c cơ hội lin hệ với Hoa Kỳ. Cho đến năm 1975, cựu đại sứ Bi Diễm, thuộc ging họ Bi Viện, đại diện Việt Nam Cộng Ha lại thất bại trong lần xin viện trợ cuối cng.

Tổng thống Hoa Kỳ v chiến tranh Việt nam.

Cho đến thời kỳ 1954 của tổng thống thứ 34 l ng Eisenhower, Việt Nam mới c cơ hội đng vai tr trong lịch sử Hiệp Chủng Quốc.

Vo cuối thập nin 50, trong chuyến đi Mỹ, chng ta thấy hnh ảnh ng Eisenhower đn cho tổng thống Ng nh Diệm v ca ngợi vị nguyn thủ Việt Nam l vĩ nhn của ng Nam .

V chẳng bao lu sau đ, vị tổng thống thứ 35 của Hoa Kỳ l ng Kennedy đ gin tiếp trch nhiệm về cuộc đảo chnh v hạ st anh em ng Diệm năm 1963 tại Si Gn. ng Kennedy tuy giải tỏa được một chế độ cản đường nhưng cũng rất n hận về ci chết của ng Diệm. Cả hai ng Ng nh Diệm v Kennedy đều l Thin Cha Gio.

Nhưng niềm n hận cũng khng lu, chỉ sau một thời gian ngắn đến lượt ng Kennedy bị m st chết tại Dallas , Texas .

Ci chết của cả hai vị tổng thống đều vẫn cn nhiều b ẩn cho đến ngy nay. ng Johnson ln thay trong vai tr tổng thống thứ 36 với gnh nặng chiến tranh Việt Nam . ng l người quyết tm nhưng vẫn khng thnh cng v để cho ng Nixon ln thay với chiu bi Việt Nam ha chiến tranh, rt qun về bằng mọi gi.

Năm 1974, Nixon, vị tổng thống thứ 37 v Watergate phải từ chức. ng Gerald Ford thứ 38 ln thay, thể theo lng dn v quốc hội, quay lưng cuộc chiến tranh Việt Nam . Từ nay đối với Hoa Kỳ, Việt Nam chỉ cn l vấn đề nhn đạo. (Evacuation 75)

Với 5 vị tổng thống can dự vo chiến tranh Việt Nam, bắt đầu từ Eisenhower, Kennedy, Johnson, Nixon v Ford, người Mỹ gọi đy l The War of the Presidents. ni l cuộc chiến ring tư của cc vị tổng thống, khng can dự g vo nước Mỹ v dn Mỹ. Ln sng chống chiến tranh của dn Mỹ dng cao với cc cuộc xuống đường hng triệu người.

By giờ sống tại đy chng ta mới c thể hiểu được l lng dn của Mỹ quốc thực sự ảnh hưởng đến chnh quyền ra sao. Khng cần đng hay sai, khng cần giữ lời cam kết. ối với dn chng Hoa Kỳ, lng kin nhẫn v sự chịu đựng, hy sinh rất giới hạn. nh khng xong th rt, sống chết mặc bay. Từ cc quan niệm đ, định mệnh đưa chng ta đến Hoa Kỳ.

Tổng thống Hoa Kỳ v dn tỵ nạn Việt Nam .

Sau ng Ford, dn tỵ nạn lần lượt sống với 5 vị tổng thống của thời hậu chiến. Bắt đầu từ ng Carter, tổng thống thứ 39, ng gi hiền lnh đạo đức chnh l vị n nhn đầu tin mở cửa nước Mỹ cho thuyền nhn từ cc trại tỵ nạn vo Hoa Kỳ.

Khi đon biểu tnh Việt Nam thắp nến đi trước Bạch Cung để than khc cho thuyền nhn th ng Carter đ mở cửa ban cng ng xuống vẫy tay cho. Nước mắt dn tỵ nạn Việt Nam di tản đợt đầu, nhỏ giọt xuống đại lộ Constitution đ lm động lng ng tổng thống chuyn cất nh Homeless.

Lệnh tổng thống ban ra từ đy cc tu chiến của hạm đội số Bảy bắt đầu xua đuổi hải tặc v vớt người di tản. Cc phi đon Mỹ ln đường đến phỏng vấn tại trại tỵ nạn ng Nam .

Rồi tiếp đến ng thứ 40 l Reagan suốt 8 năm đưa ra cc đạo luật tỵ nạn, khởi sự cc buổi thảo luận thả t, để sau ny ng Bush số 41 tiếp tục mở rộng tấm lng nhn đạo.

Bước qua thập nin 90, triều đại Bill Clinton, tổng thống thứ 42 l thời kỳ của ha giải v hn gắn. Clinton mở đường hiệp thương, giải tỏa cấm vận, đưa tay dắt đường cho H Nội trở về với thế giới tự do. Sau cng ng Clinton chấm dứt nhiệm kỳ bằng một chuyến cng du cuối cng dưới hnh thức qua Việt Nam để trnh diễn một mn Workshop dn chủ đi từ H Nội đến Si Gn.

Qua đến ng Bush hiện nay, vị tổng thống thứ 43 của Hoa Kỳ đ đem bi học Việt Nam ra để đnh trận Trung ng, nhưng đ gặp nhiều cay đắng. By giờ đến lượt tổng thống Obama, với hon cảnh thế giới đin đảo, nợ nần chồng chất, ng c qu nhiều mối bận tm. Hồ sơ Việt Nam v hồ sơ di dn tỵ nạn sẽ cn lu mới đem ra thảo luận.

* * *

Xem như vậy, lịch sử cận đại của Hoa Kỳ từ 1954 đến nay c 11 vị tổng thống. Năm vị tham dự vo cuộc chiến Việt Nam . Ba triệu lnh lần lượt tham chiến. 58 ngn người chết. Mỗi vị tổng thống khi nhắc đến Việt Nam đều mang một kỷ niệm cay đắng khn ngui.

Kể từ 1975 đến nay, 5 vị tổng thống lin quan đến dn Việt Nam hậu chiến, qua cc lnh vực di dn tỵ nạn v nhn đạo. Cả 5 người đ mang một quan niệm mới mẻ về hai chữ Việt Nam . bớt phần đau thương cay đắng. Trong những năm gần đy, sự thnh cng của người Việt tại Hoa Kỳ trong tất cả cc lnh vực đ đem đến cho cc ứng cử vin tổng thống một niệm mới mẻ tốt đẹp của chng ta tại qu hương mới. Ring tổng thống Obama, trong bi diễn văn nhậm chức đ nhắc đến Việt Nam qua trận Khe Sanh.

By giờ sẽ đến lượt con chu chng ta sẽ lm quen với vị tổng thống da mầu đầu tin thứ 44 với niềm tự ho của một thế hệ di dn gốc Việt gp phần xy dựng đầy hưng phấn trong tương lai. Biết đu sẽ c ngy Hoa kỳ cho mừng một tổng thống Việt Nam da vng. Mặc d ngy đ c thể cn rất xa, nhưng by giờ xin vui lng nhận chấp nhận tổng thống của chng ta. Trong niềm tin mới, chng ta cng đn ngy Presidents Day 2009 của Hoa Kỳ.

D rằng nghĩa trang Việt Nam tại Los Gatos c treo đi cu đối: Trăm năm xc tục gửi qu người, Vạn dặm hồn thing về cố quốc. Ti cũng chẳng biết cn nhớ đng hay sai, nhưng xin nhắc lại hai bi học trăm năm của cc di dn đến trước chng ta. Một văn ho Nga đ ni rằng: Nơi no ti sống c tự do, nơi đ chnh l qu hương. Một chnh khch Ba Lan tỵ nạn lại ni rằng: Muốn đấu tranh hữu hiệu cho qu hương cũ, hy lm một cng dn tốt trn qu hương mới Trong tinh thần đ, chng ta cho mừng Presidents Day.

Giao Chỉ - San Jose