Lẩm Cẩm Si Gn Thin Hạ Sự Số 301
* Văn Quang

Nước nhiễm vi khuẩn ở Si Gn

Nhiều năm qua rồi, phải ni l hng thập kỷ chứ khng phải chỉ c vi ba năm, điện nước ở cc thnh phố lớn vẫn cứ chập chờn khi đực khi ci. V đ l mối lo khng chỉ cc doanh nghiệp m l của ton thể người dn thnh phố. Hầu như gia đnh no, cửa tiệm no cũng lun băn khoăn về vấn đề ny. Hai tiện nghi sinh hoạt chnh của người dn lun được đặt ln hng đầu từ nhiều năm nay, by giờ thm một nỗi lo nữa khiến người Si Gn lun than thở: "Ra đường th sợ l cốt, sợ sụp hầm sụp ổ voi, về nh th sợ cp điện v thiếu nước sạch". Ba mối lo ấy vẫn cứ đứng lơ lửng trn đầu người dn. Cn nỗi lo thứ tư hoi xa, lu lu mới "đụng" tới một lần, l khi c việc phải đến cng sở gặp cc "quan" từ phường x trở ln, chứ đừng ni g đến "cấp thnh phố". Đi lại 6 thng, chưa đng nổi b?o hi?m x hội! Hnh dn hết kiểu nọ đến kiểu kia, đ l mới chỉ xin gặp mấy ng vin chức cm nhận giấy tờ. Gặp quan trn th chắc l kh khăn gấp đi, gấp ba, cứ thế m nhn ln.

Nhưng những chuyện di đ để ni sau, ở đy xin tường trnh với bạn đọc về chuyện nước với những pht hiện kh "rng rợn" mới toanh. Nước đy l nước uống chứ khng phải chuyện Quốc Gia Dn Tộc.

Xt nghiệm đến đu c vi khuẩn đến đ.

Chẳng biết theo "kế hoạch định kỳ hng năm của sở Y tế TP. Si Gn" th bao lu sở Y tế ny mới đi kiểm tra cc loại nước đng chai một lần. Chỉ trong đợt kiểm tra vo ngy 3-3-2009 vừa qua, mới thanh tra vi ba cơ sở, gửi mẫu nước đi xt nghiệm, đ cho cả 3/3 mẫu c kết quả nhiễm vi khuẩn Pseudomonas! Ngoi sản phẩm Aquaphar cn c sản phẩm Aguavida (của cng ty Thuận Huy, sản xuất 15-1-2009, hạn dng 15-1-2010) v Golf (của cng ty Tn Tấn Đức, sản xuất 2-1-2009, hạn dng 2-1-2010, sản phẩm ny chứa đến 175 x 104 con vi khuẩn!).

Theo kết quả xt nghiệm của viện Vệ sinh y tế cng cộng TP. Si Gn ngy 16-2 (l sản xuất 3-1-2009, hạn dng 2-2-2010), cc chỉ số ho l của nước đng chai Aquaphar đều đạt, nhưng kết quả vi sinh lại cho thấy c mặt của 5 con vi khuẩn Coliform (trong phn người) /250ml nước v 45 x 102 con vi khuẩn Pseudomonas aeruginosa (c thể gy tiu chảy nặng v nhiễm trng huyết) /250ml nước. Như thế, kết quả ny cho thấy sản phẩm bị nhiễm bẩn ở một khu sản xuất no đ. Tnh hnh cn trầm trọng hơn khi ng chủ Trần Ngọc Sơn cho biết hầu hết sản phẩm cng ty phn phối cho cc căng tin của bệnh viện Ung bướu, BV 115, BV Từ Dũ, BV Nhi Đồng 2! Như thế l cả người dng nước tinh khiết ở nh, ở ngoi đường, đến ngay trong bệnh viện cũng dng nước đầy vi khuẩn.

Cũng xin ni thm rằng ở TP. Si Gn hiện nay c tới hơn 200 cơ sở sản xuất nước đng chai, mỗi nơi sản xuất theo một quy trnh khc nhau, trn nguyn liệu khc nhau (nước my, nước giếng...), v như thế th tốt xấu, vng thau lẫn lộn. Liệu Sở Y tế Si Gn c kiểm sot được hết những cơ sở ny khng? Đ l chưa kể đến những "cơ sở lụi", tức l lăm "chui", lm ln, lm giả nhn mc của những hng nước tinh khiết nổi tiếng như La Vie

Cng nghệ ở Mỹ nhưng nước giếng vẫn hon nước giếng

Nhiều ng b bạn Việt kiều của ti về Si Gn chơi, đi đu cũng chỉ uống nước suối, nước tinh khiết hoặc c ng b cn cẩn thận hơn, đi chơi đu xa về vng qu thường khư khư xch theo chai nước tinh khiết c ghi r trn nhn hiệu: sử dụng cng nghệ Mỹ". Sự cẩn thận của cc ng b bạn ti khng l c g đng ni. Cẩn thận vẫn hơn, đi khi v sinh hoạt ăn uống ở xứ người đ quen nn c thể bị dị ứng bất ngờ với mn ăn thức uống ở nơi khc. Nhưng sự cẩn thận ny lại bị nh sản xuất đnh lừa nn tưởng rằng "cng nghệ Mỹ" m uống ton nước giếng Si Gn, chưa chắc đ sạch hơn nước my nh ti.

Xin chứng minh ngay: Tại Cng ty Tm Đăng, số 46 đường số 7, Q.6, TP. Si Gn, gần như ton bộ tường trần nh đều hoen ố; vi sc rửa nước bị gỉ st; hai nhn vin sản xuất khng được huấn luyện an ton vệ sinh thực phẩm; trang phục bảo hộ lao động dơ bẩn, rch rưới, mng tay để di đen đủi; khu sc vỏ bnh khng bảo đảm vệ sinh. Điều "đặc biệt" hơn l mặc d trn nhn hiệu ghi r sử dụng cng nghệ Mỹ nhưng thực chất l trong khu lọc nước bằng hệ thống thẩm thấu ngược, cơ sở lại hon ton sử dụng my tự rp. Những cỗ my phần lớn l lm thủ cng, ốc vt năm cha ba mẹ, kiểu tự sng chế như mấy bc xe ba gc chế biến từ việc nhặt nhạnh những đồ cũ rch của những chiếc xe gắn my cũ lm thnh xe ba gc, xe li.

Cn khu quan trọng nữa l sản phẩm tự cho rằng đ khử trng bằng ozone nhưng kiểm tra tại chỗ lại cho thấy khng hề c my sục ozone. ng chủ Trần Ngọc Sơn cố che đậy: Chng ti c xử l m, chắc ai đ cắt đứt dy của hệ thống sục (!?). Trong sản xuất nước đng chai, khu khử trng l cực kỳ quan trọng, c cơ sở xử l ozone đến hai lần, nhưng Aquaphar th khng một lần no!

Như thế th nước giếng chỉ được lm trong thm, chứ nước giếng lại hon nước giếng, chả khc l bao. Nhưng cũng được ci may l rất t ng b Việt kiều bạn ti bị bịnh v uống nước chế biến theo kiểu "cng nghệ Mỹ ở giếng Việt Nam". Lu lu ti cũng c vi đứa chu về chơi, chỉ c một hai chu bi "To Tho đuổi" xanh mặt, hm sau đnh nhịn đi, lại bnh phục trở về Mỹ an ton. Đấy cũng l một sự thật, ti cần phải thng tin trung thực kẻo nhiều bạn về Việt Nam ăn uống linh tinh m vẫn khoẻ mạnh về Mẽo lại bảo ti "quan trọng ho sự việc". Sự việc thế no ti tường thuật đng như thế. Cn vị độc giả thn mến no của ti nếu thấy "chẳng sao đu" th cứ "v tư" ăn uống thoải mi, nhưng đừng tin vo những dng chữ quảng co lếu lo ngoi nhn mc vớ vẩn như ci Cng ty Tm Đăng ti đ diễn tả ở trn.

Nhưng người Si Gn th lo

Tất nhin l như thế, người sống ở Si Gn gắn liền cuộc đời mnh với những sản phẩm của Si Gn. Bệnh hoạn l tiền ni cũng chảy ra sng. Khng tiền th đừng hng chữa bệnh, cấp cứu nhiều khi cũng nằm đ chờ "thủ tục tiền đu".

Quả thật người dn thnh phố đang hết sức lo ngại v tin tức ny. Lu nay họ vẫn cứ yn tr rằng nước tinh khiết th bảo đảm an ton vệ sinh thật chứ c ai ngờ n chẳng khc nước giếng l bao. Quả l một pht hiện đng sợ. Nước đng chai đ xuất hiện từ rất lu. Nhưng tại sao mi đến by giờ mới pht hiện? Hay l sang đến năm 2009 ny mới c nước đng chai mang vi khuẩn, cn những năm trước khng hề c?

Chỉ mới thanh tra vi ba cơ sở sản xuất nước đng chai, nhưng thực tế cho thấy kiểu sản xuất thủ cng, đơn giản, v ẩu tả trn những thiết bị tự chế đ bộc lộ nhiều nguy cơ ảnh hưởng đến sức khoẻ con người, nhất l ma nng nhu cầu nước uống lc ny gia tăng. Cc cơ sở sản xuất ny đ coi thường mạng sống của con người. Nếu khng quản l v kiểm sot chặt chẽ, nguy cơ pht sinh dịch bệnh tiu ho qua sử dụng nước đng chai l hon ton c thể xảy ra. Điều ny do chnh ng trưởng phng quản l vệ sinh an ton thực phẩm sở Y tế TP. Si Gn phải thốt ra.

Chỉ cần một nơi no đ trong địa bn dn cư thnh phố pht sinh dịch tả, vi khuẩn gy bệnh thấm vo nước ngầm, v nước ny lại được dng lm nước đng chai th khng biết chuyện g sẽ xảy ra?

Với hơn 200 cơ sở sản xuất nước đng chai, một ngy thnh phố Si Gn tiu thụ biết bao nhiu lt nước đng chai, liệu Sở Y tế Thnh phố c kiểm sot nổi khng? Những thứ đ c thể by bn ở bất cứ nơi no, từ siu thị đến cc nh hng sang trọng cỡ ba bốn năm sao, rồi qun cc vỉa h C thể ni nơi no c người qua lại l c bn nước đng chai được gọi l nước tinh khiết, nước suối đủ cc nhn hiệu. V khi uống nước ny nhiều khi b con cũng chẳng để đến nhn hiệu lm g, miễn sao cho đỡ kht.

Nguy cơ ny tiềm ẩn từ rất lu v cn gy nguy hại khng những chỉ ở Si Gn m cn ở hầu hết cc địa phương khc, từ thị trấn tới lng x. Cc cng ty sản xuất "nước giếng tinh khiết" đ khng chỉ bn ở thnh phố m cn vươn ci vi bạch tuộc đi rất xa. Tất cả cc địa phương cũng cần phải kiềm tra v loại bỏ ngay những cơ sở coi thường sức khoẻ con người.

Trong thnh phố cn nhiều nơi thiếu nước sạch

Nước tinh khiết đ như thế, ngay cả nước sinh hoạt hng ngy của người dn thnh phố cũng lắm gian trun.

Mang tiếng l dn thnh phố, nhưng ngay trong thnh phố Si Gn cn rất nhiều nơi thiếu nước sạch để dng hng ngy. Tại cc quận 6, quận 8, Bnh Tn, Bnh Chnh, Nh B, Thủ Đức... từ nhiều năm nay người dn phải chấp nhận sống chung với nước bẩn.

Hầu hết những gia đnh dn khu vực quanh nghĩa trang Bnh Hưng Ha đều phải dng nước giếng nhiễm bẩn. Nước giếng vng ny khng thiếu, nhưng nước sạch cho sinh hoạt hầu như chỉ nằm trong mơ của người dn.

Theo nhiều người dn ở phường Tn Qu, quận Tn Ph, nước giếng họ đang dng c thể chứa nhiều chất độc m mắt thường khng thấy.

Đặc biệt, nước nổi vng, phn th thấy rất r nhưng vẫn phải sử dụng hng ngy. Ty thuộc vo từng giếng mỗi nh, mỗi khu vực m mức độ phn t hay nhiều.

Tất cả những nh dn sử dụng nước giếng khu vực quanh nghĩa trang đều phải mua nước lọc để uống, cn bnh lọc nước từ nước giếng dnh cho việc nấu ăn. Thậm ch, c người khng yn tm cn tự chế bnh lọc với lớp lọc dy hơn. Những người dn ở thị trấn Nh B, huyện Nh B khng c nước my nn phải đi mua nước giếng khoan của khu khc với gi 8.000 đồng/m3, nhưng d l nước my, cc gia đnh vẫn phải lọc lại mới dng được. Trn hương lộ 3, khu phố 7 quận Tn Ph l nơi những gia đnh dn sống ngay bn cạnh nghĩa trang, nhưng nước giếng vẫn l nguồn nước duy nhất họ phải dng cho sinh hoạt. Một số con đường tại phường Tn Qu, quận Tn Ph đ được dẫn nước my đến, nhưng vẫn chưa hết khổ. Anh Thnh, nh tại hẻm 549 đường Tn Kỳ cho biết cứ khoảng 2 - 3 giờ chiều l nước my bị đục, thậm ch lm vng cả thng chứa. Hầu như mỗi ngy tnh trạng đ đều xảy ra. Nh anh Thnh phải dng bồn chứa nước để phn lắng xuống mới dm sử dụng nguồn nước ny.

Từ nước ngầm đến sng Si Gn đều nhiễm bẩn

B Hong Thị Ngọc Ngn, Trưởng Khoa Sức khỏe cộng đồng, Trung tm Y tế Dự phng TP. Si Gn cho biết, rất nhiều gia đnh dn TP. Si Gn sử dụng nguồn nước ngầm bị nhiễm vi sinh nặng. 52% mẫu nước sinh hoạt khai thc từ nước ngầm m Trung Tm Y Tế Dự Phng TP. Si Gn kiểm tra ở một số quận ngoại thnh như Bnh Tn, Bnh Chnh, Thủ Đức... bị nhiễm vi sinh nặng (nhiễm E.coli, Coliform, Coliform faecal) từ 2.100 - 3.700 MPN/100ml (số vi khuẩn trong 100 ml). Trong khi đ, quy định của Bộ Y tế khng cho php cc thnh phần vi sinh ni trn tồn tại trong nước sinh hoạt v ảnh hưởng nguy hại tới sức khỏe người dn. Nếu người dn uống nước chưa đun si sẽ c nguy cơ cao về cc bệnh đường ruột.

Trong khi nước ngầm bo động nhiễm th nước mặt sng Si Gn cũng ở mức bo động trầm trọng. Tnh đến thng 7-2008, nồng độ amonia trong nước sng Si Gn (nhất l tại vng thu nước th) đ tăng gấp 20 lần so với tiu chuẩn. Theo ng V Quang Chu, Ph Gim đốc Cng ty Cấp nước Si Gn: "Việc xử l chất amonia hiện nay gần như l bế tắc với chng ti!. Do chất lượng nước đầu vo ngy cng xấu nn nh my nước Tn Hiệp phải sử dụng ha chất clor để diệt khuẩn. Hiện cc chỉ tiu pH, sắt, độ đục đều vượt tiu chuẩn mặt nước, chất lơ lửng tăng cao, mangan lun tồn tại trong nguồn nước v c chiều hướng gia tăng, đặc biệt l hm lượng coliform, c lc tăng gấp 50 lần (năm 2007) so với tiu chuẩn.

Nước bẩn khng nn cho dn biết (?!)

Điều đng ni, nước sinh hoạt thiếu hoặc dư clor trn mức cho php; nước sinh hoạt nhiễm vi sinh, nước c E.coli l những vi khuẩn khng được php c trong nước sinh hoạt... l thực trạng m theo nhiều người c trch nhiệm th "khng nn thng tin để người dn lo u thm". Theo Gio sư Lm Minh Triết, nhiễm vi sinh tiếp tục tăng đến mức bo động tới năm 2010 v một số vi khuẩn, virus gy bệnh lin quan đến nguồn nước sẽ xuất hiện: một số vi khuẩn v virus gy bệnh đường ruột (noroviros, rotavirus, enterovirus, heptatitis A Virus)... Tuy nhin, khi trao đổi về vấn đề nhiễm nước sinh hoạt ở một số địa bn TP. Si Gn, bc sĩ Phan Văn Nghiệm, Trưởng phng Nghiệp vụ Y, Sở Y tế TP. Si Gn cho rằng, nhiều thng tin trn cc phương tiện truyền thng cho biết nước nhiễm khuẩn, nhiễm... m khng ni r Bộ Y tế c những tiu chuẩn cho php. Điều ny rất dễ khiến nhiễu thng tin v lm người dn thm lo u. Nhưng khi hỏi r những tiu chuẩn cho php của Bộ Y tế trong việc quy định cho nước sinh hoạt th bc sĩ Nghiệm từ chối trả lời v "nhiều vấn đề khiến người dn đau đầu rồi, rất cần thận trọng khi chọn đưa thng tin".

Bưng bt thng tin l đồng lo với tội c

Quả thật đy l điều ti khng thể ngờ những người được giao ph trch nhiệm bảo vệ v chăm sc sức khoẻ của người dn lại c thể trả lời một cch v trch nhiệm đến như thế. R rng l trong "chủ trương" của họ đ c sẵn định bưng bt thng tin với ci cớ rất thiển cận rằng "sợ lm cho người dn thm lo u". Vậy chiến tranh cận kề hoặc gần gụi hơn l những thng tin về cc vụ cướp bc h hiếp người v tội, cũng khng nn thng tin cho người dn sao? Người dn biết những điều đ cn lo sợ hơn. Vậy m thng tin vẫn trn ngập trn mặt bo, trn cc trang web. Người dn cần biết để đề phng, để sẵn sng đối ph, n trnh hoặc tiu diệt những mầm mống bệnh hoạn v tội c. Bưng bt thng tin trong trường hợp ny l đồng lo với tội c. Măt khc, chng ta cũng chẳng lạ g, những người bưng bt thng tin l những người sợ sự thật bởi sự thật sẽ lm lung lay địa vị của họ, tố co những yếu km khng thể khắc phục được, những sai lầm chết người của họ.

Về vấn đề ny, Gio sư Lm Minh Triết cũng cho rằng: "Những thng tin lin quan tới cuộc sống cần c trch nhiệm đưa đến người dn một cch khoa học". Khi người dn biết r thực trạng mi trường nước c những ảnh hưởng trực tiếp tới sức khỏe họ như thế no, thức xy dựng vo bảo vệ mi trường của họ sẽ cao hơn. Đồng thời, khi người dn nhn thẳng vo sự thật, những người c trch nhiệm sẽ c hướng xử l quyết liệt hơn". Đng thế, nếu cứ để tnh trạng nước đng chai, nước sinh hoạt bẩn như hiện nay chm vo yn lặng, chẳng ai biết tới th "cc quan" vẫn cứ bnh chn như vại, rung đi ngồi nhn dng sng Si Gn chảy m đềm dưới nh đn mu. Dư luận cần phải ln tiếng, cần phải khắt khe hơn với tnh trạng nước nhiễm bẩn hiện nay đ đến mức bo động v với những ng quan thch bưng bt thng tin như thế ny.

H Nội - Si Gn chẳng khc nhau l mấy

Tnh trạng nước bẩn khng chỉ ở TP. Si Gn m cn ở cả H Nội. Người dn sống ở Thủ đ hng chục năm nay cũng vẫn thiếu nước sạch. Trong khi Nh nước chuẩn bị tăng gi nước sạch, th ngay tại H Nội, 32 ngn dn của phường Định Cng (quận Hong Mai) từ nhiều năm nay phải sử dụng nước giếng khoan. Nước sạch l một thứ xa xỉ đối với họ. Nh no cũng phải c giếng khoan, bể lắng để chứa nước khng sạch. Mc t nước giếng khoan ln, chỉ sau vi pht, quan st bằng mắt thường đ thấy nước bị biến mu, ngả sang mu vng như nước tr, nhn nghing c cả một lớp vng. Được biết, theo xt nghiệm, nước giếng khoan ở khu vực Định Cng cn nhiều tạp chất độc hại (asen) gy ảnh hưởng tới sức khoẻ người dng. Thực tế, dịch tiu chảy cấp đ từng xảy ra tập trung tại phường ny. Xin lấy một lời than của một người dn ở nơi ny lm điển hnh cho sự thiếu nước sạch của người dn Định Cng - H Nội:

" Cả nh ti khng dm ăn phở trong phường; rửa xe my cũng chạy tt vo trong phố; c dng dầu gội loại xịn th tc vẫn cứ bết bết. Khng c nước cũng sinh ra lắm bệnh, H Nội xuất hiện loại dịch no th phường Định Cng ny dẫn đầu đủ cả: sốt xuất huyết, tiu chảy.

Một người dn than thở: "Chng ti, khổ hết chịu nổi, ton phải mua nước đng chai ngoi phố về nấu cơm".

Như thế th H Nội cũng chẳng khc Si Gn l mấy. Cn ci "tai nạn" nước đng chai ở H Nội c pht hiện ra nhiễm vi khuẩn hay khng th chưa r. C thể l cũng c đấy nhưng chưa c th giờ pht hiện ra m thi. Mong rằng khi đ khng ai c "chủ trương" v thương hại dn qu x m bưng bt thng tin cho dn đỡ đau đầu nữa.

Ảnh:

1. Nh dn ở ngay cạnh nghĩa trang
2. Một chn nước giếng