Welcome to Một Gc Phố - Chc cc Bạn mọi chuyện vui vẻ & như ...
Page 1 of 2 12 LastLast
Results 1 to 10 of 13

Thread: Thổ ngữ Huế

  1. #1
    Join Date
    Nov 2010
    Location
    Deustchland
    Posts
    713
    Thanks
    2,933
    Thanked 1,411 Times in 555 Posts

    Default Thổ ngữ Huế

    *Em LT mến tặng cc chị xứ Huế .
    Thổ ngữ Huế.


    Tiếng Huế khng phải chỉ đơn giản t m răng rứa như thỉnh thoảng vẫn xuất hiện trong thơ, nhạc v văn xui như những nt chấm ph rất dễ thương để ni về người v xứ Huế; m nhức đầu, phức tạp, nhiu kh, đa dạng v phong ph hơn nhiều . Ty vo từng địa phương của Huế, cch pht m c chỗ nặng nơi nhẹ; lc thanh tao khi kh hiểu .

    Xin được đơn cử một cu rất Huế, một tm sự kn đo giữa hai o đang tuổi lấy chồng: Tau noi với mi ri n, en cn ở dn, rứa m bữa t tề, en chộ tau phơi l ngoi cươi, en kiu tau v, bồn tau ln chờn, ci ba . . . en đẩn . Mi quai chướng khn ? Sở dĩ tm sự kn đo v đy l chuyện ring của hai người, ni bằng thổ ngữ, nhưng nghĩa th như vầy: Tao ni với my như vầy, ảnh cn ở rể, vậy m hm kia ka, tao đang phơi la ngoi sn, ảnh ku tao vo, bồng tao ln giường, rồi ảnh . . . My coi c kỳ khng ? .

    Chữ đẩn, ngoi nghĩa một trong bốn ci nhất của đời người trn cn c nghĩa như ăn: Đẩn cho bưa rồi đi nghể . Ăn cho no rồi đi ngắm gi . Đẩn cũng c nghĩa l đnh đn: Đẩn cho hắn một chặp! (Đục cho hắn một hồi!) .
    Chữ đẩn cn được phong dao Huế ghi lại: Được ma th ch cơm hẩm
    Mất ma th đẩn cơm thiu
    Xin được thm một cu ngăn ngắn gần như rặt thổ ngữ của Huế m, nếu khng c . . . thng dịch vin gốc Huế hoặc Huế rặt, e rằng kh m . . đ thng cho được:

    Thưa cụ mự, bọ tui v r rt my về đươn trẹt, bọ tui chộ con cọt, rứa m nỏ biết ra răng, con cọt lủi, lủi năng lắm, bọ tui mờng rứa th ! Chừ mạ tui cng con g, cụ mự qua cht ch bui .

    (Thưa cậu mợ, bố con vo rừng rt my về đan r (hoặc nia), bố con thấy con cọp, vậy m chẳng biết sao; con cọp chạy trốn, chạy lẹ lắm; bố con mừng qu . Giờ mẹ con đang cng con g, cậu mợ qua cht xu cho vui) Kh hiểu chưa ? !
    Thổ ngữ ở Huế th nhiều lắm v cũng lạ lắm, v v tiu đề của bi ny l lan man về những thổ ngữ đ, nn xin được nhẩn nha tm lại cht t những g đ mất v n lại những g đang cn xi .
    V trang bo c hạn, khng thể giải thch từng chữ một, nn trong bi ny, xin được ghp thổ ngữ thnh từng cu, từng nhm thổ ngữ, vừa đỡ nhm chn lại ra cu ra ko, c đầu c đui hơn:
    Đồ ci mặt trỏm lơ m đi rượn đực!
    (Thứ mặt my hốc hc m đi hng trai) Độc chưa ?
    O m m lỡ mang ci nhn khng cầu chứng tại ta ny chắc phải ở gi hoặc phải chọn kiếp . . . tha hương may ra mới c được tấm chồng .
    Chữ rượn gần đồng nghĩa với cu con ngựa Thượng Tứ, cu ny cũng độc khng km . Thượng Tứ l tn gọi của cửa Đng Nam, bn trong cửa ny c Viện Thượng Kỵ gồm hai vệ Khinh kỵ vệ v Phi kỵ vệ chuyn nui dạy ngựa cho triều đnh Huế . V thế gọi ngựa Thượng Tứ c nghĩa bng bảy xa xi rằng con đ n ngựa lắm, n lắm, nhưng thm thu hơn nhiều
    Mệ cứ thộn l v lu, cn lưa, tui ny lại !
    (B cứ dồn la v khạp (cho đầy), cn dư ra, con mua lại) .
    Chữ lưa cũng cn c nghĩa l cn đ như trong hai cu trong bi ca dao Huế: Cy đa bến cộ (cũ) cn lưa (cn đ)
    Con đ đ khc năm xưa t rồi

    Ny lại (mua lại); tiếng ny thường chỉ dng nơi xm giềng, thn cận; tương đương với chữ nhường lại, chia lại, mua lại . Chứ khng dng ở chợ ba hoặc nơi mua bn um sm Đập chắc lỗ đầu, vại mu!
    (Đnh nhau bể đầu, to mu!)

    Thương bọ mạ để m ? Để ci trốt!
    Chắc chng ta cũng thường hay hỏi lũ con lc chng vừa tập ni, vừa biết tỏ tnh thương đối với cha mẹ, cu ny c nghĩa: Thương bố mẹ để đu ? Để trn đầu! Rồi đưa ngn tay chỉ chỉ, miệng cười cười, nghe hoi khng biết chn

    Tra trắn rứa m cn ở lỗ!
    (Chững chạc, gi đầu vậy m cn cởi truồng) . Ở lỗ cũng xuất hiện trong cu phương ngn ăn lng ở lỗ hoặc con gi Nam Phổ, ở lỗ tro cau!

    Ln ci độn m coi
    (Ln trn đồi m xem .) Chữ coi về sau ny đ phổ biến đến nhiều địa phương khc .
    Mự đừng c lm đy!
    (Mợ đừng c lắm lời, thy lay) . Ring chữ cụ mự thường l dng cho cậu mợ . Người Huế t dng chữ cụ để chỉ người gi v đ c chữ n hay ng . Điển hnh như cụ Phan Bội Chu với chuỗi ngy an tr ở Huế, dn Huế đ c tn gọi ng gi Bến Ngự, hoặc trong ca dao Huế, khi ni đến cụ Phan: Chiều chiều ng Ngự ra cu
    Ci ve ci chn ci bầu sau lưng

    Chộ chưa ? Nỏ chộ ! (Thấy chưa ? Khng thấy !) Nỏ l lối phủ nhận gọn gng pha cht giận hờn, chanh cốm như chả biết, chả ăn, chả thm vo ! Hắn m rồi ? Nỏ biết ! Chữ nỏ biết ở đy pha cht, cht xu thi sự phủi tay về ci chuyện hắn đang ở đu ! Tục ngữ Huế: C vỏ m nỏ c ruột
    .

    Khc lảy đảy, khng biết ốt dột !
    (Khc ngon khc lnh, khng biết xấu hổ!) .

    En dm tui, tui dị m !
    (Anh ấy nhn ti, ti thẹn qu !) Chữ m người Huế vẫn thường dng để bổ tc cho ci phủ định của mnh: Ngon khng ? Dở m !

    O nớ răng m khng biết hổ ngươi !
    (C đ sao m khng biết mắc cỡ !) Hổ ngươi cũng l tn của cy trinh nữ, cy mắc cỡ . Cũng như xấu hổ, thẹn, mắc cỡ th ốt dột, dị v hổ ngươi c nghĩa khc nhau tuy cht t nhưng tinh tế, nhẹ nhng

    Chiều hắn cho gắt, hắn được lờn !
    : Chiều n cho lắm vo, n lm tới . Mời n mệ thời cơm: Mời ng b dng cơm .

    Mệ tra rồi mệ chướng:
    B ấy gi nn sinh tật . Chữ chướng, người Huế cũng thường dng để chỉ mấy đấng nhc t khc nh, bướng bỉnh hoặc cc vị c lối ni, cch hnh xử ngang như cua .

    Ăn bụ cua cho hết đi mế:
    Ăn v cua cho hết đi dầm . Chữ bụ cũng dnh cho người v cc loi c v khc . Bụ mạ l v mẹ, bọp bụ l bp v .

    Bữa ni răng tau buồn chi lạ, buồn dễ sợ lun ! (Sao hm nay tao buồn qu, buồn qu trời lun !) . Dễ sợ, với người Huế khng đơn thuần ở nghĩa thấy m gh ! hoặc khủng khiếp qu !, m cn c nghĩa, th dụ: Con nớ đẹp dễ sợ !
    : Con b đ đẹp qu trời !

    Răng m c tru rứa t ?
    : Sao m cộc cằn qu vậy ? Chữ c tru nếu pht m đng với giọng Huế th nghe nặng hơn chữ cộc cằn nhiều, c lẽ phải gom thm mấy chữ như th lỗ, vũ phu th mới lột tả được hết nghĩa .

    Huế ni trại :


    Ni trại l ni sai giọng, khng đng m theo giọng viết, ni trại đi khi cũng dng trong trường hợp ni khc đi, ni cch khc . Cch ni bị biến m ny rất phổ thng ở Huế, nhất l dn cư vng biển . Ni trại lm cho m thanh nặng hơn, kh hiểu hơn .

    Con tu tắng ăn ngoi bụi te tức l con tru trắng ăn ngoi bụi tre . Tời tong tẻo, nước tong veo
    : Trời trong trẻo, nước trong veo .
    Hầu hết những từ bắt đầu bằng nh đều được người Huế ni trại thnh gi: gi (nh) .
    Giớ gi giớ vợ ở gi:
    Nhớ nh nhớ (lun) vợ ở nh!
    Những từ bắt đầu bằng s th ni trại ra thnh th:
    Ăn thung mặc thướng:Ăn sung mặc sướng hoặc Thầy gn l Si gn, hoặc nữa: Noi năng thng phẳng: ni cho sng phẳng, r rng .

    Lối pht m của người Huế khng xc định được m cuối l n hay ng: Con thằng lằng chp miệng thở thang!: Con thằn lằn chp miệng thở than!
    Những chữ c m o thường ni trại ra oa:
    Xa voi voại, noi khn tới, với khn được, ng khn chộ: Xa vi vọi, ni khng tới, với khng được, nhn khng thấy! Hoặc nữa: Đi coai boi, thầy boi noi đi coai ci voi voai Đi coi bi, thầy bi ni đi coi ci vi voi.

    Những chữ c m , người Huế thường ni trại thnh m u: Thi trong thi ra: Thối từ trong ra ngoi. Ti lửa tắt đn: Tối lửa tắt đn.
    Nậy rồi m mũi ri th l !
    : Lớn đầu m mũi ri lng thng ! Chữ th l cũng đ gp mặt trong ca dao Huế:
    Học tr th l mũi xanh
    Cầm ci bnh đc chạy quanh nh thầy
    !

    V r m đốn săng:
    Vo rừng m đẵn gỗ . Săng cũng đ gp mặt trong mấy cu h gi gạo với lối đối đp rất văn ha của Huế:
    Bn nữ:
    Lẻ củi săng chẻ ra văng vỏ
    Bỏ v lửa đỏ than lại thnh than
    Trai nam nhn chng m đối đặng
    Thiếp xin kết nghĩa to khang trọn đời


    Nghĩa: Cy củi gỗ chẻ ra văng (Văn) vỏ (V), thảy v lửa th thnh (Thnh) than (Thang) . Ci kẹt l lại thm hậu, cao xa hơn nhiều: Văn, V Thnh, Thang l những vị vua thời Tam Đại, Ty Chu bn Tu .

    Bn Nam:

    Tru ăn giữa vạc l lỗ
    Đ ngụy chưa tề !
    Nam nhn chng đ đối đặng
    Thiếp đ chịu theo chng hay chưa ?


    Nghĩa: Con tru (Tru) ăn giữa vạt la trổ (Lỗ), sao kỳ qu vậy ? ư, cũng điển tch như ai: Tru, Lỗ, Ngụy Tề l bốn nước thời Xun thu Chiến Quốc cũng ở bn Tu lun . Cn hai người c to khang với nhau được hay khng l chuyện . . . của họ

    En trn rầm thượng bổ xuống, nằm ngay đơ cn cuốc, phải địu đi nh thương !:
    Anh ấy t trn rầm thượng t xuống, nằm cứng như cn cuốc, phải bồng, cng đi nh thương !
    Rầm thượng l gc lửng, hay kho chứa bn dưới mi nh ? Ở Huế, rầm thượng khng phải l chỗ ngủ nghỉ m l nơi chứa những đồ gia dụng đng gi nhưng phải cỡ nhỏ, v khng c lối ln . Muốn ln rầm thượng, phải bắc thang; thn phụ ti đ dng rầm thượng để cất giữ những đồ cổ vừa phải, khng qy lắm .
    Cn nếu qy nữa th bỏ vo rương xe, một thứ tủ thấp đng bằng gỗ thật dy, c nắp đậy, c lun 4 bnh xe để đẩy v khing khng nổi, nặng qu m ! Mặt bằng của rương xe l ci đi-văng, tối tối cứ trải chiếu nằm ngủ trn đ l khỏi lo trộm đạo

    Nước mắt chặm hoi khng kh, răng khổ ri n trời !: Nước mắt lau, thấm hoi khng kh, sao khổ vậy n trời ! Chữ chặm cũng đ lng đng trong mấy cu h gi gạo, m v no nng ai on qu, nghe h xong e phải . . bỏ chy lun:
    Hai hng nước mắt như mưa
    Ci khăn lau khng ro
    Ci o chặm khng kh
    Cng anh đổ xuống ao hồ
    Qu thưa bẩm dạ thuở m đến chừ !


    Mặt my chạu bạu, ai chịu cho thấu !: Mặt my một . . đống, ai chịu cho nổi ! Chữ thấu cũng c nghĩa l tới: Ku trời khng thấu: Ku khng tới trời; V thấu trong Thầy gn: V tuốt trong Si gn . Mả cha ci thằng v hậu:
    Tin sư ci thằng đoảng

    Ăn trầu cơi thiếc
    : Ăn trầu (để) trong hộp, quả bằng thiếc . Ci cơi thiếc cũng đ đi vo tục ngữ Huế: Uống nước ch tu, ăn trầu cơi thiếc.

    Mả cha mi
    l tiếng chửi, lời nhiếc mắng rất thng dụng ở Huế, đồng nghĩa với mồ cha my . Lối chửi ny t thng dụng ở những địa phương khc .

    Đi xe hay đi chưn xuống rứa ?
    : Đi xe hay đi bộ xuống đy vậy ?

    Ti thi thui, c chộ chi m !
    : Tối qu, khng thấy g hết!

    Rạt go rồi m cn lm le lm gi !
    :Cạn ti rồi m cn lm chảnh, lm sang !

    Ăn đoại cơm hến, uống đoại nước ch
    : Ăn t cơm hến, uống bt nước ch (xanh) .
    Tục ngữ Huế:
    Ăn lưng đoại, lm đoại lưng
    (lm muốn gy lưng !) .
    Cơm hến, chẳng c chi cầu kỳ, nhưng nhiều mi vị với lưng bt cơm nguội, rau sống, thn chuối non, rau mi xắt nhuyễn, nước luộc hến chan v, cho cht xu ruốc, bỏ cht t hến xo, thm vi tri ớt, đng với ci t ỏi của Huế .

    Bữa ni đi ko ghế: Hm nay đi ăn nh hng . Người Huế, nhất l ở thn qu, thường dọn cơm trn phản, trn tấm ngựa . Khng dọn trn bn nn khỏi c ci vụ ko ci ghế m ngồi vo bn . V thế, mỗi khi được dịp đi ăn ở qun, ở nh hng th gọi l đi ko ghế .
    Huế lm đy lm lo, Huế ni chữ
    Vng, người Huế, nhất l mấy o, mấy mệ th ưa ăn ni văn hoa chữ nghĩa, ưa đa sự đa lự, ưa . . .
    lm đy lm lo
    , tức ưa xảnh xẹ, ưa ni l ni sự, ni dng ni di . Thm vo đ, phải ni cho hay, khi trầm khi bổng, lc nhặt lc khoan th tụng mới ph !
    Ci phong cch noi lặp đi lặp lại của người Huế vừa như l một cch nhấn mạnh, vừa c vẻ dạy đời lại vừa mang nhiều nghĩa khc, xa xi hơn, thm thy hơn nữa.
    Để m tả ci sự lanh chanh lắm, x xọn qu, lu bu lắm . Người Huế t khi dng chữ lắm hay chữ qu m dng điệp ngữ:
    Ci con nớ, lanh cha lanh chanh ! Mấy mụ o giọn (nhọn) mồm tức mấy b chị chồng mỏng mp của Huế vẫn đi khi ch em du: Răng m hắn v php v tắc rứa h !
    : Sao m n v php qu vậy!
    Về mu sắc, người Huế thường c lối ni điệp ngữ để nhấn mạnh:
    xanh l l, đỏ lm lm, đen thi thui, vng kh kh, tm giắt giắt (tm ngắt
    ) .

    Bởi, c rịch c tang rứa m đoi lm gin !
    : Vậy đ, t t, l ph vậy m đi lm rể !
    Cn nữa, để than trch ng trời sao mưa lu qu, mấy o ngồi chỏ hỏ trong nh dm ra, chp miệng than di than ngắn:
    Mưa chi mưa mưa thi đất thi đai
    !.

    Một b mẹ tụng c con gi, một b chị cả m-ran c em thứ m nghe cứ như l đang đọc một bi đồng giao với vần điệu, trầm bổng cũng l một trong những sinh hoạt dưới mi gia đnh:
    Mi phải suy đi nghĩ lại cho kỹ ! Mi coi, l con gi con lứa, đừng c đụng chăng hay chớ, cũng đừng lật đa lật đật, cũng đừng c mặt sa my sỉa . Bọ mạ th quần ống cao ống thấp, tất ba tất bật để nui mnh . Tau thấy mi rứa, tau cũng rầu thi ruột thi gan !

    Ci thng điệp cho thằng em trai th: Năm tể năm năm t, mi cn lẩm đa lẩm đẩm, mũi ri th l, chừ mi nậy rồi, phải biết ăn biết noi, biết goi biết mở, v khun v php . Chớ mai t mốt nọ mi nn vai nn vế, nn vợ nn chồng, lm răng mi bng lng ba la hoi như ci đồ tri sng lạc chợ cho được ?!

    Mấy n, khi gio huấn con chu, vẫn thường trch dẫn ca dao, tục ngữ để đệm thm cho tưởng của mnh:
    Đ, mi thấy đ . Ai ơi chớ phụ đn chai, thắp trong Cần Chnh rạng ngoi Ngọ Mn . Mi đoảng, mi v hậu, được bo qun r, được c qun nơm; th mi lấy ai m bầu bạn, lấy m m tri kỷ !
    ================================================================================
    Xa Huế đ lu lắm rồi, từ ngy vừa biết tập tnh đi nghễ mấy o Đồng Khnh, vừa ngấp nga ngấp ngh muốn vo (nhưng sợ bị chưởi) nhấm nhp thử ly c ph đen snh của c ph Phấn, nơi m cc anh hng trong thin hạ vẫn tấp nập ra vo; v cũng vừa biết để dnh tiền để mua những tiểu thuyết của Tự Lực Văn Đon tại nh sch Ưng Hạ . Phong cch Huế khng t th nhiều cũng đ phi pha, thổ ngữ Huế cũng khng mấy khi c dịp để dng lại cho đỡ giớ, cho khỏi qun; thnh ra cũng xao lng đi nhiều . Trong ci xao lng bỗng c nghĩ muốn tm lại, noi lại tiếng noi của thời cũ rch cũ rang nhưng đằm thắm đ . Cho nn chỉ xin được ghi lại đy những g cn nhớ mi mại, để gọi l khơi lại cht m thanh của những ngy xưa cũ .
    Phan Thịnh (James Bon sưu tầm)

    --
    XD

    Đời l bể khổ....bước qua được bể khổ l qua đời .

  2. The Following 9 Users Say Thank You to LanThanh For This Useful Post:

    anhkhoa634 (05-04-2012), chiensivodanh (05-04-2012), EpisodicMemory (05-03-2012), HaiViet (05-03-2012), hirondelle (04-07-2015), huethuong (05-03-2012), Kiến Hi (05-09-2021), Thanhyen (05-03-2012), Tristesse (05-03-2012)

  3. #2
    Join Date
    May 2011
    Posts
    832
    Thanks
    1,492
    Thanked 1,880 Times in 679 Posts

    Default Re: Thổ ngữ Huế

    Cm ơn Lan Thanh mang về những thổ m Huế.

    huethuong vừa đọc vừa cười tủm tỉm, anh no lọt v xứ Huế lần đầu, nghe giọng Huế thời nay cũng đủ ... điếc lun ni chi từ ngữ cổ. Để hỏi điu khắc gia Anh Khoa v cụ o Di Đen coi sao nha.

    Lan Thanh c biết ở Huế, c những chương trnh truyền hnh (phỏng vấn), phải c "phụ đề" cho cả nước hiểu.

    Thật ra người gốc Huế cũng do dn từ phương Bắc di dn dần vo đ Lan Thanh. huethuong nhớ mạ kể l c thời giọng Huế bị "cấm". Hnh như l lệnh vua. Cc c gi Huế khng đươc ni rặt ri tiếng Huế đu,( kh hiểu). Cc c phải tập v ni giọng theo dn lng Phường Đức.(Đc?) Tức l "lai Bắc lai Nam" ... giống huethuong .... Hihi, đa thi nha!)

    Mai mốt rảnh hơn cht, huethuong sẽ phụ ng... La mang thm nh
    ững bi viết rất hay về Huế v nụ cười dn gian v chia sẻ nh!

  4. The Following 5 Users Say Thank You to huethuong For This Useful Post:

    chiensivodanh (05-04-2012), Kiến Hi (05-09-2021), LanThanh (05-03-2012), Linh hồn của Tre (05-04-2012), Thanhyen (05-03-2012)

  5. #3
    Join Date
    Mar 2012
    Posts
    21
    Thanks
    81
    Thanked 47 Times in 17 Posts

    Default Re: Thổ ngữ Huế

    Quote Originally Posted by LanThanh View Post
    *Em LT mến tặng cc chị xứ Huế .
    Thổ ngữ Huế.




    Chữ lưa cũng cn c nghĩa l cn đ như trong hai cu trong bi ca dao Huế: Cy đa bến cộ (cũ) cn lưa (cn đ)
    Con đ đ khc năm xưa t rồi

    ...
    Bn nữ:
    Lẻ củi săng chẻ ra văng vỏ
    Bỏ v lửa đỏ than lại thnh than
    Trai nam nhn chng m đối đặng
    Thiếp xin kết nghĩa to khang trọn đời


    Nghĩa: Cy củi gỗ chẻ ra văng (Văn) vỏ (V), thảy v lửa th thnh (Thnh) than (Thang) . Ci kẹt l lại thm hậu, cao xa hơn nhiều: Văn, V Thnh, Thang l những vị vua thời Tam Đại, Ty Chu bn Tu .

    Bn Nam:

    Tru ăn giữa vạc l lỗ
    Đ ngụy chưa tề !
    Nam nhn chng đ đối đặng
    Thiếp đ chịu theo chng hay chưa ?


    ...

    [/COLOR]
    Phan Thịnh (James Bon sưu tầm)

    --
    XD

    Thn cho cc ACE .
    LT

    Cảm ơn LT đem về bi viết về để cc O Huế suy nghĩ . Chnh TY ở xa tt m khơi m cn suy nghĩ huống chi cc O , cc Mệ từng ở cố đ Huế ( Mệ ở đy khng phải l Mẹ :)) . TY đang suy nghĩ đến đầu đề " Cổ ngữ Bnh Trị Thin " chắc l thch hợp cho bi viết trn hơn .

    Trăm năm dầu lỗi hẹn h
    Cy đa bến cộ con đ khc đưa
    Cy đa bến cộ cn lưa
    Con đ đ thc năm xưa t rồi .

    Cu ca dao trn xuất nguồn từ một bến đ bn bờ sng -Lu gần ranh giới tỉnh Thừa Thin v Quảng Trị .

    V sau đy cu h gi gạo vng Bnh Trị Thin c nhiều cổ ngữ Việt-Mường .

    Tru ăn chi rứa - Giữa vạc l lổ
    Ai m chẳng chộ - Đ ngụy chưa tề !
    Một lẻ củi săng , chẻ ra văng vỏ
    Bỏ v lửa đỏ , than lại thnh than !


    Thổ m hoặc cổ ngữ vng Bnh Trị Thin một vng đất rộng lớn , phần đa số c km theo tiếng Mường v tiếng Chm từ dn bản xứ miền Trung từ xưa ấy . Ở vng xa cố đ chắc c giọng v cch ni khc hơn người Huế .

    ?

  6. The Following 3 Users Say Thank You to Thanhyen For This Useful Post:

    chiensivodanh (05-04-2012), Kiến Hi (05-09-2021), LanThanh (05-03-2012)

  7. #4
    Join Date
    Nov 2010
    Location
    Deustchland
    Posts
    713
    Thanks
    2,933
    Thanked 1,411 Times in 555 Posts

    Default Re: Thổ ngữ Huế

    Chị HT, ch TY:
    Ban đầu em định l copy dn v đy đố chị Huệ Thương chuyển ngữ lại được . Nhưng đọc đi đọc lại mắc cười qu ,m lại hiểu sai nghĩa, sai , lại hiểu xấu đen thủi đen thui....nn thi khng dm đố đu sợ chị HT hay chị Tre rượt onh đn em nn copy cả bi lun.
    Em đọc đi đọc lại mấy lần mới hiểu " thổ ngữ của Huế " chắc chỉ c dn Huế với Huế mới hiểu nổi thi.
    Last edited by LanThanh; 05-04-2012 at 01:50 AM.
    Đời l bể khổ....bước qua được bể khổ l qua đời .

  8. The Following 4 Users Say Thank You to LanThanh For This Useful Post:

    chiensivodanh (05-04-2012), Kiến Hi (05-09-2021), Linh hồn của Tre (05-04-2012), Thanhyen (05-04-2012)

  9. #5
    Join Date
    Nov 2007
    Posts
    4,811
    Thanks
    945
    Thanked 5,001 Times in 1,997 Posts

    Default Re: Thổ ngữ Huế

    Quote Originally Posted by Thanhyen View Post
    Thn cho cc ACE .
    LT

    Cảm ơn LT đem về bi viết về để cc O Huế suy nghĩ . Chnh TY ở xa tt m khơi m cn suy nghĩ huống chi cc O , cc Mệ từng ở cố đ Huế ( Mệ ở đy khng phải l Mẹ :)) . TY đang suy nghĩ đến đầu đề " Cổ ngữ Bnh Trị Thin " chắc l thch hợp cho bi viết trn hơn .

    Trăm năm dầu lỗi hẹn h
    Cy đa bến cộ con đ khc đưa
    Cy đa bến cộ cn lưa
    Con đ đ thc năm xưa t rồi .

    Cu ca dao trn xuất nguồn từ một bến đ bn bờ sng -Lu gần ranh giới tỉnh Thừa Thin v Quảng Trị .

    V sau đy cu h gi gạo vng Bnh Trị Thin c nhiều cổ ngữ Việt-Mường .

    Tru ăn chi rứa - Giữa vạc l lổ
    Ai m chẳng chộ - Đ ngụy chưa tề !
    Một lẻ củi săng , chẻ ra văng vỏ
    Bỏ v lửa đỏ , than lại thnh than !


    Thổ m hoặc cổ ngữ vng Bnh Trị Thin một vng đất rộng lớn , phần đa số c km theo tiếng Mường v tiếng Chm từ dn bản xứ miền Trung từ xưa ấy . Ở vng xa cố đ chắc c giọng v cch ni khc hơn người Huế .

    ?
    n TY, lu qu khng thấy n, lại bận bịu nữa uh

    Tre khng phải l người Huế, chỉ l 1 đứa con nui của xứ Huế thi. Theo Tre biết th Bnh Trị Thin l Quảng Bnh + Quảng Trị + Thừa Thin. M thnh phố Huế th thuộc tỉnh Thừa Thin. Tỉnh Thừa Thin, c nhiều vng, tiếng địa phương chắc cũng khc. Tre chỉ biết v học tiếng Huế theo Me nui của Tre thi nn khng biết về những vng khc. Me nui của Tre (Tre ku theo cc anh chị trong nh l Me chứ khng l Mạ) họ Tn Nữ th chắc l người của thnh phố Huế rồi h, Me c lần kể cuộc sống trong thnh nội khắc khe lắm ... Me nui của Tre ni giọng nặng nhưng chưa khi m Tre nghe Me ni những thổ ngữ được viết trong bi . Me c người chị, Tre ku l D. D th kh, hay la lắm ... Tre nhớ c lần D la như ri n: tau ku mi lấy cy chủi sục ci nh m mi khng đi, mi ngồi nớ m ụ ... d khng l người Huế th cũng hiểu m h ... chữ "tra" = gi, chữ dị, ưng, th Tre cũng c nghe, nhưng c nhiều chữ khc trong bi th Tre chưa nghe Me hay D ni ...
    Last edited by Linh hồn của Tre; 05-04-2012 at 08:01 AM.
    http://motgocpho.com/forums/image.php?u=168&type=sigpic&dateline=1327504562

  10. The Following 3 Users Say Thank You to Linh hồn của Tre For This Useful Post:

    chiensivodanh (05-04-2012), Kiến Hi (05-09-2021), Thanhyen (05-04-2012)

  11. #6
    Join Date
    Nov 2008
    Location
    Php, trn ven bờ sng Seine
    Posts
    813
    Thanks
    985
    Thanked 513 Times in 158 Posts

    Default Re: Thổ ngữ Huế

    Quote Originally Posted by LanThanh View Post
    *Em LT mến tặng cc chị xứ Huế .
    Thổ ngữ Huế.


    Tiếng Huế khng phải chỉ đơn giản t m răng rứa như thỉnh thoảng vẫn xuất hiện trong thơ, nhạc v văn xui như những nt chấm ph rất dễ thương để ni về người v xứ Huế; m nhức đầu, phức tạp, nhiu kh, đa dạng v phong ph hơn nhiều . Ty vo từng địa phương của Huế, cch pht m c chỗ nặng nơi nhẹ; lc thanh tao khi kh hiểu .

    Xin được đơn cử một cu rất Huế, một tm sự kn đo giữa hai o đang tuổi lấy chồng: Tau noi với mi ri n, en cn ở dn, rứa m bữa t tề, en chộ tau phơi l ngoi cươi, en kiu tau v, bồn tau ln chờn, ci ba . . . en đẩn . Mi quai chướng khn ? Sở dĩ tm sự kn đo v đy l chuyện ring của hai người, ni bằng thổ ngữ, nhưng nghĩa th như vầy: Tao ni với my như vầy, ảnh cn ở rể, vậy m hm kia ka, tao đang phơi la ngoi sn, ảnh ku tao vo, bồng tao ln giường, rồi ảnh . . . My coi c kỳ khng ? .

    Chữ đẩn, ngoi nghĩa một trong bốn ci nhất của đời người trn cn c nghĩa như ăn: Đẩn cho bưa rồi đi nghể . Ăn cho no rồi đi ngắm gi . Đẩn cũng c nghĩa l đnh đn: Đẩn cho hắn một chặp! (Đục cho hắn một hồi!) .
    Chữ đẩn cn được phong dao Huế ghi lại: Được ma th ch cơm hẩm
    Mất ma th đẩn cơm thiu
    Xin được thm một cu ngăn ngắn gần như rặt thổ ngữ của Huế m, nếu khng c . . . thng dịch vin gốc Huế hoặc Huế rặt, e rằng kh m . . đ thng cho được:

    Thưa cụ mự, bọ tui v r rt my về đươn trẹt, bọ tui chộ con cọt, rứa m nỏ biết ra răng, con cọt lủi, lủi năng lắm, bọ tui mờng rứa th ! Chừ mạ tui cng con g, cụ mự qua cht ch bui .

    (Thưa cậu mợ, bố con vo rừng rt my về đan r (hoặc nia), bố con thấy con cọp, vậy m chẳng biết sao; con cọp chạy trốn, chạy lẹ lắm; bố con mừng qu . Giờ mẹ con đang cng con g, cậu mợ qua cht xu cho vui) Kh hiểu chưa ? !
    Thổ ngữ ở Huế th nhiều lắm v cũng lạ lắm, v v tiu đề của bi ny l lan man về những thổ ngữ đ, nn xin được nhẩn nha tm lại cht t những g đ mất v n lại những g đang cn xi .
    V trang bo c hạn, khng thể giải thch từng chữ một, nn trong bi ny, xin được ghp thổ ngữ thnh từng cu, từng nhm thổ ngữ, vừa đỡ nhm chn lại ra cu ra ko, c đầu c đui hơn:
    Đồ ci mặt trỏm lơ m đi rượn đực!
    (Thứ mặt my hốc hc m đi hng trai) Độc chưa ?
    O m m lỡ mang ci nhn khng cầu chứng tại ta ny chắc phải ở gi hoặc phải chọn kiếp . . . tha hương may ra mới c được tấm chồng .
    Chữ rượn gần đồng nghĩa với cu con ngựa Thượng Tứ, cu ny cũng độc khng km . Thượng Tứ l tn gọi của cửa Đng Nam, bn trong cửa ny c Viện Thượng Kỵ gồm hai vệ Khinh kỵ vệ v Phi kỵ vệ chuyn nui dạy ngựa cho triều đnh Huế . V thế gọi ngựa Thượng Tứ c nghĩa bng bảy xa xi rằng con đ n ngựa lắm, n lắm, nhưng thm thu hơn nhiều
    Mệ cứ thộn l v lu, cn lưa, tui ny lại !
    (B cứ dồn la v khạp (cho đầy), cn dư ra, con mua lại) .
    Chữ lưa cũng cn c nghĩa l cn đ như trong hai cu trong bi ca dao Huế: Cy đa bến cộ (cũ) cn lưa (cn đ)
    Con đ đ khc năm xưa t rồi

    Ny lại (mua lại); tiếng ny thường chỉ dng nơi xm giềng, thn cận; tương đương với chữ nhường lại, chia lại, mua lại . Chứ khng dng ở chợ ba hoặc nơi mua bn um sm Đập chắc lỗ đầu, vại mu!
    (Đnh nhau bể đầu, to mu!)

    Thương bọ mạ để m ? Để ci trốt!
    Chắc chng ta cũng thường hay hỏi lũ con lc chng vừa tập ni, vừa biết tỏ tnh thương đối với cha mẹ, cu ny c nghĩa: Thương bố mẹ để đu ? Để trn đầu! Rồi đưa ngn tay chỉ chỉ, miệng cười cười, nghe hoi khng biết chn

    Tra trắn rứa m cn ở lỗ!
    (Chững chạc, gi đầu vậy m cn cởi truồng) . Ở lỗ cũng xuất hiện trong cu phương ngn ăn lng ở lỗ hoặc con gi Nam Phổ, ở lỗ tro cau!

    Ln ci độn m coi
    (Ln trn đồi m xem .) Chữ coi về sau ny đ phổ biến đến nhiều địa phương khc .
    Mự đừng c lm đy!
    (Mợ đừng c lắm lời, thy lay) . Ring chữ cụ mự thường l dng cho cậu mợ . Người Huế t dng chữ cụ để chỉ người gi v đ c chữ n hay ng . Điển hnh như cụ Phan Bội Chu với chuỗi ngy an tr ở Huế, dn Huế đ c tn gọi ng gi Bến Ngự, hoặc trong ca dao Huế, khi ni đến cụ Phan: Chiều chiều ng Ngự ra cu
    Ci ve ci chn ci bầu sau lưng

    Chộ chưa ? Nỏ chộ ! (Thấy chưa ? Khng thấy !) Nỏ l lối phủ nhận gọn gng pha cht giận hờn, chanh cốm như chả biết, chả ăn, chả thm vo ! Hắn m rồi ? Nỏ biết ! Chữ nỏ biết ở đy pha cht, cht xu thi sự phủi tay về ci chuyện hắn đang ở đu ! Tục ngữ Huế: C vỏ m nỏ c ruột
    .

    Khc lảy đảy, khng biết ốt dột !
    (Khc ngon khc lnh, khng biết xấu hổ!) .

    En dm tui, tui dị m !
    (Anh ấy nhn ti, ti thẹn qu !) Chữ m người Huế vẫn thường dng để bổ tc cho ci phủ định của mnh: Ngon khng ? Dở m !

    O nớ răng m khng biết hổ ngươi !
    (C đ sao m khng biết mắc cỡ !) Hổ ngươi cũng l tn của cy trinh nữ, cy mắc cỡ . Cũng như xấu hổ, thẹn, mắc cỡ th ốt dột, dị v hổ ngươi c nghĩa khc nhau tuy cht t nhưng tinh tế, nhẹ nhng

    Chiều hắn cho gắt, hắn được lờn !
    : Chiều n cho lắm vo, n lm tới . Mời n mệ thời cơm: Mời ng b dng cơm .

    Mệ tra rồi mệ chướng:
    B ấy gi nn sinh tật . Chữ chướng, người Huế cũng thường dng để chỉ mấy đấng nhc t khc nh, bướng bỉnh hoặc cc vị c lối ni, cch hnh xử ngang như cua .

    Ăn bụ cua cho hết đi mế:
    Ăn v cua cho hết đi dầm . Chữ bụ cũng dnh cho người v cc loi c v khc . Bụ mạ l v mẹ, bọp bụ l bp v .

    Bữa ni răng tau buồn chi lạ, buồn dễ sợ lun ! (Sao hm nay tao buồn qu, buồn qu trời lun !) . Dễ sợ, với người Huế khng đơn thuần ở nghĩa thấy m gh ! hoặc khủng khiếp qu !, m cn c nghĩa, th dụ: Con nớ đẹp dễ sợ !
    : Con b đ đẹp qu trời !

    Răng m c tru rứa t ?
    : Sao m cộc cằn qu vậy ? Chữ c tru nếu pht m đng với giọng Huế th nghe nặng hơn chữ cộc cằn nhiều, c lẽ phải gom thm mấy chữ như th lỗ, vũ phu th mới lột tả được hết nghĩa .

    Huế ni trại :


    Ni trại l ni sai giọng, khng đng m theo giọng viết, ni trại đi khi cũng dng trong trường hợp ni khc đi, ni cch khc . Cch ni bị biến m ny rất phổ thng ở Huế, nhất l dn cư vng biển . Ni trại lm cho m thanh nặng hơn, kh hiểu hơn .

    Con tu tắng ăn ngoi bụi te tức l con tru trắng ăn ngoi bụi tre . Tời tong tẻo, nước tong veo
    : Trời trong trẻo, nước trong veo .
    Hầu hết những từ bắt đầu bằng nh đều được người Huế ni trại thnh gi: gi (nh) .
    Giớ gi giớ vợ ở gi:
    Nhớ nh nhớ (lun) vợ ở nh!
    Những từ bắt đầu bằng s th ni trại ra thnh th:
    Ăn thung mặc thướng:Ăn sung mặc sướng hoặc Thầy gn l Si gn, hoặc nữa: Noi năng thng phẳng: ni cho sng phẳng, r rng .

    Lối pht m của người Huế khng xc định được m cuối l n hay ng: Con thằng lằng chp miệng thở thang!: Con thằn lằn chp miệng thở than!
    Những chữ c m o thường ni trại ra oa:
    Xa voi voại, noi khn tới, với khn được, ng khn chộ: Xa vi vọi, ni khng tới, với khng được, nhn khng thấy! Hoặc nữa: Đi coai boi, thầy boi noi đi coai ci voi voai Đi coi bi, thầy bi ni đi coi ci vi voi.

    Những chữ c m , người Huế thường ni trại thnh m u: Thi trong thi ra: Thối từ trong ra ngoi. Ti lửa tắt đn: Tối lửa tắt đn.
    Nậy rồi m mũi ri th l !
    : Lớn đầu m mũi ri lng thng ! Chữ th l cũng đ gp mặt trong ca dao Huế:
    Học tr th l mũi xanh
    Cầm ci bnh đc chạy quanh nh thầy
    !

    V r m đốn săng:
    Vo rừng m đẵn gỗ . Săng cũng đ gp mặt trong mấy cu h gi gạo với lối đối đp rất văn ha của Huế:
    Bn nữ:
    Lẻ củi săng chẻ ra văng vỏ
    Bỏ v lửa đỏ than lại thnh than
    Trai nam nhn chng m đối đặng
    Thiếp xin kết nghĩa to khang trọn đời


    Nghĩa: Cy củi gỗ chẻ ra văng (Văn) vỏ (V), thảy v lửa th thnh (Thnh) than (Thang) . Ci kẹt l lại thm hậu, cao xa hơn nhiều: Văn, V Thnh, Thang l những vị vua thời Tam Đại, Ty Chu bn Tu .

    Bn Nam:

    Tru ăn giữa vạc l lỗ
    Đ ngụy chưa tề !
    Nam nhn chng đ đối đặng
    Thiếp đ chịu theo chng hay chưa ?


    Nghĩa: Con tru (Tru) ăn giữa vạt la trổ (Lỗ), sao kỳ qu vậy ? ư, cũng điển tch như ai: Tru, Lỗ, Ngụy Tề l bốn nước thời Xun thu Chiến Quốc cũng ở bn Tu lun . Cn hai người c to khang với nhau được hay khng l chuyện . . . của họ

    En trn rầm thượng bổ xuống, nằm ngay đơ cn cuốc, phải địu đi nh thương !:
    Anh ấy t trn rầm thượng t xuống, nằm cứng như cn cuốc, phải bồng, cng đi nh thương !
    Rầm thượng l gc lửng, hay kho chứa bn dưới mi nh ? Ở Huế, rầm thượng khng phải l chỗ ngủ nghỉ m l nơi chứa những đồ gia dụng đng gi nhưng phải cỡ nhỏ, v khng c lối ln . Muốn ln rầm thượng, phải bắc thang; thn phụ ti đ dng rầm thượng để cất giữ những đồ cổ vừa phải, khng qy lắm .
    Cn nếu qy nữa th bỏ vo rương xe, một thứ tủ thấp đng bằng gỗ thật dy, c nắp đậy, c lun 4 bnh xe để đẩy v khing khng nổi, nặng qu m ! Mặt bằng của rương xe l ci đi-văng, tối tối cứ trải chiếu nằm ngủ trn đ l khỏi lo trộm đạo

    Nước mắt chặm hoi khng kh, răng khổ ri n trời !: Nước mắt lau, thấm hoi khng kh, sao khổ vậy n trời ! Chữ chặm cũng đ lng đng trong mấy cu h gi gạo, m v no nng ai on qu, nghe h xong e phải . . bỏ chy lun:
    Hai hng nước mắt như mưa
    Ci khăn lau khng ro
    Ci o chặm khng kh
    Cng anh đổ xuống ao hồ
    Qu thưa bẩm dạ thuở m đến chừ !


    Mặt my chạu bạu, ai chịu cho thấu !: Mặt my một . . đống, ai chịu cho nổi ! Chữ thấu cũng c nghĩa l tới: Ku trời khng thấu: Ku khng tới trời; V thấu trong Thầy gn: V tuốt trong Si gn . Mả cha ci thằng v hậu:
    Tin sư ci thằng đoảng

    Ăn trầu cơi thiếc
    : Ăn trầu (để) trong hộp, quả bằng thiếc . Ci cơi thiếc cũng đ đi vo tục ngữ Huế: Uống nước ch tu, ăn trầu cơi thiếc.

    Mả cha mi
    l tiếng chửi, lời nhiếc mắng rất thng dụng ở Huế, đồng nghĩa với mồ cha my . Lối chửi ny t thng dụng ở những địa phương khc .

    Đi xe hay đi chưn xuống rứa ?
    : Đi xe hay đi bộ xuống đy vậy ?

    Ti thi thui, c chộ chi m !
    : Tối qu, khng thấy g hết!

    Rạt go rồi m cn lm le lm gi !
    :Cạn ti rồi m cn lm chảnh, lm sang !

    Ăn đoại cơm hến, uống đoại nước ch
    : Ăn t cơm hến, uống bt nước ch (xanh) .
    Tục ngữ Huế:
    Ăn lưng đoại, lm đoại lưng
    (lm muốn gy lưng !) .
    Cơm hến, chẳng c chi cầu kỳ, nhưng nhiều mi vị với lưng bt cơm nguội, rau sống, thn chuối non, rau mi xắt nhuyễn, nước luộc hến chan v, cho cht xu ruốc, bỏ cht t hến xo, thm vi tri ớt, đng với ci t ỏi của Huế .

    Bữa ni đi ko ghế: Hm nay đi ăn nh hng . Người Huế, nhất l ở thn qu, thường dọn cơm trn phản, trn tấm ngựa . Khng dọn trn bn nn khỏi c ci vụ ko ci ghế m ngồi vo bn . V thế, mỗi khi được dịp đi ăn ở qun, ở nh hng th gọi l đi ko ghế .
    Huế lm đy lm lo, Huế ni chữ
    Vng, người Huế, nhất l mấy o, mấy mệ th ưa ăn ni văn hoa chữ nghĩa, ưa đa sự đa lự, ưa . . .
    lm đy lm lo
    , tức ưa xảnh xẹ, ưa ni l ni sự, ni dng ni di . Thm vo đ, phải ni cho hay, khi trầm khi bổng, lc nhặt lc khoan th tụng mới ph !
    Ci phong cch noi lặp đi lặp lại của người Huế vừa như l một cch nhấn mạnh, vừa c vẻ dạy đời lại vừa mang nhiều nghĩa khc, xa xi hơn, thm thy hơn nữa.
    Để m tả ci sự lanh chanh lắm, x xọn qu, lu bu lắm . Người Huế t khi dng chữ lắm hay chữ qu m dng điệp ngữ:
    Ci con nớ, lanh cha lanh chanh ! Mấy mụ o giọn (nhọn) mồm tức mấy b chị chồng mỏng mp của Huế vẫn đi khi ch em du: Răng m hắn v php v tắc rứa h !
    : Sao m n v php qu vậy!
    Về mu sắc, người Huế thường c lối ni điệp ngữ để nhấn mạnh:
    xanh l l, đỏ lm lm, đen thi thui, vng kh kh, tm giắt giắt (tm ngắt
    ) .

    Bởi, c rịch c tang rứa m đoi lm gin !
    : Vậy đ, t t, l ph vậy m đi lm rể !
    Cn nữa, để than trch ng trời sao mưa lu qu, mấy o ngồi chỏ hỏ trong nh dm ra, chp miệng than di than ngắn:
    Mưa chi mưa mưa thi đất thi đai
    !.

    Một b mẹ tụng c con gi, một b chị cả m-ran c em thứ m nghe cứ như l đang đọc một bi đồng giao với vần điệu, trầm bổng cũng l một trong những sinh hoạt dưới mi gia đnh:
    Mi phải suy đi nghĩ lại cho kỹ ! Mi coi, l con gi con lứa, đừng c đụng chăng hay chớ, cũng đừng lật đa lật đật, cũng đừng c mặt sa my sỉa . Bọ mạ th quần ống cao ống thấp, tất ba tất bật để nui mnh . Tau thấy mi rứa, tau cũng rầu thi ruột thi gan !

    Ci thng điệp cho thằng em trai th: Năm tể năm năm t, mi cn lẩm đa lẩm đẩm, mũi ri th l, chừ mi nậy rồi, phải biết ăn biết noi, biết goi biết mở, v khun v php . Chớ mai t mốt nọ mi nn vai nn vế, nn vợ nn chồng, lm răng mi bng lng ba la hoi như ci đồ tri sng lạc chợ cho được ?!

    Mấy n, khi gio huấn con chu, vẫn thường trch dẫn ca dao, tục ngữ để đệm thm cho tưởng của mnh:
    Đ, mi thấy đ . Ai ơi chớ phụ đn chai, thắp trong Cần Chnh rạng ngoi Ngọ Mn . Mi đoảng, mi v hậu, được bo qun r, được c qun nơm; th mi lấy ai m bầu bạn, lấy m m tri kỷ !
    ================================================================================
    Xa Huế đ lu lắm rồi, từ ngy vừa biết tập tnh đi nghễ mấy o Đồng Khnh, vừa ngấp nga ngấp ngh muốn vo (nhưng sợ bị chưởi) nhấm nhp thử ly c ph đen snh của c ph Phấn, nơi m cc anh hng trong thin hạ vẫn tấp nập ra vo; v cũng vừa biết để dnh tiền để mua những tiểu thuyết của Tự Lực Văn Đon tại nh sch Ưng Hạ . Phong cch Huế khng t th nhiều cũng đ phi pha, thổ ngữ Huế cũng khng mấy khi c dịp để dng lại cho đỡ giớ, cho khỏi qun; thnh ra cũng xao lng đi nhiều . Trong ci xao lng bỗng c nghĩ muốn tm lại, noi lại tiếng noi của thời cũ rch cũ rang nhưng đằm thắm đ . Cho nn chỉ xin được ghi lại đy những g cn nhớ mi mại, để gọi l khơi lại cht m thanh của những ngy xưa cũ .
    Phan Thịnh (James Bon sưu tầm)

    --
    XD
    Ni tiếng Huế kiểu nầy th dn " guộng đồng " của tui chỉ biết bắt c g bỏ v gổ chắc chắn l " THUA "
    Last edited by anhkhoa634; 05-04-2012 at 01:32 PM.

  12. The Following 3 Users Say Thank You to anhkhoa634 For This Useful Post:

    Kiến Hi (05-09-2021), LanThanh (05-04-2012), Thanhyen (05-04-2012)

  13. #7
    Join Date
    Mar 2012
    Posts
    21
    Thanks
    81
    Thanked 47 Times in 17 Posts

    Default Re: Thổ ngữ Huế

    LT , TY nghĩ người Huế lu đời cũng khng hiểu hết những chữ nghĩa trn đu v TY cũng nhận thấy c một số thổ m đ đ theo dn Việt đi vo tuốt miền Nam .








    Quote Originally Posted by Linh hồn của Tre View Post
    n TY, lu qu khng thấy n, lại bận bịu nữa uh

    Tre khng phải l người Huế, chỉ l 1 đứa con nui của xứ Huế thi. Theo Tre biết th Bnh Trị Thin l Quảng Bnh + Quảng Trị + Thừa Thin. M thnh phố Huế th thuộc tỉnh Thừa Thin. Tỉnh Thừa Thin, c nhiều vng, tiếng địa phương chắc cũng khc. Tre chỉ biết v học tiếng Huế theo Me nui của Tre thi nn khng biết về những vng khc. Me nui của Tre (Tre ku theo cc anh chị trong nh l Me chứ khng l Mạ) họ Tn Nữ th chắc l người của thnh phố Huế rồi h, Me c lần kể cuộc sống trong thnh nội khắc khe lắm ... Me nui của Tre ni giọng nặng nhưng chưa khi m Tre nghe Me ni những thổ ngữ được viết trong bi . Me c người chị, Tre ku l D. D th kh, hay la lắm ... Tre nhớ c lần D la như ri n: tau ku mi lấy cy chủi sục ci nh m mi khng đi, mi ngồi nớ m ụ ... d khng l người Huế th cũng hiểu m h ... chữ "tra" = gi, chữ dị, ưng, th Tre cũng c nghe, nhưng c nhiều chữ khc trong bi th Tre chưa nghe Me hay D ni ...



    Hello Tre khỏe khng ? TY chỉ bận bịu trong tuần thi , cuối tuần th t bận bịu hơn một t . Trong đời TY cũng c một vi người bạn thn người Huế , giọng ni cũng nhẹ v dễ hiểu cho d họ ni chuyện với gia đnh c hơi nhanh. Cc bc (cha mẹ anh bạn) c ni l ở thnh phố Huế ngy xưa chỉ c 3 quận thnh nội , tả ngạn v hữu ngạn ; người Huế ni chuyện khc hơn người ở cc quận khc. Dn cư từ vng khc cũng trong tỉnh Thừa Thin ni chuyện m 2 bc ấy cn khng hiểu hết huống chi dn miền nam như TY lm sao c thể hiểu hết . Cho nn chnh gốc người Huế ni chuyện th TY vẫn nghe v hiểu được .

    Ring về họ Tn Nữ th TY nghĩ đ khng phải l họ của người ở Huế , đ chỉ l tước danh cc con chu ruột của vua triều Nguyễn v được vua ban tước cho theo thứ tự như sau :

    Cng cha - con vua
    Cng nữ - chu nội/ngoại của vua
    Cng tn nữ - chắt của vua
    Cng tằng tn nữ - cht của vua
    Cng huyền tn nữ - ?

    Thi , TY dzọt .

  14. The Following 2 Users Say Thank You to Thanhyen For This Useful Post:

    Kiến Hi (05-09-2021), LanThanh (05-04-2012)

  15. #8
    Join Date
    Nov 2010
    Location
    Deustchland
    Posts
    713
    Thanks
    2,933
    Thanked 1,411 Times in 555 Posts

    Default Re: Thổ ngữ Huế

    Quote Originally Posted by anhkhoa634 View Post
    Ni tiếng Huế kiểu nầy th dn " guộng đồng " của tui chỉ biết bắt c g bỏ v gổ chắc chắn l " THUA "
    Chu thm ci đui nữa n ch Khoa:" bắt con c g bỏ dz ci gổ nhảy gột gột "
    Last edited by LanThanh; 05-05-2012 at 11:01 AM.
    Đời l bể khổ....bước qua được bể khổ l qua đời .

  16. The Following 3 Users Say Thank You to LanThanh For This Useful Post:

    anhkhoa634 (05-05-2012), Kiến Hi (05-09-2021), Thanhyen (05-05-2012)

  17. #9
    Join Date
    Nov 2007
    Posts
    4,811
    Thanks
    945
    Thanked 5,001 Times in 1,997 Posts

    Default Re: Thổ ngữ Huế

    Quote Originally Posted by Thanhyen View Post
    LT , TY nghĩ người Huế lu đời cũng khng hiểu hết những chữ nghĩa trn đu v TY cũng nhận thấy c một số thổ m đ đ theo dn Việt đi vo tuốt miền Nam .













    Hello Tre khỏe khng ? TY chỉ bận bịu trong tuần thi , cuối tuần th t bận bịu hơn một t . Trong đời TY cũng c một vi người bạn thn người Huế , giọng ni cũng nhẹ v dễ hiểu cho d họ ni chuyện với gia đnh c hơi nhanh. Cc bc (cha mẹ anh bạn) c ni l ở thnh phố Huế ngy xưa chỉ c 3 quận thnh nội , tả ngạn v hữu ngạn ; người Huế ni chuyện khc hơn người ở cc quận khc. Dn cư từ vng khc cũng trong tỉnh Thừa Thin ni chuyện m 2 bc ấy cn khng hiểu hết huống chi dn miền nam như TY lm sao c thể hiểu hết . Cho nn chnh gốc người Huế ni chuyện th TY vẫn nghe v hiểu được .

    Ring về họ Tn Nữ th TY nghĩ đ khng phải l họ của người ở Huế , đ chỉ l tước danh cc con chu ruột của vua triều Nguyễn v được vua ban tước cho theo thứ tự như sau :

    Cng cha - con vua
    Cng nữ - chu nội/ngoại của vua
    Cng tn nữ - chắt của vua
    Cng tằng tn nữ - cht của vua
    Cng huyền tn nữ - ?

    Thi , TY dzọt .
    Ci chi chứ về lịch sử th Tre ... ẹ lắm. Tre chỉ nghe Me kể lại thi. Tn Nữ, Cng tằng tn nữ ... (nữ) hay Bảo, Vĩnh, v.v... (nam) hnh như l họ (vua) chứ khng phải l tước m TY v Me của Tre trong giấy tờ khng c họ chi khc ngoi Tn Nữ v Tre c biết 1 anh họ Bảo (cho d Tre ku l anh v cn trẻ, nhưng tnh theo thứ tự của hong tộc th ngang hng với Me của Tre ), chỉ c họ Bảo thi chứ khng c họ chi khc, tn của anh nớ l Bảo T., c rứa thi. Những người ni chỉ c họ như ri thi chứ khng c họ khc nhưng người thường (Trần, Nguyễn, v.v...) v c ci thứ tự ring, th dụ 1 người cha họ Vĩnh th sinh con trai sẽ mang họ Bảo, con gi sẽ mang họ Tn Nữ (nếu Tre nhớ khng lầm). Me nui của Tre c lần đọc cho Tre nghe 1 bi v /thơ về thứ tự cc họ ni nhưng Tre khng nhớ. Nếu ni l tước th sau tước phải c ci họ, th dụ Đức Tả Qun L Văn Duyệt th với Tre Tả Qun l tước, cn L l họ (hiểu rứa khng biết đng khng h ).

    TY biết nhiều về VN, bửa m quỡn viết 1 bi về tiếng miền ty đi ... Tre biết c vi chữ thi, như tri Hạnh l tri Tắc, tri Đo lộn hột l tri Điều ... tiếng Việt mnh miền no c ci charm của miền nớ ... hy vọng l khng phi phai với thời gian v khng bị sửa thnh những chữ ... dị hợm
    Last edited by Linh hồn của Tre; 05-05-2012 at 04:04 AM.
    http://motgocpho.com/forums/image.php?u=168&type=sigpic&dateline=1327504562

  18. The Following 3 Users Say Thank You to Linh hồn của Tre For This Useful Post:

    anhkhoa634 (05-05-2012), Kiến Hi (05-09-2021), Thanhyen (05-05-2012)

  19. #10
    Join Date
    Mar 2012
    Posts
    21
    Thanks
    81
    Thanked 47 Times in 17 Posts

    Default Re: Thổ ngữ Huế

    Quote Originally Posted by Linh hồn của Tre View Post
    Ci chi chứ về lịch sử th Tre ... ẹ lắm. Tre chỉ nghe Me kể lại thi. Tn Nữ, Cng tằng tn nữ ... (nữ) hay Bảo, Vĩnh, v.v... (nam) hnh như l họ (vua) chứ khng phải l tước m TY v Me của Tre trong giấy tờ khng c họ chi khc ngoi Tn Nữ v Tre c biết 1 anh họ Bảo (cho d Tre ku l anh v cn trẻ, nhưng tnh theo thứ tự của hong tộc th ngang hng với Me của Tre ), chỉ c họ Bảo thi chứ khng c họ chi khc, tn của anh nớ l Bảo T., c rứa thi. Những người ni chỉ c họ như ri thi chứ khng c họ khc nhưng người thường (Trần, Nguyễn, v.v...) v c ci thứ tự ring, th dụ 1 người cha họ Vĩnh th sinh con trai sẽ mang họ Bảo, con gi sẽ mang họ Tn Nữ (nếu Tre nhớ khng lầm). Me nui của Tre c lần đọc cho Tre nghe 1 bi v /thơ về thứ tự cc họ ni nhưng Tre khng nhớ. Nếu ni l tước th sau tước phải c ci họ, th dụ Đức Tả Qun L Văn Duyệt th với Tre Tả Qun l tước, cn L l họ (hiểu rứa khng biết đng khng h ).

    TY biết nhiều về VN, bửa m quỡn viết 1 bi về tiếng miền ty đi ... Tre biết c vi chữ thi, như tri Hạnh l tri Tắc, tri Đo lộn hột l tri Điều ... tiếng Việt mnh miền no c ci charm của miền nớ ... hy vọng l khng phi phai với thời gian v khng bị sửa thnh những chữ ... dị hợm



    Tre , chuyện ny c phần lin quan đến thn thế của Mẹ(nui) Tre cho nn TY cũng lm gan soạn văn liệu cộng thm cht phần lạm bn ring để ghi ln đy . Bi thơ "Đế Hệ Thi" được vua Minh Mạng truyền xuống cho con chu ngi (cn c 10 bi thơ "Phin Hệ" dng cho con chu của anh em ngi). Vua Minh Mạng c 78 người con trai , vua Thiệu Trị kế nghiệp c 29 người con trai , cho nn ging họ Nguyễn Phước(Phc) c thể ni l rất đng . Để giữ lin lạc trong hong tộc , theo thứ tự bi thơ đặt tn ghp cho con chu trai như sau .

    Min Hường Ưng Bửu Vĩnh
    Bảo Qu Định Long Trường
    Hiền Năng Kham Kế Thuật
    Thế Thoại Quốc Gia Xương .

    Dựa vo cu chuyện Mẹ của Tre c nhắc đến bi thơ đ th TY nghĩ b ấy l người trong hong tộc nh Nguyễn .
    Theo thế hệ th Mẹ của Tre cng hng chữ Bảo thuộc ging tộc vua Minh Mạng ( Nguyễn Phước Đảm - Nguyễn Phước hay Nguyễn Phc cũng như nhau ty theo người chọn cch viết) , v l phi nữ theo thứ tự th suy ra tước danh thấp hơn Cng Huyền Tn Nữ một bậc . C lẽ v vậy cho nn Cha của b đặt tn Tn Nữ nối tiếp theo gia phả nh họ Nguyễn Phước . Vậy l Cha của b mang chữ Vĩnh cng hệ với vua Bảo Đại - Vĩnh Thụy , vua Duy Tn - Vĩnh San .
    Cũng c trường hợp như nữ sĩ Tn Nữ Hỷ Khương (con gi cụ Ưng Bnh) đng vai bậc th l Cng Tằng Tn Nữ Hỷ Khương v cha của nữ sĩ mang chữ Ưng theo gia phả , nhưng TY nghĩ b chỉ dng tn Tn Nữ cho ngắn gọn thi chứ TY cũng khng biết sự thật ra sao .
    D sao đy cũng chỉ l tn gọi của mỗi người v ai cũng c quyền chọn lựa cho con ci , v lại TY l người xa lắc xa lơ đối với hong tộc họ Nguyễn Phước , cho nn bn nhiều qu sợ cc Mệ trong hong tộc v đy quệnh cho TY một trận h .


    Thi , ni chuyện "chức tước" dưới triều Nguyễn nhe .
    -Vua phong "tước" danh cho anh em hoặc trong hong tộc chỉ l tước danh thi chứ khng hẳn l c chức quyền g cho trch nhiệm no đ , nhất l đối với phi nữ .

    -Vua phong "chức" cho những ai trong hong tộc hoặc người ngoi với chức phận lm việc g đ trong triều đnh như Tre đề cập đến ngi Tả Qun L Văn Duyệt l một cng thần triều Nguyễn .

    Chức v tước c khc nhau .

    -------

    Tiếng ni miền ty th TY đy dỡ ẹt , mn ơi rời VN hồi lc đ với lại sinh sống trong gia đnh nh qu th mần sao TY biết rnh cho được . Hm trước con nhỏ chu ku đi qua ăn canh khoai mỡ , tui ni n l mn "canh khoai ngọt" ny B Ngoại my thch ăn lắm m n nhất định ku l canh khoai mỡ cho được , thiệt tnh lun . Đ , lu lu nhắc lại một vi chữ th được chớ ngồi đ m lục lạo trong đầu c để nhớ lại th mần sao m sống nổi . Thiệt ra tiếng miền ty mỗi vng cũng c cht khc khc , Tre c nghe TY ni chuyện rồi m , giọng ni dn miệt thứ chớ miền ty ci nỗi g . hehe

  20. The Following 2 Users Say Thank You to Thanhyen For This Useful Post:

    anhkhoa634 (05-05-2012), Kiến Hi (05-09-2021)

Page 1 of 2 12 LastLast

Posting Permissions

  • You may not post new threads
  • You may not post replies
  • You may not post attachments
  • You may not edit your posts
  •